VI SA/Wa 1452/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (spr.) Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień zawodowych oddala skargę M. G. (dalej zwany "stroną" lub "Skarżącym") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2013r. nr [...], który utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2012r. w przedmiocie pozbawienia geodety uprawnionego M. G. uprawnień zawodowych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej jako "k.p.a." oraz art. 46 ust. 3 w związku z art. 42 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287) - dalej jako "p.g.k.". Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu stanowiły następujące ustalenia faktyczne. Do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w dniu [...] września 2012r. wpłynął odpis prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. oznaczony sygn. akt [...], z którego wynika, że M. G. został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 i 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88. poz. 553 z późn. zm.) poprzez poświadczenie nieprawdy w sporządzonym operacie pomiarowym dla działki o nr ew. [...] położonej w miejscowości S. poświadczając w nim nieprawdę, co do faktu istnienia na niej zbiornika wodnego, zajmującego przeważającą część działki. W związku z powyższym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...], Główny Geodeta Kraju wszczął z urzędu postępowanie administracyjne na podstawie art. 46 ust. 3 p.g.k., o czym zawiadomił Skarżącego pismem z dnia [...] października 2012r. Jednocześnie zwrócił się do strony z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie, z czego Skarżący skorzystał. W piśmie (oświadczeniu) z dnia [...] października 2012r., przedstawił jak doszło do naruszenia prawa w związku z realizacją pracy geodezyjnej i kartograficznej oraz zwrócił się do Głównego Geodety Kraju o wymierzenie kary bez pozbawiania uprawnień zawodowych. Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] pozbawił geodetę uprawnionego M. G. uprawnień zawodowych. Stwierdził w uzasadnieniu, że jest zobligowany do pozbawienia strony uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii w związku z wydaniem wobec niej przez sąd wyroku skazującego za czyn zabroniony, określony w rozdziale dotyczącym przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów. Główny Geodeta Kraju wskazał, że zgodnie z dyspozycją arl. 46 ust. 3 p.g.k. w przypadku utraty zdolności do czynności prawnych przez osoby, o których mowa w art. 42 albo skazania ich za przestępstwa przeciwko mieniu, obrotowi gospodarczemu. wiarygodności dokumentów, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwa skarbowe oraz inne przestępstwa mające znaczenie ze względu na wykonywany zawód - o pozbawieniu uprawnień zawodowych orzeka Główny Geodeta Kraju w drodze decyzji. Uznał, powołując się na orzecznictwo, że sam fakt skazania za przestępstwa objęte art. 46 ust. 3 p.g.k. jest wystarczający do pozbawienia uprawnień zawodowych, bez potrzeby korzystania z innych unormowań i konieczności dokonywania ocen. Skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2012r. złożył odwołanie od powyższej decyzji Głównego Geodety Kraju. Wskazał, że popełnił błąd, za który został już ukarany wyrokiem sądu powszechnego. Wyjaśnił, iż nie może uczestniczyć w przetargach. Pozbawienie uprawnień uznał za uniemożliwienie funkcjonowania jego firmy. Końcowo stwierdził że akwen wodny na działce jest obecny na gruncie pomiarowym, będącym podstawą do wydania wyroku skazującego, w takim kształcie jak na mapie do celów projektowych w 2003r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] marca 2013r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] grudnia 2012r. W uzasadnieniu powielił wcześniejsze stanowisko wskazując, że sam fakt skazania za przestępstwa objęte art. 46 ust. 3 p.g.k. jest wystarczający do pozbawienia uprawnień zawodowych, bez potrzeby korzystania z innych unormowań i konieczności dokonywania ocen, przy czym powołał się na pogląd wyrażony wyroku z dnia 6 grudnia 2007r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2153/07 i wyroku z dnia 12 marca 2009r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt II GSK 587/08). Uznał, że jest zobligowany do pozbawienia uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii w sytuacji wydania przez Sąd wobec geodety uprawnionego wyroku skazującego za czyn zabroniony, określony w rozdziale dotyczącym przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów, Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji alternatywnie o zawieszenie jej do czasu zmiany przepisów p.g.k. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał na brak możliwości analizy okoliczności dotyczących zaistniałej sytuacji. Ponadto Skarżący podniósł, że w zaskarżonej decyzji nie wskazano czasu wymierzenia kary, jej zniesienia jak też zawieszenia. Wskazał na okoliczności będące podstawą wydania wyroku skazującego przez Sąd Okręgowy w [...]. Odwołał się również do nowelizacji przepisów p.g.k., w tym zmian karalności. W dalszej części uzasadnienia potwierdził zgodność stanu powiększonego zbiornika ze stanem przedstawionym na mapie z 2003r. Podniósł nadto, że nigdy nie miał problemów z prawem i nie był karany. Pracę zawsze wykonywał zgodnie z obowiązującymi przepisami i instrukcjami, w sposób należyty i staranny. Podkreślił, że ma na utrzymaniu czwórkę dzieci, w tym dwóch chłopców bliźniaków (dzieci specjalnej troski). Pozbawienie uprawnień spowoduje problemy finansowe jego i rodziny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację faktyczną i prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia w niej przepisów postępowania jak i prawa materialnego, stąd skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 46 ust. 3 p.g.k. w przypadku utraty zdolności do czynności prawnych przez osoby, o których mowa w art. 42 tej ustawy, albo skazania ich za przestępstwa przeciwko mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwa skarbowe oraz inne przestępstwa mające znaczenie ze względu na wykonywany zawód - o pozbawieniu uprawnień zawodowych orzeka Główny Geodeta Kraju w drodze decyzji. Trafnie więc uznano w postępowaniu administracyjnym, że przepis art. 46 ust.3 p.g.k. nakłada na Głównego Geodetę Kraju obowiązek orzeczenia o utracie uprawnień zawodowych zawsze, o ile wystąpi któreś ze zdarzeń wskazanych w tym przepisie oraz, że przesłanki do orzeczenia o utracie uprawnień wystąpiły w odniesieniu do Skarżącego (świadectwo nadania uprawnień zawodowych w dziedzinie geodezji i kartografii nr [...], wskazane w decyzji organu I instancji). W przedmiotowej sprawie, istota sporu pomiędzy stronami sprowadzała się do oceny, czy przepisy stanowiące podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracyjny – Głównego Geodetę Kraju w sprawie pozbawienia geodety uprawnień zawodowych zgodnie z art. 46 ust. 3 p.g.k., dawały podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Powyższe wymagania w zaskarżonej decyzji zostały spełnione, bowiem dokonane ustalenia faktyczne i ich ocena w pełni znalazły odzwierciedlenie w zastosowanej normie prawa materialnego. Istotą sporu jest bowiem wyjaśnienie, czy zachodzi odpowiedzialność administracyjna strony określona w art. 42 ust. 3 p.g.k. Odpowiedzialność ta zachodzi w przypadku utraty zdolności do czynności prawnych przez osoby, o których mowa w art. 42 p.g.k., albo skazania ich za przestępstwa przeciwko mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwa skarbowe oraz inne przestępstwa mające znaczenie ze względu na wykonywany zawód, zaś o pozbawieniu uprawnień zawodowych orzeka Główny Geodeta Kraju w drodze decyzji. Nie może być wątpliwości, co do tego, że organ administracji prawidłowo zakwalifikował czyn popełniony przez Skarżącego, bowiem przepis stanowiący podstawę jego skazania, art. 271 § 1 i 3 Kodeksu karnego, umieszczony jest w rozdziale XXXIV tego Kodeksu zatytułowanego "Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów". Organ, dysponując prawomocnym wyrokiem sądu karnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. sygn. akt [...], skazującym Skarżącego za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, związany był wskazanym orzeczeniem na podstawie art. 365 § 1 K.p.c. i zobligowany do nałożenia sankcji administracyjnej na podstawie art. 46 ust. 3 p.g.k. Przestępstwo, za które Skarżący został prawomocnie skazany, tj. poświadczenie nieprawdy, stanowi przestępstwo przeciwko dokumentom i kwalifikowane jako przestępstwo popełnione z winy umyślnej mieści się w dyspozycji wyżej wymienionego przepisu, który obligatoryjnie przewiduje sankcję w postaci pozbawienia geodety uprawnień zawodowych. Organ nie mógł też zastosować którejkolwiek z łagodniejszych kar dyscyplinarnych wymienionych w art. 46 ust. 1 ww. ustawy, ponieważ kary w tym przepisie przewidziane mogą być nałożone w stosunku do osób, których czyny nie stanowiły przestępstw wymienionych z art. 46 ust. 3 p.g.k. Cytowany przepis reguluje zatem skutki utraty przez osobę uprawnioną zdolności do czynności prawnych oraz - zrównanego z nią co do konsekwencji - skazania za wymienione w nim przestępstwa, wymagające pozbawienia uprawnień zawodowych. Oznacza to, że przeszkodą do wykonywania zawodu jest także, najogólniej biorąc, utrata rękojmi wykonywania zawodu w sytuacji dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów. Innymi słowy, ustawodawca zdecydował, że sam fakt skazania za przestępstwa, o które chodzi w art. 46 ust. 3 p.g.k., osoby o której mowa w art. 42 tej ustawy, rodzi obowiązek wydania przez Głównego Geodetę Kraju, bez wniosku podległego mu organu, decyzji orzekającej o pozbawieniu uprawnień zawodowych, bez możliwości zajmowania się analizą towarzyszących mu okoliczności i wpływu takiego czynu na postępowanie administracyjne z zakresu geodezji i kartografii, w którym doszło do jego popełnienia. Odnosząc się do podniesionych argumentów Skarżącego dotyczących okoliczności będących podstawą sporządzenia przez niego operatu pomiarowego dla działki nr [...], Sąd stwierdził, iż nie mogły one stanowić, w świetle powyższych wywodów, podstawy do zmiany decyzji. Sam fakt skazania za przestępstwa, o które chodzi w art. 42 ust. 3 p.g.k. rodzi obowiązek wydania przez Głównego Geodetę Kraju przedmiotowej decyzji. Pogląd taki wyraził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2009r. (sygn. akt II GSK 587/08, LEX nr 529882), którego tezy podziela Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, przyjmując je za swoje. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela powyższą wykładnię art. 46 ust. 3 ww. ustawy, bowiem wynika ona wprost zarówno z literalnego brzmienia przepisu, jak i z oczywistych przesłanek celowościowych, przewidujących automatyzm w orzekaniu o utracie uprawnień zawodowych przez osobę posiadającą uprawnienia w zakresie geodezji i kartografii w szczególności w sytuacji, w której w pracy tej osoby doszło do nieprawidłowości spełniających znamiona czynu zabronionego, jakim jest przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego. Reasumując, stwierdzić należy, iż przy wydawaniu decyzji o pozbawieniu uprawnień zawodowych, o jakiej mowa w art. 46 ust. 3 p.g.k., skazujący wyrok za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów wiąże Głównego Geodetę Kraju (wyrok NSA z dnia 4 października 2012r., II GSK 1172/11, LEX nr 12339280). Powyższe oznacza, że skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.