VI SA/Wa 1435/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji zawierające wykładnię przepisu oraz ocena realizacji obowiązku rozprowadzania programów stanowią akty lub czynności podlegające kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Zarówno pismo Przewodniczącego KRRiT z wykładnią przepisu, jak i ocena realizacji obowiązku rozprowadzania programów nie stanowią aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, które podlegają kontroli sądów administracyjnych. Nie są to decyzje administracyjne, postanowienia ani inne akty wymienione w art. 3 § 2 PPSA, które rodziłyby konkretne uprawnienia lub obowiązki dla adresata. Mają one jedynie charakter informacyjny lub ogólny.Stan faktyczny
Skarżąca spółka T. S.A. wniosła skargę na pismo Przewodniczącego KRRiT z wykładnią art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji oraz na ocenę realizacji obowiązku rozprowadzania programów. Spółka uważała, że wykładnia organu jest błędna i narusza jej prawa. WSA w Warszawie odrzucił skargę, uznając pisma za niepodlegające kontroli sądowej. NSA uchylił to postanowienie, wskazując na nierozpoznanie skargi w całości (nie rozpatrzono oceny realizacji obowiązku). WSA ponownie rozpoznał sprawę, ponownie odrzucając skargę na oba zaskarżone akty, uznając je za niedopuszczalne z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącej spółce kwotę 200 zł tytułem wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 28 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. 1. na pismo Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] 2. na ocenę Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie realizacji obowiązku rozprowadzania programów p o s t a n a w i a: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić skarżącej spółce T. S.A. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
W dniu 27 lipca 2012 r. T. S.A. z siedzibą w W. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na:
1) pismo Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] zawierające wykładnię przepisu art. 43. ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226 ze zm.) oraz
2) ocenę Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie realizacji obowiązku, o którym mowa w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji, zawartą w dokumencie pt. "Ocena realizacji obowiązku, o którym mowa w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji".
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 12 stycznia 2012 r. skarżąca spółka T.S.A. z siedzibą w W. zwróciła się z wnioskiem do Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej także: "Przewodniczący KRRiT") o zajęcie oficjalnego stanowiska dotyczącego sposobu wykonywania przez operatorów rozprowadzających programy tzw. obowiązku "must curry".
W uzasadnieniu złożonego wniosku strona skarżąca przedstawiła własną interpretację przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, wskazując m.in., że zasada "must carry" dotyczy wszystkich programów wymienionych w art. 43 ust. 1 cyt. ustawy w jednakowym stopniu, co oznacza, że operator ma obowiązek rozprowadzania programów na sąsiadujących pozycjach elektronicznego przewodnika po programach (EPG).
Ustosunkowując się do złożonego przez skarżącą spółkę wniosku, Przewodniczący KRRiT w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], przedstawił wykładnię art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, która w sposób zasadniczy różniła się od zaprezentowanej przez skarżącą spółkę. Przewodniczący KRRiT wskazał jednocześnie, że przedmiotowa wykładnia przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji była podana do publicznej wiadomości w pisemnym stanowisku Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2011 r. zatytułowanym "Ocena realizacji obowiązku, o którym mowa w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji".
Ponadto, mając na względzie duże zainteresowanie nadawców, operatorów, jak i abonamentów tematyką związaną z art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, Przewodniczący KRRiT opublikował również na stronach internetowych Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wcześniej sporządzoną ocenę realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 43 ust. 3 cyt. ustawy. W dokumencie tym wskazano, jak - zdaniem Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji - należy interpretować przepis art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji.
Pismem z dnia 14 czerwca 2012 r. skarżąca spółka wezwała Przewodniczącego KRRiT do usunięcia naruszenia prawa polegającego na błędnej interpretacji przepisu art. 43 ust 1 ustawy o radiofonii i telewizji zawartej w skierowanym do strony skarżącej piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. oraz w dokumencie pt. "Ocena realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji" (dalej powoływanym także jako: "Ocena ...")
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Przewodniczący KRRiT pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. ponownie zaprezentował argumenty przemawiające, zdaniem organu, za przyjętą przez Przewodniczącego KRRiT interpretacją przepisu art. 43 ustawy o radiofonii i telewizji i wskazał, że intencją ustawodawcy było odejście od dotychczas obowiązującego nakazu i pozostawienie kolejności rozprowadzania poszczególnych programów w gestii operatorów.
Pismem z dnia 26 lipca 2012 r. skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na:
1) pismo Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], zawierające wykładnię przepisu art. 43. ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz
2) ocenę Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie realizacji obowiązku, o którym mowa w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji, zawartą w dokumencie pt. "Ocena realizacji obowiązku, o którym mowa w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji".
Wnosząc o uchylenie interpretacji organu wyrażonej w spornym piśmie z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] oraz w "Ocenie ...". Skarżąca wskazała na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji - przez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że ustawodawca zrezygnował w tym przepisie z określenia kolejności wprowadzenia programów do oferty operatorów na rzecz określenia obowiązku wprowadzenia określonych programów do oferty. Wskazała również na naruszenie prawa procesowego, tj. art. 6, art. 8 i art. 11 k.p.a - poprzez sporządzenie przez organ interpretacji, przesłaniu jej do skarżącej oraz opublikowaniu jej treści bez wyjaśnienia przesłanek, którymi organ się kierował przy jej sporządzaniu.
W uzasadnieniu skargi strona wyjaśniła, że interpretacja art. 43 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji zawarta w skierowanym do skarżącej piśmie Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] lutego 2012 r., a także powtórzona w "Ocenie realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji" - jako dokumencie stanowiącym przejaw działania z zakresu administracji publicznej w sprawach w nim omówionych. Strona skarżąca zwróciła uwagę, że interpretacja zawarta zarówno w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r., jak i w Ocenie realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji" oddziałuje na funkcjonowanie rynku medialnego w Polsce.
Zdaniem strony skarżącej, sporna "Ocena ..." podlega kognicji sądu administracyjnego, bowiem zawarta w "Ocenie ..." interpretacja przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji determinuje sytuację prawną i ekonomiczną skarżącej. Zdaniem skarżącej brak możliwości zaskarżenia Oceny spowodowałby sytuację, w której organ administracji publicznej mógłby publikować dowolne interpretacje prawa, które nie podlegałyby zaskarżeniu i kontroli sądowej. Zdaniem skarżącej spółki, interpretacje, czy też stanowiska organów państwa stanowią przejaw działalności publicznej, wpływają na sytuację prawną ich adresatów, a zatem podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego i kontroli pod względem zgodności stanowiska zawartego w "Ocenie ..." z obowiązującymi przepisami prawa.
Reasumując, skarżąca spółka podkreśliła, że interpretacja przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji pochodzi od organu administracji publicznej i została dokonana w dokumencie, którego obowiązek sporządzenia wynika wprost z ustawy.
W wyniku rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisów art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. - postanowieniem z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1731/12, odrzucił skargę T. S.A. z siedzibą w W. na pismo Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone pismo Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] lutego 2012 r. nie nosi znamion decyzji administracyjnej lub innego aktu wymienionego w art. 3 § 2 p.p.s.a. Ponadto, w ocenie Sądu I instancji, sporne pismo Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] lutego 2012 r. nie stanowiło również czynności z zakresu administracji publicznej, bądź interpretacji określonej w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Zdaniem WSA w Warszawie, objęte skargą pismo Przewodniczącego KRRiT było jedynie pismem o charakterze informacyjnym, niemającym znamion aktu, na który przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego.
W dniu 24 grudnia 2012 r. T. S.A., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę kasacyjną na powyższe postanowienie Sądu I instancji, zaskarżając go w całości.
Wnosząc o uchylenie spornego postanowienia WSA w Warszawie oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, skarżąca spółka zarzuciła Sądowi I instancji, mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - poprzez bezzasadne odrzucenie skargi, mimo, że zaskarżone pismo Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] lutego 2012 r. skierowane do strony skarżącej stanowi akt (czynność) z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, a zatem orzekanie w sprawie skargi na to pismo należy do właściwości sądu administracyjnego,
2. art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1, art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. - poprzez bezzasadne odrzucenie skargi w następstwie niewłaściwego zbadania stanu sprawy, które doprowadziło do nie rozpatrzenia sprawy w całości i nie rozstrzygnięcia w zakresie zaskarżonego w pkt 2 skargi aktu Przewodniczącego KRRiT zawartego w dokumencie pt. "Ocena realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji".
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie przepisów art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., postanowieniem z dnia 28 marca 2013 r., wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 362/13, uchylił zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wydanego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie w zakresie podniesionego zarzutu nierozpoznania przez Sąd I instancji sprawy w całości. Zdaniem NSA, Sąd I instancji nie rozpatrzył skargi w całości, gdyż nie rozstrzygnął w zakresie punktu drugiego zarzutów skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. NSA uznał, że bezsprzecznie przedmiotem skargi wniesionej przez spółkę T. S.A. było nie tylko pismo Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] lutego 2012 r., ale również ocena realizacji obowiązku określonego w art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, zawarta w dokumencie pt. "Ocena realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji". Według NSA, dokonując oceny skargi pod kątem dopuszczalności jej wniesienia do sądu, WSA w Warszawie skoncentrował się wyłącznie na piśmie przewodniczącego KRRiT z dnia [...] lutego 2012 r., pomijając zupełnie kwestię podniesioną w punkcie drugim skargi, a dotyczącą oceny, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji. NSA uznał w tej sytuacji, że skoro skarga dotyczyła dwóch czynności Przewodniczącego KRRiT, nawet jeśli odnosiły się one do tego samego przepisu ustawy o radiofonii i telewizji, Sąd I instancji powinien dokonać oceny obu tych czynności pod kątem dopuszczalności wniesienia na nie skargi, co będzie powinnością Sądu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Natomiast, jako niezasadny, NSA uznał zarzut postawiony przez skarżącą spółkę w punkcie pierwszym skargi kasacyjnej, który zmierza do wykazania, że objęte skargą spółki pismo Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] lutego 2012 r. powinno zostać potraktowane, jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a w konsekwencji podlegało kognicji oraz kontroli sądów administracyjnych. NSA stwierdził, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny charakteru pisma Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] lutego 2012 r. - stwierdzając, że nie stanowiło ono przejawu działalności administracji publicznej określonej w przepisie art. 3 p.p.s.a., wobec czego nie podlega ono kontroli sądów administracyjnych. NSA stwierdził, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, na tle przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, że musi istnieć ścisły związek pomiędzy ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem a możliwością realizacji uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, a ponadto akt lub czynność muszą być skierowane do indywidualnego adresata (por. postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 193/06). NSA uznał w konsekwencji, że Sąd I instancji trafnie przyjął, iż pismo Przewodniczącego KRRiT, będące przedmiotem skargi, nie ma charakteru aktu bądź czynności określonego w powołanym art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.. Zdaniem NSA, zawarte w spornym piśmie Przewodniczącego KRRiT stanowisko odnośnie interpretacji przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji ma jedynie charakter informacyjny co do rozumienia przez organ tego przepisu w zakresie obowiązków w nim określonych. NSA uznał, że nie wiążą się z tym pismem żadne konkretne obowiązki dla adresata, jak również nie daje mu ono żadnych uprawnień.
W dniu 29 maja 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo procesowe skarżącej spółki z dnia 27 maja 2013 r., w którym strona skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, przedstawiła swoje stanowisko dotyczące dalszego postępowania w przedmiotowej sprawie w kontekście postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 362/13.
W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdziła, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko odnośnie właściwości sądu administracyjnego w zakresie objętym skargą dotycząca oceny realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, przeprowadzoną przez Przewodniczącego KRRiT w wykonaniu obowiązku, o którym mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji. Zdaniem strony skarżącej, wspomniana ocena różni się istotnie od pisma Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]. Strona skarżąca stwierdziła, że oba dokumenty mają odmienną formę i naturę prawną, albowiem tylko "Ocena ..." ma wyraźną podstawę prawną w przepisie ustawy, a jej wydanie przez organ administracji publicznej stanowiło realizację obowiązku ustawowego. Skarżąca spółka zasugerowała ponadto, że powyższe cechy spornej "Oceny ..." dostrzegł również w treści swojego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny, który uznał, że nierozpoznanie skargi na "Ocenę ..." ma istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca spółka, podtrzymując ponadto swoje stanowisko odnośnie interpretacji dyspozycji przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, stwierdziła, że Przewodniczący KRRiT, wydając sporną "Ocenę ...", w sposób bezprawny zwolnił w istocie operatorów z wykonywania ustawowego obowiązku rozprowadzania programów w ustawowej kolejności, określon4ej w przepisie art. 43 ust. 1 cyt. ustawy. Strona skarżąca uznała w konsekwencji, że o charakterze "Oceny ..." przesądzają właśnie skutki w zakresie praw i obowiązków, jakie ona wywołuje.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").
Wyraźnie wskazać należy w niniejszej sprawie, że zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przyjmuje się, że wykładnia prawa wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych podobnych sprawach.
Przez wykładnię prawa rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Niewątpliwie wykładnia prawa, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Sąd pierwszej instancji nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy, bowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (tak: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 881 i powołane tam orzecznictwo; podobnie: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268).
Obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 624 i cyt. tam wyrok NSA z dnia 10 września 2008 r., I OSK 1290/07).
W konsekwencji należy uznać, że związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej oceną prawną NSA, a zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co niewątpliwie determinuje treść nowego wyroku.
Mając na względzie powyższe, trzeba wyraźnie podkreślić, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpatrując sprawę ponownie, związany był wykładnią prawa zawartą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 362/13.
W przedmiotowym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na dyspozycję przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i związaną z nim kwestię kognicji sądów administracyjnych, stwierdził wyraźnie, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny charakteru pisma Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2012 r. - stwierdzając, że nie stanowi ono przejawu działalności administracji publicznej określonej w przepisie art. 3 p.p.s.a., wobec czego nie podlega ono kontroli sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych - podkreślił, że w świetle przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, musi istnieć ścisły związek pomiędzy ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem a możliwością realizacji uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, a ponadto akt lub czynność muszą być skierowane do indywidualnego adresata (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt II GSK 193/06). W konsekwencji NSA uznał, że Sąd I instancji - rozstrzygając sprawę w dniu 13 listopada 2012 r. - trafnie przyjął w uzasadnieniu postanowienia wydanego w sprawie VI SA/Wa 1731/12, że sporne pismo Przewodniczącego KRRiT, będące przedmiotem skargi, nie ma charakteru aktu bądź czynności, o których mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. NSA stwierdził, że zawarte w spornym piśmie Przewodniczącego KRRiT stanowisko odnośnie interpretacji przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji ma jedynie charakter informacyjny co do rozumienia przez organ tego przepisu w zakresie obowiązków w nim określonych. Zdaniem NSA, z pismem tym nie wiążą się żadne konkretne obowiązki dla adresata, jak również nie daje mu ono żadnych uprawnień.
Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając jednakże wspomniane postanowienie Sądu I instancji z dnia 13 listopada 2012 r. - zarzucił, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie rozpatrzył skargi w całości, gdyż nie rozstrzygnął sprawy w zakresie zarzutów dotyczących oceny Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie realizacji obowiązku, o którym mowa w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji, zawartej w dokumencie pt. "Ocena realizacji obowiązku, o którym mowa w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji".
W konsekwencji dostrzeżenia istotnego uchybienia procesowego, którego dopuścił się WSA w Warszawie orzekając w dniu 13 listopada 2012 r., Naczelny Sąd Administracyjny nakazał Sądowi I instancji, aby ten - rozstrzygając skargę spółki T.S.A. w toku ponownego rozpoznania sprawy - dokonał oceny obu zaskarżonych czynności pod kątem dopuszczalności wniesienia na nie skargi (kognicji sądu administracyjnego).
Mając na względzie powołane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 362/13, należy - zdaniem Sądu - uznać, że skarga T. S.A. z siedzibą w W. obejmująca zarówno pismo Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] zawierające wykładnię przepisu art. 43. ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, jak również ocenę Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie realizacji obowiązku, o którym mowa w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji, zawartą w dokumencie pt. "Ocena realizacji obowiązku, o którym mowa w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji" - jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozstrzygając sprawę ponownie, a także będąc związany oceną prawną NSA wyrażoną w powołanym postanowieniu z dnia 28 marca 2013 r. - uznał, że obie sporne czynności zaskarżone przez spółkę T. S.A. nie podlegają właściwości rzeczowej (kognicji) sądów administracyjnych, albowiem nie mieszczą się w żadnej z kategorii aktów przewidzianych przez ustawodawcę, jako podlegających kontroli sądów administracyjnych.
Należy wyraźnie wskazać, że zakres sądowej kontroli administracji określony został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest zatem złożenie jej na akt lub czynność objętą zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Na podstawie art. 3 § 3 cyt. ustawy, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Zwrócić należy uwagę, że zarówno zaskarżone pismo Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], zawierające wykładnię przepisu art. 43. ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, jak również ocena Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2011 r. zawarta w opublikowanym dokumencie pt. "Ocena realizacji obowiązku, o którym mowa w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji" - stanowią jedynie wyjaśnienie organu odnośnie sposobu interpretacji obowiązków wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 cyt. ustawy i jako takie nie noszą znamion decyzji administracyjnej, czy też innego z aktów wymienionych w powołanych wyżej przepisach. Przedmiotowe pismo Przewodniczącego KRRiT oraz ocena Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nie stanowią również czynności z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, należy stwierdzić jednoznacznie, że sporne pismo Przewodniczącego KRRiT z dnia [...] lutego 2012 r. stanowi jedynie pismo o charakterze stricte informacyjnym, niemającym znamion aktu, na który przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. Według Sądu, przedstawienie przez organ rozumienie przepisów zarówno w informacjach zamieszczanych na stronie internetowej KRRiT, jak i w korespondencji z konkretnym podmiotem - nie ma mocy powszechnie wiążącej. Natomiast celem upublicznienia takich informacji jest m.in. realizowanie zasady pogłębienia zaufania obywateli (osób fizycznych, podmiotów gospodarczych i innych instytucji i organizacji życia publicznego) do organów praworządnego Państwa, w tym organów administracji publicznej (vide: zasada określona w art. 8 k.p.a.) i wskazanie, jakich działań w przyszłości można się spodziewać ze strony tego organu.
W konsekwencji należy, zdaniem Sądu - uznać, że zaskarżone pismo Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2012 r. nie nosi znamion decyzji administracyjnej, czy też innego z aktów wymienionych w powołanych przepisach. Nie stanowi również czynności z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ani też interpretacji, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Co więcej, należy uznać, co zasadnie przyjął również NSA w postanowieniu z dnia 28 marca 2013 r., że z pismem tym nie wiążą się żadne konkretne obowiązki dla adresata, jak również nie daje mu ono żadnych uprawnień.
Z kolei, jeśli chodzi o ocenę Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie realizacji obowiązku rozprowadzania programów, będącą realizacją obowiązku wynikającego z art. 43 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji, należy na wstępie rozważań w przedmiocie dopuszczalności skargi na tę "Ocenę ..." - wskazać, mając na względzie brzmienie art. 43 ust. 1 cyt. ustawy, że z przepisu tego wynika, iż nałożono na operatora sieci kablowej obowiązek wprowadzania programów skarżącej spółki do sieci kablowej w określonej kolejności.
Przepis art. 43 ust. 3 cyt. ustawy, stanowi natomiast, że Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji przeprowadza ocenę realizacji powyższego obowiązku, nie rzadziej niż raz na dwa lata, kierując się interesem społecznym w zakresie dostarczania informacji, udostępniania dóbr kultury i sztuki, ułatwiania korzystania z oświaty, sportu i dorobku nauki i upowszechniania edukacji obywatelskiej.
W zaskarżonej do tut. Sądu "Ocenie realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji", Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wyjaśnił, że w powyższym przepisie zostało nałożone na niego zobowiązanie do wskazania stanu faktycznego realizacji przez operatorów art. 43 ust. 1 cyt. ustawy, realizacji przez nadawców objętych zasadą must-carry/must-offer interesu społecznego w zakresie dostarczania informacji, udostępniania dóbr kultury i sztuki, ułatwiania korzystania z oświaty, sportu i dorobku nauki i upowszechniania edukacji obywatelskiej. W celu zrealizowania tego obowiązku, Przewodniczący KRRiT zwrócił się z prośbą o nadesłanie informacji o realizacji przez operatorów obowiązku wynikającego z art. 43 ust. 1 cyt. ustawy. Na ich postawie Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji dokonał oceny realizacji przez operatorów obowiązku wynikającego z art. 43 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, która przyjęła formę dokumentu zatytułowanego "Ocena realizacji obowiązku, o którym mowa w przepisie art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji".
W opinii Sądu, powyższy dokument nie stanowi aktu, ani też czynności z zakresu administracji publicznej, która wydana w konkretnej, indywidualnej sprawie, dotyczyłaby uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotowy dokument omawia jedynie zgłaszane przez operatorów i nadawców problemy oraz informacje przedstawione przez abonentów. W dokumencie tym Przewodniczący KRRiT rekomenduje nowelizację ustawy o radiofonii i telewizji we wskazanym w opinii zakresie, przedstawia także jego interpretację (wykładnię) przepisów prawa dotyczących szeroko pojętych mediów.
Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że zaskarżona "Ocena ..." nie ma charakteru indywidualnego, lecz jest aktem o charakterze generalnym i jako taki pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych.
W tej sytuacji, Sąd stwierdza, że sprawa objęta niniejszą skargą spółki T. S.A. (vide: skarga na pismo Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2012 r. oraz na ocenę Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] listopada 2011 r.) nie podlega zatem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisów art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 190 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Orzekając zwrot na rzecz skarżącej spółki kwoty 200 złotych uiszczonej tytułem stosownego wpisu sądowego od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło