VI SA/Wa 1640/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-04
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Andrzej Czarnecki, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwolenia na broń palną, oparte na ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzającym brak zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, jest zgodne z prawem, nawet jeśli skarżący kwestionuje wiarygodność tego orzeczenia i przedstawia późniejsze orzeczenia lekarskie wskazujące na brak przeciwwskazań?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy Policji miały obowiązek cofnąć pozwolenie na broń na podstawie ostatecznego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią. Sąd podkreślił, że organy te nie są uprawnione do weryfikowania orzeczeń lekarskich, a późniejsze orzeczenia wydane po zakończeniu postępowania administracyjnego nie mogą wpływać na ocenę legalności decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia G. A. pozwolenia na posiadanie broni palnej. Podstawą decyzji było ostateczne orzeczenie lekarskie stwierdzające, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią. Skarżący kwestionował wiarygodność tego orzeczenia, twierdząc, że zostało ono wydane tendencyjnie i pod wpływem jego żony, która go pomawiała. Przedstawił również późniejsze orzeczenia lekarskie wskazujące na brak przeciwwskazań do posiadania broni. Organy Policji i Komendant Główny Policji utrzymali w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia, wskazując na obowiązek działania na podstawie orzeczenia lekarskiego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi G. A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, palnej myśliwskiej i palnej sportowej oddala skargę
VI SA/Wa 1640/08
Uzasadnienie
Decyzją Komendanta Policji z dnia [...] marca 2008 r., na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnięto G. A. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej, palnej myśliwskiej i palnej sportowej.
Według ustaleń i zebranego materiału dowodowego przez organy Policji stan sprawy przedstawiał się następująco:
Na skutek zawiadomienia przez E. A. – żonę G. A. - o przestępstwie gróźb karalnych kierowanych przez uprawnionego do posiadania broni w stosunku do żony, Policja przeprowadziła czynności sprawdzające w zakresie prawidłowego przechowywania broni przez jej posiadacza oraz celem sprawdzenia okoliczności podnoszonych w zawiadomieniu.
W ramach tych czynności funkcjonariusz Policji A. K. sporządził w dniu [...] września 2006 r. notatkę służbową z rozmowy z E. A., która oświadczyła, iż ma kłopoty z zachowaniem się jej męża. Jak podała, obawiała się męża ze względu na jego niczym nie uzasadnioną chorobliwą zazdrość oraz groźby kierowane pod jej adresem. W jej przekonaniu stan psychiczny męża i jego zachowanie budzi jej duży niepokój i jej dzieci.
W rezultacie organy Policji nie stwierdziły nieprawidłowego zabezpieczenia broni, natomiast Prokuratura Rejonowa w M. odmówiła wszczęcia postępowania z zawiadomienia E. A. o popełnieniu przestępstwa.
Z uwagi na zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa i zeznania pokrzywdzonej złożone w tym postępowaniu, Komenda Policji wszczęła postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia G. A. pozwolenia na wszystkie rodzaje posiadanej broni o czym powiadomiła go zawiadomieniem z dnia [...] września 2006 r.
W trakcie postępowania administracyjnego przesłuchano świadków. Zeznająca w dniu [...] stycznia 2007 r. E. A. podała, iż jej mąż całkowicie bez przyczyny podejrzewał ją o zdrady małżeńskie grożąc jej zabiciem. W przekonaniu świadka G. A. miał urojenia na tle zazdrości i ten jego stan psychiczny czynił go niebezpiecznym ze względu na fakt posiadania broni.
Przesłuchana w dniu [...] grudnia 2007 r. E. A. stwierdziła, że zachowanie męża nie jest normalne. W swoim postępowaniu kieruje się przepowiedniami wróżki i uważa, że jest zdradzany, co poznaje "po oczach" żony. Dlatego boi się ona mieszkać we wspólnym mieszkaniu z mężem, szczególnie w sytuacji, gdy ma on broń.
Przesłuchany jako świadek G. A. zaznał, iż jego pozew o rozwód z E. A. z winy żony został oddalony z powodu braku dowodów winy pozwanej.
W tych okolicznościach organ Policji powziął, w jego ocenie, uzasadnione przekonanie o konieczności poddania się przez G. A. badaniom lekarskim i psychologicznym, celem stwierdzenia czy nie należy do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 2-3 ustawy o broni i amunicji. W związku z tym zobowiązał G. A., pismem z dnia [...] grudnia 2007 r., do poddania się tym badaniom w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania skierowania.
Orzeczeniem lekarskim z dnia [...] stycznia 2008 r. uprawniony lekarz stwierdził, że G. A. nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-3 ww. ustawy. Od orzeczenia tego służyło odwołanie do W. Instytutu Medycyny Lotniczej w W.
Orzeczeniem psychologicznym z dnia [...] stycznia 2008 r. uprawniony psycholog również stwierdził, iż badany nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-3 ww. ustawy. Od orzeczenia tego służyło odwołanie do M. L. – Diagnostyka Psychologiczna s.c. P. w W.
Zgodnie z pouczeniami od orzeczenia lekarskiego i od orzeczenia psychologicznego Komendant Policji złożył odwołania.
Ostatecznym orzeczeniem psychologicznym z dnia [...] lutego 2008 r. psycholog uprawniony M. L. stwierdził, że G. A. może dysponować bronią.
Ostatecznym orzeczeniem lekarskim z dnia [...] lutego 2008 r. lekarz uprawniony B. T. stwierdził, że G. A. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią.
G. A. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem z dnia [...] lutego 2008 r. o kontrolę w trybie nadzoru treści ostatecznego orzeczenia lekarskiego.
W odpowiedzi Dyrektor [...] Centrum Zdrowia Publicznego, jako organ właściwy z zakresu wykonywania zadań ochrony zdrowia, pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. stwierdził, że po przeprowadzeniu kontroli wydania kwestionowanego orzeczenia lekarskiego nie stwierdzono uchybień.
W tych warunkach Komendant Policji wydał wymienioną na wstępie decyzję administracyjną. Cofając pozwolenie na broń organ administracji podkreślał, że podstawą rozstrzygnięcia nie był art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji (nieprawidłowe przechowywanie broni) lecz art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem na organie Policji ciąży obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku stwierdzenia, że osoba ją posiadająca spełnia przesłankę z art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. W wyniku ostatecznego orzeczenia lekarskiego zostało stwierdzone, że G. A. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, zaliczając się do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.
Od decyzji G. A. złożył odwołanie z prośbą o obiektywne i wnikliwe jego rozpatrzenie.
W uzasadnieniu podnosił bezprawne zabranie broni i amunicji podczas jego nieobecności. Podkreślał, że nie był karany co w jego ocenie nie dawało organowi podstaw do zabrania pozwolenia na broń. Jego żona bezpodstawnie pomawiała go o groźby karalne, gdyż jest "mściwa" i chce go "zniszczyć", a jako była funkcjonariusz Policji jest wspierana w swoich działaniach przez ten organ administracji.
Skarżący nie zgadzał się z wynikiem orzeczenia lekarskiego stwierdzając, że zostało ono wydane tendencyjnie.
Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ administracji uznał za uzasadnione poddanie G. A. badaniom psychologicznym i lekarskim, wobec zaistnienia okoliczności, wykazanych w postępowaniu administracyjnym, a dotyczących zachowania się skarżącego. Ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., wydane przez lekarza uprawnionego stwierdziło, że G. A. nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią ponieważ został zakwalifikowany do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Organy Policji nie są uprawnione do weryfikowania orzeczeń lekarskich co w konsekwencji nakłada na nie, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, obowiązek wydania decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni, w sytuacji stwierdzenia przez lekarza wystąpienia u badanego przyczyn zdrowotnych uniemożliwiających mu dalsze posiadanie uprawnienia. Stwierdzając, że cofnięcie pozwolenia opierało się wyłącznie na kwestionowanym orzeczeniu lekarskim, organ odwoławczy uznał zarzuty skarżącego dotyczące okoliczności przechowywania broni za nieistotne w sprawie.
G. A. złożył od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wstrzymanie jej wykonania, a także o przesłuchanie świadków wskazanych w skardze.
Podobnie jak w odwołaniu podkreślał, że jego życie małżeńskie było z powodów leżących wyłącznie po stronie żony bardzo złe. Żona jest osobą "mściwą" i dążyła do tego by go "zniszczyć". Jest także osobą niewiarygodną, fałszywie obciążającą skarżącego przewinieniami, które nie miały miejsca. Jako była Policjantka ma znajomości w Policji, dlatego wraz z innymi funkcjonariuszami wpadła na pomysł "zniszczenia" skarżącego "przez badania lekarskie". Kwestionując wiarygodność orzeczenia lekarskiego podnosił, że funkcjonariusz załączył do skierowania protokół z przesłuchania żony, przez co popełnił przestępstwo. Lekarz natomiast wydał negatywne orzeczenie zapewne przestraszony dołączonymi zeznaniami. Skarżący stanowczo podkreślał, że nie jest chory psychicznie, a posiadania broni pozbawiono go bezprawnie. Jednocześnie stawiał zarzut organowi nieudostępnienia ostatecznego wyniku badania lekarskiego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, w myśl którego właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 tej ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535, z 1997 r. Nr 88, poz. 554 i Nr 113, poz. 731, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 11, poz. 95 oraz z 2000 r. Nr 120, poz. 1268), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej.
Organy Policji, powzięły uzasadnioną obawę co do stanu zdrowia skarżącego, warunkującego posiadanie przez niego pozwolenia na broń. W związku z tym skarżący został skierowany na badania psychologiczne i lekarskie. Wydane w pierwszej instancji orzeczenia lekarskie i psychologiczne nie stwierdziły u skarżącego objawów uzasadniających obawę organu. Jednakże na skutek odwołania się organu Policji od tych orzeczeń, ostatecznym orzeczeniem lekarskim lekarz uprawniony stwierdził, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią.
W tych warunkach organ administracji publicznej miał obowiązek, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, cofnąć skarżącemu posiadane pozwolenia na broń.
Sąd nie zajmował się zarzutami skarżącego dotyczącymi przechowywania broni, bowiem zaskarżona decyzja nie opierała się na art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy – naruszenia zasad przechowywania broni, a więc nie z tego powodu pozwolenie na broń zostało cofnięte.
G.A. podnosił, że ostateczne (niekorzystne dla niego) orzeczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] nie zostało mu doręczone. Należy więc zauważyć, że orzeczenie to zostało wydane na skutek odwołania złożonego przez Komendanta Policji od poprzedniego orzeczenia lekarskiego, a nie na skutek odwołania skarżącego. Dlatego ostateczne orzeczenie lekarskie doręczono temu organowi. Skarżący został powiadomiony pismem z dnia [...] lutego 2008 r. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału i dowodów, a także zgłoszenia swoich żądań i z możliwości tej skorzystał. Wskazuje na to pismo złożone w dniu [...] marca 2008 r., w którym informował o zwróceniu się do Wojewody [...] o przeprowadzenie kontroli w trybie nadzoru co do treści orzeczenia z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]. W piśmie tym informował, że wystąpił z żądaniem uchylenia niekorzystnego dla niego orzeczenia lekarskiego. Z pisma tego wynika więc, że skarżący zapoznał się z treścią przedmiotowego orzeczenia lekarskiego.
Odpowiadając na wniosek G. A. o przeprowadzenie kontroli orzeczenia lekarskiego, Dyrektor [...] Centrum Zdrowia Publicznego (organ właściwy do rozpoznania tego wniosku) poinformował skarżącego o przeprowadzeniu kontroli, w wyniku której nie stwierdzono żadnych uchybień.
W świetle powyższych ustaleń organu administracji zarzut skarżącego dotyczący wydania orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] z naruszeniem przepisów prawa należało uznać za niezasadny.
Należy również zauważyć, iż skarżący w odwołaniu także odnosił się do wymienionego orzeczenia lekarskiego oraz do jego treści. Zatem i na tym poziomie postępowania administracyjnego orzeczenie to i jego treść były skarżącemu znane.
Na rozprawie skarżący złożył orzeczenia lekarskie i psychologiczne z dnia [...] i [...] sierpnia 2008 r., a więc wydane po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy, stwierdzające, że nie ma przeszkód do dysponowania przez niego bronią.
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jednakże sąd badając legalność zaskarżonej decyzji może odnosić się do ustaleń i dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym. Ponieważ przedłożone na rozprawie orzeczenia lekarskie i psychologiczne zostały wydane po przeprowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej oraz po wydaniu decyzji ostatecznej, nie mogły służyć wyjaśnieniu istotnych wątpliwości, które można by zaliczyć do wątpliwości dotyczących postępowania administracyjnego, które było przedmiotem badania Sądu. Sąd może dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 – sygn. akt V SA 671/00). Celem bowiem postępowania dowodowego przed sądem nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwy w sprawie organ administracji ustalił ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (wyroki NSA z 7 lutego 2006 r., II GSK 359/05; z 17 stycznia 2006 r., I FSK 508/05; z 18 listopada 2005 r., I FSK 288/05; z 3 listopada 2005 r., FSK 2553/04 i z 6 października 2005 r., II GSK 164/05).
W rozpoznawanej sprawie organy Policji przeprowadziły postępowanie zgodnie z wymogami przepisów postępowania i na podstawie dokonanych ustaleń, przy zastosowaniu właściwych przepisów, wydały decyzje administracyjne. Kwestia orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] była przedmiotem badania właściwego organu administracji publicznej i dla organów wydających decyzje w sprawie orzeczenie to, w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, stanowiło podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń.
Wykazywanie przez skarżącego przedłożonymi na rozprawie orzeczeniami psychologicznym i lekarskim, że jego obecny stan zdrowia jest odmienny od stwierdzonego orzeczeniem lekarskim z dnia [...] lutego 2008 r. nie mogło mieć wpływu na prawidłowość przeprowadzenia zakończonego postępowania administracyjnego, bowiem w postępowaniu tym organy Policji były w posiadaniu dowodu uprawniającego je do podjęcia dokonanych rozstrzygnięć.
Badając zatem pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym zaskarżoną decyzję Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził by zarówno ta decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Policji naruszyły przepisy ustawy o broni i amunicji lub przepisy postępowania.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło