VI SA/Wa 1632/21
WyrokWSA w Warszawie2021-09-13
Skład orzekający: Dorota Pawłowska, Jakub Linkowski, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego nieużywania, oceniając przedstawione przez uprawnionego dowody jako niewystarczające do wykazania rzeczywistego i poważnego używania znaku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo ocenił przedstawione przez uprawnionego dowody (zdjęcia butelek, faktury proforma, dokumentacja fotograficzna linii produkcyjnej) jako niewystarczające do wykazania rzeczywistego, poważnego i trwałego używania znaku towarowego dla wód mineralnych i stołowych. Dowody te nie dokumentowały sprzedaży w ilościach wskazujących na poważne używanie, a faktury proforma nie potwierdzały faktycznej sprzedaży. Sąd podzielił stanowisko organu, że nie wykazano również ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy dla wód stołowych i mineralnych, złożonego przez T. B. przeciwko P. Sp. z o.o. Urząd Patentowy stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego z dniem 13 marca 2013 r., uznając, że znak nie był używany w sposób rzeczywisty i poważny w okresie pięciu lat poprzedzających złożenie wniosku. Spółka P. Sp. z o.o. zaskarżyła tę decyzję, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną ocenę dowodów używania znaku. Skarżąca twierdziła, że podjęła czynności faktyczne i prawne zmierzające do wprowadzenia towaru do obrotu i sprzedała partię towaru.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 września 2021 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Decyzją nr [...] z [...] marca 2021r. (dalej ,,zaskarżona decyzja") Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej (dalej ,,Organ", ,,Urząd Patentowy"), po rozpatrzeniu wniosku T. B.(dalej ,,Uczestnik", ,,Wnioskodawca") o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] o numerze [...], udzielonego na rzecz P. sp. z o. o. z siedzibą w C.(dalej ,,Strona", ,,Skarżąca", ,,Uprawniony"), na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 169 ust. 2 i art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 324, dalej ,,Pwp") oraz art. 98 Kpc w związku z art. 256 ust. 2 Pwp, stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o numerze [...] z dniem [...] marca 2013r.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 30 stycznia 2020 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek Uczestnika o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] o numerze [...]. Powyższe prawo ochronne udzielone zostało na rzecz Skarżącej, a sporny znak towarowy przeznaczony został do oznaczania towarów zawartych w klasie 32 Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług (zwanej dalej ,,klasyfikacją nicejską"), a mianowicie wód stołowych i wód mineralnych. Wnioskodawca wskazał jako podstawę prawną wniosku art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 172 Pwp. Uzasadniając żądanie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy Uczestnik podniósł, że według posiadanych przez niego informacji, znak ten nie był używany przez Uprawnionego w sposób rzeczywisty w okresie nie tylko pięciu lat liczonych wstecz od daty złożenia przedmiotowego wniosku, ale o wiele dłuższym. Z uwagi na powyższe, Wnioskodawca wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na ten znak towarowy z możliwie jak najwcześniejszą datą.
Organ wezwał Stronę, pismem z 19 sierpnia 2020r. do udzielenia odpowiedzi na wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego. W odpowiedzi na powyższe Skarżąca wniosła o przedłużenie terminu na zajęcie stanowiska o dwa miesiące (pismo z 18 września 2020r.). Pismem z 24 września 2020r. Urząd Patentowy uwzględnił powyższy wniosek Skarżącej.
Na rozprawie w dniu 28 grudnia 2020 r. Uprawniony poinformował, że Wnioskodawca w liście intencyjnym z dnia 3 listopada 2020 r. zwrócił się do niego z propozycją ugody umożliwiającej nabycie prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Wnioskodawca oświadczył zaś, że rozmowy ugodowe nie doszły do skutku i tym samym podtrzymuje żądanie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem [...] marca 2013r..
W piśmie z dnia 27 stycznia 2021 r. Uprawniony oświadczył, że znak towarowy [...] o numerze [...] był używany w obrocie gospodarczym w sposób rzeczywisty dla towarów wyznaczających zakres jego ochrony. Stwierdził, że przez używanie znaku towarowego rozumie się również umieszczenie go na towarach lub ich opakowaniach wyłącznie dla celów eksportu. Podniósł, że w okresie od 30 stycznia 2015 r. podjął szereg czynności faktycznych i prawnych poprzedzających wprowadzenie do obrotu gospodarczego wód mineralnych ze spornym oznaczeniem. Na okoliczność używania spornego znaku towarowego Uprawniony załączył materiał dowodowy. Niezależnie od powyższego Strona, z "ostrożności procesowej", wskazała na okoliczności usprawiedliwiające nieużywanie znaku towarowego. Podniosła, że zawarła porozumienie ze spółką W. sp. z o. o., która jest na ukończeniu uruchomienia rozlewni wody odwróconej osmozy, a woda oznaczana spornym znakiem towarowym będzie tam rozlewana i wprowadzana do obrotu krajowego i zagranicznego. Spółka ta "obecnie jest w trakcie nabycia znaku towarowego [...], którego będzie używała w swojej rozlewni.
Wnioskodawca, w piśmie z 24 lutego 2021 r. podniósł, że Uprawniony nie sprostał obowiązkowi wykazania rzeczywistego używania spornego znaku towarowego. Uczestnik dokonał oceny przedstawionych przez stronę przeciwną dowodów wskazując na kryteria jakie powinny towarzyszyć ocenie rzeczywistego używania znaku towarowego. Wnioskodawca podniósł także, że w szczególności faktury proforma nie są dowodem zawarcia transakcji sprzedaży. Mają one bowiem jedynie charakter informacyjny co do oferty sprzedaży. Niezależnie od powyższego, zdaniem Wnioskodawcy, dowody te nie są wystarczające dla wykazania, że używanie to miało charakter umożliwiający zachowanie prawa ochronnego, bowiem dotyczą one sprzedaży łącznie 69 butelek wody mineralnej za łączną kwotę niecałych 16 euro. W ocenie Wnioskodawcy świadczy to o używaniu znaku w sposób incydentalny, co nie wypełnia ustawowego obowiązku używania, o jakim mowa w art. 169 Pwp. Uczestnik podkreślił również, że Uprawniony nie wykazał ważnych powodów nieużywania spornego znaku towarowego.
Na rozprawie w dniu 12 marca 2021 r. strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska przedstawione w sprawie. Uprawniony przedstawił stanowisko doktryny w zakresie usprawiedliwionych powodów nieużywania znaku towarowego.
Organ wydał zaskarżoną decyzję. Na uzasadnienie zawartego w niej rozstrzygnięcia Urząd Patentowy wskazał, że celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się bowiem z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego do oznaczania towarów i usług, dla których znak ten uzyskał prawo ochronne. Nieużywanie znaku towarowego może zatem skutkować w określonych sytuacjach stwierdzeniem wygaśnięcia prawa ochronnego.
Jak zauważył Organ, Uprawniony, wnosząc o oddalenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia przysługującego mu prawa ochronnego, załączył do akt sprawy następujący materiał dowodowy:
zdjęcia butelek z oznaczeniem "woda mineralna [...]" (karta 58);
4 faktury proforma z lat 2016-2020 (karty: 54-57);
dokumentację fotograficzną przedstawiającą linię produkcyjną wody mineralnej (karty: 51-53).
Dokonując oceny przedstawionych dowodów Organ podkreślił, że jedynie załączone do akt sprawy dowody w postaci faktur zawierają daty ich powstania. Faktury te wystawione zostały w latach 2016-2020 i są późniejsze względem pięcioletniego okresu rozpatrywanego w niniejszej sprawie, jako że Wnioskodawca wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z najwcześniejszą możliwą datą, tj. z dniem [...] marca 2013r.. A zatem pięcioletni przedział czasowy o jakim mowa, obejmował okres od dnia [...] marca 2008r. do dnia [...] marca 2013r.. Zgodnie jednak z art. 170 Pwp Urząd Patentowy oddala wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w przypadku, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 Pwp, jeżeli przed złożeniem tego wniosku rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku. W niniejszej sprawie Uprawniony nie twierdził wprawdzie, że po upływie kilkunastu lat nieużywania przedmiotowego znaku towarowego, dopiero przed złożeniem wniosku nastąpiło rozpoczęcie używania o jakim mowa w art. 170 Pwp, niemniej Organ uznał, że załączone do akt sprawy dowody jako pochodzące sprzed daty złożenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego (tj. 30 stycznia 2020 r.) wymagały oceny w aspekcie faktycznego, a co za tym idzie rzeczywistego i poważnego używania spornego znaku towarowego w świetle zarzutu sformułowanego we wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia tego prawa. Jak wynika jednocześnie z treści tego wniosku, Wnioskodawca domagał się takiego stwierdzenia wygaśnięcia w całości, a zatem Uprawniony powinien wykazać używanie znaku towarowego dla wszystkich towarów wyznaczających zakres jego ochrony tj. zarówno dla wód stołowych jak i wód mineralnych.
W ocenie Urzędu Patentowego załączone przez Stronę do akt sprawy dowody nie świadczą o rzeczywistym używaniu spornego znaku towarowego dla wskazanych dla niego towarów.
Odwołując się do postanowienia art. 169 ust. 1 pkt 1 Pwp Organ wskazał, że używanie znaku w rozumieniu tego przepisu prawa nie ma charakteru symbolicznego lub okazjonalnego - musi to być używanie faktyczne, zgodne z podstawową funkcją znaku towarowego. Obowiązek używania znaku towarowego może zostać wypełniony jedynie poprzez faktyczne używanie znaku w sposób obiektywny, czasowo trwały i w stabilnej postaci. Wskazując na dorobek orzecznictwa w omawianym zakresie Organ podkreślił, że z takim używaniem będziemy mieli do czynienia w sytuacji gdy obecność znaku na rynku wskazuje na poważne rozmiary (np.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2016 r., sygn. VI SA/Wa 858/16). Jedynie takie używanie daje bowiem konsumentom możliwość postrzegania znaku jako identyfikatora pochodzenia towaru lub usługi celem odróżnienia od towarów i usług innych przedsiębiorstw. Jak zauważył Organ nie chodzi w tym przypadku o używanie o charakterze symbolicznym, mającym na celu jedynie utrzymanie praw do znaku towarowego. Ocena rzeczywistego charakteru używania znaku towarowego winna opierać się na wszystkich faktach i okolicznościach właściwych dla ustalenia prawdziwości wykorzystania handlowego tego znaku w obrocie, a w szczególności powinna uwzględniać używanie uznawane za uzasadnione w danym sektorze ekonomicznym w celu zachowania lub wykreowania udziałów w rynku towarów i usług chronionych przez znak towarowy, charakter tych towarów lub usług, cechy danego rynku oraz zasięg i częstość używania znaku towarowego. Kwestia zaś, czy używanie jest ilościowo wystarczające, by zachować lub wykreować udziały w rynku towarów lub usług chronionych przez znak towarowy, jest zatem zależna od kilku czynników i oceny dokonywanej odrębnie dla każdego przypadku. Wśród czynników, które mogą zostać wzięte pod uwagę, figurują właściwości tych towarów lub usług, częstość lub regularność używania znaku towarowego, fakt, czy znak towarowy jest używany do sprzedaży wszystkich identycznych towarów lub usług pochodzących z przedsiębiorstwa właściciela, czy też wyłącznie dla niektórych z nich. Wynika z tego, że nie można określić a priori i w sposób abstrakcyjny, jaki próg ilościowy należy przyjąć, by używanie miało rzeczywisty charakter. W oparciu o przytoczone orzecznictwo, Organ podkreślił, że używanie znaku znajduje najczęściej wyraz w nakładaniu oznaczenia na towar i jego wprowadzeniu do obrotu. To samo dotyczy usług, z tym, że musi to być rzeczywiste świadczenie usług pod tym znakiem. Używanie znaku musi również osiągnąć poważne rozmiary. Zakres koniecznego (poważnego) używania ustala się na podstawie mierników subiektywnych odnoszących się do przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub prawnej uprawnionej z tytułu rejestracji.
Zdaniem Organu, w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że towary w postaci wód mineralnych (stołowych) są towarami powszechnego użytku o relatywnie niskiej cenie, będącymi przedmiotem codziennych zakupów dokonywanych przez końcowego odbiorcę, jakim jest potencjalnie każdy polski konsument. Jak wynika natomiast z treści załączonych faktur oferta sprzedaży towarów skierowana była zarówno do podmiotów krajowych jak i zagranicznych, a więc Uprawniony nie jest przedsiębiorcą działającym wyłącznie na rynku lokalnym. Dokumentacja fotograficzna wskazuje również, że Skarżąca posiada możliwości produkcyjne w zakresie wytwarzania wód butelkowanych. Tymczasem jak wynika z przedstawionych 4 faktur, widnieją na nich odpowiednio: 12, 18, 36 i 3 sztuki wód (butelek wody "[...]"), co oznacza ilości wręcz symboliczne, zdecydowanie odbiegające od szacunków, które można byłoby odnosić do rzeczywistego i poważnego używania znaku towarowego dla wód mineralnych. Nawet bowiem małe punkty sprzedaży, które oferują m.in. wody mineralne (np. mniejsze tzw. sklepy osiedlowe), nabywają je w ilościach kilkudziesięciu lub kilkuset sztuk w sposób cykliczny. W świetle zaś przedstawionych dowodów (niezależnie od tego czy towary były eksportowane czy też sprzedawane na rynku wewnętrznym) Uprawniony nie wykazał by sprzedaż towarów przynajmniej jednemu z odbiorców miała charakter trwały (powtarzalny). Przedstawione ilości można co najwyżej traktować jako ilości promocyjne, a te, w ocenie Urzędu Patentowego, nie mogą świadczyć o rzeczywistym i poważnym używaniu znaku towarowego. Przyjmuje się bowiem, że rzeczywiste używanie znaku powinno zmierzać do utrwalenia go na rynku oraz w świadomości konsumentów i konkurentów. Wskazana wartość nie realizuje tej przesłanki w odniesieniu do towaru w postaci wód mineralnych. Nie sposób zatem stwierdzić, że wskazane okoliczności dowodzą wykreowania lub zachowania rynku zbytu, a co za tym idzie używania znaku towarowego w sposób istotny gospodarczo. Stosowanie spornego znaku towarowego należało zakwalifikować tym samym jako symboliczne. Widniejąca na fakturach ilość towarów jest na tyle znikoma, że bez znaczenia pozostaje w tych okolicznościach ocena charakteru faktur proforma, którym nie można przypisać tego samego znaczenia co fakturom VAT. Faktycznie bowiem faktura proforma jest dokumentem, który nie jest dowodem księgowym. Dokument ten jest wystawiany kontrahentowi w celu informacji o szczegółach transakcji oraz ewentualnych płatnościach i może zawierać ofertę zawarcia transakcji, wezwanie do zapłaty, propozycję lub zapowiedź wystawienia faktury. Sama w sobie, bez innych dowodów towarzyszących, nie potwierdza używania znaku towarowego. W tym sensie przedstawienie wyłącznie takich faktur może budzić poważne wątpliwości w zakresie dotyczącym faktycznej sprzedaży towaru. Powyższe uwagi dotyczą używania znaku towarowego dla wód mineralnych, jak oświadczył bowiem Uprawniony na rozprawie w dniu 12 marca 2021 r, wszystkie załączone faktury proforma dotyczą towarów widniejących na załączonym do akt sprawy zdjęciu, tj. wód mineralnych (karta 58). Oznacza to jednocześnie, że Skarżąca w ogóle nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów na okoliczność używania znaku towarowego dla wód stołowych. Reasumując, należało w ocenie Organu stwierdzić, że Uprawniony nie przedstawił dowodów wskazujących na rzeczywiste używanie znaku towarowego [...]o numerze [...] zarówno w okresie poprzedzającym żądanie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jak i po tym okresie.
Organ ponadto nie podzielił także stanowiska Uprawnionego, przedstawionego "z ostrożności procesowej" o usprawiedliwionych powodach nieużywania znaku towarowego. W tym zakresie podniósł, że nie jest możliwe wskazywanie na usprawiedliwione nieużywanie znaku towarowego w sytuacji, gdy Uprawniony oświadcza, że znaku tego faktycznie używał. Niezależnie bowiem od przyjętej strategii mającej na celu zachowanie prawa ochronnego, konieczne jest zdecydowanie się albo na wykazanie, że dane zdarzenia lub działania są powodem usprawiedliwiającym niewykonanie obowiązku używania albo na wykazanie czynności, które w opinii uprawnionego, są formą używania znaku. Usprawiedliwienie nieużywania i używanie wykluczają się bowiem wzajemnie. Niezależnie od powyższego Urząd Patentowy stwierdził, że Uprawniony nie wykazał usprawiedliwionych powodów nieużywania znaku towarowego. Jak dalej podniósł Organ. w ustawie Pwp brak jest wskazówki, co należy rozumieć pod pojęciem "ważnych" lub "usprawiedliwionych" powodów nieużywania znaku towarowego. Jak wskazał Organ, w orzecznictwie zgodnie przyjmowana jest teza, że źródłem usprawiedliwienia mogą być w tym przypadku okoliczności uchylające zarzut nagannego postępowania uprawnionego. Powyższe należy łączyć z okolicznościami wynikającymi z siły wyższej, takimi jak: wojna, powódź, trzęsienie ziemi oraz inne zdarzenia zewnętrzne, które nie dają się przewidzieć i którym nie można zapobiec. Okolicznościami takimi mogą być również okoliczności gospodarcze natury faktycznej lub prawnej, które są niezależne od woli uprawnionego do znaku towarowego, a więc pozostają poza jego możliwością wywierania na nie wpływu. Jednakże tego rodzaju powody zasługują na uwzględnienie tylko wtedy, gdy są pozbawione znamion winy uprawnionego oraz nie są objęte ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej. Ważna przyczyna usprawiedliwiająca musi mieć bowiem charakter ogólny (ogólnorynkowy), a nie indywidualny. W ocenie Organu, podniesione przez Stronę okoliczności nieużywania spornego znaku towarowego nie zasługują na uwzględnienie. Sama bowiem okoliczność zawarcia przez Uprawnionego porozumienia z innym podmiotem gospodarczym, który przygotowuje się do uruchomienia rozlewni wody oraz ewentualna sprzedaż spornego znaku towarowego nie należy do przywołanych powyżej okoliczności. Jak zważył Organ powołując się na orzecznictwo okoliczności usprawiedliwiające nieużywanie znaku towarowego to "okoliczności niedające się przewidzieć przez uprawnionego, takie na które nie ma on wpływu i nie jest w stanie sprawować nad nimi kontroli. (...) Biorąc te rozważania pod uwagę należy stwierdzić, że prowadzone z wnioskodawcą negocjacje były zależne od woli uprawnionej do prawa ochronnego na sporny znak towarowy, pozostawały pod jej wpływem i kontrolą, a w konsekwencji, nie mogły być uznane za ważny powód nieużywania spornego znaku towarowego". Zdaniem Urzędu Patentowego okoliczności na które powołuje się Uprawniony w niniejszej sprawie dotyczą zdarzeń, które zaistniały lub dopiero mogą zaistnieć kilkanaście lat po udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy. A zatem obowiązek podjęcia i rzeczywistego używania oznaczenia, który pojawił się przed końcem pięcioletniego okresu liczonego od dnia następującego po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego powinien zostać zrealizowany już znacznie wcześniej.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Organu, Uprawniony nie tylko nie przedstawił dowodów wskazujących na używanie znaku towarowego w sposób rzeczywisty i poważny, ale także nie wykazał, że istniały ważne powody usprawiedliwiające nieużywanie tego znaku towarowego. Zatem w tym stanie faktycznym Urząd Patentowy uznał, że żądanie Wnioskodawcy stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy jest zasadne. W odniesieniu do daty stwierdzanego wygaśnięcia prawa ochronnego Organ zważył, że decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy [...]o numerze [...] wydana została w dniu [...] marca 2008 r., zatem wygaśnięcie prawa ochronnego na ten znak towarowy mogło nastąpić najwcześniej z dniem [...] marca 2013r.. i taką też datę wskazał Wnioskodawca. Mając na uwadze powyższe, Organ stwierdził wygaśnięcie w całości prawa ochronnego na znak towarowy [...]o numerze [...] z dniem [...] marca 2013r..
Strona zaskarżyła decyzję Urzędu Patentowego skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła Organowi, że przy jej wydaniu naruszył:
I. przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 169 ust 1 pkt. 1 Pwp oraz art. 172 Pwp, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną ocenę przesłanek ustawowych w kwestii używania znaków towarowych;
II. normy prawa procesowego – przepisy Kpa tj. art.7 Kpa poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy, niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy; art 77 § 1 Kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego, brak odniesienia się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez Stronę oraz art. 80 Kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, przyjęcie dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Wskazując na powyższe zarzuty Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że istotą używania znaku towarowego jest ustalenie, czy istnieje asocjacja pomiędzy danym towarem czy też grupą asortymentową a spornym oznaczeniem. Nie jest istotne to, w jakiej formie doszło do wprowadzenia towaru do obrót gospodarczego, ale to czy ten towar rzeczywiście pod danym oznaczeniem trafił na rynek i był dostępny dla konsumentów. Przedsiębiorca poprzez oznaczenie indywidualizujące daje konsumentowi informację, że oferowany mu towar jest określonej jakości i pochodzi od niego. Używanie oznaczenia to umieszczenie go na danych towarach w celu dalszej jego dystrybucji. Jak podkreśliła Strona, zgodnie bowiem z art. 154 pkt 1 Pwp używanie polega na umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem.
Zdaniem Skarżącej, przed złożeniem przedmiotowego wniosku dokonała wszelkich czynności faktycznych i prawnych, na co przedłożyła materiał dowodowy obrazujący używanie spornego znaku, niezbędnych do podjęcia masowej produkcji wód mineralnych [...]. Dokonała ona także sprzedaży partii towaru opatrzonego przedmiotowym. Dowody na tę okoliczność znajdują się w aktach sprawy.
Strona dodatkowo podkreśliła, że ustawa nie precyzuje w jakiej ilości towary opatrzone znakiem mają być wprowadzane do obrotu gospodarczego. Wedle wskazanego przez Organ orzecznictwa obowiązkiem uprawnionego jest używanie oznaczenia objętego ochroną dla towarów dla jakich jest ochrona owego znaku przeznaczona. W ocenie Skarżącej istotne jest podjęcie używania oznaczenia, Organ powinien dążyć do tego by ustalić czy twierdzenia Strony w przedmiocie używania zostały udowodnione, domniemywać, że ta kierując się swoim interesem, zainteresowana używaniem obecnym czy też przyszłym dokona wszystkich możliwych zabiegów niezbędnych by obronić swoje prawo. Skarżąca przedłożyła wszelki możliwy materiał dowodowy na podparcie swojej tezy, że przygotowuje linię produkcyjną wody mineralnej (stołowej) [...], ilustracje fotograficzne rozlewni, a także partii wyprodukowanego towaru, który to wprowadziła w możliwej ilości do obrotu gospodarczego. Zdaniem Skarżącej rzeczywiste używanie to każde używanie mające znaczenie gospodarcze, naturalnym przy tym jest że Strona nie wyprodukowała towaru tylko dla własnych celów, a po to by zaoferować go konsumentom. Nieuzasadnione przy tym jest stanowisko Organu, że dla postępowań tego typu ma tylko znacznie oferowanie towarów w dużych ilościach, i tylko takie używanie jest z punktu widzenia prawa zasadne, bowiem rynek wód mineralnych obecnie jest nasycony.
W ocenie Strony, Organ nieprawidłowo dokonał interpretacji przepisów prawa materialnego, dotyczących rzeczywistego używania oznaczenia, uznając tezy Skarżącej za nie znajdujące podparcia w materiale dowodowym. Przepis art. 169 ust 1 pkt 1 Pwp wskazuje nieużywanie oznaczania jako przesłankę, nie wskazuje czym jest nieużywanie. Używanie oznaczenia precyzuje art. 154 Pwp.
Mając na uwadze dyspozycję art. 154 Pwp Skarżąca na podstawie przedłożonego materiału udowodniła używanie oznaczenia [...], poprzez umieszczanie znaku na opakowaniach wód mineralnych (stołowych) przedkładając zdjęcia towaru, a także udowodniła przesłankę oferowania i wprowadzania tych towarów do obrotu, przedkładając faktury proforma. Należy także wskazać, że Organ powinien wszelkie kwestie rozstrzygać na korzyść Uprawnionego, kierując się jego interesem faktycznym i prawnym, przyjmując, że podjął on wszelkie możliwe czynności, w tym obronę swoich praw przed Organem, dla ochrony siebie i obrotu gospodarczego.
Skarżąca podniosła nadto, że okres od [...] marca 2008r. do 2013 r. to okres przedawniony podatkowo. Strona stanęła na stanowisku, że Organ nie wykazał się żadną inwencją procesową w przedmiocie uzyskania informacji na temat obrotu towarami pod znakiem [...]. Ze względu na to, iż dokumenty księgowe przedawniają się po okresie pięciu lat nie dołączyła ona dowodów potwierdzających używanie znaku towarowego przez dostawy do odbiorców końcowych w postaci faktur. Strona podniosła, że obecnie odtwarza dokumentację i odszuka w archiwum dokumenty, które następnie przedłoży jako uzupełnienie przedmiotowej skargi.
Zdaniem Strony zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania albowiem Urząd Patentowy nie dokonał wyczerpującej wykładni przesłanki używania oznaczenia chronionego, przyjmując tezę, iż tylko używanie oznaczenia przy opatrywaniu towaru w dużych ilościach wypełnia dyspozycję przecząc tezie nieużywania oznaczenia w art. 169 ust 1 pkt 1 Pwp. Ponadto, w ocenie Skarżącej, Organ dokonał niewłaściwej oceny materiału dowodowego, nie dążył do pełnego ustalenia stanu prawnego i faktycznego oznaczenia [...] w oparciu o przedłożony materiał dowodowy, który to został oceniony pobieżnie.
Organ, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując argumentację uzasadniającą prawidłowość podjętego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia.
Uczestnik postępowania w piśmie procesowym z 26 sierpnia 2021r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej ,,Ppsa").
Dokonując kontroli działalności administracji publicznej w związku z wniesioną skargą w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c Ppsa obligowałyby Sąd do jej uchylenia. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego była decyzja administracyjna Organu mocą której stwierdził on wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy [...]o nr [...] z dniem [...] marca 2013r.
Sąd zauważa, że we wniosku Wnioskodawca wskazał jako podstawę prawną art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 172 Pwp.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił w związku z tym art. 169 ust. 1 pkt 1 Pwp, zgodnie z którym prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. Celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się bowiem z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego do oznaczania towarów i usług, dla których znak ten uzyskał prawo ochronne. O wygaszeniu prawa wyłącznego decyduje wyłącznie ziszczenie się trzech przesłanek, a mianowicie: znak zarejestrowany nie był używany w sposób rzeczywisty dla towarów lub usług nim oznaczonych, znak nie był używany przez kogokolwiek z uprawnionych z prawa ochronnego, licencji czy innego upoważnienia i wreszcie znak nie był używany nieprzerwanie przez pięć kolejnych lat. O używaniu (bądź nieużywaniu) znaku towarowego decydują ustalenia faktyczne. Wygaszenie nieużywanego znaku następuje w trybie spornym zatem wymaga zachowania zasady kontradyktoryjności z której to zasady wynika oddanie inicjatywy w ustaleniu meritum sporu stronom.
Ustawodawca, uwzględniając ograniczone możliwości badania przez Urząd Patentowy spełnienia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentów, praw ochronnych i praw z rejestracji, przyjął założenie, że podstawę wniosków kierowanych do postępowania spornego określa zatem sam wnioskodawca, a Organ rozstrzyga wyłącznie w granicach wniosku i podstawy prawnej wskazanej przez wnioskodawcę (art. 255 ust. 4 Pwp).
W myśl zaś art. 169 ust 6 Pwp w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego.
W świetle dotychczasowej literatury i orzecznictwa przyjmuje się, że używanie znaku towarowego można uznać za rzeczywiste, gdy znak używany jest w obrocie gospodarczym względem towarów i w taki sposób, aby możliwe było powstanie i dalsze istnienie asocjacji pomiędzy nim a towarem (por. U. Promińska /w:/ Prawo własności przemysłowej, pod red. U. Promińskiej, s. 246). Ponadto, używanie musi mieć na celu odróżnianie towarów uprawnionego (musi być niedwuznaczne) oraz dotyczyć towarów wskazanych w rejestrze, a więc być zgodne z zasadą specjalizacji (por. U. Promińska /w:/ E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej, Wydawnictwo LexisNexis, s. 380).
Wykładnia pojęcia "używania" znaku towarowego, zapewniającego utrzymanie prawa ochronnego, była przedmiotem licznych wypowiedzi sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 21 marca 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1653/05) wskazał m.in., że termin »używanie« powinien być rozumiany jako »korzystanie«, »stosowanie« lub »robienie użytku«. Powszechnie przyjmuje się, że używanie znaku polega na jego stosowaniu w celu odróżnienia w obrocie oznaczonych nim towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od tego samego rodzaju towarów lub usług innego przedsiębiorstwa. Obowiązkowi używania znaku czyni zadość jedynie jego używanie w związku z towarem lub usługą, albowiem znak towarowy to odbity w świadomości odbiorcy związek oznaczenia towaru bądź usługi. Konieczne jest, aby przeciętny odbiorca na rynku mógł łączyć określony towar lub usługę z oznaczeniem. Także w innym wyroku z 21 lutego 2007 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1166/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził analogiczny pogląd. W podobny sposób wypowiedział się także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 lutego 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1749/05) podnosząc dodatkowo, że ,,obowiązkowi rzeczywistego używania znaku towarowego czyni zadość jedynie takie używanie, które pozostaje w związku fizycznym lub pojęciowym z towarem lub usługą. Oznacza to nakładanie zarejestrowanego oznaczenia na towar i jego wprowadzanie do obrotu".
Sąd podkreśla, że znak towarowy jest rzeczywiście używany wówczas, gdy korzysta się z niego zgodnie z jego podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie, że towary i usługi, dla których został zarejestrowany, pochodzą z określonego przedsiębiorstwa, w celu wykreowania lub zachowania rynku zbytu dla tych towarów i usług, z wyłączeniem przypadków używania o charakterze symbolicznym czy okazjonalnym, mającym na celu jedynie utrzymanie praw do znaku towarowego. Ponadto przesłanka dotycząca rzeczywistego używania znaku towarowego wymaga, by znak ten w postaci, w jakiej jest chroniony na właściwym terytorium, był używany publicznie i w sposób skierowany na zewnątrz. Ocena rzeczywistego charakteru używania znaku towarowego powinna być oparta na wszystkich faktach i okolicznościach pozwalających na ustalenie, czy znak był faktycznie wykorzystywany handlowo, w szczególności zaś powinna ona uwzględniać sposoby korzystania ze znaku uznawane w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione dla zachowania lub wykreowania rynku zbytu dla towarów lub usług chronionych danym znakiem towarowym, charakter tych towarów lub usług, cechy danego rynku oraz zasięg i częstotliwość używania znaku.
Ocena rzeczywistego używania znaku towarowego musi opierać się na wszystkich aspektach stanu faktycznego i okoliczności właściwych dla ustalenia jego faktycznego wykorzystania handlowego w obrocie, a w szczególności używania uznawanego w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione dla utrzymania lub tworzenia udziałów w rynku dla towarów lub usług chronionych znakiem towarowym, charakteru tych towarów lub usług, cech rynku, skali i częstotliwości używania znaku towarowego (jak w sprawie Ansul, pkt 43, w sprawie Sunrider vs OHIM, pkt 70, a także w postanowieniu w sprawie La Mer Technology, pkt 27 - wszystkie przywołane w sprawie C-149/11).
Ponadto, w orzecznictwie sądów polskich przyjmuje się, że rzeczywiste używanie powinno cechować się pewnością i stałością, a w celu osiągnięcia tych cech obecność znaku na rynku powinna wskazywać na poważne rozmiary (w ten sposób w wyroku NSA z 24 maja 2006 r., sygn. II GSK 70/06 oraz z dnia 12 marca 2009 r., sygn. II GSK 762/08). Aby dowieść rzeczywistego używania, uprawniony powinien przedłożyć dowody. Jak podkreśla się w piśmiennictwie, takimi dowodami są dokumenty, zwłaszcza zamówienia, faktury, potwierdzenia dostawy lub sprzedaży, a także etykiety, opakowania i podobne dowody rzeczowe świadczące o rzeczywistym występowaniu towarów lub usług w obrocie. Decydujące znaczenie mają przy tym faktury, gdyż same etykiety, przywieszki, wieszaki, torebki czy plomby do odzieży oraz zdjęcia sklepów nie dowodzą rzeczywistej sprzedaży towarów ze znakiem ani nie obrazują jej rozmiarów. Bez faktur same materiały reklamowe, np. kalendarzyki, lub wizytówki, zdjęcia z logo, mogą odgrywać jedynie rolę pomocniczą (por. M. Trzebiatowski w: "Obowiązek używania znaku towarowego", Studium z prawa polskiego na tle prawno-porównawczym Wyd. C.H. Beck Warszawa 2007 r., s. 472).
W odniesieniu do kwestii związanej z wymogiem rzeczywistego używania znaku towarowego i zaistnieniem stanu jego nieprzerwanego nieużywania przez okres pięciu lat Sąd stwierdza, że Organ poczynił prawidłowe ustalenia w tym zakresie.
W pierwszej kolejności należy wspomnieć, że decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy została wydana w dniu [...] marca 2008r. .
Zgodnie zaś z art. 172 Pwp ,,Prawo ochronne na znak towarowy wygasa z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie jego wygaśnięcia, jednakże na wniosek strony Urząd Patentowy stwierdza wygaśnięcie tego prawa z dniem, w którym nastąpiło zdarzenie, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy. Datę wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy potwierdza się w decyzji".
Wnioskodawca podniósł we wniosku, że z uwagi na to, że znak ten nie był używany przez Uprawnionego w sposób rzeczywisty w okresie nie tylko pięciu lat liczonych wstecz od daty złożenia przedmiotowego wniosku ale o wiele dłuższym wskazuje, że stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego powinno nastąpić z możliwie najwcześniejszą datą tj. z dniem [...] marca 2013r. Okres pięcioletni obejmował zatem przedział czasowy od dnia [...] marca 2008r. do dnia [...] marca 2013r.
Sąd podziela stanowisko Organu, że w świetle dowodów zgromadzonych w aktach sprawy usprawiedliwiony jest wniosek, że nie zostało wykazane rzeczywiste używanie spornego znaku towarowego dla wszystkich przypisanych mu towarów. Dodać przy tym należy, że skoro wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia dotyczył wszystkich towarów dla których znak został zgłoszony, dla zachowania prawa Uprawniony winien był wykazać jego używanie dla wszystkich towarów objętych zakresem ochrony tj. zarówno wód stołowych jak i wód mineralnych.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że ocena Urzędu Patentowego dokonana w omawianym tutaj zakresie uwzględniała to z jakimi towarami mamy do czynienia w przypadku znaku towarowego Uprawnionego. Jest to zaś swoisty punkt odniesienia dla poczynienia dalszych ustaleń co do tego, czy zaistniało używanie znaku w rozumieniu Pwp. Inaczej bowiem będzie to wyglądało w przypadku towarów luksusowych, drogich a inaczej w przypadku artykułów powszechnie dostępnych, niedrogich i będących w codziennym użytku. Wody mineralne (stołowe) należą do tej drugiej grupy albowiem są towarami powszechnego użytku o niskiej, przystępnej cenie, często będąc przedmiotem codziennych zakupów dokonywanych przez przeciętnego polskiego konsumenta. Trzeba też zważyć, że jest to towar, który zazwyczaj dla zaspokojenia bieżącej potrzeby kupuje się w ilości mniejszej ale i też niejednokrotnie w zbiorczych opakowaniach liczących kilka butelek, najczęściej w ramach większych zakupów dla zaspokojenia swoich potrzeb na dłuższy czas.
Na potrzeby ochrony swojego prawa Uprawniony przedstawił w toku postępowania zdjęcia butelek z oznaczeniem ,,woda mineralna [...]" (k.58), cztery faktury proforma z lat 2016-2020 (k.-54-57) oraz dokumentację fotograficzną przedstawiającą linię produkcyjną wody mineralnej (k. 51-53).
Zdaniem Sądu przedstawione dowody nie są wystarczające dla wykazania używania znaku towarowego tak jak to pojęcie należy wykładać na podstawie art. 169 ust. 1 pkt Pwp. Nie służą temu przedstawione zdjęcia butelek wody (łącznie 6 butelek), bez oznaczenia daty ich sporządzenia. Trudno też w oparciu o nie wnioskować, że działania Uprawnionego wykraczały w tym zakresie poza wewnątrzorganizacyjne działania Strony, nakierowane na odbiór przez potencjalnych nabywców. W tym też zakresie nawet naklejenie na butelki wody nalepek ze spornym oznaczeniem choć zaistniałe (por. 154 pkt 1 Pwp) to jednak nie przedstawia skali pozwalającej wnioskować o poważnym, stałym, nakierowanym na wykorzystania gospodarcze znaku towarowego. Co do przedłożonych 4 faktur proforma to słusznie Organ przyjął, że nie dokumentują one dokonanej sprzedaży. Nadto dotyczą łącznie kilkudziesięciu butelek o wręcz symbolicznej wartości sprzedażowej, jeżeli uwzględni się, że obrót tego typu towarami, dokonywany jest zazwyczaj cyklicznie na kilkadziesiąt czy kilkaset sztuk. Mając na względzie rodzaj towaru sygnowanego spornym znakiem nie sposób zatem przyjąć, że jest to skala obrotu świadcząca o poważnym, istotnym używaniu znaku towarowego a raczej o jego incydentalnym wykorzystaniu. Nie sposób uznać aby takie działanie pozwoliło na utrwalenie pochodzenia towaru sygnowanego spornym znakiem towarowym w świadomości konsumentów.
Co zaś się tyczy przedstawionej przez Skarżącą dokumentacji fotograficznej przedstawiającej linię produkcyjną to są to zdjęcia nieopatrzone żadną datą ani nadto żadnymi szczegółami pozwalającymi wnioskować o jego przydatności dla wykazania używania przedmiotowego znaku towarowego. Zauważenia nadto wymaga, że przedstawione dokumenty, już niezależnie od ich walorów dowodowych, nie dotyczą w ogóle używania znaku towarowego dla wód stołowych.
Urząd Patentowy dokonał zatem prawidłowej oceny mocy dowodowej przedstawionych dokumentów i zasadnie odmówił przyjęcia, że poświadczają one poważne, rzeczywiste i trwałe używanie spornego znaku towarowego.
Sąd podziela stanowisko Skarżącej, że istotne jest aby towar rzeczywiście pod danym oznaczeniem trafił na rynek i był dostępny dla konsumentów ( str. 4 skargi). W przypadku jednak z jakim mamy tutaj do czynienia nie sposób przyjąć aby tak się stało. Nie dokumentują tego bowiem ani fotografie wody mineralnej ani też wystawione faktury proforma na wspomnianą niewielką ilość butelek. Uprawniony podniósł, że zawarł porozumienie ze spółką W. sp. z o.o., która jest na ukończeniu uruchomienia rozlewni wody odwróconej osmozy. Nie przedstawił jednak w tym zakresie żadnych dokumentów pozwalających potwierdzić taki stan rzeczy i dokonać oceny ich znaczenia przy rozważaniu przesłanki z art. 169 ust. 1 pkt 1 Pwp.
Ponadto, jak słusznie spostrzegł to Organ, zgodnie z postanowieniem art. 170 ust. 1 Pwp wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego podlega oddaleniu w przypadku, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1, jeżeli przed złożeniem tego wniosku rozpoczęło się lub zostało wznowione rzeczywiste używanie znaku. Urząd Patentowy stwierdził co prawda, że Uprawniony nie powoływał się na to, że przed złożeniem wniosku rozpoczęto lub doszło do wznowienia rzeczywistego używania znaku tym niemniej uznał za zasadne rozważenie, czy złożone przez Uprawnionego dowody pochodzące sprzed daty tego wniosku (tj. 30 stycznia 2020r.) nie świadczą o rzeczywistym i poważnym używaniu spornego znaku towarowego. W tym zakresie, mając na uwadze przedstawione przez Stronę ww. dowody, Sąd podziela ustalenia Organu co do tego, że z taki stan rzeczy w odniesieniu do przedmiotowego znaku towarowego nie zaistniał. Prawidłowo także w kontekście zgormadzonego materiału dowodowego Urząd Patentowy ocenił, że w sprawie brak usprawiedliwionych powodów nieużywania znaku towarowego, już niezależnie od dostrzeżonej także przez Organ błędnej strategii procesowej Strony opierającej się na twierdzeniach o używaniu jak i sugerującej istnienie usprawiedliwionych powodów nieużywania znaku, jako stanów wzajemnie się wykluczających (str. 7-9 zaskarżonej decyzji).
Strona, aby zachować swoje prawo ochronne do spornego znaku powinna na etapie postępowania administracyjnego przedłożyć niezbędne w tym zakresie dowody. To na niej bowiem ciążył w tym zakresie ciężar dowodowy. Sugestia zawarta w skardze co do możliwości ich przedstawienia, jako uzupełnienie skargi, musi być przez Sąd oceniona przy uwzględnieniu tego, że zebranie materiału dowodowego następuje na etapie postępowania administracyjnego a nie postępowania sądowego. Abstrahując już zatem od tego, że takie dowody nie zostały przez Stronę także przed Sądem przedstawione, Strona miała zapewnioną możliwość skorzystania ze swoich praw procesowych w tym zakresie przed wydaniem decyzji (wezwanie Organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy słowny [...]; rozprawa w dniu 28 grudnia 2020r.; pismo z 27 stycznia 2021r. stanowiące odpowiedź Strony na wniosek o wygaszenie prawa ochronnego; pismo Skarżącej z 11 marca 2021r.). Organ zaaprobował także wnioskowane przez Stronę przedłużenie terminu na przedłożenie stosownych dowodów (k.37-38 akt administracyjnych). Skarżącej został zatem zapewniony czynny udział w sprawie, który jednak należy odróżnić od tego, czy udało się jej go wykorzystać w pełni dla udowodnienia swoich racji. Zdaniem zaś Sądu słusznie Organ przyjął, że tak się nie stało.
W ocenie Sądu, przy formułowaniu dokonywanej w powyższym zakresie oceny, Organ nie naruszył przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Wbrew twierdzeniom Skarżącej Urząd Patentowy dokonał wyczerpującej i prawidłowej wykładni przesłanki używania oznaczenia chronionego (str. 5-7 zaskarżonej decyzji) a następnie zasadnie, w świetle ww. okoliczności faktycznych sprawy uznał, że została wypełniona przesłanka nieużywania oznaczenia, o której mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 Pwp. Sąd podziela stanowisko Uprawnionego, że Organ w prowadzonym postępowaniu był związany regułami procedury administracyjnej. Tym niemniej następuje to z uwzględnieniem zasady wyrażonej w art. 169 ust. 6 Pwp wprowadzającej wymóg wykazania używania znaku towarowego (lub też istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku) przez uprawnionego z tytułu prawa ochronnego. Jest to oczywistą konsekwencją tego, że to właśnie uprawniony jest w tym zakresie najlepiej zorientowany i dysponując stosownymi dowodami będzie w stanie wykazać okoliczności istotne z punktu widzenia utrzymania swojego prawa.
Podsumowując, usprawiedliwione było wnioskowanie Organ w treści zaskarżonej decyzji, że Uprawniony nie przedstawił dowodów wskazujących rzeczywiste używanie spornego znaku i to zarówno w okresie poprzedzającym żądanie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jak i po tej dacie. Prawidłowo także Urząd Patentowy przyjął, że skoro decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy wydana została w dniu [...] marca 2008 r., to wygaśnięcie tego prawa może nastąpić najwcześniej z dniem [...] marca 2013r., stosownie do wniosku Uczestnika. Data wygaśnięcia prawa ochronnego została zaś, w myśl postanowienia art. 172 Pwp, potwierdzona w zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, stosownie do zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 sierpnia 2021r. i w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r. poz. 374 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło