VI SA/Wa 1490/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-06
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Zbigniew Rudnicki, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo korupcyjne (przeciwko działalności instytucji państwowych i samorządu terytorialnego) może stanowić samoistną i obligatoryjną podstawę do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, czy też wymaga wykazania związku popełnionego przestępstwa z cechami charakterologicznymi posiadacza broni, które stwarzają uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skazanie za przestępstwo korupcyjne, choć naganne, nie jest samoistną i obligatoryjną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w obecnym brzmieniu, traktuje przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jako obligatoryjną podstawę do cofnięcia pozwolenia. W przypadku innych przestępstw, w tym korupcyjnych, organ administracji musi wykazać związek popełnionego czynu z cechami charakterologicznymi posiadacza broni, które stwarzają uzasadnioną obawę użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Brak takiego wykazania stanowi naruszenie prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej A. M. przez Komendanta Policji, a następnie utrzymania tej decyzji w mocy przez Komendanta Głównego Policji. Podstawą decyzji było skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo korupcyjne (udzielenie korzyści majątkowej policjantowi). Skarżący kwestionował zasadność cofnięcia pozwolenia, argumentując, że przestępstwo korupcyjne nie jest tożsame z przestępstwami przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, które są wymienione w ustawie jako obligatoryjna podstawa do cofnięcia pozwolenia, oraz że organy błędnie zinterpretowały przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Policji, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Policji z dnia [...] marca 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego A. M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Komendanta Policji z dnia [...] marca 2008 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 268a K.p.a. cofnięto p. A.i M. (dalej: stronie, skarżącemu) pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
Jako powód wskazano fakt, iż Sąd Rejonowy w N. [...] Wydział Karny, w wydanym wyroku z dnia [...] czerwca 2007 r., sygn. akt [...], po rozpoznaniu sprawy prowadzonej przeciwko skarżącemu oskarżonemu o to, że w dniu [...] kwietnia 2007 r. w miejscowości Z. w gminie N. udzielił korzyści majątkowej policjantowi z Komendy Powiatowej Policji w N. w kwocie 100 zł, w celu skłonienia go do odstąpienia od nałożenia mandatu karnego oraz naliczania punktów karnych za wykroczenie drogowe. Sąd Rejonowy w N. uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, wyczerpującego dyspozycję art. 229 § 3 kk. i za to na podstawie art. 229 § 3 kk. skazał go i wymierzył karę jednego roku pozbawienia wolności. Sąd na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk. i art. 70 § 1 pkt 1 kk. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu tytułem próby na okres 2 (dwóch) lat, zaś na podstawie art. 71 § 1 kk. zasądził od oskarżonego karę grzywny w wysokości 100 (stu) stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 20,00 zł.
W związku z powyższym Komendant Policji uznał, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, że strona należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy, tj. osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W ocenie organu Policji nawet jeżeli osoba posiadająca pozwolenie na broń nie popełniła przestępstwa, które zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, to sam fakt skazania jej wyrokiem za przestępstwo może rodzić obawę, o której mowa w wyżej przytoczonym przepisie. Nieodpowiedzialne zachowanie, a w konsekwencji naruszenie porządku prawnego, podważa domniemanie, iż osoba ta będzie użytkowała broń, w sposób zgodny z interesem porządku publicznego.
Według Komendanta Policji, ustawodawca, używając w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zwrotu "w szczególności" nie zamknął katalogu przesłanek, z których może wynikać obawa niezgodnego z prawem posiadania i używania broni. Przepis ten stanowi dla organów Policji wytyczną interpretacyjną oceny postępowania osoby posiadającej pozwolenie na broń, w kontekście prawnych i faktycznych podstaw cofnięcia tego pozwolenia. Określając katalog rodzajów przestępstw wymienionych w przytoczonym przepisie ustawodawca wyróżnił więc, ze względu na charakter chronionych przez przepisy Kodeksu karnego dóbr prawnych, tj. zdrowia, życia czy mienia, te czyny zabronione, które wyraźnie uznał za szczególnie niebezpieczne, o bardzo dużym stopniu społecznej szkodliwości, przez co dyskwalifikujące osoby posiadające pozwolenie na broń palną. Dla organu Policji oczywistym jest, że przepis ten daje możliwość uwzględnienia w tej ocenie także innych, niż wymienione rodzaje przestępstw. Organ Policji skorzystał z tej możliwości w rozpatrywanej sprawie.
W zakresie ustalania przesłanek faktycznych i prawnych cofnięcia prawa do posiadania broni palnej myśliwskiej, prawomocny wyrok sądu, potwierdzający fakt popełnienia przestępstwa, wiąże organy Policji w postępowaniu administracyjnym. Skazanie strony przez sąd było więc – zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy - okolicznością obligującą Komendanta Policji do cofnięcia stronie, w drodze decyzji administracyjnej, pozwolenia na broń palną myśliwską.
Nadto organ Policji wskazał, że prawo do posiadania broni palnej jest uprawnieniem wyjątkowym, a osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny przestrzegać przepisów prawa i porządku publicznego. Od osób tych oczekuje się nieskazitelnej postawy, przejawiającej się poszanowaniem porządku prawnego. Tylko takie osoby dają bowiem rękojmię zgodnego z prawem posiadania i używania broni. W tej sytuacji interes strony, wyrażający się w posiadaniu broni palnej, winien ustąpić na rzecz interesu społecznego, który przejawia się w tym, aby pozwolenie na broń posiadały osoby przestrzegające prawa.
Ponadto w uzasadnieniu decyzji wskazano, że na ocenę organu Policji, nie mogą mieć wpływu inne okoliczności, takie jak pozytywna opinia z miejsca zamieszkania, jak i uzyskana w toku prowadzonego postępowania administracyjnego opinia z Koła Łowieckiego "R." i "K.". Z opinii tych wynika, że strona jest pozytywnie postrzegana w miejscu zamieszkania i Kole Łowieckim. Opinie te nie mogą mieć jednak wpływu na merytoryczne rozstrzygniecie niniejszej sprawy, bowiem strona popełniła przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła strona wnosząc o uchylenie decyzji Komendanta Policji jako niezgodnej z art. 18 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji oraz z art. 6, 7 i 8 K.p.a. oraz o umorzenie postępowania.
W ocenie skarżącego, Komendant Policji zastosował przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wadliwie i niesłusznie.
Skarżący wskazał, iż został skazany za czyn wypełniający znamiona określone w art. 229 § 3 kk., tj. za przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego (Rozdział XXIX kk). Tymczasem ustawodawca w art. 15 ustawy o broni i amunicji szczególną uwagę poświęca przestępstwom przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu unormowanym w Rozdziale XIX Kodeksu karnego. Organ administracji, stawiając znak równości między tymi grupami przestępstw, nie uwzględnił różnic w charakterze dóbr chronionych przez ustawodawcę.
Ustawa o broni i amunicji zabrania posiadania broni palnej osobom stwarzającym zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wynikające z popełnianych czynów związanych z unicestwianiem życia, naruszaniem zdrowia, godzącym w godność i autonomiczność jednostki. Natomiast czyn popełniony przez stronę był wymierzony co najwyżej w sprawność działalności instytucji państwowych. Oczywiście, stanowi to poważne naruszenie porządku prawnego, ale nieistotne z punktu widzenia ustawy o broni i amunicji.
W ocenie skarżącego dokonana przez Komendanta Policji analiza zawartego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy zwrotu "w szczególności" jest wadliwa, choć skarżący nie neguje, iż przepis ten ma charakter otwarty i zawiera wytyczną interpretacyjną, niezgodną jednak z interpretacją organu Policji. Przywołując stanowisko tegoż organu skarżący wskazał, iż zakłada ono niedopuszczalne stosowanie analogii pomiędzy różnymi przepisami, sztucznie rozszerzające zakres sankcji z art. 15 ustawy na stany faktyczne przez ustawodawcę nieprzewidziane, a wręcz niepożądane. Taka interpretacja organu dopuszcza skazanie za jakiekolwiek przestępstwo jako przesłankę wystarczającą do cofnięcia pozwolenia na broń. Organ administracji w istocie zrównuje stopień społecznej szkodliwości wszystkich czynów penalizowanych przez ustawę karną, co jest sprzeczne z intencją ustawodawcy, oraz stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, wyrażonej w art. 8 K.p.a.
Poza tym stosowanie analogii oznacza, że organ administracji działa wyłącznie na podstawie własnego uznania, bez uwzględniania ograniczeń zawartych w przepisach ustawowych.
Organ w zaskarżonej decyzji w istocie nie wskazał żadnych okoliczności wskazujących, iż czyn, za który został skazany skarżący, ma związek z dobrami chronionymi wymienionymi w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jest to naruszenie zasady praworządności, zawartej w art. 6 K.p.a.
Na korzyść skarżącego przemawia również fakt, iż wykonanie kary zostało przez Sąd warunkowo zawieszone. Skoro Sąd postanowił skorzystać z instytucji probacyjnej, powinno to stanowić na korzyść skazanego i być również wzięte pod uwagę przez organ administracji.
Skarżący zakwestionował również twierdzenie organu Policji, iż na przyjętą przez ten organ ocenę skarżącego nie mogą mieć wpływu inne okoliczności, związane z jego pozytywnym postrzeganiem w miejscu zamieszkania i kołach łowieckich, do których należy. W ocenie skarżącego, przedmiotem postępowania dotyczącego cofnięcia pozwolenia na broń powinno być w szczególności badanie cech osobowościowych, stosunku strony do broni palnej, posługiwania się bronią. Opinie uzyskane w toku postępowania jak najbardziej takich cech osobowościowych dotyczą i świadczą zdecydowanie na korzyść skarżącego. Uwzględnianie jedynie okoliczności świadczących na niekorzyść strony, pomijanie aspektów korzystnych stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej, unormowanej w art. 7 K.p.a.
Decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Komendanta Policji w W. z dnia [...] marca 2008 r., cofającej pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Komendant Główny Policji uznał, że podniesione przez skarżącego argumenty nie mają wpływu na zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji.
Komendant Główny Policji przytoczył w uzasadnieniu treść art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, wskazując na otwarty charakter tego ostatniego przepisu i uznał, że organy właściwe w sprawach pozwoleń na broń palną mają prawo i obowiązek badać wszystkie okoliczności uzasadniające obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, a więc nie tylko skazanie lub oskarżenie o popełnienie przestępstw wymienionych w tym przepisie, ale również innych, nie objętych tym przepisem, a także wszelkich zachowań posiadacza pozwolenia wskazujących, że nie przestrzega on przepisów prawa.
W ocenie organów Policji przestępstwo popełnione przez skarżącego uzasadnia obawę użycia przez nią broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co wynika z przyjętej przez organy Policji z mocy art. 80 K.p.a. (prawo swobodnej oceny materiału dowodowego) oceny rodzaju i ciężaru gatunkowego przedmiotowego przestępstwa. Czyn ten nie jest co prawda wymieniony wprost w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i nie ma bezpośredniego związku z bronią, jednakże w ocenie Policji jego dokonanie przez skarżącego świadczy o jego lekceważącym podejściu do przestrzegania prawa, a to uzasadnia obawę, iż tego rodzaju postawa może rzutować także na przestrzeganie przez niego przepisów dotyczących posiadania i używania broni. Ten właśnie fakt uzasadnia zaliczenie strony do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, skoro bowiem strona świadomie dopuściła się czynu przestępczego, to nie można wykluczyć, że w przyszłości równie łatwo naruszy inne przepisy prawa dotyczące posiadania broni i amunicji i zachowa się w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Komendant Główny Policji ponownie też uznał, że dobra opinia o stronie w miejscu zamieszkania oraz władz łowieckich nie może mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie zmienia to bowiem faktu, iż strona popełniła przestępstwo umyślne i nie nosi obawy, o której mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W tej sytuacji, zdaniem Policji, zachowanie jej pozwolenia na posiadaną broń palną byłoby sprzeczne z interesem społecznym, któremu w takich przypadkach - poprzez obligatoryjną dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji - ustawodawca przyznał bezwzględne pierwszeństwo.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o umorzenie postępowania wyjaśniono, iż nie może on zostać uwzględniony, gdyż postępowanie dotyczące cofnięcia stronie pozwolenia na broń nie stało się bezprzedmiotowe. Brak jest zatem podstaw do umorzenia postępowania w myśl art. 105 § 1 K.p.a. Nie jest też możliwe uwzględnienie tego wniosku w myśl art. 105 § 2 K.p.a., gdyż postępowanie w rozpatrywanej sprawie toczy się z urzędu, a nie na wniosek strony.
Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, w ocenie którego zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r. narusza interes prawny skarżącego poprzez pozbawienie go uprawnień wynikających z błędnego zastosowania przepisów. Jednocześnie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
- przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji;
- przepisów prawa procesowego poprzez rozpatrywanie sprawy z pominięciem norm wynikających z art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 107 § 3 K.p.a.,
i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wskazano, że organ drugiej instancji w pełni powielając argumentację pierwszej instancji uzasadnia słuszność cofnięcia pozwolenia przede wszystkim obligatoryjnym charakterem przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Skarżący w toku postępowania tego charakteru powołanych przepisów nie kwestionował. Bezwzględnie wiążący charakter art. 18 ustawy jest oczywisty i zrozumiały dla skarżącego, natomiast zastosowanie art. 15 ust. 1 pkt 6 jako przesłanki zastosowania art. 18 budzi jego wątpliwości.
Według skarżącego, to nie fakt popełnienia każdego, jakiegokolwiek przestępstwa, ale fakt popełnienia pewnych przestępstw, w szczególności przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu powinien spotkać się z sankcją.
Skarżący uważa, iż dokonana przez organy Policji interpretacja powołanych wyżej przepisów jest błędna. Zakłada ona w istocie, że popełnienie każdego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń. Jest to jednak sprzeczne z intencją ustawodawcy, który wyraźnie wskazuje pewien zakres czynów, które do pewnego stopnia powinny być związane czy wagą czy charakterem naruszenia z przestępstwami przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Z przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy w żadnej mierze nie wynika, że fakt popełnienia każdego przestępstwa normowanego w Kodeksie karnym uprawnia organ administracji do cofnięcia pozwolenia. Każde przestępstwo charakteryzuje się zróżnicowanym stopniem społecznej szkodliwości czynu, świadczy o różnych wadach sprawcy, a fakt popełnienia jednego przestępstwa nie uprawdopodabnia popełnienia każdego innego.
W ocenie skarżącego, powyższe uchybienia na gruncie prawa materialnego przekładają się na sferę prawa procesowego, w której doszło do naruszenia m.in. art. 107 § 3 K.p.a. (niejasne uzasadnienie rozstrzygnięcia) uchybia art. 107 § 3 kpa w kwestii wyjaśnienia podstawy prawnej. Skarżący podniósł, że art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy zawiera aż trzy pojęcia nieostre: "uzasadniona obawa", "interes bezpieczeństwa", "interes porządku publicznego". Zatem zastosowanie tego przepisu nadaje w dużej mierze rozstrzygnięciu charakter uznaniowy. Stąd rygor ostrożnej interpretacji, należytego uzasadniania decyzji, wiąże organ w stopniu dużo większym.
Ponadto, jeśli organ stwierdza niemal wprost, że popełnienie każdego czynu przestępnego uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń, to stoi to w sprzeczności z obowiązkiem "działania na podstawie przepisów prawa" (art. 6 K.p.a.), "stania na straży praworządności" (art. 7 K.p.a.), a nie sprzyja to pogłębianiu zaufania obywateli do organów Państwa (naruszenie art. 8 K.p.a.).
Powyższe argumenty skarżący podnosił w toku postępowania administracyjnego, jednak organy zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, nie odniosły się do nich należycie i wprost.
W odpowiedzi na skargę Komendant Głównego Policji wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu przywołano argumentację podniesioną w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Policji oraz wskazano, iż przyjęta przez te organy interpretacja, że skazanie za czyn korupcyjny lub podejrzenie o popełnienie takiego czynu, budzi ww. obawę, wynika również z orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w podobnych sprawach (np. wyrok WSA z dnia 16 maja 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 434/08 lub wyrok WSA z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 348/08 - jeżeli chodzi o orzeczenia zapadłe w ostatnim czasie).
Komendant Główny Policji uznał, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ Policji nie zgodził się również z zarzutami skarżącego dotyczącymi naruszenia prawa procesowego, tj. art. 6, 7 i 77 K.p.a., z uwagi na fakt, że organy Policji w przedmiotowej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy oraz dokonały wnikliwej oceny wszystkich zgromadzonych w ten sposób dowodów, w granicach swobodnej oceny dowodów. Wskazana ocena materiału dowodowego znalazła swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Policji z dnia [...] marca 2008 r., którą cofnięto stronie pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie z jakich powodów organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej innym dowodom, jak również niedokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W ocenie Sądu podstawowy problem w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny związku między przestępstwem popełnionym przez skarżącego, który był podstawą wyroku sądu karnego i przesłankami cofnięcia stronie pozwolenia na broń.
Organy Policji orzekające w sprawie podkreśliły w obu decyzjach, iż skarżący popełnił przestępstwo korupcji, skierowane przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego (rozdział XXIX kk), za które został ukarany zgodnie z art. 229 § 3 kk. Wskazują przy tym, że katalog przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie ma charakteru zamkniętego, a charakter czynu strony, mimo że jest to przestępstwo korupcji, uzasadnia zaliczenie jej do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Przy takim postawieniu sprawy należy pamiętać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 955/06, jednoznacznie wskazał, iż warunkiem pozbawienia prawa posiadania broni jest wykazanie związku popełnionego przestępstwa z takimi cechami charakterologicznymi posiadacza broni, które stwarzają uzasadnioną obawę, iż może on użyć jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przyjęcie innego stanowiska w przypadku przestępstw z art. 229 § 3 kk. sprowadzałoby się do wprowadzenia w takich przypadkach kary dodatkowej w postaci utraty pozwolenia na broń.
W ocenie Sądu powyższa teza jest związana z przestępstwem korupcji, które choć naganne społecznie (ma wręcz charakter plagi społecznej), nie ma związku z przestępstwami skierowanymi przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.
Oznacza to zasadniczą zmianę sytuacji strony w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do cofnięcia jej pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji uległ w okresie obowiązywania ustawy znaczącemu przekształceniu. Mianowicie, zgodnie z pierwotnym brzmieniem ustawy (Dz. U. Nr z 1999 r. Nr 53, poz. 549) stanowił on, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom "co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa." W toku kolejnych zmian: z dnia 29 czerwca 2002 r. (Dz. U. Nr 74, poz. 676); z dnia 12 kwietnia 2003 r. (Dz. U. Nr 52, poz. 451), redakcja tego przepisu pozostała niezmieniona. Dopiero zmianą wprowadzoną przez ustawę z dnia 1 kwietnia 2004 r. – (t. jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 52, poz. 451) nadano mu obecne brzmienie, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw." Taka też redakcja została utrzymana w kolejnych zmianach: z dnia 24 lipca 2006 r. (Dz. U. Nr 104, poz. 708) oraz z dnia 1 października 2006 r. (Dz. U. Nr 104, poz. 711).
W ocenie sądów administracyjnych, nie kwestionowanej przez organy Policji, redakcja art. 15 ust. 1 pkt 6 ma charakter otwarty. Użycie określenia "w szczególności" sprawia bowiem, że wyliczenie rodzajów przestępstw nie ma charakteru zamkniętego, wobec czego ustawa umożliwia zastosowanie powołanego przepisu również do innych rodzajów przestępstw. Należy jednak zauważyć, że określenie "w szczególności" było również stosowane w poprzedniej redakcji tego przepisu – tyle, że w odniesieniu do przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Dokonana zmiana, polegająca na rezygnacji z określenia charakteru przestępstw ("z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej"), na rzecz określenia ich poprzez wskazanie dobra, przeciwko któremu zostały skierowane ("przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu"), ma istotne znaczenie. W ten bowiem sposób ustawodawca ograniczył uznanie organów Policji, wynikające z określenia charakteru przestępstw, do przestępstw określonego rodzaju – nie tylko poprzez ich bezpośrednie wskazanie (wyliczenie dóbr, przeciwko którym są skierowane), lecz również poprzez dokonanie ich gradacji. Na tle powołanego przepisu w obowiązującej obecnie redakcji nie ulega bowiem wątpliwości, że popełnienie wymienionych w nim przestępstw powinno (musi) spowodować cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, a dopiero w przypadku pozostałych przestępstw organom Policji pozostawiono tę kwestię do uznania, ze wszystkimi wynikającymi stąd konsekwencjami, jakie wiążą się z podejmowaniem decyzji w ramach tzw. swobodnego uznania administracji (głównie – z koniecznością określenia kryteriów podejmowania tego rodzaju decyzji).
Przy obecnej redakcji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wystarczającą przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń, uzasadniającą obawę, że osoby posiadające pozwolenie na jej posiadanie mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (a więc związku przyczynowego między uzasadnioną obawą zagrożenia interesu bezpieczeństwa lub porządku publicznego a posiadaniem pozwolenia na broń) jest skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa). W obowiązującym stanie prawnym przesłanki uzasadniające szczegółowo cofnięcie pozwolenia na broń, jeżeli nawet mają charakter otwarty, to w odniesieniu do stwierdzonych przestępstw, wymienionych wprost w ustawie, stanowią wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że popełnienie przestępstw wymierzonych przeciwko tego rodzaju chronionym dobrom (zdrowie, życie, mienie) jest zarazem sprzeczne z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przypadku pozostałych rodzajów przestępstw taki związek przyczynowy wymaga uzasadnienia właściwego dla decyzji administracyjnych podejmowanych w ramach uznania administracyjnego.
Powyższy pogląd znajduje również podstawę w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1166/06, w którym stwierdzono, "...iż w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wprowadzoną bowiem z tym dniem zmianą przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, iż obawę taką mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje, iż osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego."
Kwestie, o których wyżej mowa, mają odniesienie wyłącznie do postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, w tym również broń myśliwską. W tych sprawach organy Policji działają w ramach tzw. uznania związanego, a powołane wyżej przepisy ustawy o broni i amunicji nakazują im – w przypadku powzięcia wiadomości o popełnieniu przestępstw skierowanych przeciwko określonym dobrom (życie, zdrowie lub mienie) – obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń.
Należy przy tym zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym w tych sprawach nie jest w ogóle badana kwestia winy osoby skazanej za popełnienie wyżej wymienionych przestępstw lub wobec której toczy się postępowanie karne o ich popełnienie. W pierwszym przypadku, tj. skazania prawomocnym wyrokiem sądu karnego, organy Policji są związane tym wyrokiem, w drugim – wszczęcia postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw – są związane informacją o wszczęciu takiego postępowania. W obu przypadkach właściwe organy Policji nie odnoszą się do kwestii winy, gdyż – po pierwsze – w tej materii może rozstrzygać tylko sąd karny, którego orzeczeniem organy Policji są związane, po drugie zaś – kwestia ta nie ma znaczenia dla postępowania administracyjnego w sprawie obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń, wszczynanego bądź na podstawie prawomocnego wyroku sądu karnego, bądź na podstawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania o popełnienie przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Również i postępowanie dowodowe jest w tego rodzaju sprawach ograniczone, gdyż decydujące znaczenie dla treści orzeczenia administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską ma stwierdzenie popełnienia przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu; nie jest tu konieczne szczegółowe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i rozważenie jej istotnych okoliczności, a w szczególności związku przyczynowego między czynem oskarżonego a uzasadnieniem obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Inaczej rzecz się ma w przypadku przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, których popełnienie nie jest samoistną przesłanką uzasadniającą obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd zgadza się z oceną, iż katalog przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter otwarty. Organy Policji mogą zatem cofać pozwolenie na broń, w tym również broń myśliwską, w razie stwierdzenia innych przestępstw niż wymienione w powołanym przepisie, ale w takiej sytuacji organy te są zobowiązane do wykazania związku popełnionego przestępstwa z takimi cechami charakterologicznymi posiadacza broni, które stwarzają uzasadnioną obawę, iż może on użyć jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W takim przypadku postępowanie dowodowe nie może być traktowane jako swoiste postępowanie uproszczone, związane przede wszystkim ze stwierdzeniem faktu popełnienia przestępstwa skierowanego przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, lecz powinno prowadzić do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym również w kontekście oceny osobowości sprawcy przestępstwa, a w szczególności zmierzać do bezspornego wykazania, że obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, jest w każdym konkretnym przypadku uzasadniona. Na tę ocenę w rozpatrywanej sytuacji mają jednak wpływ – wbrew twierdzeniu organów Policji - zasługi strony dla łowiectwa i środowiska myśliwych, praca społeczna i dobra opinia w miejscu zamieszkania, a więc czynniki pozwalające na ocenę cech charakterologicznych posiadacza broni.
W przeciwnym razie trzeba zgodzić się z tezą, do której udowodnienia zmierzają niejako organy Policji, że popełnienie każdego przestępstwa uzasadnia tę obawę, a co za tym idzie – powinno skutkować cofnięciem pozwolenia na broń. W tym ujęciu cofnięcie pozwolenia na broń, w tym również broń myśliwską, nabiera charakteru kary dodatkowej, orzekanej w związku z popełnieniem każdego przestępstwa. Pogląd ten nie znajduje jednak – w ocenie Sądu – oparcia w brzmieniu przepisów art. 15 ust. 1 pkt w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.
W świetle powyższych wywodów, wyraźnie rozróżniających wymienione w powołanej ustawie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu od innych przestępstw, których popełnienie może być również podstawą cofnięcia pozwolenia na broń, przy zachowaniu jednak pozostałych warunków określonych w ustawie, za uzasadnione należało uznać zarzuty skarżącego dotyczące zarówno niewłaściwej wykładni (nadmiernie rozszerzonej) powołanych przepisów ustawy o broni i amunicji, jak i zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, regulujących zarówno podstawowe zasady tego postępowania, jak i dotyczących treści samej decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło