VI SA/Wa 1568/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. F. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę w całości W dniu 11 września 2014 r. Z. F. (dalej skarżący) zwrócił się do Ministra Administracji i Cyfryzacji z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] listopada 2013 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z [...] września 2013 r., nr [...], którą nakazano Pani W. R., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...], dorejestrowanie używanych piętnastu odbiorników telewizyjnych oraz ustalono opłatę za używanie trzydziestu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 16 785 złotych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż jest mężem W. R., z którą łączy go małżeńska wspólność majątkowa. Podniósł, iż z uwagi na powyższe istnieje podstawa do wznowienia postępowania, bowiem jako strona tego postepowania został przez organ pominięty. Wskazał również, iż o ww. decyzji dowiedział się z tytułu wykonawczego. Postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji, działając na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a.) odmówił skarżącemu wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] listopada 2013 r. Organ stwierdził, że wnioskodawca nie był stroną postępowania w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych wszczętego w wyniku przeprowadzonej, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz. 728 ze zm.) kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych. Powyższa kontrola miała miejsce w dniu [...] lipca 2013 r. w lokalu użytkowym zajmowanym przez [...] przy ul. H. [...], [...] W. Tym samym nie może on skutecznie wnieść o wznowienie przedmiotowego postępowania. Pismem z 23 stycznia 2015 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż jest współwłaścicielem nieruchomości, na której przeprowadzono kontrolę, jak też prowadzi z Panią W. R. wspólne gospodarstwo domowe oraz pozostaje z nią we współwłasności majątkowej małżeńskiej. Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji, działając na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 1 i 2 k.p.a. przywrócił stronie termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. nr [...], działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu przyznał, że co do zasady organ nie może odmówić wznowienia postępowania w przypadku, gdy zachodzi konieczność zbadania, czy wnioskodawca podnoszący brak swego udziału w postępowaniu powinien zostać uznany za jego stronę, czy też nie. Okoliczność ta powinna być zbadana po wznowieniu postępowania w sprawie. Niemniej jednak w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że odmowa wznowienia postępowania jest dopuszczalna, gdy brak legitymacji wnioskodawcy do występowania z takim żądaniem jest ewidentny i nie budzący żadnych wątpliwości. W ocenie organu odwoławczego oczywistym jest, że w sprawie wnioskodawca nie był i nie powinien zostać uznany za stronę postępowania dotyczącego obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych używanych w związku z prowadzoną przez Panią W. R. działalnością gospodarczą polegającą na wynajmie pokoi. Jak podkreślił organ w przypadku małżonka osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą nie zachodzi związek o charakterze materialnoprawnym miedzy obowiązującą normą prawa regulującą prowadzenie działalności gospodarczej czy związanej z prowadzeniem tej działalności, a sytuacją prawną tego małżonka. Rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym dotyczącym działalności gospodarczej prowadzonej jednoosobowo przez daną osobę, nie ma wpływu na sytuację prawną małżonka tej osoby, lecz ewentualnie na jego sytuację faktyczną, np. w postaci uszczuplenia majątku wspólnego. Rozstrzygniecie co do obowiązku rejestracji używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalające opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w związku z prowadzeniem działalności polegającej na wynajmie pokoi nie może być skierowane do skarżącego, który sam nie prowadzi takiej działalności gospodarczej. Skarżący zaskarżył ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jego uchylenia, jak również uchylenia postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 28 k.p.a polegające na przyjęciu, że skarżący nie jest stroną postępowania. W ocenie skarżącego okoliczność prowadzenia przez jednego z małżonków działalności gospodarczej nie ma wpływu na kwestie praw i własności, czy też posiadania mienia służącego do prowadzenia tej działalności. Wskazał, iż odbiorniki telewizyjne, których używanie było przedmiotem kontroli stanowią składnik majątku wspólnego skarżącego i jego małżonki, co wynika z treści art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 2082). Podkreślił, iż obowiązek orzeczony prawomocną decyzją administracyjną wpływa na prawa majątkowe obojga małżonków bowiem może zostać wyegzekwowany z przedmiotów stanowiących ich wspólny majątek. Powyższe zdaniem skarżącego wskazuje, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że nie jest on stroną postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie są postanowienia odmawiające wznowienia postępowania w sprawie obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych używanych w związku z prowadzoną przez żonę skarżącego działalnością gospodarczą polegającą na wynajmie pokoi. Instytucja wznowienia postępowania stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wydaną w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Wznowienie postępowania jest więc spowodowane wadą postępowania (wadą procesową), a nie wadą decyzji. W postępowaniu wznowieniowym organ może rozpatrzyć sprawę co do istoty, tylko wówczas, jeżeli wystąpi jedna z przesłanek wskazanych wyraźnie w art. 145 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania przebiega w dwóch etapach. Pierwszy z nich rozpoczyna złożenie wniosku o wznowienie postępowania i w jego ramach organ dokonuje wstępnej oceny wniosku badając czy jest on oparty na wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. przesłankach wznowienia postępowania, jak również czy został wniesiony z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w art. 148 k.p.a. Przepis ten stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Pozytywna wstępna kontrola wniosku prowadzi do wznowienia postępowania w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Takie postępowanie kończy się wydaniem decyzji określonych w art. 151 k.p.a. W sytuacji, gdy po dokonaniu wstępnej kontroli wniosku organ stwierdzi, że żądanie wszczęcia postępowania złożył podmiot niebędący stroną w sprawie, której wniosek dotyczył, uzasadnia to wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, iż w sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowanie złożony został przez podmiot, który nie był stroną postępowania i okoliczność ta nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, a więc w przypadku oczywistego braku legitymacji do żądania wznowienia zakończonego ostateczną decyzją postępowania, ocena takiego wniosku może zostać przeprowadzona we wstępnej fazie postępowania (v. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2379/11 i powołane tam orzecznictwo). W powołanym wyroku Sąd stwierdził nadto, że wydanie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 § 3 k.p.a. jest zasadne również w sytuacji, gdy z samego przedmiotu postępowania zakończonego ostateczną decyzją wynika bezsprzecznie, iż wnioskodawca nie mógł być jego stroną w ogóle. Stanowisko organu administracji, że skarżący nie była stroną postępowania zakończonego decyzją Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] listopada 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z [...] września 2013 r. nr [...] jest prawidłowe. Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, tzn. musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę istnienia prawa lub obowiązku. Przedmiotem postępowania, w ramach którego złożono wniosek o wznowienie postępowania była sprawa dotycząca obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych używanych w związku z prowadzoną przez żonę skarżącego działalnością gospodarczą polegającą na wynajmie pokoi. Skarżący wskazuje, iż jako współwłaściciel nieruchomości i współmałżonek ma interes prawny w tym postępowaniu. Wskazuje, iż orzeczony decyzją administracyjną obowiązek uiszczenia opłaty wpływa na prawa majątkowe obojga małżonków. W ocenie Sądu, słusznie zauważa organ, iż w przedmiotowej sprawie brak jest związku pomiędzy sytuacją prawną skarżącego, a normą prawną nakazującą wnoszenie opłat abonamentowych za każdy odbiornik telewizyjny w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej, na potrzeby której to działalności osoby te wykorzystują przedmiotowe odbiorniki. Zdaniem Sądu wskazane przez skarżącego kwestie, jakkolwiek istotne z punktu widzenia współmałżonka oraz współwłaściciela nieruchomości, w ramach której prowadzona jest działalność gospodarcza, nie mają znaczenia w postępowaniu w ramach którego nałożono na żonę skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Słusznie podkreśla organ, iż w przypadku małżonka osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą nie zachodzi związek o charakterze materialnoprawnym miedzy obowiązującą normą prawa regulującą prowadzenie działalności gospodarczej a sytuacją prawną tego małżonka. Rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym dotyczącym działalności gospodarczej prowadzonej jednoosobowo przez dana osobę, nie ma wpływu na sytuację prawną małżonka tej osoby, lecz ewentualnie na jego sytuację faktyczną, jaką jest np. uszczuplenie majątku wspólnego. Rozstrzygniecie co do obowiązku rejestracji używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalające opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w związku z prowadzeniem działalności polegającej na wynajmie pokoi nie było i nie mogło być skierowane do skarżącego, który sam nie prowadzi takiej działalności gospodarczej. Dokonanie deliktu administracyjnego przez żonę skarżącego z wykorzystaniem przedmiotu wchodzącego w skład współwłasności majątkowej małżeńskiej oraz związana z tym możliwość prowadzenia egzekucji z majątku objętego wspólnością, nie przesądza o interesie prawnym małżonka sprawcy do udziału w postępowaniu w przedmiocie określenia odpowiedzialności z tytułu deliktu. Reasumując słusznie organy administracji uznały, iż skarżący nie posiada interesu prawnego w postepowaniu zakończonym wzmiankowana decyzją z [...] listopada 2013 r., nr [...], a tym samym nie posiadał przymiotu strony. Brak legitymacji skarżącego do żądania wznowienia postępowania był w tym przypadku oczywisty. Powyższe uprawniało organ do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 149 § 3 k.p.a., gdyż jego podjęcie nie wymagało czynienia dodatkowych ustaleń, czy też przeprowadzania szczegółowej analizy prawnej. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, Sąd na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.