VI SA/Wa 1564/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-24
Skład orzekający: Izabela Głowacka - Klimas, Sławomir Kozik, Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "KRONFOL" z uwagi na jego podobieństwo do wcześniejszych znaków towarowych "KRONOPOL" i ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP, uznając, że organ nieprawidłowo i niedostatecznie rozważył kwestie związane z oceną podobieństwa towarów, do których przeznaczone były porównywane znaki towarowe. Brak właściwego ustalenia podobieństwa towarów uniemożliwia prawidłową ocenę podobieństwa oznaczeń i istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy "KRONFOL", wydanej na skutek sprzeciwu spółki posiadającej wcześniejsze znaki towarowe "KRONOPOL". Urząd uznał znaki za podobne, towary za identyczne lub podobne, a także istnienie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym wadliwą ocenę podobieństwa towarów i oznaczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Urzędu Patentowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2017 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2013 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. kwotę 1 600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") decyzją z [...] września 2013 r. znak [...], na podstawie art. 246 oraz art. 247 ust. 2 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm., dalej: "P.w.p.") oraz 98 K.p.c w związku z art. 256 ust. 2 P.w.p., po rozpoznaniu na rozprawie [...] września 2013 roku sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "KRONFOL" [...] udzielonego na rzecz F. Sp. z o. o. z siedzibą w N. (dalej: "Uprawniony"), wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez K. Sp. z o. o. z siedzibą w Z. (dalej: "Wnoszący sprzeciw", "Skarżący"), unieważnić prawo ochronne na sporny znak towarowy oraz przyznał Wnoszącemu sprzeciw od Uprawnionego kwotę w wysokości [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
Jak wskazał UP w zaskarżonej decyzji, [...] kwietnia 2012 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "KRONFOL" o numerze [...]. Jako podstawę prawną swojego żądania Wnoszący sprzeciw wskazał art. 246 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p. Podniósł, że jest on uprawnionym do zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem znaków towarowych, mianowicie: międzynarodowego znaku towarowego Kronopol o nr [...], przeznaczonego do oznaczenia towarów w klasie 19; wspólnotowego znaku towarowego kronopol o nr [...], przeznaczonego do oznaczenia towarów w klasie 19 oraz znaku towarowego kronopol o nr [...], przeznaczonego do oznaczenia towarów w klasie 19 i że porównywane znaki towarowe są do siebie podobne w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p.
W piśmie z [...] czerwca 2012 r. Wnoszący sprzeciw podniósł, że dokonując oceny podobieństwa towarów w klasie 19, objętych ochroną porównywanych znaków towarowych, tj. przeciwstawionego wspólnotowego znaku towarowego KRONOPOL i spornego znaku towarowego KRONFOL należy stwierdzić, iż są to przede wszystkim towary jednorodzajowe, o takim samym charakterze i przeznaczeniu, gdyż towary takie jak surowe i powlekane płyty wiórowe objęte ochroną przeciwstawionego znaku towarowego mieszczą się w zakresie przedmiotowym niemetalowych materiałów budowlanych wyszczególnionych w klasie 19 spornego znaku towarowego. Dodał także, że w odniesieniu do towarów w klasie 19 do oznaczenia których został przeznaczony wcześniejszy znak towarowy [...] kronopol oraz znak [...] kronopol są one po części jednorodzajowe, o takim samym charakterze i przeznaczeniu, a w części są identyczne.
W ocenie Wnoszącego sprzeciw, biorąc pod uwagę podobieństwo przeciwstawionych znaków towarowych, a także taki sam zakres towarów w klasie 19 i wzajemne powiązanie towarów w klasie 17 oraz usług w klasie 37 należy uznać, że konsument do którego kierowane są towary i usługi opatrzone znakiem "KRONOPOL" i "KRONFOL" będzie wprowadzony w błąd co do źródła pochodzenia w/w towarów i usług bądź będzie utożsamiać ich producentów, tzn. będzie mógł przypuszczać, że podmioty są ze sobą powiązane, chociaż są to dwa niezależne i konkurencyjne wobec siebie przedsiębiorstwa.
Pismem z [...] września 2012 r. Uprawniony uznał sprzeciw za bezzasadny i wniósł o jego oddalenie, a pismem z [...] lutego 2013 r. doprecyzował swoje stanowisko. Zakwestionował podobieństwo towarów jak i samych oznaczeń. Podniósł, że przedstawiona przez stronę przeciwną argumentacja, iż towary z klasy 17, do oznaczenia których został przeznaczony sporny znak towarowy, są przedmiotem usług budowlanych i w związku z tym wykazują względem siebie podobieństwo, jest za daleko posunięta. Akceptacja tej argumentacji mogłaby prowadzić do nieprawidłowego wniosku o możliwości powoływania się na ogólnie wskazaną nazwę usługi celem uznania podobieństwa jakichkolwiek towarów wykorzystywanych podczas wykonywania tej usługi. Uprawniony podniósł także, że dokonując analizy porównawczej pomiędzy znakami towarowymi należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż różnią się one liczbą liter, z których się składają. Ponadto dodał, że następstwo liter "NF" w znaku spornym dość rzadko występujące w języku polskim przyciąga wizualnie uwagę przeciętnych odbiorców i pozwala bez większego skupienia na odróżnienie tego znaku od oznaczenia kronopol, które występuje w przeciwstawionych znakach towarowych i którego specyficzna końcówka "POL", często występująca zarówno w znakach towarowych jak i nazwach firm, jest dla polskich odbiorców bezpośrednio kojarzona ze skrótem od nazwy Polska. W ocenie uprawnionego różna ilość liter i różna ilość samogłosek w porównywanych znakach towarowych sprawia, że fonetycznie znaki te wykazują także dostateczne różnice.
Na rozprawie [...] września 2013 r. Wnoszący sprzeciw wskazał, iż Uprawniony nie kwestionował podobieństwa towarów w klasie 19 i w części w klasie 17. Dodał, że folie izolacyjne, paraizolacyjne (np. membrany dachowe), które stanowią produkty przeznaczone do wykańczania dachów, a wykończeniowe elementy dachów niemetalowe są chronione wcześniejszym znakiem towarowym na jego rzecz. Podniósł także, iż jest możliwe, że usługa może mieć nośnik materialny w postaci towaru, tak jak w przypadku towarów w klasie 19. Dodał, że odbiorcami porównywanych towarów i usług są podmioty profesjonalne, jak i zwykli odbiorcy, których poziom uwagi nie musi być wzmożony przy nabyciu tego typu towarów.
Uprawniony podniósł, że nie zachodzi podobieństwo pomiędzy porównywanymi towarami z klasy 17 objętymi ochroną znaku spornego, a usługami z klasy 37 do oznaczenia których zostały przeznaczone przeciwstawione znaki towarowe. Wskazał także na odmienne role między znakami usługowymi a towarowymi. Podniósł, iż w zakresie klasy 19 Wnoszący sprzeciw nie wskazał towarów izolacyjnych jako przedmiotu żądanej ochrony, w związku z tym towary te nie są towarami oferowanymi przez Wnoszącego sprzeciw. Uprawniony dodał także, że człon "FOL" jest na tyle istotny iż sugeruje rodzaj towarów (folie izolacyjne), a w przypadku znaku Wnoszącego sprzeciw charakterystyczny człon "POL" będzie także mocno zwracał na siebie uwagę jako człon nawiązujący do skrótu nazwy kraju Polska.
UP, wydając zaskarżoną decyzję dokonał w pierwszej kolejności oceny podobieństwa towarów i usług, do których oznaczania przeznaczone są porównywane znaki towarowe. Wskazał, że sporny znak towarowy, służy do oznaczenia towarów w klasie 17 takich jak: "materiały do uszczelniania i izolowania, folie z tworzyw sztucznych inne niż do pakowania" oraz towarów w klasie 19 takich jak: "materiały budowlane niemetalowe, dachy niemetalowe". Wymienił również zakres ochronny przeciwstawionych znaków towarowych wskazując, że wspólnotowy znak towarowy [...] przeznaczony został do oznaczenia towarów w klasie 19 takich jak: "surowe i powlekane płyty wiórowe", międzynarodowy znak towarowy [...] przeznaczony został do oznaczenia towarów w klasie 19 takich jak: "surowe i powlekane płyty wiórowe (dla budownictwa)" oraz przeciwstawiony znak towarowy [...] przeznaczony został do oznaczenia szeregu towarów w klasie 19, a także usług zawartych w klasie 37 oraz towarów i usług zawartych w klasie 1 i w klasie 35, 36, 38, 39, 40, 41, 42 i 43.
Organ stanął na stanowisku, iż towary w klasach 17 i 19 do oznaczenia których został przeznaczony sporny znak towarowy są podobne, a niektóre identyczne do towarów i usług na jakie zarejestrowano przeciwstawione znaki towarowe. W ocenie organu, towary w klasie 19, do oznaczenia których został przeznaczony sporny znak towarowy, takie jak: "materiały budowlane niemetalowe" są identyczne z towarami wymienionymi w przeciwstawionym znaku towarowym [...], jak: "materiały budowlane niemetalowe". Także towary w tej klasie takie, jak: "dachy niemetalowe" są identyczne względem wymienionych towarów, gdyż zawierają się w tak szerokim pojęciu, jakim są "materiały budowlane niemetalowe", wskazane w wykazie ww. przeciwstawionego znaku towarowego. Zdaniem UP, zachodzi co najwyżej podobieństwo między towarami z klasy 17 znaku spornego i przeciwstawionymi towarami z kasy 19 - z uwagi na to samo konkretne przeznaczenie, krąg odbiorców, dostępność w tych samych punktach sprzedaży. Nie ma przy tym znaczenia kwestia aktualnego stosowania znaków wnioskodawcy dla określonych towarów, lecz brzmienie wykazu objętego ochroną znaków. W szczególności w przeciwstawionym znaku towarowym [...] użyte zostały sformułowania takie jak materiały budowlane niemetalowe, lub konstrukcje pokryć dachowych, które z uwagi na ogólne ujęcie mieszczą w sobie pojęcia bardziej szczegółowe zawarte w wykazie znaku spornego, a przynajmniej mają z tymi towarami ścisły związek. Nie ma także znaczenia fakt, że część analizowanych towarów znaku zawarta została w innej klasie (17), niż w przypadku znaków przeciwstawionych bowiem przypisanie do konkretnych klas ma znaczenie czysto porządkowe, techniczne.
UP podsumował, że towary z klasy 19 i 17 znaku spornego są bądź identyczne, bądź wysoce podobne do towarów i usług zawartych w wykazie znaku przedstawionego, oraz, że dotyczą tego samego kręgu odbiorców. Są one skierowane do osób działających na rynku budowlanym bądź korzystających z usług budowlano - remontowych, dotyczą one tej samej branży budowlanej i ich przeznaczenie jest takie samo.
W przedmiocie podobieństwa oznaczeń, organ wskazał na konieczność dokonania jej w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów, pomijając drobne lub nieistotne różnice między nimi. Podkreślił, że decydujące znaczenie dla oceny podobieństwa porównywanych oznaczeń ma kryterium ogólnego wrażenia, jakie wywierają na przeciętnym odbiorcy.
Organ wskazał, iż KRONFOL jest znakiem słownym, składającym się z siedmiu liter, podczas, gdy przeciwstawiony znak towarowy o nr [...] składa się z ośmiu liter i również jest znakiem słownym. Natomiast przeciwstawiony międzynarodowy znak towarowy KRONOPOL o nr [...] oraz wspólnotowy znak towarowy KRONOPOL o nr [...] są znakami słowno - graficznymi, składającymi się z ośmiu liter, przy czym ich grafika to fantazyjny krój liter oraz fantazyjna czcionka.
Porównując stronę wizualną UP stwierdził, że znaki różnią się literami "OP" w przypadku przeciwstawionych znaków towarowych i literą "F" w przypadku spornego znaku towarowego umieszczonych pośrodku wyrazów, natomiast pierwsze cztery litery "KRON" oraz ostatnie dwie litery "OL" są identyczne w porównywanych znakach towarowych i różnica występująca pomiędzy znakami nie eliminuje możliwości pomyłki wśród odbiorców, gdyż jest ona trudna do wychwycenia zarówno pod względem fonetycznym jak i wizualnym. Organ podkreślił, iż przeciętny konsument może nie zwrócić uwagi na szczegóły, które różnią znaki. Z tego powodu uznaje się, że o podobieństwie decydują elementy zbieżne, a nie różnice.
Organ uznał, iż grafika dwóch znaków przeciwstawionych ([...] i [...]) jest uboga, ma podrzędny charakter względem słowa Kronopol, zaś pozostałe znaki (sporny oraz [...]) nie są ograniczone żadną grafiką, co oznacza, że mogą być używane w obrocie w różnych postaciach, także zbieżnych.
W tej sytuacji organ stwierdził, że zachodzi podobieństwo porównywanych oznaczeń w warstwie wizualnej.
Zdaniem organu zachodzi także podobieństwo fonetyczne. Kolizyjne znaki będą bowiem postrzegane pod kątem zbieżnych elementów, w tym przypadku pierwszych czterech i ostatnich dwóch liter, a różnica w postaci dodania innych liter wkomponowanych pomiędzy identyczne pierwsze cztery litery oraz identyczne dwie ostatnie będzie, zdaniem organu, trudna do wychwycenia dla przeciętnego odbiorcy. Jednocześnie oznaczenia rozpatrywane jako całość wywołują to samo ogólne wrażenie.
Porównując znaki pod względem znaczeniowym organ stwierdził, że obydwa znaki towarowe są oznaczeniami fantazyjnymi względem towarów, do sygnowania których zostały przeznaczone, a zatem nie można mówić o jakimkolwiek podobieństwie, bądź różnicach pomiędzy tymi znakami w warstwie znaczeniowej.
Zdaniem UP, analiza podobieństwa przeciwstawionych znaków prowadzi do wniosku, iż są one podobne w stopniu uzasadniającym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów, polegające na możliwości skojarzenia znaku spornego ze znakiem należącym do Wnoszącego sprzeciw, wobec czego art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p., ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Analizując niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców organ rozważył zachowanie odbiorcy przeciętnego. Wyraził pogląd, że relatywnym kręgiem odbiorców znaków są zarówno profesjonaliści (w tym inżynierowie, wykwalifikowani pracownicy z branży budowlanej) jak i przeciętni konsumenci jako odbiorcy końcowi, tj. osoby korzystające z usług budowlano - remontowych. Organ doszedł do przekonania, że istnieje niebezpieczeństwo, iż odbiorcy mogą sądzić, że towary oznaczone tymi znakami pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw powiązanych ekonomicznie. Dotyczy to w szczególności grupy nieprofesjonalnych nabywców (na przykład osób, które zamierzają dokonać remontu lub budowy domu), nie mających zazwyczaj szczegółowej wiedzy co do oferty poszczególnych producentów w zakresie szeroko rozumianych materiałów budowlanych.
W skardze z [...] marca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca wnosząc o uchylenie decyzji UP z [...] września 2013 r. oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzuciła naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., w związku z art. 256 P.w.p., poprzez pominięcie dowodów w sprawie, wybiórczą i powierzchowną ocenę innych, ocenę dowodów w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego, nie wyjaśnienie dlaczego niektóre dowody organ uznał za wiarygodne i wystarczające, a innym odmówił tego przymiotu, niewyjaśnienie w istotnym zakresie motywów jakimi kierował się organ przy załatwieniu sprawy,
2) art. 132 ust. 2 pkt. 2 P.w.p., poprzez nieprawidłowe zastosowanie i niewłaściwą interpretację.
Zdaniem Skarżącej, UP w sposób wadliwy poprowadził postępowanie, co doprowadziło do błędnej konkluzji w zakresie interpretacji przepisów materialnoprawnych oraz miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca zarzuciła także brak odniesienia się do powołanej decyzji Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego wydanej w analogicznym stanie faktycznym. W powyższej sprawie (sprzeciw nr [...]) OHIM wyraził pogląd, iż towary określone jako "folie z tworzyw sztucznych, inne, niż do pakowania" różnią się od wszystkich wcześniejszych towarów i usług znaku [...], w związku z czym rozpatrywany wówczas znak wspólnotowy KRONOPOL został dla ww. towarów zarejestrowany.
Kolejnym stawianym przez Skarżącą zarzutem było nieuwzględnienie w zaskarżonej decyzji zwiększonego stopnia uwagi odbiorców, a także nieuwzględnienie przez UP faktu powszechnego występowania członu KRON w znakach towarowych zarejestrowanych na rzecz kilku różnych spółek.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przywołując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 grudnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1296/14, oddalił skargę.
Wyrokiem z 25 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2494/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie została poddana kontroli sądowoadministracyjnej decyzja UP w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p. Jak wynika z tego przepisu, nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Przytoczony przepis ma zatem zastosowanie w danym stanie faktycznym wówczas, gdy łącznie spełnione zostały trzy przesłanki: podobieństwo lub identyczność znaków towarowych, podobieństwo lub identyczność towarów lub usług, do oznaczania których przeznaczone są dane znaki oraz istnienie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do źródła pochodzenia oznaczanych towarów lub usług, polegającego w szczególności na skojarzeniu znaku zgłoszonego ze znakiem wcześniejszym. Nie każde zatem podobieństwo pomiędzy znakami powoduje niedopuszczalność rejestracji znaku towarowego, lecz takie, które nawet potencjalnie mogłoby wprowadzać odbiorców w błąd, co do pochodzenia towarów i usług, w szczególności poprzez ryzyko skojarzenia między znakami. Oznacza to, że w świetle art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p., niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem.
Wyjaśnienia również wymaga, że rozpatrywana sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez NSA, zastosowanie zatem znajduje art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Związanie dokonaną przez NSA wykładnią oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, jak i konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Wykładnia prawa, o której mowa w omawianym przepisie, obejmuje zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. Związanie wykładnią dokonaną w wyroku sądu kasacyjnego oznacza również, że sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, nie może stosować postanowień art. 134 § 1 P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, "granice sprawy", o których mowa w ww. przepisie, podlegają bowiem zawężeniu do granic w jakich rozpoznał skargę kasacyjną NSA i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1117/05).
Jak wskazał NSA w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku, niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów jest centralnym pojęciem prawa znaków towarowych. Najogólniej biorąc, polega ono na możliwości błędnego, nieodpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez odbiorcę pochodzenia danego towaru, ze względu na znak towarowy, przedsiębiorcy uprawnionemu z rejestracji znaku towarowego (por. R. Skubisz /w:/ System prawa prywatnego. Prawo własności przemysłowej, Tom 14B, pod red. prof. R. Skubisza, Wydawnictwo C.H. Beck/Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2012, Nb. 44, a także powołane tam orzecznictwo oraz literatura).
Niewątpliwie, należy zauważyć, że prawdopodobieństwo wprowadzenia odbiorców w błąd zakłada przede wszystkim jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym, a znakiem wcześniejszym oraz identyczność lub podobieństwo pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie (tak m.in. /w:/ wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 października 2004 r. w sprawie C-106/03 P, Vedial vs. OHIM, Rec. s. I-9573, pkt 51).
Tak więc, w braku jednej z przesłanek niezbędnych do zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p., nie może występować prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd.
Innymi słowy, we wszystkich sprawach, w których powstaje problem podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych, jest on wypadkową dwóch - ściśle ze sobą powiązanych - elementów: po pierwsze - podobieństwa oznaczeń, a po drugie - podobieństwa (jednorodzajowości) towarów, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane. Oba te czynniki wyznaczają zakres ochrony znaku towarowego (tak m.in. M. Kępiński /w:/ Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI, zeszyt nr 28 z 1982 r., s. 10).
NSA w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku wskazał, że Sąd I instancji dokonujący kontroli zaskarżonej decyzji nie dostrzegł, że organ w sposób niewystarczający i niedostatecznie wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy przedstawiony przez strony postępowania spornego wywołanego sprzeciwem, który został uznany za bezzasadny, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd orzekający w sprawie wskazuje, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przystępując do porównania znaków towarowych należy najpierw ocenić podobieństwo lub identyczność towarów lub usług, do oznaczania których służą porównywane znaki. Dopiero przesądzenie o jednorodzajowości towarów lub usług implikuje konieczność dokonania porównania oznaczeń. W celu dokonania oceny podobieństwa towarów lub usług należy uwzględnić wszystkie istotne czynniki charakteryzujące wzajemny stosunek, w którym mogą one pozostawać. Czynniki te obejmują w szczególności charakter towarów bądź usług, ich przeznaczenie, sposób używania towarów, sposób i miejsca ich sprzedaży lub świadczenia usług, jak również to, czy te towary bądź usługi konkurują ze sobą czy też się uzupełniają.
Sporny, słowny znak towarowy KRONFOL przeznaczono do oznaczenia towarów w klasie 17 takich jak: "materiały do uszczelniania i izolowania, folie z tworzyw sztucznych inne niż do pakowania" oraz towarów w klasie 19 takich jak: "materiały budowlane niemetalowe, dachy niemetalowe".
Sąd orzekający w sprawie, uwzględniając wiążącą ocenę prawną zawartą w wyroku NSA z 25 maja 2017 r. stwierdza, że organ nieprawidłowo uznał, że towary z klasy 19 i 17 spornego znaku są identyczne, bądź podobne do towarów w postaci "materiałów budowlanych niemetalowych" zawartych w wykazie przeciwstawionego znaku [...], bowiem materiały te z uwagi na ogólne ujęcie mieszczą w sobie pojęcia bardziej szczegółowe zawarte w wykazie znaku spornego, a przynajmniej mają z tymi towarami ścisły związek z uwagi na to samo konkretne przeznaczenie, krąg odbiorców, dostępność w tych samych punktach sprzedaży. UP w sposób niedostateczny i niewystarczający rozważył istotne kwestie związane z oceną podobieństwa części towarów, do oznaczania których zostały przeznaczone przeciwstawione znaki towarowe. W zaskarżonej decyzji uznano część towarów za identyczne, a część za "co najwyżej podobne" do towarów, do oznaczania których został przeznaczony znak [...]. Powinno to prowadzić do pogłębionej analizy w zakresie towarów uznanych za "co najwyżej podobne", bowiem możliwe jest również ewentualne unieważnienie spornego znaku w części.
Należy zgodzić się, co do zasady, że stanowisko, że klasa towarowa ma jedynie charakter porządkowy i przyporządkowanie do niej danych towarów nie przesądza samo przez się o ich podobieństwie lub braku podobieństwa do towarów, które znalazły się w innej klasie towarowej. Jednak w takim przypadku, który miał miejsce w przedmiotowej sprawie, konieczne jest wnikliwe rozważenie kwestii podobieństwa towarów z uwzględnieniem wszelkich kryteriów, czego w przedmiotowej sprawie zabrakło.
Wyznaczenie zbyt szerokich kryteriów podobieństwa jedynie przez uznanie wszystkich niemetalowych części budynku za towary podobne lub przez uznanie danych towarów za podobne na podstawie kryterium przynależności do branży budowlanej może prowadzić do niewłaściwego określenia granic prawa wyłącznego wynikającego z rejestracji znaku towarowego. Jeżeli bowiem znak towarowy zarejestrowany dla "niemetalowych materiałów budowlanych" obejmował będzie swoją ochroną wszelkie niemetalowe towary związane z branżą budowlaną lub rynkiem budowlanym wówczas pozbawiona sensu, nielogiczna byłaby rejestracja tego znaku dla konkretnych towarów z tej branży. Zarówno Uprawniony, jak i Wnoszący sprzeciw dostrzegali jednak różnorodność towarów, do oznaczania których chcą przeznaczyć swoje znaki towarowe określając szerzej i bardziej szczegółowo towary, których podobieństwo winno być oddzielnie i szczegółowo ocenione. Tymczasem UP, zdaje się nie dostrzegać, że przeciwstawione znaki nr [...], nr [...] i [...] zostały przeznaczone do oznaczania różnych towarów. Znaki [...] i nr [...] mają stosunkowo wąski zakres ochrony, podczas gdy znak [...] jest przeznaczony do oznaczania licznych towarów i usług w kilku klasach towarowych. UP nie sprecyzował też, czy uznaje podobieństwo towarów, do oznaczania których zostały przeznaczone znaki [...] i nr [...], do towarów do oznaczania których został przeznaczony sporny znak.
Odnośnie zarzutu braku odniesienia się do powołanej przez Skarżącą decyzji Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego wydanej w analogicznym stanie faktycznym, należy wskazać, że przywołana decyzja OHIM została przedstawiona przez Uprawnionego w toku postępowania przed UP i zalega w aktach administracyjnych, zatem organ winien rozważyć ją jako materiał w oparciu, o który wydawał rozstrzygnięcie.
Po ponownym zbadaniu legalności zaskarżonej decyzji w jej całokształcie, przy uwzględnieniu wiążących w sprawie wywodów NSA zawartych w wyroku z 25 maja 2017 r., Sąd orzekający w sprawie stwierdza, że niedostateczne wyjaśnienie i niewystarczające rozważenie przez UP kwestii związanych z oceną podobieństwa części towarów do oznaczenia, których zostały przeznaczone przeciwstawione znaki sprawia, że zasadne okazały się zarzuty naruszenia przez UP przepisów procesowych mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Dopiero bowiem właściwe ustalenie podobieństwa towarów pozwala na prawidłową ocenę podobieństwa oznaczeń oraz istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.
Jak wskazał też NSA w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku, uwzględnienie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy czyni przedwczesnym odnoszenie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Z tych względów Sąd, na podstawie na podstawie art. 145 § 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło