VI SA/Wa 1641/21

WyrokWSA w Warszawie2021-08-31

Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Sławomir Kozik, Dorota Pawłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na okres 3 lat, orzeczone na podstawie wyroku sądu karnego, powinno obejmować okres od daty wydania wyroku do dnia jego uprawomocnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami na okres 3 lat, orzeczone na podstawie wyroku sądu karnego, nie powinno obejmować okresu od daty wydania wyroku do dnia jego uprawomocnienia. Organy administracyjne błędnie rozszerzyły okres cofnięcia uprawnień, nie wliczając tego okresu do zakazu. Zgodnie z przepisami, zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje od uprawomocnienia się wyroku, a organ administracji nie może rozszerzać ani zawężać orzeczonego przez sąd zakazu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca J. S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Starosty o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Decyzja Starosty została wydana w związku z orzeczonym wobec skarżącego przez Sąd Rejonowy zakazem prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Skarżący zarzucił organom błędną wykładnię przepisów, skutkującą wydłużeniem okresu cofnięcia uprawnień ponad orzeczony przez sąd okres.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej J. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi wniesionej przez J. S. (dalej: "Strona", "Skarżący"), jest decyzja z [...] kwietnia 2021 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO") nr [...], wydana na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570 z późn. zm.) i art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 730 z późn. zm.), utrzymująca na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., w mocy decyzję Starosty [...] z [...] grudnia 2020 r. orzekającej o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów w zakresie kat. B. Decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r. poz.1268, dalej: "u.k.p.") w związku z art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2020 r. poz. 523, dalej: "K.k.w") oraz art. 104 i 108 § 1 K.p.a., cofnął Stronie uprawnienia kategorii B nr [...] wydane na druku [...][...] września 2004 r. przez Starostę [...] na okres 3 lat oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji I instancji organ wyjaśnił, że do Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w [...][...] września 2020 r. wpłynął odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...], którym został orzeczony wobec Strony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, tj. 1095 dni i w którym Sąd Rejonowy w [...] zaliczył, zgodnie z art. 63 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2019 r. poz.1950 z późn. zm., dalej: K.k.), na poczet środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, okres od faktycznego zatrzymania dokumentu prawa jazdy [...] lutego 2019 r. do daty wydania wyroku, tj. do [...] grudnia 2019 r. Organ I instancji wyjaśnił, że [...] września 2020 r., zostało wszczęte postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B nr [...], o czym Strona została poinformowana 28 września 2020 r. w celu zapoznania się z aktami. Z uwagi na fakt, iż na poczet orzeczonego w sprawie [...] zakazu nie został zaliczony okres od dnia wydania wyroku, tj. od [...] grudnia 2019 r. do dnia jego uprawomocnienia, tj. do [...] sierpnia 2020 r., organ I instancji [...] września 2020 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] z pismem o rozstrzygnięcie wątpliwości w sprawie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Organ I instancji wyjaśnił dalej, że [...] grudnia 2020 r. wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2020 r., którym Sąd Rejonowego w [...] poinformował, że na poczet środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego w sprawie [...] nie ma możliwości zaliczenia okresu od dnia wydania wyroku do dnia jego uprawomocnienia. Organ I instancji wskazał w związku z tym, że zgodnie z art. 43 § 2 K.k. pozbawienie praw publicznych, nakazy i zakazy - w tym zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - obowiązują od uprawomocnienia się wyroku. Wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...] uprawomocnił się z [...] sierpnia 2020 r. Organ I instancji stwierdził, że art. 43 § 2 K.k. wprost wskazuje na datę uprawomocnienia się wyroku sądu, jako datę początkową liczenia orzeczonego wyrokiem sądu zakazu prowadzenia pojazdów. Sąd Rejonowy w [...] zaliczył na poczet orzeczonego zakazu okres, który obejmuje 304 dni. Pozostałe 791 dni z orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów zostaje liczone od dnia uprawomocnienia się wyroku, tj. od [...] sierpnia 2020 r. do [...] października 2022 r. W związku z powyższym po [...] października 2022 r. Strona może ubiegać się o przywrócenie cofniętego uprawnienia. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...], SKO utrzymując w mocy decyzję I instancji, całkowicie zgodziło się ze stanowiskiem i rozstrzygnięciem organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzję SKO z [...] kwietnia 2021 r. w całości, wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na Jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 182 § 2 K.k.w., poprzez błędną jego wykładnię, skutkującą wydłużeniem okresu cofnięcia uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres ponad 3 lata, a więc poza zakres orzeczenia sądu karnego, 2) art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a., poprzez zaniechanie nakazania organowi I instancji określenia w osnowie decyzji początkowego i końcowego okresu obowiązywania cofnięcia uprawnienia do kierowania przez Skarżącego pojazdami mechanicznymi. Skarżący poparł podniesione zarzuty argumentacją zawartą w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie. Materialnoprawną podstawą wydania decyzji I instancji oraz zaskarżonej decyzji był art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 182 § 2 K.k.w. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Wobec Skarżącego zapadł wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...], którym został orzeczony wobec Strony środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Sąd Rejonowy w [...] zaliczył w powyższym wyroku na poczet orzeczonego środka karnego okres zatrzymania prawa jazdy od [...] lutego 2019 r. do [...] grudnia 2019 r., czyli okres od daty faktycznego zatrzymania prawa jazdy do dnia wydania powyższego wyroku Sądu Rejonowego w [...]. Wyrok ten uprawomocnił się [...] sierpnia 2020 r. W sentencji decyzji I instancji, Starosta [...] cofnął Stronie uprawnienia kategorii B na okres 3 lat. Z uzasadnienia natomiast tej decyzji wynika, że okres cofnięcia Stronie uprawnienia kategorii B obejmuje okres 304 dni od [...] lutego 2019 r. czyli od daty faktycznego zatrzymania Skarżącemu prawa jazdy do [...] grudnia 2019 r., czyli do dnia wydania powyższego wyroku Sądu Rejonowego w [...], okres od [...] grudnia 2019 r., czyli od dnia wydania powyższego wyroku Sądu Rejonowego w [...] do [...] sierpnia 2020 r., czyli do dnia uprawomocnienia się powyższego wyroku oraz okres 791 dni – od [...] sierpnia 2020 r., czyli do dnia uprawomocnienia się powyższego wyroku do [...] października 2022 r. Z powyższego jednoznacznie wynika, że okres cofnięci Stronie uprawnienia kategorii B przez Starostę [...] na podstawie decyzji z [...] grudnia 2020 r. przekracza okres 1095 dni, czyli trzech lat orzeczonych w wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2019 r., o okres od [...] grudnia 2019 r., czyli od dnia wydania powyższego wyroku Sądu Rejonowego w [...] do [...] sierpnia 2020 r., czyli do dnia uprawomocnienia się powyższego wyroku. Analizując mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy prawa, należy wskazać, że zgodnie z art. 182 § 1 zd. 1 K.k.w., w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. § 2 tego artykułu stanowi, że organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Zgodnie natomiast z art. 184 K.k.w., przesyłając odpis wyroku, w którym orzeczono środek karny wymieniony w niniejszym oddziale lub oddziale 1, albo zawiadomienie o wymierzeniu takiego środka, sąd podaje na podstawie treści wyroku datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania tego środka. Dodać również należy, że zgodnie z 43 § 2 K.k., pozbawienie praw publicznych, zakazy i nakaz obowiązują od uprawomocnienia się orzeczenia. Natomiast zgodnie z 63 § 4 K.k., na poczet orzeczonego środka karnego, o którym mowa w art. 39 pkt 3, zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego odpowiedniego dokumentu. W świetle powyższej regulacji prawnej wyjaśnienia wymaga, że z art. 182 § 2 K.k.w. wynika, że organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie, który to zakres niewątpliwie obejmuje także okres, na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów. Cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami musi zatem nastąpić na ściśle wyznaczony okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu, a organ administracji nie może rozszerzać ani zawężać orzeczonego przez sąd zakazu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 698/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 29 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 1712/19). Wskazania również wymaga, że z w zawiadomieniu o skazaniu Skarżącego z [...] września 2020 r. przesłanego Staroście [...], Sąd Rejonowy w [...] nie podał na podstawie treści wyroku daty początkowej, od której należy liczyć okres wykonywania orzeczonego wobec Skarżącego środka karnego – zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. W postanowieniu jednak z [...] listopada 2020 r. Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Karny rozstrzygając wątpliwości Inspektora Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w [...] dotyczące powyższego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...] wyjaśnił, że wobec skazanego w tej sprawie został zaliczony okres zatrzymania prawa jazdy od [...] lutego 2019 r. (data faktycznego zatrzymania dokumentu prawa jazdy) do [...] grudnia 2019 r. (data wydania wyroku). W ocenie Sądu wyjaśnienie to należy rozumieć w ten sposób, że w przywołanym postanowieniu z [...] listopada 2020 r. Sąd Rejonowy w [...] podał na podstawie treści wyroku z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...], datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania wobec Skarżącego orzeczonego środka karnego – [...] lutego 2019 r. Podkreślenia wymaga, że Sądu Rejonowego w [...] w przywołanym postanowieniu z [...] listopada 2020 r. wyjaśnił przy tym, że zaliczył na poczet zakazu prowadzenia pojazdów okres zatrzymania prawa jazdy do dnia wydania orzeczenia bowiem w chwili wydania wyroku Sąd nie jest w stanie określić daty uprawomocnienia się wydawanego orzeczenia, co jest oczywiste, gdyż w dniu wydania wyroku sąd nie zna daty, w której wyrok się uprawomocni. Organy obu instancji, na podstawie tych wyjaśnień, błędnie jednak przyjęły, że do okresu cofnięcia Stronie uprawnienia kategorii B na okres 3 lat, nie wlicza się okresu od dnia wydania wyroku do dnia jego uprawomocnienia. W tej sytuacji Sąd stwierdza, że organy obu instancji wydając decyzje administracyjne w niniejszej sprawie i cofając Skarżącemu uprawnienia kategorii B na okres 3 lat, naruszyły art. 182 § 2 K.k.w., nie wliczając do tego okresu, okresu od wydania przez Sąd Rejonowy w [...] wyroku z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...] do dnia jego uprawomocnienia, co miało wpływ na wynik sprawy skutkujący rozszerzeniem przez organy orzeczonego przez sąd zakazu o powyższy okres. Rozpatrując ponownie sprawę SKO weźmie pod uwagę powyższe wyjaśnienia Sądu i uwzględni w swoim rozstrzygnięciu wskazany okres od wydania przez Sąd Rejonowy w [...] wyroku z [...] grudnia 2019 r. do dnia jego uprawomocnienia, przyjmując jednocześnie datę początkową, od której należy liczyć okres wykonywania wobec Skarżącego orzeczonego środka karnego – [...] lutego 2019 r., wskazaną w istocie przez Sąd Rejonowy w [...] w postanowieniu z [...] listopada 2020 r. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach sądowych postanowiono w oparciu o art. 200, art. 205 § 1 tej ustawy. Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI z 22 lipca 2021 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło