VI SA/Wa 1469/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-03

Skład orzekający: Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykazuje stratę w działalności gospodarczej, ale jednocześnie generuje wysokie przychody i korzysta z kredytów bankowych?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych jedynie na podstawie wykazywania straty w działalności gospodarczej, jeśli generuje wysokie przychody i korzysta z kredytów bankowych. Kluczowe dla oceny zdolności płatniczej przedsiębiorcy są przychody, a nie dochód, a korzystanie z kredytu świadczy o zdolności płatniczej. Ponadto, strona ma obowiązek wykazać brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, a nieprzedłożenie wymaganych dokumentów uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku.
Stan faktyczny
Spółka "P." Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Środowiska dotyczącą podwyższonej opłaty za wydobywanie kopaliny. Spółka argumentowała, że nie generuje przychodów, ponosi straty i posiada jedynie obciążoną hipoteką nieruchomość. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów, w tym wyciągów z rachunków bankowych, których spółka nie dostarczyła, mimo przesłania innych dokumentów finansowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono "P." Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty za wydobywanie kopaliny p o s t a n a w i a: odmówić "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 6 czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął złożony na urzędowym formularzu (PPPr) "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty za wydobywanie kopaliny. Strona skarżąca wskazywała we wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych, że nie generuje przychodów, nie osiąga zysków a tym samym nie jest w stanie zapłacić kosztów sądowych. Jedynym składnikiem majątku spółki jest nieruchomość gruntowa, obciążona hipoteką, za zadłużenie przekracza wartość działki. Strona skarżąca podniosła, że kredyt obciążający nieruchomość sięga kwoty ok. 2.300.00 zł. wobec czego skarżąca nie jest w stanie podołać ciężarowi uiszczenia opłaty sądowej w wysokości 100.000 zł. Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że wysokość kapitału zakładowego skarżącej spółki wynosiła 50.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, strona w ostatnim roku obrotowym według bilansu poniosła stratę w wysokości 1.329.293,46 zł, ponadto na koncie bankowym posiada środki w wysokości 478 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącego, na podstawie zarządzenia z dnia [...] czerwca 2013 r. wezwano stronę skarżącą do nadesłania w terminie 14 dni: a/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2012 roku – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec roku 2012 roku, czy też rocznego sprawozdania finansowego za rok 2012, b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2013 roku – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec kwietnia 2013 roku, c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. d/ dokumentu potwierdzającego wskazaną w Rubryce 5 okoliczność obciążenia spółki kredytem w wysokości 2 300 000 złotych. Strona skarżąca przy piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. przesłała: - kopię umowy kredytu inwestycyjnego na kwotę 1.900.000 zł, - kopię umowy kredytu inwestycyjnego na kwotę 1.504.000 zł, - zestawienie zakupów i sprzedaży za okres styczeń – kwiecień 2013 r., z którego wynikało, że w tym okresie sprzedaż netto wynosiła 1.260.217 zł, a zakupy netto to kwota 1026.926 zł. - rachunek zysków i strat za z 2012 r., z którego wynikało, że w roku tym przy przychodzie netto w wysokości 2.756.597 zł poniosła stratę w wysokości 430.684,46 zł. Strona skarżąca nie nadesłała wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić należy, że o braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania przez osobę prawną nie może świadczyć przywoływany przez stronę skarżącą niski dochód, bądź też odnotowywana strata z prowadzonej działalności gospodarczej. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 lutego 2010 r. (sygn. akt I FZ 10/10), w przypadku przedsiębiorców, a do takich należy skarżąca spółka, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że strona skarżąca uzyskuje przychody i że przychody te kształtują się na wysokim poziomie (przychód netto na koniec 2012 r. wyniósł 2.756.597 zł, a sprzedaż netto w okresie styczeń – kwiecień 2913 r. wyniosła 1.260.217). Bilans przychodów i kosztów tworzony jest tymczasem na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Gdyby bowiem brać pod uwagę jedynie dochody strony skarżącej, należałoby stwierdzić, że jej działanie w obrocie profesjonalnym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro prowadzi nierentowną działalność. Ponadto nadesłane przez spółkę umowy kredytów inwestycyjnych wskazują na fakt zadłużenia skarżącej spółki, jednakże, jak podniósł w swoim postanowieniu z dnia 2 października 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny (II SA/Po 2914/01), korzystanie z kredytu bankowego nie oznacza, że strona skarżąca nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów procesu. Ta okoliczność świadczy o tym, że strona skarżąca posiada zdolność płatniczą. Dodatkowo wskazać należy, że stosownie do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie strona skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym odpowiedź skarżącej była niepełna. Skarżąca nie przedłożyła bowiem wyciągów z rachunków bankowych. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W oparciu o wszystkie przedstawione powyżej argumenty stwierdzić należy, że strona skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w sprawie niniejszej W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło