VI SA/Wa 1528/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. M. i W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej SKO) decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 127 w związku z art. 17 pkt 1 Kpa. oraz art. 39 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460; dalej "udp."), po rozpatrzeniu odwołania M. i W. M. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2015 r., nr [...] dotyczącej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, orzekło w następujący sposób, a mianowicie: - uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu 1 i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że zezwoliło M. M. i W. M. na zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej ul. [...] w rejonie al. [...] (przejście podziemne i w pobliżu tego przejścia) o powierzchni 298,70 m2 na czas od [...] lipca do [...] września 2011 r.; - uchyliło uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu 6 i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że ustaliło opłatę za zajęcie terenu w pasie drogowym w wysokości 25.882,96 złotych; - uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej warunków zajęcia pasa drogowego (Załącznik Nr 2 do decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2015 r. w zakresie punktu 1.4) i umorzyło postępowanie w tym zakresie; - uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej warunków zajęcia pasa drogowego (Załącznik Nr 2 do decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2015 r. w zakresie ostatniego przecinka punktu 1.6 i punktu 1.10) i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że po przecinku dopisało: "w części zajętej przez wnioskodawców"; - w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania decyzji SKO doszło w następującym stanie sprawy. W dniu [...] czerwca 2011 r. M. i W. M. (dalej: strona, skarżący) wystąpili do Zarządu Dróg Miejskich (dalej ZDM) z wnioskiem o zajęcie pasa drogowego – przejść podziemnych położonych w pasie drogowym ul. [...] w rej. al. [...]. We wniosku wskazali inną niż dotychczas zajmowaną powierzchnię planowanego zajęcia pasa drogowego. Jak wynika z załączników mapowych zajęcie dotyczy pawilonów handlowo-usługowych znajdujących się w przejściu podziemnym, w okresie od [...] lipca 2011 r. do [...] września 2011 r. Po otrzymaniu ww. dokumentów zarządca drogi podjął czynności sprawdzające celem ustalenia stanu faktycznego sprawy. Ustalił, że strona zajmowała przedmiotowy teren na podstawie zezwolenia, przed upływem terminu poprzedniego zezwolenia strona zobowiązana była do wystąpienia z nowym wnioskiem, jeżeli nadal jej zamiarem było pozostawanie w pasie drogowym. Jak stwierdził, uzyskanie zezwolenia na czas określony nie rodzi skutku, że każde następne i kolejne zezwolenie jest udzielane automatycznie w oparciu o dotychczas zebrany materiał dowodowy. Podał, że udzielenie zezwolenia zawsze wymaga ponownego i wnikliwego rozpatrzenia wszystkich okoliczności, w tym zbadania posiadanych i nowych dowodów oraz wykorzystania poczynionych ustaleń do indywidualnego rozpatrzenia danej sprawy i określenia praw i obowiązków strony. W konsekwencji uznał, że strona prawidłowo i w terminie złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na dalsze zajmowanie pasa drogowego ul. [...] w rej. al. [...]. ZDM decyzją z dnia [...] września 2011 r. zezwolił zainteresowanej stronie na zajęcie przejścia podziemnego w celu funkcjonowania w nim targowiska o łącznej powierzchni 543,89 m2. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie. SKO decyzją z dnia [...] września 2012 r. uchyliło decyzję ZDM, wskazując między innymi, że zarządca drogi nie ma prawa do samowolnego modyfikowania wniosku strony. ZDM ponownie rozpatrując sprawę, pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. powiadomił stronę o toczącym się postępowaniu oraz możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami i zgłoszenia ostatecznych wyjaśnień. Ze zgromadzonym w sprawie materiałem strona zapoznała się w dniu [...] lipca 2013 r., wnosząc do protokołu uwagę, że prosi o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego pod same pawilony handlowo-usługowe w rzeczonym przejściu podziemnym oraz, że w dniu [...] lipca 2013 r. złożyła do ZDM stosowne pismo, w którym wniosła o zwrot przez zarządcę drogi części opłat za zużycie energii elektrycznej w przedmiotowym przejściu podziemnym. W oparciu o powyższe ustalenia, zarządca drogi dokonał analizy i oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, badając przesłanki pozwalające stwierdzić, czy wniosek strony zasługuje na uwzględnienie. ZDM po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego postanowił zezwolić na zajęcie pasa drogowego ulicy [...] w rej. al. [...] w przejściu podziemnym pod powierzchnie jaką zajmują pawilony handlowo-usługowe (przy zastosowaniu stawek opłat jak za pawilony handlowe), wydając w dniu [...] sierpnia 2013 r. decyzję nr [...]. Wydając zezwolenie na zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej ul. [...] w rej. Al. [...] – przejście podziemne o powierzchni 298,7 m2 na czas [...] lipca [...] września 2014 r. pod pawilony handlowe ustalił opłaty za zajęcie ww. odcinka pasa drogowego 34811 zł 69 gr. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie do SKO. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. ZDM po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...], zezwolił stronie na zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej ul. [...] w rej. al. [...] (przejście podziemne) o powierzchni 298,7 m2 na czas od [...] lipca do [...] września 2011 r. pod pawilony handlowe, ustalił opłatę za zajęcie ww. odcinka pasa drogowego w kwocie 34.811,69 złotych oraz warunki zajęcia pasa drogowego. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazał w szczególności, że w przejściu podziemnym znajdują się pawilony handlowe oraz pawilony handlowe naziemne, a nie zorganizowane targowisko, w związku z tym należało zastosować opłaty zgodnie z załącznikiem nr 1 poz. 2A i B do uchwały Rady [...] z [...] marca 2011 r. w sprawie zmiany wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze [...], z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych. Stwierdził, że wobec upływu czasu zarządca drogi nie powinien orzekać niekorzystniej niż w uchylonej decyzji. Wyjaśnił, że strona w czasie, o którym mowa we wniosku, prowadziła działalność handlową w pawilonach, więc odmowa wydania zezwolenia naraziłaby ją na straty. Dodał, że lokalizacja obiektów nie wpływała negatywnie na funkcjonowanie układu drogowego w przejściu podziemnym. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej punktów 4, 6 i 7, tj. odpowiednio dotyczącego ustalenia pozostałych warunków zajęcia pasa drogowego oraz ustalenia opłaty i jej wniesienia oraz punktu 4 załącznika w zakresie punktów 1, 10 i 11, przyznanie uprawnienia do zwrotu co najmniej 50% opłaty za zużycie energii elektrycznej na oświetlenie ogólnodostępnej części powierzchni komunikacyjnej przejścia podziemnego i orzeczenie co do istoty sprawy, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji SKO wskazało na podstawę prawną rozstrzygnięcia ZDM. Jak podało, lokalizowanie ww. obiektów w pasie drogowym stanowi wyjątek od zasady, że pasie drogowym winny być lokalizowane wyłącznie obiekty związane z gospodarką drogową lub potrzebami ruchu. Podkreśliło, że orzecznictwo sądów administracyjnych jest w tym zakresie jednolite. W konsekwencji SKO stwierdziło, że marginalną sprawą jest, kto wskaże dowody na istnienie szczególnie uzasadnionego przypadku umieszczenia w pasie drogowym obiektu niezwiązanego z drogą, jednakże prawo ich dostrzeżenia (lub nie) i sprecyzowanie stanowiska z uwzględnieniem ochrony wartości, tj. bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, należy do zarządcy drogi. W analizowanej sprawie przesłanki takie zostały dostrzeżone, ponieważ zarządca drogi udzielił zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, w miejscu i o powierzchni zgodnej z wnioskiem strony. Jak podało SKO, sporny natomiast okazał się być cel zajęcia pasa drogowego i związane z tym opłaty, a także warunki, na jakich udzielono zezwolenia. Na etapie odwoławczym strona zmodyfikowała swój wniosek określając go jako żądanie zajęcia pasa drogowego na "prowadzenie działalności gospodarczej - handlowej i usługowej jak dotychczas w formie targowiska w funkcjonujących tam pawilonach handlowych". W analizowanej sprawie w odniesieniu do tego samego odcinka pasa drogowego, w okresie wcześniejszym i późniejszym roku 2011, NSA w wyrokach z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 167/14, II GSK 111/14 stwierdził, że "podstawą wyliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego powinna być stawka określona w pkt 9 Załącznika nr 2 do uchwały nr (...) "zorganizowane targowiska". (...).". Wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego w okresie od [...] lipca 2011 r. do dnia [...] września 2011 r. wynosi: - 249,09 m2 x 1 zł/m2 z 92 dni = 22.916,28 złotych, - 49,61 m2 x 0,65 zł/m2 x 92 dni = 2.966,68 złotych, łącznie – 25.882,96 złotych. SKO przyjęło stawkę 0,65 zł dla pawilonów nadziemnych, ponieważ znajdowały się już nie w przejściu podziemnym, ale nad ziemią na terenie określonym w kolumnie D Załącznika nr 2 do Uchwały Nr [...] Rady [...]. SKO uznało, że brak jest natomiast podstaw do uchylenia decyzji ZDM w części dotyczącej punktu 7, który wskazuje termin uiszczenia opłaty. Termin uiszczenia opłaty, tj. 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stała się ostateczna, wynika z przepisu art. 40 ust. 13 udp. i zarządca drogi nie może go modyfikować. SKO za niedopuszczalne uznało nałożenie na stronę w załączniku nr 2 do decyzji – punkcie 1.4, obowiązku utrzymania czystości, porządku i bezpieczeństwa w obszarze całego przejścia (gdy udostępnia się jedynie jego część), gdyż nałożenia takiego obowiązku nie przewiduje ustawa o drogach publicznych. Zdaniem SKO, również obowiązek dbałości tylko o zajętą część pasa drogowego jest zasadny, ponieważ ze znajdujących się w aktach sprawy zdjęć wynika, że możliwość dostania się do powierzchni spągu, ścian i stropu zabudowanych pawilonami handlowymi był trudny. SKO uznało, że zbędne jest ustalanie zasad regulowania rachunków za prąd w decyzji dotyczącej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, ponieważ kwestia ta powinna być przedmiotem umów cywilnoprawnych. Na powyższą decyzję SKO skarżący, pismem z dnia [...] lipca 2016 r., złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucili: - błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2, art. 7 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 40 ust. 1, art. 20 pkt 4, art. 39 ust. 4, art. 4 pkt 12 i 14 ustawy o drogach publicznych, art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391) w związku z § 4 i § 60-67 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 63 poz. 735), polegające na tym, że SKO nie rozstrzygnęło w formie decyzji – przyznania uprawnień wnioskodawcom za utrzymywanie drogowego obiektu inżynierskiego – przejścia podziemnego, które należy do zarządcy drogi, a wykonywane było przez skarżących do ogólnodostępnej części przejścia podziemnego, co narusza konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej oraz równego traktowania wszystkich podmiotów przez władze publiczne; - naruszenie art. 6, art. 77, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 2 Kpa., poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a przede wszystkim brak rozpatrzenia zarzutów podnoszonych w odwołaniu – nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy; - art. 20 pkt 4 w związku z art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli postawione wyżej zarzuty, przedstawiając na ich poparcie wybrane wyroki sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (por. art. 145 p.p.s.a.). Ponadto w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Na wstępie należy wskazać, że skarżący uzyskali zezwolenie na zajęcie pasa drogowego drogi wojewódzkiej ul. [...] w rej. Al. [...] (przejście podziemne w pobliżu przejścia o pow. 298,7 m2). Zaskarżoną decyzją SKO dokonało zmiany wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego przez skarżących oraz uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej warunków zajęcia pasa drogowego, określonej w pkt 1.4 zał. nr 2 do decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2015 r. i umorzyło postępowanie w tym zakresie. Powyższy obowiązek dotyczył utrzymania czystości, porządku i bezpieczeństwa w obszarze całego przejścia, w sytuacji gdy zajęciu podlega jedynie jego część. Ponadto obowiązku tego nie przewiduje ustawa. SKO uchyliło również zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] w zakresie ostatniego przecinka punktu 1.6 i punktu 1.10 załącznika nr 2 do decyzji i orzekło w tym zakresie co do istoty sprawy wskazując, że powyższy obowiązek dotyczy skarżących jedynie w części pasa drogowego przez nich zajętego, gdyż w ocenie Kolegium obowiązek dbałości o zajętą część pasa drogowego jest zasadny. Zgodnie z art. 39 ust. 3 udp. dopuszcza się możliwość zajęcia pasa drogowego przez lokalizowanie w nim obiektów budowlanych lub urządzeń nie związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Zajęcie to może nastąpić wyłącznie na podstawie zezwolenia wydanego przez właściwego zarządcę drogi. Od zajęcia pobiera się stosowną opłatę o czym poniżej. W tym miejscu Sąd podkreśla, że zajęcie pasa drogowego na podstawie zezwolenia obejmuje zajęcie tego pasa w zakresie określonym w zezwoleniu. W świetle art. 4 udp. elementami pasa drogowego są: droga, jej części (np. jezdnia, chodnik), pobocza etc., a także grunt stanowiący sam pas drogowy i przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Różnicowanie stawek opłat w zależności od tego, czy zajęta część pasa drogowego znajduje się na gruncie, czy też pod jego powierzchnią, albo w zależności od rodzaju zajęcia pasa drogowego, czy też kategorii zajmowanej drogi, znajduje więc oparcie w przepisach ustawy o drogach publicznych. Należy także podkreślić, że opłata za zajęcie pasa drogowego stanowiąca daninę publiczną, związana jest z odstępstwem od generalnego zakazu sformułowanego w art. 39 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy, który zabrania w pasie drogowym lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Udzielając, więc zgody na zajęcie pasa drogowego zarządca drogi musi mieć możliwość różnicowania opłaty za to zajęcie w zależności od oceny wpływu zajęcia na zasadniczą funkcję pasa drogowego, jaką jest prowadzenie ruchu. Art. 40 ust. 6 udp. wyraźnie stanowi, że opłaty za zajęcie pasa drogowego ustala się jako iloczyn liczby m2 powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 40 ust. 8 udp. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Przy ustalaniu przedmiotowej stawki - stosownie do art. 40 ust. 9 tej ustawy - uwzględnia się: 1) kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty; 2) rodzaj elementu zajętego pasa drogowego; 3) procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni; 4) rodzaj zajęcia pasa drogowego; 5) rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym. Ustawodawca pozostawił do uznania właściwego organu, według jakich kryteriów organ ten dokona zróżnicowań czynników określonych w art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych, od których uzależniona będzie wysokość poszczególnych stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego. Rada [...] działając na podstawie ustawowych kompetencji w powyższym zakresie, przyjęła racjonalne według jej uznania kryteria różnicowania stawek opłat ze względu na przesłanki przedstawione w art. 40 ust. 9 ustawy, co znalazło odzwierciedlenie m.in. w Załączniku Nr 2 do uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...] marca 2011 r. zmieniającej uchwałę w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze [...], z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych. W tym miejscu należy przypomnieć, że skarżący na etapie odwoławczym zmodyfikowali swój wniosek określając go jako żądanie zajęcia pasa drogowego na "prowadzenie działalności gospodarczej - handlowej i usługowej jak dotychczas w formie targowiska w funkcjonujących tam pawilonach handlowych". W analizowanej sprawie w odniesieniu do tego samego odcinka pasa drogowego, w okresie wcześniejszym i późniejszym roku 2011, NSA w wyrokach z dn. 22.01.2015 r., sygn. akt II GSK 167/14, II GSK 111/14 stwierdził, że "podstawą wyliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego powinna być stawka określona w pkt 9 Załącznika nr 2 do uchwały nr (...) "zorganizowane targowiska" (...)". W ocenie Sądu SKO prawidłowo przyjęło podstawę wyliczenia opłaty wskazaną w wyroku NSA II GSK 167/14, II GSK 111/14, gdyż jak wyżej wskazano wyroki te dotyczyły tego samego odcinka pasa drogowego. W związku z tym SKO miało podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji w zakresie błędnie ustalonej opłaty za zajęcie pasa drogowego i wyliczenia tej opłaty w/g schematu wskazanego w zaskarżonej decyzji. Nie są usprawiedliwione zarzuty dotyczące ponoszenia kosztów oświetlenia przejścia podziemnego w pełnej wysokości i żądania zwrotu tej kwoty 50%, bowiem takie rozstrzygnięcie nie wynika ani z decyzji II instancji ani z decyzji I instancji. Na marginesie jedynie Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że zgodnie z art. 39 ust. 4 udp., utrzymanie obiektów i urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami, należy do ich posiadaczy. Z powołanego przepisu nie wynika natomiast obowiązek ponoszenia kosztów oświetlenia w całym przejściu podziemnym przez podmiot zajmujący jedynie jego część. Jak słusznie zauważyło SKO w zaskarżonej decyzji kwestie regulowania rozliczenia za prąd nie są przedmiotem decyzji o zajęcie pasa drogowego i powinny być regulowane przez umowy cywilnoprawne. Reasumując, w ocenie Sądu, działanie kontrolowanego organu nie naruszyło art. 2, 7, 32 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż działanie kontrolowanego organu miało miejsce na podstawie i w granicach prawa, nie doszło w trakcie niniejszego postępowania do naruszenia przez organ zasady równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne. Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 6, 77, 107, 138 § 1 pkt 2 k.p.a. gdyż materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwolił na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i dokonanie jego oceny prowadzącej do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy o drogach publicznych, w szczególności art. 20 pkt 4 tej ustawy. Przepis powyższy wprowadza jedynie obowiązek zarządcy drogi utrzymania nawierzchni drogi i chodników, jest to jednak zasada ogólna, która może ulec modyfikacji. Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.