VI SA/Wa 1606/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-02
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Zbigniew Rudnicki, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "GLON STOP" z powodu braku dostatecznych znamion odróżniających, nie badając jednocześnie, czy znak ten nabył wtórną zdolność odróżniającą w wyniku używania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo ocenił, iż znak towarowy "GLON STOP" jest oznaczeniem opisowym i nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej. Jednakże, organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, nie badając, czy znak ten nabył wtórną zdolność odróżniającą w wyniku długotrwałego używania na rynku. Brak tej analizy miał istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. j. złożyła wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "GLON STOP", należący do M. Sp. z o.o., zarzucając mu brak zdolności odróżniającej i zgłoszenie w złej wierze. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo ochronne, uznając znak za opisowy. M. Sp. z o.o. zaskarżyła tę decyzję do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym brak zbadania wtórnej zdolności odróżniającej znaku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Urzędu Patentowego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej - działając na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. - dalej także: "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. - po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] marca 2013 r. sprawy z wniosku P. Sp. j. z siedzibą w C. (dalej także: “wnioskodawczyni" lub "uczestnik postępowania") o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy GLON STOP o nr [...], udzielonego na rzecz M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") - unieważnił prawo ochronne na znak towarowy GLON STOP nr [...] (pkt 1 decyzji) oraz przyznał spółce P. Sp. j. z siedzibą w C. od skarżącej spółki M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę w wysokości 2.600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie (pkt 2 decyzji).
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] sierpnia 2012 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek P. Sp. j. z siedzibą w C. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy GLON STOP o nr [...], udzielonego na rzecz skarżącej spółki M. Sp. z o.o. z siedzibą w W.
Wnioskodawczyni, jako podstawę prawną wniosku, wskazała naruszenie art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 131 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej.
W uzasadnieniu wniosku spółka P. Sp. j., jako wnioskodawca wskazała, że posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, gdyż została wezwana pismami przedsądowymi do zaprzestania używania oznaczenia, które - w jej ocenie - jest oznaczeniem pozbawionym zdolności odróżniającej.
Wnioskodawczyni zarzuciła, iż znak sporny znak towarowy GLON STOP o nr [...] był przed datą zgłoszenia oznaczenia powszechnie używanym przez przedsiębiorców na rynku, dlatego też uzyskanie nań ochrony miało na celu uzyskanie monopolu służącego do wyeliminowania z obrotu handlowego producentów konkurencyjnych, co jest działaniem niegodziwym. Zdaniem wnioskodawczyni, sporne oznaczenie GLON STOP weszło do języka potocznego i było powszechnie używane, w tym również przez spółkę wnioskującą, przed datą jego zgłoszenia do ochrony, jako element domeny publicznej, przeznaczony do oznaczania w obrocie gospodarczym określonego rodzaju towarów. Spółka P. Sp. j. stwierdziła, że oznaczenie to nie posiada wymaganych przez art. 129 p.w.p. dostatecznych znamion odróżniających, pozwalających na odróżnienie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa. W ocenie wnioskodawczyni, oznaczając preparaty przeznaczone do uzdatniana wody w basenach kąpielowych oraz innych zbiornikach oznaczeniem GLON STOP, przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony, producenci i dystrybutorzy działali w przeświadczeniu, że oznaczenie to służy do identyfikacji towarów przeznaczonych do uzdatniania wody. Sytuacja taka, zdaniem wnioskodawczyni, nie była przez nikogo kwestionowana do czasu, kiedy ochronę na swój znak uzyskała skarżąca spółka M. Sp. z o.o. Ponadto spółka P. Sp. j. zarzuciła, iż sporny znak towarowy został zgłoszony w celu uzyskania monopolu umożliwiającego wyłączenie z obrotu handlowego produktów przedsiębiorstw konkurencyjnych, w tym produktów wnioskodawcy, co - jej zdaniem - należy uznać za przejaw złej woli i sprzeczny z obowiązującym porządkiem prawnym. Zdaniem wnioskodawczyni, uprawniony chciał wykorzystać przysługujący mu monopol do szantażowania przedsiębiorców będących konkurentami na rynku, co mają potwierdzać załączone do wniosku pisma i materiały.
W odpowiedzi na wniosek spółki P. Sp. j. o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy skarżąca spółka, jako uprawniona do spornego znaku, w piśmie z dnia [...] września 2012 roku wniosła o jego oddalenie.
Uprawniona z prawa ochronnego na sporny znak towarowy zarzuciła, iż wnioskodawczyni nie wykazała interesu prawnego w niniejszej sprawie, ponieważ sama nie dążyła do uzyskania na swoją rzecz prawa ochronnego, a co najwyżej działa z naruszeniem praw ochronnych na znak uprawnionego GLON STOP.
Skarżąca spółka stwierdziła, iż od 2007 r. prowadzi sprzedaż produktów GLON STOP służących do zapobiegania rozwojowi glonów i klaryfikacji wody basenowej, na które uzyskała atesty higieniczne PZH w 2007 r. Strona skarżąca wskazała, że w początkowym okresie była jedynym dystrybutorem chemii basenowej oznaczanej znakiem GLON STOP. Uprawniona z prawa ochronnego na sporny znak towarowy stwierdziła, że spółka P. Sp. j., przystępując do dystrybucji i produkcji preparatów GLON STOP, była świadoma tego, iż na rynku oferowane są produkty uprawnionego, zatem chciała w ten sposób wykorzystać ich pozycję rynkową. Uprawniona wskazała, że wnioskodawczyni w żaden sposób nie wykazała, iż sporny znak towarowy nie posiada zdolności odróżniającej tj. że wszedł do języka potocznego i że jest wykorzystywany w utrwalonych oraz uczciwych praktykach handlowych, albo stanowi element domeny publicznej. Zdaniem skarżącej spółki, wnioskodawczyni dowiodła jedynie, że wspólnie ze swoimi kontrahentami dopuszcza się naruszenia cudzego prawa ochronnego. Zdaniem uprawnionej z prawa ochronnego na sporny znak towarowy, twierdzenia wnioskodawczyni mają charakter subiektywny, odwołują się do jej praktyk handlowych, bądź też działań podmiotów powiązanych gospodarczo, nie zaś reguł i zwyczajów obowiązujących powszechnie. Ponadto, zdaniem skarżącej spółki, obejmują one okres, w którym uprawniona z rejestracji spornego znaku już posługiwała się oznaczeniem, zaś zgłoszone przez wnioskodawczynię dowody pochodzą z okresu po dokonaniu zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony i nie potwierdzają, iż znak towarowy GLON STOP jest wykorzystywany w obrocie powszechnie oraz by intencją strony skarżącej było zawłaszczenie tego oznaczenia.
Skarżąca spółka, jako uprawniona, zaprzeczyła ponadto, jakoby dokonała zgłoszenia spornego znaku w złej wierze. Strona wskazała, że zgłaszając do ochrony znak towarowy GLON STOP, dążyła jedynie do uzyskania oznaczenia chronionego dla oznaczenia własnych produktów i odróżniania ich produktów oferowanych przez inne podmioty. Skarżąca spółka podniosła, że jej pisma kierowane w 2012 r. do wnioskodawczyni o zaprzestanie naruszeń prawa ochronnego na sporny znak towarowy, nie stanowią dowodu potwierdzającego złą wiarę spółki uprawnionej, ponieważ zostały sporządzone 3 lata po dokonaniu zgłoszenia i 2 lata po udzieleniu prawa ochronnego i stanowią co najwyżej przejaw obrony prawa wyłącznego przysługującego podmiotowi uprawnionemu z prawa ochronnego na sporny znak towarowy.
Zdaniem skarżącej spółki, wnioskodawczyni nie wykazała również, by na skutek udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy doszło do naruszenia jego praw osobistych i majątkowych, ani praw osób trzecich, oraz by doszło do naruszenia porządku publicznego i dobrych obyczajów.
Wobec powyższego, skarżąca spółka, jako uprawniona, wniosła o oddalenie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy GLON STOP.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. spółka P. Sp. j., jako wnioskodawczyni, ustosunkowując się do argumentów strony skarżącej - stwierdziła, że sporne oznaczenie GLON STOP co najmniej od 2005 r. było używane, jako nazwa rodzajowa produktów przeznaczonych do powstrzymywania rozwoju oraz niszczenia glonów w zbiornikach wodnych przez innych przedsiębiorców na rynku. Zdaniem wnioskodawczyni, potwierdzają to przedłożone przez nią dowody w postaci materiałów reklamowych, faktur, czy też pism zawierających m. in. wizerunki opakowań preparatów oznaczanych spornym znakiem. Ponadto, zdaniem spółki P. Sp. j., używanie nazwy rodzajowej "GLON STOP" oraz obrót handlowy produktami oznaczonymi tą nazwą nigdy nie był przedmiotem czyichkolwiek zastrzeżeń. Wnioskodawczyni zakwestionował również twierdzenie uprawnionej z prawa ochronnego na sporny znak towarowy, jakoby twórcą oznaczenia GLON STOP był prezes firmy M. R. P. oraz, by to firma uprawnionej wcześniej, niż P., oznaczała swoje produkty nazwą GLON STOP, skoro nazwa ta była już znana i używana kilka lat wcześniej. Wnioskodawczyni stwierdziła, że sporne oznaczenie kojarzy się klientom jednoznacznie z rodzajem produktu, a nie z firmą spółki uprawnionej, jako nazwa produktu przeznaczonego do powstrzymywania rozwoju i niszczenia glonów. Zdaniem wnioskodawczyni, sporny znak towarowy jest niewątpliwie oznaczeniem opisowym, który na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 p.w.p., został wyłączony z rejestracji, jako znak towarowy. Wobec powyższego, spółka P. uznała, że uzyskanie przez uprawnionego prawa do wyłącznego używania nazwy wskazującej rodzaj i przeznaczenie towarów, oznaczonych tą nazwą stanowi naruszenie wskazanego przepisu. W związku z tym, wnioskodawczyni rozszerzyła zakres swojego żądania unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy o przepis art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 p.w.p. Ponadto, spółka wnioskująca o unieważnienie, podtrzymała swoje stanowisko, iż sporne oznaczenie GLON STOP weszło do języka potocznego, podczas, gdy zgodnie z art. 129 ust. 2 pkt 3 p.w.p., zabronione jest udzielenie monopolu przedsiębiorcy na używanie takiej nazwy w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych. Spółka wnioskująca o unieważnienie podkreśliła, iż końcowymi nabywcami produktów chemicznych, do oznaczania których służy sporny znak towarowy, są osoby posiadające wiedzę o jakości, przeznaczeniu, metodach używania oraz pochodzenia tych produktów. Ponadto wnioskodawczyni wskazała, że P. prowadził na własną rękę działalność promocyjną i marketingową produktu o nazwie GLON STOP, co czyni bezpodstawnym zarzut wykorzystania pozycji rynkowej uprawnionego i zmierza do usprawiedliwienia nadużycia prawa własności przemysłowej w zakresie rejestracji znaków towarowych. Ponadto, uzasadniając swój interes prawny w złożeniu wniosku o unieważnienie, spółka P. sp. j. powołała się na przepis art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy z dnia 12 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, gwarantujących przedsiębiorcom prowadzącym działalność zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji. Ponadto strona wskazała, iż firma M. - pod groźbą wszczęcia procesów sądowych - wezwała duże sieci handlowe, do natychmiastowego, zaniechania sprzedaży produktów firmy P. opatrzonych nazwą "GLON STOP". Zdaniem wnioskodawczyni, nie ulega wątpliwości, iż interes prawny w unieważnieniu prawa z rejestracji znaku towarowego GLON STOP, ma niewątpliwie podmiot, któremu zarzucono, jak w niniejszej sprawie, naruszenie prawa ochronnego. Wnioskodawczyni, powołując się na stanowisko orzecznictwa - stwierdziła, że przedsiębiorca, który domaga się dostępu do rynku, w ten sposób, że chce opisowo oznaczać sprzedawane przez siebie towary, ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji opisowego znaku towarowego, ponieważ interes uczestników obrotu gospodarczego, wyraża się w swobodnym dostępie do wszystkich oznaczeń informujących o nazwie, czy też cechach towarów lub usług. Tymczasem, jak wskazała spółka wnioskująca, interes prawny w domaganiu się unieważnienia monopolu do używania spornego znaku posiada nie tylko wnioskodawca, ale każdy przedsiębiorca, do którego skarżąca spółka M. skierowała wezwania do natychmiastowego zaniechania używania nazwy GLON STOP. Wynika to z faktu, że było to oznaczenie stosowane powszechnie przez licznych producentów i dystrybutorów. Ponadto, wnioskodawczyni podtrzymała zarzut zgłoszenia spornego znaku towarowego w złej wierze, wskazując, iż uprawniony wiedział o rzeczywistym używaniu nazwy GLON STOP przez innych przedsiębiorców i dokonując zgłoszenia tej nazwy działał celem uzyskania korzyści majątkowych kosztem innych uczestników wyłączonych z rynku na skutek monopolu uzyskanego przez skarżącą spółkę. Ponadto, wnioskodawczyni wskazała, iż działaniem sprzecznym z prawem lub dobrymi obyczajami jest zachowanie przedsiębiorcy, które zagraża i narusza interes innego przedsiębiorcy, a znak towarowy nie może być traktowany jako instrument, służący wyeliminowaniu konkurencji, zwłaszcza w celu uzyskania dominującej pozycji na rynku. Według wnioskodawczyni, zgłoszenie znaku spornego, używanego potocznie w obrocie handlowym jako nazwa rodzajowa powoduje niewątpliwe pogorszenie lub brak możliwości zbytu produktów oferowanych przez firmę P oraz innych przedsiębiorców, a nabywcom ogranicza lub pozbawia możliwości wyboru w zakresie nabywania produktów konkurencyjnych, zwłaszcza co do jakości, przydatności, czy też ceny. Wnioskodawczyni załączyła do pisma m. in. wydruk zawierający przykłady użycia nazwy GLON STOP przez różne podmioty.
W piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. skarżąca spółka, ustosunkowując się do argumentacji strony przeciwnej - stwierdziła, iż materiały załączone do pisma wnioskodawczyni z dnia [...] grudnia 2012 r. nie mogą stanowić dowodów potwierdzających wystąpienie przesłanek uzasadniających unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy GLON STOP, ponieważ wszelkie dokumenty i dowody pochodzące z okresu następującego po zgłoszeniu wniosku o udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, tj. od dnia [...] lipca 2009 r., nie mogą stanowić podstawy do uznania, że zachodzą przesłanki unieważnienia owego prawa ochronnego. Ponadto, skarżąca spółka, oceniając treść załączonych przez wnioskodawczynię materiałów - stwierdziła, że są one niedostateczne do uznania, iż zachodzą przesłanki uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Strona skarżąca wskazała, iż przedstawione przez wnioskodawczynię oznaczenia preparatów do uzdatniania wody różnią się istotnie od znaku GLON STOP, a nabywcy mają możliwość swobodnego wyboru odpowiedniego preparatu z jednoczesną świadomością tego, który z podmiotów jest ich oferentem (producentem). Podobnie, zdaniem spółki uprawnionej, wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że oznaczenie GLON STOP weszło do języka potocznego ani że nie posiada dostatecznych znamion odróżniających.
Na rozprawie w dniu [...] marca 2013 r., w toku postępowania spornego przed Urzędem Patentowym RP, obie strony sporu podtrzymały swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wnioskodawczyni stwierdziła, iż dokumenty znajdujące się przy kolejnych pismach wnioskodawczyni potwierdzają jednoznacznie, że w okresie poprzedzających zgłoszenie oznaczenia słownego GLON STOP w dniu [...] lipca 2009 r. do Urzędu Patentowego, oznaczenie to było używane w obrocie gospodarczym, jako nazwa rodzajowa produktów, nie tylko przez skarżącą spółkę M. Sp. z o.o., ale także przez spółkę P. Sp. j. oraz inne podmioty gospodarcze, w tym przez liczne sklepy, zwłaszcza takich sieci handlowych, jak P., czy B. Wnioskodawczyni wskazała, iż sporny znak towarowy zarówno nie posiadał pierwotnej zdolności odróżniającej w dacie zgłoszenia, jak również nie nabył wtórnej zdolności na skutek używania, zaś jego zgłoszenie miało na celu wyłącznie wyeliminowanie z rynku produktów konkurencyjnych, którzy opatrują swoje produkty nazwą GLON STOP. Wnioskodawczyni podtrzymała swoje stanowisko, iż sporne oznaczenie GLON STOP jest nazwą rodzajową dla takich samych produktów, jak towary, do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy i jednoznacznie wskazuje, że jedyną i bezpośrednio przekazywaną przez to oznaczenie informacją jest informacja wskazująca na cechy produktu, a nie źródło jego pochodzenia.
Z kolei strona skarżąca podniosła na rozprawie, że przed Urzędem Patentowym RP, że poza firmą wnioskodawczyni, nie zna podmiotów, które by produkowały towary oznaczane spornym znakiem. Skarżąca spółka wskazała, że produkt wytwarzany przez nią przed datą zgłoszenia spornego znaku był opatrywany nazwą Anty Glon, lecz w roku 2005 uprawniony do oznaczenia Anty Glon wystąpił z roszczeniem i żądaniem zaprzestania używania tego oznaczenia, w konsekwencji czego strona skarżąca zaczęła używać oznaczenia GLON STOP w celu nienaruszania praw do cudzego znaku. Strona skarżąca podkreśliła ponadto, że promowała oznaczenie GLON STOP, ponosząc duże koszty na promocję i reklamę. Zdaniem strony skarżącej, dopiero po wypromowaniu nazwy GLON STOP wnioskodawczyni zaczęła stosować to oznaczenie do swoich produktów. Skarżąca spółka wskazała, iż obie firmy konkurują na rynku, co do tych konkretnych produktów i są jedynymi podmiotami, które oferują produkty opatrywane oznaczeniem GLON STOP.
Ustosunkowując się do stanowiska strony skarżącej, wnioskodawczyni złożyła do akt sprawy dodatkowy materiał dowodowy na okoliczność stosowania oznaczenia GLON STOP przez firmę J. U. z L. Ponadto strona zaprzeczyła twierdzeniom strony skarżącej, jakoby firma M. Sp. z o.o. wypromowała nazwę GLON STOP.
W wyniku rozpatrzenia sprawy na rozprawie w dniu [...] marca 2013 r., Urząd Patentowy RP - działając na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. - unieważnił prawo ochronne na znak towarowy GLON STOP nr [...] (pkt 1 decyzji) oraz przyznał spółce P. Sp. j. z siedzibą w C od skarżącej spółki M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę w wysokości 2.600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie (pkt 2 decyzji).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na wstępie, że w niniejszej sprawie po stronie spółki P. Sp. j., jako spółki wnioskującej o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, występuje interes prawny, o którym mowa w art. 164 p.w.p. Zdaniem Urzędu Patentowego RP, powołanie się w niniejszej sprawie przez wnioskodawczynię na okoliczność bycia wzywanym przez skarżącą spółkę do zaprzestania naruszenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy jest okolicznością uzasadniającą istnienie interesu prawnego w domaganiu się przez wnioskodawczynię unieważnienia spornego prawa ochronnego, ponieważ w świetle powyższych rozważań decyzja podjęta w tej sprawie będzie bezpośrednio, konkretnie i realnie wpływać na sytuację tej spółki. Dodatkowo, zdaniem organu, sytuację spółki P. Sp. j., jako wnioskodawcy, wzmacnia fakt, iż podmiot ten domaga się unieważnienia znaku, który - w jego ocenie - jest oznaczeniem opisowym, do którego powinien być wolny dostęp. Zdaniem organu, kwestionowanie ochrony udzielonej na oznaczenie opisowe, które powinno pozostać do swobodnego użytku przez wszystkich uczestników obrotu gospodarczego, uzasadnia interes prawny wnioskodawcy w takiej sprawie. Organ wskazał, że stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 218/01), w którym został wyrażony pogląd, że przedsiębiorca, który domaga się dostępu do rynku w ten sposób, że chce opisowo oznaczać sprzedawane towary ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji opisowego znaku towarowego. Według organu, kolejną ze wskazanych przez wnioskodawczynię okoliczności uzasadniających istnienie interesu prawnego jest powołanie się na przepisy art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy z dnia 12 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, gwarantujące przedsiębiorcom prowadzącym działalność zachowanie zasad uczciwej konkurencji. Organ stwierdził, że w ugruntowanym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawa kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, tj. art. 20 i art. 22 Konstytucji RP (zob. m.in. wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 , sygn. akt III RN 218/2001 OSNP 2004/2 poz. 23; podobnie: wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2003 r., II SA 81/2002, nie publik.). Organ wskazał, że w judykaturze podkreśla się jednak, że wspomniane normy prawne, gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej, mogą być źródłem interesu prawnego, tylko wtedy, gdy cudzy znak towarowy przeszkadza wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej (zob. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 163/06). W tej sytuacji organ zauważył, iż spółka wnioskująca o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, powołując się na normy gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej, wykazała jednocześnie, że produkuje te same produkty, co towary objęte wykazem znaku spornego i że chciałaby mieć możliwość posługiwania się bez ryzyka prawnego oznaczeniem, które, w jej ocenie, jest oznaczeniem opisowym dla tych produktów.
Urząd Patentowy RP uznał, że zasadny jest zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z naruszeniem art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Organ wskazał, że każde oznaczenie, które zostało zgłoszone w celu uzyskania ochrony, jako znak towarowy, musi spełnić podstawowy warunek, jakim jest posiadanie zdolności odróżniającej, którą stanowi wykazywanie przez znak dostatecznych cech mogących utkwić w świadomości i pamięci odbiorcy, sprawiających, że znak jest tzw. "signum" identyfikującym towar w obrocie. Organ stwierdził, że wymóg zdolności odróżniającej niezbędny do uzyskania przez znak ochrony jest spełniony, gdy znak odróżnia w stopniu dostatecznym. Konieczna jest zatem ocena znaku z punktu widzenia towarów i warunków obrotu. Organ podniósł, że w tej sytuacji wyłączona jest możliwość udzielenia prawa ochronnego na oznaczenie niemające dostatecznych znamion odróżniających, to znaczy takich, które nie nadają się do oznaczania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone. Zdaniem organu, charakter odróżniający znaku towarowego należy ocenić z jednej strony przez odniesienie do towarów i usług, dla których został zarejestrowany, a z drugiej strony uwzględniając sposób postrzegania tego znaku przez właściwy krąg odbiorców.
Dokonując oceny znaku spornego w świetle poczynionych powyżej rozważań, Urząd Patentowy RP uznał, że sporne oznaczenie GLON STOP nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, w odniesieniu do towaru, na który został przeznaczony, tj. "płynny preparat służący do uzdatniania wody w basenie kąpielowym", ponieważ składa się ono z elementów opisowych, wskazujących w tym przypadku na przeznaczenie wskazanego towaru. Organ uznał, że znak GLON STOP występujący samodzielnie nie pozwala przeciętnemu odbiorcy na odróżnienie opatrzonych znakiem towarów, ze względu na ich pochodzenie. Organ zwrócił uwagę, że znak sporny jest znakiem słownym, zatem pozbawionym dodatkowych, mogących wpływać na jego zdolność odróżniającą - elementów. W tej sytuacji, zdaniem organu, ocena jego zdolności odróżniającej ogranicza się do warstwy słownej, którą stanowi proste połączenie słów "STOP" i "GLON". Zdaniem organu, umieszczenie takiego oznaczenia słownego na preparacie służącym do uzdatniana wody, jednoznacznie, natychmiastowo i konkretnie wskazuje przeciętnemu odbiorcy, iż jest to preparat służący do usuwania, czy też przeciwdziałania glonom w basenie kąpielowym. W ocenie organu, sporne oznaczenie wywołuje jednoznaczne skojarzenia w kontekście towaru, na którym jest umieszczony, zwłaszcza, iż towar ten sam w sobie ma specjalistyczne przeznaczenie, tj. służy uzdatnianiu wody w basenie. Według organu, nie można zatem uznać spornego oznaczenia za fantazyjne, gdyż stanowi jedynie prosty przekaz informacji na temat danego produktu. Organ uzna, że bez wątpienia sporne oznaczenie ma charakter sugerujący i informacyjny. Urząd Patentowy RP wskazał, iż w literaturze przyjmuje się, że oznaczeniami opisowymi są tylko takie oznaczenia, w przypadku których wskazane powyżej skojarzenie z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy występuje bez głębszej refleksji (por. R. Skubisz, Zdolność odróżniająca znaku towarowego w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, Wynalazczość i Ochrona Własności Intelektualnej zeszyt 29).
W ocenie Urzędu Patentowego RP, utrzymywanie ochrony spornego oznaczenia będzie w konsekwencji pozbawiało konkurentów uprawnionego możliwości przekazywania kupującym informacji o swoim towarze. Organ wskazał, iż twierdzenie to jest tym bardziej zasadne z uwagi na fakt, iż jak wynika to z materiałów zgromadzonych w niniejszej sprawie, oznaczenie GLON STOP jest używane na rynku w funkcji opisowej na produktach tego samego typu przez inne podmioty, niż wnioskodawca, czy też uprawniony ze spornego prawa ochronnego.
W tej sytuacji organ, uznał za wystarczającą podstawę prawną do unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy przepisy art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 p.w.p., dlatego też - powołując się m.in. na stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2006 r. (sygn. akt II GSK 16/06) - organ wskazał, że przesłanki określone w pozostałych przepisach, podniesionych przez spółkę wnioskującą o unieważnienie - nie były przedmiotem analizy.
Uzasadniając kwestię zwrotu kosztów postępowania, organ powołał się na przepisy art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej. Mając na uwadze powyższe przepisy, organ uznał za zasadne przyznanie uprawnionemu, jako stronie wygrywającej kwotę w wysokości 1.600 złotych, stanowiącej równowartość stawki minimalnej w sprawach o unieważnienie prawa ochronnego, określonej w § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2003 r., nr 212, poz. 2076) oraz zwrot opłaty za wniosek o unieważnienie w wysokości 1.000 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
W dniu [...] maja 2013 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez adwokata - działając za pośrednictwem organu - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2013 r.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, strona skarżąca zarzuciła organowi:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 130 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej – poprzez niewłaściwe jego niezastosowanie, skutkujące oceną znamion odróżniających znaku towarowego GLON STOP bez uwzględnienia wszystkich okoliczności związanych z oznaczaniem towarów w obrocie, w szczególności pominięcie przy ocenie materiału dowodowego, iż:
- na preparatach służących do uzdatniania wody w basenie kąpielowym obok znaku GLON STOP umieszczane są także przez producentów, w tym zarówno stronę skarżącą jak i uczestnika, informacje na temat przeznaczenia środka chemicznego, co przemawia za uznaniem, iż znak towarowy GLON STOP nie zawiera informacji jednoznacznie, natychmiastowo i konkretnie określających przeznaczenie produktu konieczne jest ich uzupełnienie poprzez dokładne określenie właściwości towaru;
- w obrocie gospodarczym obok zarejestrowanego znaku GLON STOP występuje co najmniej dziewięć istotnie różniących się oznaczeń chlorowanych preparatów do uzdatniania wody basenowej (m.in. "LAZURYN", "ALGEN STOP GENERAL", "TROPICANA NANO ALGEN STOP", "ALGO - stop fix" "FEDENALGEN STOP", "ALG GLON"), co przemawia za uznaniem, że oznaczenie GLON STOP nie tylko pozwala na odróżnienie towarów pod względem ich pochodzenia, ale także nie wywołuje jednoznacznych skojarzeń co do przeznaczenia towarów i nie zawiera elementów określających wyłącznie przeznaczenie i funkcję towaru;
- w obrocie gospodarczym występują co najmniej dwa typy preparatów antyglonowych (do uzdatniania wody w basenach kąpielowych oraz do uzdatniania wody w akwariach), zaś znak towarowy GLON STOP nie zawiera jakichkolwiek określeń pozwalających na rozstrzygnięcie, jakie jest przeznaczenie preparatu, tzn., czy jest to preparat do uzdatniania wody w basenach, czy też w akwariach;
- wniosek został złożony wyłącznie dlatego, by uczestnik postępowania mógł uchylić się od odpowiedzialności za naruszenie praw ochronnych przysługujących skarżącej spółce i jest motywowany wyłącznie dążeniem do uniknięcia sankcji prawnych z tytułu naruszeń,
- jak też pominięcie przy ocenie przestanek unieważnienia oceny, czy sporny znak towarowy GLON STOP nabrał w następstwie jego używania charakteru odróżniającego;
2) Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to jest art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 75 k.p.a. oraz art. 80 w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej - poprzez niepodjęcie przez Urząd Patentowy RP wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a także - poprzez nierozpatrzenie przez Urząd Patentowy materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i pominięcie w ten sposób istotnych dla rozstrzygnięcia sporu okoliczności oraz - poprzez nieuwzględnienie przez organ w dokonywaniu oceny całokształtu materiału dowodowego przedstawionego przez strony podlegające w szczególności na:
- przyjęciu bez należytego odwołania się do materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przez Urząd Patentowy RP oraz uznaniu za udowodnione, pomimo tego, że okoliczność ta nie została dowiedziona, że sporne oznaczenie GLON STOP nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, składa się z elementów opisowych wskazujących na przeznaczenie towarów, a tym samym nie pozwala odbiorcy na odróżnienie opatrzonych znakiem towarów;
- pominięciu ustaleń wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego wskazujących na to, że na etykietach towarów, obok znaku towarowego "GLON STOP" umieszczona jest wyraźna informacja określająca przeznaczenie i funkcje preparatu, co przeczy twierdzeniu, iż znak towarowy "GLON STOP" pozwala odbiorcom towarów na jednoznaczne ustalenie przeznaczenia i funkcji preparatu;
- pominięciu ustaleń wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego wskazujących na to, że w obrocie gospodarczym obok zarejestrowanego znaku towarowego GLON STOP występuje co najmniej dziewięć istotnie różniących się oznaczeń chlorowych preparatów do uzdatniania wody basenowej (m.in. "LAZURYN", "ALGEN STOPP GENERAL", "TROPICANA NANO ALGEN STOP", "ALGO - stop Fix", "FEDENALGEN STOP", "ALG GLON"), co przemawia za uznaniem, iż oznaczenie "GLON STOP" nie tylko pozwala na odróżnienie towarów pod względem ich pochodzenia, ale także nie wywołuje jednoznacznych skojarzeń co do przeznaczenia towarów i nie zawiera elementów określających wyłącznie przeznaczenie i funkcję towaru, jak też pozwala na różnicowanie towarów pochodzących od jednego producenta, od towarów oferowanych przez inne podmioty;
- pominięciu ustaleń wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, wskazujących jednoznacznie na to, że w obrocie gospodarczym występują co najmniej dwa typy preparatów anty-glonowych, to jest służących do uzdatniania wody w basenach kąpielowych i do uzdatniania wody w akwariach, zaś znak towarowy GLON STOP nie zawiera jakichkolwiek określeń pozwalających na rozstrzygnięcie, jakie jest przeznaczenie preparatu, to znaczy, czy jest to preparat do uzdatniania wody w basenach, czy też w akwariach;
- pominięciu ustaleń wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, wskazujących jednoznacznie na to, że wniosek został złożony wyłącznie dlatego, by uczestnik postępowania mógł uchylić się od odpowiedzialności za naruszenie praw ochronnych przysługujących skarżącej spółce, dążąc do uniknięcia sankcji prawnych z tytułu naruszeń;
- braku wskazania i należytego wyjaśnienia podstawy oceny przesłanek unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy GLON STOP, w szczególności - poprzez odwołanie się do materiału dowodowego i wskazanie dowodów stanowiących podstawę dla przyjęcia, że oznaczenie GLON STOP nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, składa się wyłącznie z elementów opisowych określających przeznaczenie preparatu, nie pozwała na odróżnienie opatrzonych znakiem towarów ze względu na ich pochodzenie, wskazuje do czego służy towar, wywołuje jednoznaczne skojarzenia z towarem,
- które to uchybienia doprowadziły do niewłaściwego zastosowania norm prawa materialnego, to jest art. 129 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej.
W uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła przede wszystkim, iż zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2013 r. zapadła z rażącym naruszeniem normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 130 ustawy - Prawo własności przemysłowej, albowiem - wbrew dyspozycji tego przepisu - organ, dokonując oceny znamion odróżniających spornego znaku towarowego GLON STOP, nie uwzględnił wszystkich okoliczności związane z oznaczaniem nim towarów w obrocie, a nadto nie przeprowadził oceny, czy znak ten nie nabrał w następstwie używania charakteru odróżniającego. W konsekwencji niezastosowania normy prawa materialnego wyrażonej w art. 130 p.w.p., organ dopuścił się - zdaniem strony skarżącej – również rażącego naruszenia przepisów postępowania, które skutkowało niewłaściwym zastosowaniem norm prawa materialnego zawartych w przepisach art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej.
Ponadto, zdaniem skarżącej spółki, Urząd Patentowy RP, dokonując oceny znamion odróżniających znaku towarowego GLON STOP, pominął, iż na preparatach służących do uzdatniania wody w basenie kąpielowym, obok znaku GLON STOP, umieszczane są także informacje na temat przeznaczenia środka chemicznego, a co za tym idzie, organ zignorował, że brak jest podstaw do uznania, iż znak towarowy GLON STOP zawiera informacje jednoznacznie, natychmiastowo i konkretnie określające przeznaczenie produktu.
Strona skarżąca zauważyła ponadto, że gdyby znak towarowy GLON STOP stanowił jedynie określenie opisowe, określające przeznaczenie produktu, można przypuszczać, iż byłby wykorzystywany powszechnie przez wszystkie podmioty oferujące produkty do zwalczania glonów, ewentualnie, można by dostrzec tendencję do umieszczania oznaczenia GLON STOP na wszystkich produktach służących do oczyszczania wody basenowej z alg, a obok nich znaków towarowych właściwych dla poszczególnych producentów, czego jednak w toku postępowania nie stwierdzono. Skarżąca spółka zauważyła, że produkty służące do uzdatniania wody w basenach kąpielowych są oferowane pod różnymi nazwami, a zatem brak jest podstaw co przyjęcia, iż sporny znak towarowy GLON STOP jest jedynie określeniem rodzaju towaru, jego pochodzenia, ilości, jakości, funkcji, czy przeznaczenia, skoro produkty o takim samym przeznaczeniu oferowane są w sprzedaży pod różniącymi się od znaku GLON STOP oznaczeniami.
Strona skarżąca zarzuciła ponadto, iż Urząd Patentowy RP, dokonując oceny przesłanek unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, pominął również to, że skarżąca spółka od 2007 r. prowadzi nieprzerwanie regularną sprzedaż produktów GLON STOP, i że była jedynym dystrybutorem chemii basenowej oznaczonej znakiem GLON STOP r. na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a także, iż prowadzi regularną sprzedaż wynoszącą tysiące opakowań preparatu GLON STOP, między innymi na rzecz C. sp. z o.o., A. sp. z o.o., S. sp. z o.o., R. sp. z o.o. sp.k., P. z o.o.; M. S.A., czy też F. sp. z o.o. Strona skarżąca zauważyła, iż rozpoczęcie używania w obrocie gospodarczym oznaczenia GLON STOP przez skarżącą spółkę nastąpiło znacznie wcześniej, niż produkt ten wszedł do oferty innych podmiotów; w chwili wprowadzenia do obrotu towarów oznaczonych nazwą GLON STOP, produkty należące do kategorii chemii basenowej nie były oferowane przez żaden inny podmiot.
Zdaniem strony skarżącej, w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, albowiem nie wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał za udowodnione, że sporne oznaczenie GLON STOP nie posiada dostatecznych znamion odróżniających i w związku z tym nie wykazał, że zaszły przesłanki uzasadniających unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy.
Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 214/09, LEX nr 582S23, - strona skarżąca stwierdziła jednoznacznie, że oznaczenie nie może zostać uznane za niedystynktywne tylko dlatego, że sugeruje określone cechy zgłoszonych towarów, lub stanowi aluzję do tych cech. Według strony skarżącej, przewidziana w art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. przesłanka unieważnienia, nie może być w związku z tym interpretowana rozszerzająco i stanowić podstawy usunięcia prawa ochronnego na znak towarowy z obrotu gospodarczego, wyłącznie z tego powodu, że sugeruje cechy produktu albo stanowi do nich aluzję.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odpowiadając na zarzuty strony skarżącej, organ wskazał, iż dla oceny zdolności odróżniającej znaku towarowego, w świetle powołanych w decyzji przepisów, nie ma żadnego znaczenia okoliczność, że sporny znak towarowy GLON STOP występuje w obrocie z innymi towarzyszącym mu oznaczeniami, także o charakterze informującym o przeznaczeniu, czy też cechach towarów, do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak, ponieważ dla oceny zdolności odróżniającej znaku nie ma znaczenia sposób jego używania w obrocie, albowiem ocenie podlega wyłącznie postać zarejestrowana znaku. Tym bardziej, zdaniem organu, nie może mieć znaczenia dla tejże oceny obecność na rynku innych oznaczeń na towary podobnego typu, ponieważ wykraczałoby to daleko poza zakres dopuszczalnej przepisami oceny zdolności odróżniającej spornego znaku towarowego. Podobnie, jak wskazał organ, bez znaczenia dla oceny zdolności odróżniającej znaku było ustalenie, czy preparat, do oznaczania którego przeznaczony został sporny znak towarowy, jest preparatem do uzdatniania wody w basenach, czy też w akwariach, ponieważ punktem odniesienia dla rozważań Urzędu Patentowego RP jest zakres prawa ochronnego wynikający z treści wykazu towarów i usług, na jaki znak został zgłoszony, gdzie wskazano towary w postaci: "płynnego preparatu służącego do uzdatniani wody w basenie kąpielowym". Na marginesie Urząd Patentowy RP wskazał, iż te elementy znaku spornego, które organ uznał za opisowe względem wskazanych towarów, odnoszą się do cech właściwych preparatom uzdatniających wodę jako taką.
W piśmie procesowym z dnia [...] października 2013 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez adwokata, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, w tym twierdzenia i zarzuty zawarte w skardze, ustosunkowała się do stanowiska Urzędu Patentowego RP wyrażonego w odpowiedzi na skargę.
W uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła, iż w toku postępowania spornego Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 164 p.w.p., albowiem bez dostatecznych podstaw faktycznych, pomimo niewykazania, że nie zostały spełnione ustawowe warunki uzyskania prawa, zmienił własną, prawomocną decyzję o przyznaniu prawa ochronnego na znak towarowy GLON STOP, w następstwie badania przesłanek wykluczających możliwość udzielenie prawa ochronnego, ale bez należytego oparcia w materiale zgromadzonym w toku postępowania spornego. W ocenie skarżącej spółki, organ byłby uprawniony do unieważnienia prawa ochronnego na znak GLON STOP, to jest zmiany uprzednio wydanej własnej decyzji, jedynie w przypadku, gdyby w toku postępowania dowodowego spółka wnioskująca o unieważnienie prawa ochronnego wykazała, że zachodzą nowe, nieznane w chwili rozpatrywania zgłoszenia, przeszkody przewidziane w art. 129 ust. 1 i ust. 2 p.w.p., uniemożliwiające rejestrację spornego znaku. Tymczasem, zdaniem strony skarżącej, ze zgromadzonego w toku postępowania spornego materiału dowodowego oraz akt postępowania wynika, iż nie wskazano na nowe okoliczności, nieznane Urzędowi Patentowemu RP w chwili rozpatrywania zgłoszenia, a ocena Urzędu Patentowego odwołuje się do pierwotnej charakterystyki oznaczenia GLON STOP.
Strona skarżąca zarzuciła ponadto, że organ nie uzasadnił również - poprzez odwołanie się do materiału zgromadzonego w toku postępowania - oceny, że znak towarowy GLON STOP nie posiada znamion odróżniających. W ocenie skarżącej spółki, żaden z dowodów złożonych do akt postępowania spornego nie wskazuje na to, by oznaczenie GLON STOP faktycznie miało charakter opisowy.
Zdaniem strony skarżącej, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o unieważnieniu prawa ochronnego nie sposób także odnaleźć nowych okoliczności, nieznanych organowi w chwili rozpatrywania wniosku o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowych GLON STOP, wskazujących na przeszkody uniemożliwiające rejestrację tegoż oznaczenia ujęte w art. 129 ust. 2 ustawy. Tymczasem, jak wskazał organ, stosownie do normy wynikającej z art. 164 ustawy - Prawo własności przemysłowej, jedynie w razie wykazania przez wnioskującego o unieważnienie zaistnienia nowych okoliczności, dotychczas nieznanych organowi oraz udowodnienia, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego, Urząd Patentowy uprawniony będzie do zmiany swojej poprzedniej decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. W przeciwnym wypadku, zdaniem strony skarżącej, decyzja o unieważnieniu prawa ochronnego wydawana jest z rażącym naruszeniem przepisu art. 164 ustawy - Prawo własności przemysłowej. Strona skarżąca uznał, że wystąpienie z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego nie może być dla Urzędu Patentowego RP podstawą do ponownej samodzielnej i przeprowadzonej bez odwołania się do materiału postępowania spornego - oceny przesłanek udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. Zdaniem skarżącej spółki, Urząd Patentowy RP, rozpoznając wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, może ograniczyć swoją kontrolę jedynie do przesłanek wskazanych przez wnioskodawcę oraz do okoliczności faktycznych wykazanych w toku postępowania spornego, nie zaś ponownie autonomicznie, abstrakcyjnie i samodzielnie oceniać istnienie przesłanek uniemożliwiających udzielenie prawa ochronnego. Zdaniem strony skarżącej, jeżeli sporne oznaczenie GLON STOP pozbawione jest znamion odróżniających, z uwagi na charakter opisowy, należało odmówić udzielenia prawa ochronnego przy rozpoznaniu wniosku o objęcie oznaczenia ochroną prawną. Natomiast, w sytuacji, gdy prawo ochronne zostało już przyznane, decyzja o jego unieważnieniu, aby nie została wydana z naruszeniem normy art. 164 p.w.p., może być wyłącznie efektem oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu spornym i wynikać wprost z ustaleń faktycznych dokonanych w jego toku. Według strony skarżącej, odmienne stanowisko pozostaje w rażącej sprzeczności z normą art. 164 ustawy - Prawo własności przemysłowej, albowiem skutkuje rażącym naruszeniem zasady związania organu administracji publicznej własna decyzją i umożliwia dowolne pozbawianie uprawnionych przyznanych im uprzednio praw majątkowych (praw ochronnych na znak towarowy) o znacznej wartości.
Skarżąca spółka zarzuciła, że Urząd Patentowy RP, wbrew regułom postępowania administracyjnego, nie ustalił i nie wskazał w uzasadnieniu decyzji, które dowody w ocenie organu potwierdzają istnienie przeszkód rejestracji wymienionych w art. 129 ust. 2 p.w.p. i w konsekwencji stanowią dostateczną podstawę do unieważnienia prawa ochronnego.
Strona skarżąca zarzuciła również, iż organ nie przeprowadził analizy znaczeniowej spornego znaku, a także nie przeprowadził żadnych dowodów pozwalających na ustalenie, czy w języku potocznym używanym przez docelowy krąg odbiorców, oznaczenie "GLON STOP" jest znane oraz w jaki sposób jest zrozumiane.
Ponadto, zdaniem strony skarżącej organ pominął, że obok znaku towarowego GLON STOP, jak i innych oznaczeń wykorzystywanych w obrocie, znajdują się jednoznaczne komunikaty wskazujące na przeznaczenie preparatu.
Jednocześnie skarżąca spółka, powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych - uznała, że sporne oznaczenie "GLON STOP" posiada wyłącznie charakter aluzyjny, albowiem dopiero w drodze wnioskowania, przy uwzględnieniu dodatkowych informacji dotyczących produktu albo dopiero umieszczone w określonym kontekście, może u odbiorcy produktu wywołać skojarzenie z przeznaczeniem towaru. Według strony, sporny znak towarowy, bez okoliczności towarzyszących i czynników ukierunkowujących, stanowi jedynie nawiązanie, aluzję do charakterystyki produktu, ale nie precyzuje jego przeznaczenia, czy też prawidłowego sposobu użycia.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2013 r. uczestnik postępowania - spółka P. Sp. j. z siedzibą w C, reprezentowana przez rzecznika patentowego, ustosunkowując się do zarzutów skargi - wniosła o jej oddalenie, podzielając w uzasadnieniu stanowisko Urzędu Patentowego RP wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2013 r.
Ustosunkowując się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia prawa materialnego przez nieuwzględnienie art. 130 p.w.p., uczestnik postępowania stwierdził, iż z akt sprawy niewątpliwie wynika, że przy ocenie, czy sporny znak towarowy ma dostateczne znamiona odróżniające i spełnia przesłanki określone w art. 129 ust 2 pkt 2 cyt. ustawy, uwzględniono - zgodnie z przepisami art. 130 p.w.p., niewątpliwie wszystkie istotne okoliczności związane z oznaczaniem w obrocie towarów znakiem "GLON STOP". Zdaniem uczestnika postępowania, ze złożonych do akt niniejszej sprawy przez spółkę P. Sp. j., jako wnioskodawcę oraz przez stronę skarżącą, jako uprawnioną do spornego znaku towarowego, wiarygodnych dokumentów wynika, że preparaty chemiczne o nazwie "glon stop", przeznaczone do niszczenia glonów w basenach kąpielowych, przed datą zgłoszenia tej nazwy w Urzędzie Patentowym RP w celu objęcia jej monopolem na rzecz skarżącej spółki, oprócz Skarżącej, były produkowane, reklamowane, a także wprowadzane do obrotu oraz sprzedawane nie tylko przez spółkę P. Sp. j., lecz także przez wiele innych przedsiębiorstw, o czym świadczyć może także liczba wezwań przedsądowych strony skarżącej skierowanych do uczestników sieci handlowych o natychmiastowe zaprzestanie sprzedaży preparatów o tej nazwie. W tym stanie rzeczy, zdaniem uczestnika postępowania, uznanie, iż w następstwie używania nazwy rodzajowej "glon stop" w przeciętnych warunkach obrotu, przed datą jej zgłoszenia do ochrony nazwa ta nabrała charakteru odróżniającego, umożliwiającego jej przekształcenia w słowny znak towarowy i objęcie prawem ochronnym na rzecz wyłącznie skarżącej, stanowiłoby oczywiste naruszenie przepisów art. 129 ust. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w p., ponieważ skarżąca spółka nie była jedynym podmiotem używającym w obrocie gospodarczym tej nazwy przed datą jej zgłoszenia w Urzędzie Patentowym RP, która używała tej nazwy, jako znaku towarowego - o czym świadczą dokumenty złożone do akt sprawy. A zatem, jak uznał uczestnik postępowania, nazwa ta nie mogła nabyć wtórnej zdolności odróżniającej wymaganej przy udzielaniu prawa ochronnego na podstawie wskazanych wyżej przepisów. Uczestnik postępowania stwierdził, że ze zgromadzonych w niniejszej sprawie materiałów dowodowych wynika, że słowne oznaczenie "GLON STOP" przez szereg lat i przez wielu przedsiębiorców, przed jego zgłoszeniem w Urzędzie Patentowym RP, było używane w uczciwych, utrwalonych i niekwestionowanych praktykach handlowych, jako znamienny element nazwy rodzajowej preparatów chemicznych, informującej o przeznaczeniu tych preparatów. W tym stanie rzeczy, uczestnik postępowania uznał, że rejestracja tej nazwy, jako słownego znaku towarowego służącego do oznaczania preparatów strony skarżącej, nie mogło nadać tej nazwie wtórnej mocy odróżniającej - w rozumieniu przepisów art. 129 w zw. z art. 130 p.w.p. - gdyż dla takich samych lub podobnych preparatów oznaczenia tego używali w owym czasie również inni przedsiębiorcy, oznaczający swoje środki chemiczne. Według uczestnika, o powszechności używania w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych nazwy rodzajowej "glon stop", przed jej monopolizacją na rzecz skarżącej spółki, świadczą twierdzenia i dowody stron zawarte w aktach sprawy stanowiącej podstawę oceny legalności zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania stwierdził ponadto, że z uwagi na opisowy charakter tego rodzaju oznaczeń jak "glon stop", czy też "algen stop", informujących w uczciwym i utrwalonym obrocie gospodarczym przede wszystkim o przeznaczeniu preparatu, dotychczasowi użytkownicy niewątpliwie pozbawieni zostaną swobodnego prawa używania nazw zawierających powyższe oznaczenia i - jak wynika z działań strony skarżącej przeciwko uczestnikowi i współpracującym z nim przedsiębiorcom - sprzyjać będzie wszczynaniu licznych procesów sądowych zakłócających obrót tego rodzaju produktami biobójczymi i niewątpliwie w konsekwencji pozbawi nabywców tych produktów skrótowej informacji, iż produkty o nazwie zawierającej oznaczenie "glon stop" lub "algi stop" przeznaczone są do niszczenia tych organizmów.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2013 r. uczestnik postępowania, reprezentowany przez rzecznika patentowego, ustosunkowując się do zarzutów skarżącej spółki wskazanych w jej piśmie procesowym z dnia [...] października 2013 r., podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, że sporne oznaczenie słowne "glon stop", przed jego zgłoszeniem do ochrony w Urzędzie Patentowym RP, było potocznie używane przez uczestników obrotu gospodarczego, w uczciwych i utrwalonych w praktykach handlowych, jako nazwa rodzajowa, informująca zwięźle, iż preparat oznaczony tą nazwą jest chemicznym środkiem biobójczym, przeznaczonym do zwalczania glonów w zbiornikach wodnych, w tym zwłaszcza w basenach kąpielowych. Uczestnik wskazał ponadto, że na fakturach, umowach handlowych, atestach, rejestrach publicznych, zaoferowanych przez strony, jako dowody materialne w sprawie, opatrzonych datą wcześniejszą od daty zgłoszenia spornego oznaczenia do ochrony w Urzędzie Patentowym RP, oznaczenie "glon stop", a także podobne oznaczenia, jak "algen stop", stanowiły wyłącznie informację o rodzaju produktu i jego przeznaczeniu. Zdaniem uczestnika postępowania, strona skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania żadnego dowodu mogącego wskazywać, że oznaczenie to było kiedykolwiek używane przez stronę skarżącą jako słowny znak towarowy.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 19 listopada 2013 r. pełnomocnik skarżącej spółki, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz zarzuty skargi, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.
Obecny na rozprawie przed Sądem pełnomocnik uczestnika postępowania, podtrzymując dotychczasowe stanowisko - wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej także: "p.p.s.a.").
Należy przy tym wyraźnie zaznaczyć, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego (prawa Unii Europejskiej), interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.
W ocenie Sądu, analizując pod tym kątem skargę spółki M. Sp. z o.o. z siedzibą w W., należy na wstępie wyraźnie stwierdzić, że pomimo uchylenia zaskarżonej decyzji, nie wszystkie zarzuty strony skarżącej są zasadne. Sąd uznał bowiem, że - wbrew stanowisku skarżącej spółki - Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], prawidłowo przyjął, że sporny znak towarowy GLON STOP, na który zostało udzielone prawo ochronne nr [...], nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, w rozumieniu art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, albowiem składa się on z elementów opisowych, wskazujących na przeznaczenie towaru, do oznaczania którego został ów znak przeznaczony, tj. dla płynnego preparatu służącego do uzdatniania wody w basenie kąpielowym.
Niemniej, należy jednocześnie zgodzić się ze skarżącą spółką i uznać, że wydając decyzję w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy GLON STOP nr [...], Urząd Patentowy RP dopuścił się - mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 130 ustawy - Prawo własności przemysłowej. Naruszenie to polegało, zdaniem Sądu, na niewyjaśnieniu przez organ, w ramach przeprowadzanej oceny znamion odróżniających znaku towarowego GLON STOP, czy oznaczenie to, pomimo swego niewątpliwie opisowego charakteru, nie nabrało w następstwie używania charakteru odróżniającego (wtórnej zdolności odróżniającej), w rozumieniu przepisu art. 130 ustawy - Prawo własności przemysłowej.
Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.
Należy zauważyć, że ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej w przepisie art. 315 ust. 3 stanowi, iż ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. W związku z tym organ zasadnie przyjął, że przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności rejestracyjnej (zdolności ochronnej) słownego znaku towarowego GLON STOP nr [...], będącego przedmiotem niniejszego postępowania, są przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej, albowiem zgłoszenie spornego znaku towarowego do ochrony nastąpiło w dniu [...] lipca 2009 r.
Jeśli chodzi o kwestię interesu prawnego, należy zauważyć, że w myśl art. 164 p.w.p., z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże, że przy udzielaniu prawa wyłącznego nie zostały spełnione warunki ustawowe wymagane do uzyskania tego prawa.
Według Sądu, organ zasadnie przyjął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie po stronie wnioskodawcy - spółki P. Sp. j. z siedzibą w C. występuje interes prawny, o którym mowa w art. 164 p.w.p. Świadczy o tym przede wszystkim okoliczność związana z wezwaniami przedsądowymi kierowanymi przez skarżącą spółkę M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. do spółki P. Sp. j., w których strona uprawniona z prawa ochronnego na sporny znak towarowy GLON STOP wzywała uczestnika postępowania do zaprzestania naruszania prawa ochronnego udzielonego na ten znak. Nie ulega wątpliwości, że okoliczność ta uzasadnia istnienie interesu prawnego w domaganiu się przez wnioskodawczynię unieważnienia spornego prawa ochronnego, ponieważ ewentualna decyzja podjęta w postępowaniu spornym dotyczącym rozstrzygnięcia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego mogła bezpośrednio, konkretnie i realnie zarazem wpływać na sytuację spółki wnioskującej o unieważnienie.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał ponadto, że uczestnik postępowania, prowadząc konkurencyjną wobec skarżącej spółki działalność gospodarczą, miał interes prawny w domaganiu się unieważnienia przedmiotowego prawa ochronnego na sporny znak towarowy, który może być wywodzony również ze stosownych unormowań chroniących swobodę działalności gospodarczej. Nie nasuwa zastrzeżeń Sądu, stanowisko organu, który akcentując prowadzenie przez wnioskodawczynię konkurencyjnej względem skarżącej spółki działalności gospodarczej (na tym samym rynku płynnych preparatów służących do uzdatniania wody) podniósł, że skoro wnioskująca używa podobnych oznaczeń dla towarów tego samego rodzaju, to rejestracja (udzielenie prawa ochronnego) opisowego oznaczenia tych towarów, jako znaku towarowego, na rzecz innego przedsiębiorcy, uniemożliwia jej, ze względu na zakres ochrony wynikającej z takiej rejestracji, korzystanie z takich samych lub podobnych oznaczeń opisowych dla sygnowania własnych towarów. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 218/01, w którym wyrażono pogląd, że przedsiębiorca, który domaga się dostępu do rynku w ten sposób, że chce opisowo oznaczać sprzedawane przez siebie towary, ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji opisywanego znaku towarowego. Interes uczestników obrotu gospodarczego wyraża się bowiem w swobodnym dostępie do wszystkich oznaczeń informacyjnych (opisowych) informujących o nazwie lub cechach towarów i usług. W orzecznictwie sądowym nie budzi raczej wątpliwości teza, że źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet ogólne normy prawne kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, a wcześniej art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej). Takie stanowisko zawarte jest w szeregu orzeczeniach, w tym m.in. w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. VI SA/Wa 1944/06 (LEX 299739), z dnia 20 marca 2007 r., sygn. VI SA/Wa 1998/06 (LEX 322691), z dnia 26 czerwca 2007 r., sygn. VI SA/Wa 635/07 (LEX nr 355519), czy też z dnia 29 sierpnia 2006 r., sygn. VI SA/Wa 867/06 (LEX 246145). Organ zasadnie wskazał jednak przy tym, że w judykaturze podkreśla się, że wspomniane normy prawne, gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej, mogą być źródłem interesu prawnego, tylko wtedy, gdy cudzy znak towarowy przeszkadza wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej (zob. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 163/06). W tej sytuacji należy - zdaniem Sądu - zauważyć, iż spółka wnioskująca o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, powołując się na normy gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej, wykazała jednocześnie, że produkuje te same produkty, co towary objęte wykazem znaku spornego i że chciałaby mieć możliwość posługiwania się bez ryzyka prawnego oznaczeniem, które - w jej ocenie - jest oznaczeniem opisowym dla tych produktów.
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia organu, wskazać trzeba wyraźnie, że skład orzekający WSA w Warszawie, rozstrzygając w niniejszej sprawie, zgodził się ze stanowiskiem Urzędu Patentowego RP, iż sporny znak towarowy GLON STOP, na który zostało udzielone prawo ochronne nr [...], nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, w rozumieniu art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, albowiem składa się on z elementów opisowych, wskazujących na przeznaczenie towaru, do oznaczania którego został ów znak przeznaczony, tj. dla płynnego preparatu służącego do uzdatniania wody w basenie kąpielowym.
Zgodnie z przepisem art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżniania towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa.
Powyższy przepis jest wyrazem funkcji znaku towarowego, jako właściwego gospodarce instrumentu komunikacji między przedsiębiorcą a konsumentem towarów lub usług. Znak towarowy, pozostając w fizycznym lub jedynie pojęciowym związku z konkretnym egzemplarzem towaru, przekazuje bowiem nabywcom informację, że wszystkie towary tak oznaczone pochodzą z jednego i tego samego źródła podporządkowanego przedsiębiorcy, który jest uprawniony do używania znaku towarowego. Z przepisu art. 120 ust. 1 p.w.p. wynika także, że wskazaną funkcję wyróżniania towarów i usług na podstawie ich pochodzenia może realizować tylko taki znak, który ma zdolność odróżniającą w odniesieniu do konkretnych towarów lub usług. Wyróżniający charakter znaku polega na wyposażeniu znaku w takie cechy, które w świadomości uczestników obrotu gospodarczego w sposób niebudzący wątpliwości wskazując, że towar w ten sposób oznaczony pochodzi od określonego, tego samego przedsiębiorstwa (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 22 marca 2002 r., sygn. akt II SA 3847/01, Monitor Prawniczy z 2002, nr 10, poz. 436).
Na gruncie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przyjmuje się, że zdolność odróżniająca znaku towarowego to zdatność znaku do odróżniania towarów (usług) jednego przedsiębiorcy od rodzajowo podobnych towarów (usług) innych przedsiębiorców na podstawie ich pochodzenia (tak m.in. /w:/ wyrok Trybunału Sprawiedliwości WE z dnia 8 kwietnia 2003 r. w sprawach połączonych C-53/01, C-54/01 i C-55/01, Linde AG, Winward Industries i Rado Uren AG, Zb. Orz. 2003, s. I-3161, pkt 40).
Powyższą zdolnością odróżniania (dostatecznymi znamionami odróżniającymi) znak towarowy powinien legitymować się w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Należy przyjąć, że zdolnością odróżniania, w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo własności przemysłowej, jest zdolność danego oznaczenia do przekazywania informacji o pochodzeniu towaru z określonego przedsiębiorstwa.
Zgodnie z art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p., nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które nie mają dostatecznych znamion odróżniających.
Przepis art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 cyt. ustawy przewiduje, że - z zastrzeżeniem art. 130 p.w.p. - nie mają dostatecznych znamion odróżniających oznaczenia, które: - nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone, a także - składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.
W wyroku z dnia 10 grudnia 1996 r., sygn. akt III RN 50/96 (OSNAPiUS 1997 nr 15, poz. 263), Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że przepis art. 7 ust. 2 ustawy o znakach towarowych (odpowiednik obecnie obowiązującego przepisu art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.) nie przesądza, czy wszystkie lub tylko niektóre z wymienionych w tym przepisie oznaczeń mogą nabyć zdolność odróżniania wskutek używania w obrocie gospodarczym. Przy ocenie, czy oznaczenie posiada zdolność odróżniania należy jednak uwzględniać interes uczestników obrotu gospodarczego, który wyraża się w swobodnym dostępie do wszystkich oznaczeń informujących o nazwie lub cechach towarów lub usług. Taki interes można potwierdzić tak długo, jak długo dany znak jest odbierany jako nazwa produktu lub informacja o właściwościach towaru lub usługi. Interes uczestników obrotu gospodarczego nakazuje wyłączenie od rejestracji takich oznaczeń, ponieważ ich rejestracja prowadziłaby do monopolizacji używania tych oznaczeń przez poszczególnych przedsiębiorców, co w rezultacie stanowiłoby bardzo poważne i nieuzasadnione ograniczenie działalności innych przedsiębiorców (tak również m.in. /w:/ wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 218/01, OSNP z 2004 r. Nr 2, poz. 23). Pogląd ten jest aktualny również w rozpoznawanej sprawie.
Przedstawione wyżej stanowisko wyraźnie wskazuje, że podstawową przesłanką udzielenia praw ochronnych jest zdolność odróżniająca danego oznaczenia. W doktrynie rozróżnia się tzw. abstrakcyjną zdolność odróżniania i konkretną zdolność odróżniania. Znak towarowy charakteryzuje się abstrakcyjną zdolnością odróżniania, gdy oznaczenie oceniane abstrakcyjnie (w oderwaniu od konkretnych towarów lub usług) nadaje się do odróżniania towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa. Znak towarowy ma konkretną zdolność odróżniania, gdy nadaje się do odróżniania towarów lub usług zawartych w zgłoszeniu do Urzędu Patentowego RP od towarów lub usług innego przedsiębiorstwa.
Niewątpliwie znak towarowy musi służyć do identyfikacji produktu, w związku z którym wnosi się o rejestrację, jako pochodzącego z konkretnego przedsiębiorstwa, a więc znak ma służyć odróżnianiu tego produktu od produktów pochodzących z innych przedsiębiorstw.
Uznanie znaku opisowego za pozbawiony zdolności odróżniającej uzasadniają dwa względy. Po pierwsze znak ma przekazywać informację o pochodzeniu towaru, a nie o nim samym, po drugie znak, do którego z mocy prawa ochronnego płynie wyłączność używania, nie może pozbawiać konkurentów możliwości przekazywania kupującym informacji o towarze.
Zdaniem Sądu, zdolność odróżniająca znaku towarowego wyraża się w posiadaniu przez znak dostatecznych znamion pozwalających na odróżnienie w obrocie oznaczonych nim towarów lub usług. Konieczność posiadania przez znak dostatecznych znamion odróżniających wynika z faktu, iż oznaczenie pełniące funkcję znaku towarowego musi nadawać się do identyfikacji towarów w obrocie, aby zaś móc realizować tę funkcję w sposób prawidłowy, musi posiadać pewne cechy charakterystyczne, które mogą utkwić w pamięci kupujących.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, należy uznać, iż Urząd Patentowy RP zasadnie przyjął, że sporne oznaczenie GLON STOP nie posiada zdolności odróżniającej, albowiem jest to oznaczenie słowne pozbawione jakichkolwiek elementów fantazyjnych, posiadające jedynie charakter informacyjny (opisowy), wskazujący na cechy towarów i tym samym nie spełnia funkcji odróżniającej w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Według Sądu, taki znak słowny nie spełnia prawidłowo funkcji odróżniającej, ponieważ nie ma żadnych cech (znamion), które utkwiłyby w pamięci odbiorcy i pozwoliły zindywidualizować dany towar na rynku wśród towarów tego samego rodzaju, ale pochodzących z różnych przedsiębiorstw.
W ocenie Sądu, sporny znak towarowy GLON STOP stanowi jedynie słowne oznaczenie opisowe, które niesie ze sobą wyłącznie informację o przeznaczeniu towaru do oznaczania, którego jest przeznaczony.
Należy zauważyć, iż przedmiotowe oznaczenie, jako oznaczenie informacyjne (opisowe) pozbawione jest jakichkolwiek cech (np. grafiki), które mogłyby utkwić w świadomości przeciętnego odbiorcy. W konsekwencji zgodzić się należy z Urzędem Patentowym RP, iż właściwy krąg odbiorców uzna, że omawiany znak dostarcza wyłącznie informacji na temat przeznaczenia towaru w postaci płynnego preparatu służącego do uzdatniania wody w basenie kąpielowym, który jest nim oznaczony, a nie wskazuje na jego pochodzenie.
Zdaniem Sądu, zdolność odróżniająca znaku towarowego wyraża się w posiadaniu przez znak dostatecznych znamion pozwalających na odróżnienie w obrocie oznaczonych nim towarów lub usług. Konieczność posiadania przez znak dostatecznych znamion odróżniających wynika z faktu, iż oznaczenie pełniące funkcję znaku towarowego musi nadawać się do identyfikacji towarów w obrocie, aby zaś móc realizować tę funkcję w sposób prawidłowy, musi posiadać pewne cechy charakterystyczne, które mogą utkwić w pamięci kupujących.
Urząd Patentowy RP prawidłowo uznał więc, że słowny znak towarowy GLON STOP takiej funkcji nie spełnia, albowiem oznaczenie "glon stop" nie nadaje się do identyfikacji towarów w obrocie, a więc nie jest zdolne do spełnienia funkcji wskazywania pochodzenia właściwej znakom towarowym.
Według Sądu, organ zasadnie przyjął, że określenie "glon stop" utkwi w pamięci kupujących, jednakże tylko jako określenie przeznaczenia towarów nim oznaczanych.
Niewątpliwie należy stwierdzić, że Urząd Patentowy RP zasadnie stwierdził, iż sporne oznaczenie zawiera wyłącznie element opisowy, kształtujący pożądaną przez zgłaszającego reakcję potencjalnych klientów, natomiast nie wskazuje, że tak oznaczony towar pochodzi zawsze z jednego źródła.
Skarżąca spółka słusznie zauważyła wprawdzie, że ocena znaku powinna być dokonana przez pryzmat przeciętnego konsumenta, niemniej - zdaniem Sądu - należy zgodzić się ze stanowiskiem Urzędu Patentowego RP i uznać, iż przeciętny konsument (odbiorca) towarów, do oznaczania których przeznaczony został sporny znak towarowy, nie będzie kojarzył danego towaru z konkretnym przedsiębiorcą.
Według Sądu, należy przyjąć, że - wbrew sugestiom strony skarżącej - istnieje konkretny związek pomiędzy opisowym oznaczeniem GLON STOP a towarem objętym spornym zgłoszeniem (vide: płynny preparat służący do uzdatniania wody w basenie kąpielowym), który pozwala zainteresowanemu kręgowi odbiorców dostrzec w nim opis tych towarów lub jednej z ich właściwości. Dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument na widok towaru opatrzonego słownym oznaczeniem GLON STOP bez żadnego innego elementu uzupełniającego, może pomyśleć, że rozpatrywany znak towarowy stanowi opis przeznaczenia tego towaru.
Zdaniem Sądu, cechą charakterystyczną spornego oznaczenia słownego GLON STOP jest jego opisowy charakter. Znak ten wskazuje bowiem na przeznaczenie towaru nim oznaczonego.
Niewątpliwie funkcjonowanie obrotu wymaga dostępu do takich oznaczeń przez wszystkich jego uczestników. Przyznanie wyłączności używania takiego określenia jednemu przedsiębiorcy bardzo utrudniłoby prowadzenie działalności gospodarczej, dlatego też sporne oznaczenie ze względu na interes ogólny - co do zasady - nie powinno być monopolizowane przez jeden podmiot poprzez udzielenie prawa ochronnego. Organ zasadnie stwierdził, iż przy ocenie, czy znak towarowy posiada zdolność odróżniającą, należy uwzględnić także interes uczestników obrotu gospodarczego, który wyraża się w swobodnym dostępie do wszystkich oznaczeń informujących o nazwie, cechach towarów lub usług. Interes ten nakazuje wyłączenie od udzielania praw ochronnych oznaczeniom opisowym, ponieważ prowadziłoby to do monopolizacji używania tych oznaczeń przez poszczególnych przedsiębiorców, co w rezultacie stanowiłoby bardzo poważne i nieuzasadnione ograniczenie działalności innych przedsiębiorców.
Należy zauważyć na marginesie, iż zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich nie jest konieczne, by oznaczenia i wskazówki składające się na znak towarowy były faktycznie stosowane w czasie złożenia wniosku o rejestrację w celu opisu towarów lub usług, w odniesieniu do których dokonane zostało zgłoszenie, lub opisu właściwości takich towarów lub usług. Wystarczy, jak to wynika z samego sformułowania art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., że oznaczenia lub wskazówki mogą służyć tym celom (tak m.in. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie T-234/06, Giampietro Torresa vs. OHIM, pkt 35 i cyt. tam wyroki ETS; podobnie: M. Kulikowska /w:/ Glosa do wyroku ETS z dnia 23 października 2003 r., w sprawie Doublemint, C-191/01P, GLOSA-Przegląd Prawa Gospodarczego, maj 2004 r., s. 44). A więc dla odmowy udzielenia prawa ochronnego na takie oznaczenia, jak sporny znak towarowy GLON STOP nie jest konieczne, żeby elementy, o których mowa w przepisie art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., faktycznie służyły do oznaczania właściwości towarów (usług) w chwili składania wniosku o udzielenie prawa ochronnego, albowiem wystarczy, żeby mogły one służyć do oznaczania właściwości danego towaru, czy też usługi.
Niewątpliwie przepis art. 129 ust. 2 p.w.p. daje wyraźny priorytet interesowi publicznemu w pozostawieniu pewnych znaków wolnymi. Nawet, jeżeli konkurenci dotychczas nie używali oznaczenia opisowego w celach marketingowych, ale jest możliwość, że kiedyś zaczną, znak taki nie może podlegać rejestracji. Po drugie, nawet, gdy występują inne sposoby opisania właściwości towaru lub usługi, a ten użyty w znaku stanowi jedynie jeden z nich, sama możliwość, że któryś z konkurentów zechce używać właśnie tego sposobu opisu, wyłącza go z rejestracji.
Zdaniem Sądu, nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, iż sporny znak towarowy nie jest znakiem opisowym i może spełniać prawidłowo funkcję odróżniającą, gdyż - jak przekonuje skarżąca spółka - jest on rzekomo znakiem aluzyjnym, stanowiącym jedynie przykład znaku towarowego o charakterze wyłącznie zbliżonym (podobnym) do oznaczeń opisowych (ogólnoinformacyjnych), na który, zgodnie z przyjętym w doktrynie i judykaturze stanowiskiem, może być udzielone prawo ochronne.
Ustosunkowując się do tego zarzutu strony skarżącej, należy zauważyć, iż rzeczywiście zarówno na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, jak i w świetle obecnie obowiązującej ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, a przede wszystkim na gruncie prawa europejskiego przyjmuje się zgodnie, iż oznaczenia nie mogą być uznane za niedystynktywne tylko dlatego, że sugerują one określone cechy zgłoszonych towarów lub usług (znaki towarowe sugerujące) lub stanowią aluzję do tych cech (znaki aluzyjne) (por. W. Włodarczyk, Zdolność odróżniająca znaku towarowego, Oficyna Wydawnicza VERBA, Lublin 2001, s. 81).
Również na gruncie unormowań prawa europejskiego podkreśla się, że pomiędzy oznaczeniami a towarami musi wystąpić związek o charakterze bezpośrednim i rzeczywistym. Taki związek będzie istniał wtedy, jeżeli właściwy krąg odbiorców natychmiast i bez namysłu rozpoznaje w takim oznaczeniu opis towarów lub ich cech. Tym samym opisowość takiego oznaczenia musi być oczywista i niewątpliwa z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy danych towarów (por. K. Szczepanowska-Kozłowska /w:/ System prawa prywatnego. Prawo własności przemysłowej, Tom 14B, pod red. prof. R. Skubisza, Wydawnictwo C.H. Beck i Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2012, s. 584-585, a także powołane tam orzecznictwo oraz literatura).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się również, iż informacja o cechach towaru musi mieć charakter bezpośredni, co wyłącza opisowość tych oznaczeń, które są zdolne taką informację przekazać, ale w drodze pośredniego wnioskowania (tak: m.in. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 214/09, niepublik.).
Tak więc, oznaczeniami opisowymi są tylko takie oznaczenia, w przypadku których wskazane powyżej skojarzenie z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy występuje bez głębszej refleksji (por. R. Skubisz, Zdolność odróżniająca znaku towarowego w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, /w:/ Wynalazczość i Ochrona Własności Intelektualnej, zeszyt 29).
Mając powyższe na uwadze, należy uznać, iż - wbrew zarzutom strony skarżącej - Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego RP, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2013 r. słusznie przyjęło, że umieszczenie oznaczenia słownego "GLON STOP" na preparacie służącym do uzdatniana wody, jednoznacznie, natychmiastowo i konkretnie wskazuje przeciętnemu odbiorcy, iż jest to preparat służący do usuwania, czy też przeciwdziałania glonom w basenie kąpielowym. W ocenie Sądu, sporne oznaczenie wywołuje jednoznaczne skojarzenia w kontekście towaru, na którym jest umieszczony, zwłaszcza, iż towar ten sam w sobie ma specjalistyczne przeznaczenie, tj. służy uzdatnianiu wody w basenie. Nie można zatem uznać spornego oznaczenia za fantazyjne, czy też - jak przekonuje strona skarżąca - za jedynie aluzyjne, albowiem stanowi ono prosty przekaz informacji na temat danego produktu. Bez wątpienia sporne oznaczenie ma charakter opisowy (informacyjny), albowiem w przypadku tego oznaczenia wskazane powyżej skojarzenie z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy występuje bez głębszej refleksji.
W tej sytuacji należy uznać, iż - wbrew zarzutom strony skarżącej – Urząd patentowy RP, przyjmując opisowy charakter spornego oznaczenia, nie naruszył w tym zakresie przepisów prawa.
Niemniej, pomimo prawidłowej - co do zasady - oceny opisowego charakteru spornego znaku towarowego i braku tym samym jego pierwotnej zdolności odróżniającej, Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy GLON STOP nr [...], dopuścił się - mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a.
Naruszenie wspomnianych przepisów polegało, zdaniem Sądu, na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na niezbadanie przez organ, w ramach przeprowadzanej oceny znamion odróżniających znaku towarowego GLON STOP, czy oznaczenie to nie nabrało w następstwie używania charakteru odróżniającego (wtórnej zdolności odróżniającej), w rozumieniu przepisu art. 130 ustawy - Prawo własności przemysłowej.
Należy wskazać, iż odmowa udzielenia prawa ochronnego, na podstawie przepisu art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p., nie może nastąpić w szczególności, jeżeli przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym RP znak ten nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w przeciętnych warunkach obrotu.
Należy przy tym wyraźnie wskazać, iż w świetle przepisu art. 130 p.w.p., przy ocenie, czy dane oznaczenie ma dostateczne znamiona odróżniające, należy uwzględnić wszystkie okoliczności związane z oznaczeniem nim towarów w obrocie.
W świetle wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1033/11, należy stwierdzić, iż nabycie wtórnej zdolności odróżniającej jest wynikiem rzeczywistego i konkretnego używania przez przedsiębiorcę danego oznaczenia w celu wskazania w ten sposób pochodzenia oznaczonych nim towarów. Ocena, czy dane oznaczenie posiada wtórną zdolność odróżniającą, powinna być dokonywana przy zbadaniu wszelkich okoliczności faktycznych, takich jak: czas używania znaku, jego udział w rynku, sposób i intensywność oraz wszystkich danych wskazujących, że określona grupa odbiorców przypisze, w sposób ewidentny oznaczenie i opatrzony nim towar konkretnemu przedsiębiorcy (tak również: WSA w Warszawie m. in. /w:/ wyrok z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 369/10, LEX nr 675823). Zatem należy wziąć pod uwagę kryteria obiektywnie świadczące o możliwości nabycia przez znak towarowy wtórnej zdolności odróżniającej na rynku w następstwie jego używania, takie jak: długość używania, ilość towaru oznakowanego wprowadzonego do obrotu, sposób dystrybucji, reklamę. Dowodami nabycia wtórnej zdolności odróżniającej mogą być ankiety, czy też sondaże opinii. Przy czym należy pamiętać, że żadne z wymienionych kryteriów nie ma znaczenia decydującego przy ocenie podstawowej przesłanki nabycia wtórnej zdolności odróżniającej, tj. używania znaku.
Jednocześnie, zdaniem Sądu, konieczne jest uwzględnienie w rozważaniach dotyczących kwestii wtórnej zdolności odróżniającej, że nie każde intensywne używanie musi doprowadzić do powstania wtórnej zdolności odróżniającej, albowiem istotne i decydujące jest jednak to, by dane oznaczenie było używane w funkcji znaku towarowego, a więc jako oznaczenie identyfikujące pochodzenie towaru. Oczywiste jest również, że takie używanie musi cechować pewna długotrwałość, konieczna dla powstania w świadomości odbiorców owego skojarzenia pomiędzy oznaczeniem a towarem. Stwierdzenie istnienia wtórnej zdolności odróżniającej wymaga ustalenia, że przez rzeczywiste używanie danego oznaczenia na towarach w obrocie handlowym nastąpiło w świadomości odbiorców powiązanie pomiędzy towarem oznaczonym danym znakiem a jego pochodzeniem z konkretnego źródła (tak: m.in. K. Szczepanowska-Kozłowska /w:/ System prawa prywatnego. Prawo własności przemysłowej, ..., s. 599 i powołane tam orzecznictwo oraz literatura).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kierując się powyższymi wskazaniami, a także mając na względzie zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy - uznał, że Urząd Patentowy RP nie dokonał właściwie jakiejkolwiek analizy przedstawionych przez stronę skarżącą dowodów na okoliczność nabycia przez sporne oznaczenie GLON STOP wtórnej zdolności odróżniającej. Z zaskarżonej decyzji nie wynika bowiem w żaden sposób, dlaczego dowody przedstawione przez stronę skarżącą, w tym m.in. dowody na rzeczywiste używanie, przed datą pierwszeństwa, spornego znaku dla oznaczania towarów, dla ochrony których został on przeznaczony, okazały się niewystarczające do ustalenia, że sporne oznaczenie słowne na skutek używania w obrocie zaczęło identyfikować towar objęty zgłoszeniem, jako pochodzący od określonego przedsiębiorcy i tym samym zaczęło odróżniać ten towar od towarów innych przedsiębiorstw.
Zdaniem Sądu, należy zauważyć, iż strona skarżąca, na poparcie stanowiska o nabyciu przez jej znak towarowy wtórnej zdolności odróżniającej, podniosła okoliczność, że od 2007 r. prowadzi nieprzerwanie regularną sprzedaż produktów GLON STOP, i że była jedynym dystrybutorem chemii basenowej oznaczonej znakiem GLON STOP r. na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a także, iż prowadzi regularną sprzedaż wynoszącą tysiące opakowań preparatu GLON STOP, między innymi na rzecz C. sp. z o.o., A. sp. z o.o., S. sp. z o.o., R. sp. z o.o. sp.k., P. z o.o.; M. S.A., czy też F. sp. z o.o. Strona skarżąca zauważyła ponadto, iż rozpoczęcie przez nią używania w obrocie gospodarczym oznaczenia GLON STOP nastąpiło znacznie wcześniej, niż produkt ten wszedł do oferty innych podmiotów. Strona skarżąca wskazywała jednocześnie, że w chwili wprowadzenia do obrotu towarów oznaczonych nazwą GLON STOP, produkty należące do kategorii chemii basenowej nie były oferowane przez żaden inny podmiot.
Według Sądu, organ nie ustosunkował się jednak w sposób wnikliwy do przywołanych przez skarżącą spółkę okoliczności.
Mając powyższe na względzie, należy uznać, iż Urząd Patentowy RP nie rozważył w toku postępowania spornego i nie ocenił wszechstronnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji administracyjnej wszystkich okoliczności związanych z używaniem danego oznaczenia w obrocie, a w konsekwencji nie zbadał kwestii wtórnej zdolność odróżniającą spornego znaku towarowego, pomimo, że może ona mieć istotne znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Zdaniem Sądu, okoliczności, które należy uwzględniać przy przeprowadzeniu oceny wtórnej zdolności odróżniającej to: udział w rynku znaku towarowego, intensywność, zasięg geograficzny, czas używania znaku towarowego, inwestycje poczynione na promocję znaku, procent odbiorców identyfikujących towary, jako pochodzące od konkretnego przedsiębiorcy, opinie konsumentów, czy też właściwych izb gospodarczych. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie nie dokonano oceny wartości poszczególnych dowodów.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że brak odniesienia się przez organ do przywołanej kwestii, istotnej dla oceny prawidłowości zastosowania norm prawa materialnego, nie daje drugiej stronie (skarżącej spółce) - możliwości ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) organu. W tej sytuacji uchybienie to nie pozwala również sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności spornej decyzji Urzędu Patentowego RP.
Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organ, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, aby rozstrzygnięcie organu administracji ocenić w sposób prawidłowy i odpowiedzialny, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek oceny), które należy sprawdzić, analizując, czy dany znak towarowy, zgłoszony do ochrony przez skarżącą spółkę, posiada zdolność odróżniającą, jako zasadniczą przesłankę zdolności rejestrowej (ochronnej) znaku towarowego.
Wyraźnie należy przy tym wskazać, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2013 r. nie spełnia wymogów stawianych przez normę prawną zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem nie zawiera wyjaśnień wszystkich ważnych okoliczności, które należy brać pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy GLON STOP, w kontekście stawianego przez skarżącą spółkę zarzutu nieuwzględnienia przez organ nabycia przez sporny znak wtórnej zdolności odróżniającej.
Mając powyższe na względzie, należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Urząd Patentowy RP zobowiązany będzie dokonać jeszcze raz pogłębionej analizy całego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim szczegółowo odnieść się do przedłożonych przez skarżącą spółkę dowodów na okoliczność nabycia wtórnej zdolności odróżniającej przez sporny znak towarowy przed datą pierwszeństwa (tj. przed dniem [...] lipca 2009 r., jako datą zgłoszenia tego znaku do ochrony), analizując wskazany przez stronę materiał zgodnie z dokonaną przez Sąd szczegółową wykładnią przepisów art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 130 p.w.p., dotyczących kwestii nabycia przez znak towarowy wtórnej zdolności odróżniającej.
Urząd Patentowy RP, przeprowadzając ponownie wspomnianą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, zobowiązany będzie uwzględnić to, iż zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że o ile w przypadku pierwotnej zdolności odróżniającej jej istnienie jest kwestią oceny, o tyle istnienie wtórnej zdolności odróżniającej jest kwestią faktu. W tej sytuacji, organ musi uwzględnić w swych rozważaniach, że w przypadku wtórnej zdolności odróżniającej chodzi bowiem nie o uzasadnione przekonanie, że dany znak towarowy może wskazywać na pochodzenie towarów, lecz o fakt, że określony znak towarowy wskazuje przeciętnemu odbiorcy na pochodzenie takich towarów. Odbiorca bowiem identyfikuje pochodzenie danego towaru w znaczeniu konkretnym. Nie tylko odróżnia go od innych przedsiębiorców, ale łączy z konkretnym działającym na rynku przedsiębiorcą. Istota wtórnej zdolności odróżniającej sprowadza się zatem do nabycia przez dany znak towarowy związania z określonym przedsiębiorcą. Należy zauważyć, że różnica pomiędzy pierwotną a wtórną zdolnością odróżniająca pozwala na wniosek, że oznaczenie opisowe lub wolne, cechujące się zdolnością odróżniającą, mogą być zarejestrowane dopiero wtedy, gdy dane oznaczenie będzie na rynku związane z konkretnym przedsiębiorcą (tak: m. in. K. Szczepanowska-Kozłowska /w:/ System prawa prywatnego. Prawo własności przemysłowej, ..., s. 599-560 i powołane tam orzecznictwo oraz literatura).
Mając powyższe na uwadze, organ winien rozważyć również, czy ewentualny fakt używania (przed datą zgłoszenia spornego znaku do ochrony) identycznych, czy też podobnych do niego oznaczeń przez innych przedsiębiorców (o ile takowa sytuacja - wbrew twierdzeniom skarżącej spółki - w ogóle miała miejsce), nie jest w żadnym wypadku przeszkodą w uzyskaniu przez ten znak towarowy wtórnej zdolności odróżniającej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stwierdzając jednocześnie, że uchylona decyzja Urzędu Patentowego RP nie będzie podlegać wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Sąd działał zgodnie z przepisem art. 152 p.p.s.a.
Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 1.617 złotych, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie na przepisach art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło