VI SA/Wa 1698/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-10
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Magdalena Maliszewska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo oddalił odwołanie świadczeniodawcy od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w sytuacji gdy skarżący zarzucił naruszenie zasad postępowania konkursowego, w tym nierówne traktowanie oferentów i nieproporcjonalny podział świadczeń?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wskazał, że zasady postępowania konkursowego, w tym zasada równego traktowania oferentów, zostały zachowane, a przyznanie skarżącemu mniejszej ilości świadczeń niż oferował nie stanowiło uszczerbku w jego interesie prawnym. Sąd podkreślił, że kontroli sądowoadministracyjnej podlega prawidłowość postępowania konkursowego, a nie kwestie takie jak przyjęta pula środków do rozdysponowania czy sposób ich rozdysponowania, o ile nie naruszają one przepisów prawa.Stan faktyczny
Skarżący, S. z siedzibą w [...], złożył ofertę w konkursie ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna. Po rozstrzygnięciu konkursu, oferta skarżącego zajęła drugie miejsce w rankingu, jednakże przyznano mu mniejszą liczbę świadczeń niż zaoferował. Skarżący wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie zasad postępowania, w tym nierówne traktowanie i nieproporcjonalny podział świadczeń. Dyrektor MOW NFZ oddalił odwołanie, a następnie skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. - nr [...] , Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego w [...] (dalej "Dyrektor MOW NFZ"), działając na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1938 ze zm. - dalej także "ustawa o świadczeniach") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. - dalej "k.p.a."), oddalił odwołanie wniesione przez S. z siedzibą w [...] (dalej "strona", "skarżący") od rozstrzygnięcia postępowania nr [...] w sprawie zawarcia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej prowadzonego przez Narodowy Fundusz Zdrowia - [...] Oddział Wojewódzki z siedzibą w [...] w trybie konkursu ofert w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna w zakresie świadczenia w hospicjum domowym.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.
W dniu [...] lutego 2018 r. Dyrektor MOW NFZ ogłosił postępowanie nr [...] w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotną w trybie konkursu ofert w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna w zakresie świadczenia w hospicjum domowym na okres od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia 30 czerwca 2023 r., wskazując na możliwość zawarcia maksymalnie dziesięciu umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej po przeprowadzeniu postępowania.
W związku z ww. ogłoszeniem wpłynęło czternaście ofert niepodlegających odrzuceniu.
Skarżący złożył ofertę z zachowaniem terminu określonego w ogłoszeniu o postępowaniu konkursowym.
Komisja konkursowa dokonała analizy złożonych ofert, w tym pod kątem spełnienia przez oferentów wymogów koniecznych wskazanych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 października 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1347 z późn. zm.), dalej rozporządzenie koszykowe, oraz kryteriów określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U, z 2016 r., poz. 1372, z późn. zm.), dalej rozporządzenie kryterialne, tj. jakości, kompleksowości, dostępności, ciągłości oraz ceny.
Rozstrzygnięcie postępowania nastąpiło w dniu [...] maja 2018 r. Do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej wybranych zostało dziesięciu świadczeniodawców, którzy w rankingu końcowym uzyskali największą liczbę punktów.
W wyniku rozstrzygnięcia postępowania oferta skarżącego zajęła drugie miejsca i została wybrana do udzielenia świadczeń.
W dniu 28 maja 2018 r. skarżący złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. We wniesionym środku odwoławczym skarżący zarzucił:
- naruszenie art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez jego niezastosowanie i niezapewnienie równego traktowania oferentów podczas prowadzonych negocjacji polegającego na nieproporcjonalnym rozdysponowaniu świadczeń pomiędzy oferentów,
- naruszenie art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach poprzez niedokonanie wyboru ofert najkorzystniejszych pod względem kryteriów wyboru ofert określonych w art, 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach,
- naruszenie art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach poprzez prowadzenie przez Komisję konkursową negocjacji ze skarżącym z naruszeniem dobrych obyczajów i kodeksu cywilnego oraz stosowanie podczas negocjacji nieprzejrzystych i nieistniejących kryteriów wyboru ofert.
W dniu 22 czerwca 2018 r. do MOW NFZ wpłynęło pismo skarżącego, w którym podtrzymano wszelkie zarzuty odwołania oraz wskazano na nierzetelna weryfikację ofert złożonych przez część oferentów wybranych do udzielania świadczeń oraz naruszenie art. 10 kpa poprzez nieudostępnienie kompletnej dokumentacji z przeprowadzonego postępowania.
W ocenie Dyrektora MOW NFZ odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Dyrektor MOW NFZ wskazał, że odwołujący nie wykazał, w jaki sposób wynik postępowania narusza jego interes prawny. Jak zauważył organ do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług, co determinuje sposób postępowania w przypadku wniesienia środka odwoławczego.
W ww. decyzji wskazano, że w trakcie postępowania dokonano oceny ofert z wykorzystaniem sytemu informatycznego MOW NFZ w oparciu o jednolite kryteria oceny ofert dla wszystkich świadczeniodawców określone w rozporządzeniu kryterialnym. Organ wyjaśnił, że sposób (metodyka) wyliczenia punktów składających się na ocenę zawartą w rankingu powstaje przy pomocy systemu informatycznego w kolejności malejącej łącznej liczby punktów oceny. Powyższe narzędzie informatyczne służące do wyliczenia punktacji dokonuje go na podstawie danych przekazanych w ofercie przez biorących udział w postepowaniu świadczeniodawców.
Organ podkreślił, że postulat równego traktowania oferentów, o którym mowa w art. 134 ustawy, jest tutaj realizowany poprzez fakt jednolitego zastosowania powyższego narzędzia informatycznego służącego do sporządzenia rankingów. Powyższe oznacza, że odpowiedzi udzielane na pytania ofertowe przez oferentów oraz poszczególne składowe oferty, skutkują taką samą ilością punktów w przypadku wyliczenia punktacji dla każdej oferty.
Dalej organ wskazał, że zestawienie tak przydzielonej punktacji składa się na ranking końcowy. Komisja konkursowa zaprasza do negocjacji wyłącznie oferentów, których oferty spełniają wymagania wynikające z warunków zawierania umów oraz nie podlegają odrzuceniu z innych przyczyn, przy uwzględnieniu kolejności wynikającej z "Rankingu kwalifikacyjnego z propozycjami Funduszu", z zachowaniem warunku określonego w art. 142 ust. 7 ustawy oświadczeniach.
Umowy zawierane są z tymi oferentami którzy w rankingu końcowymi otrzymali największą liczbę punktów, przy uwzględnieniu maksymalnej liczby umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które zostaną, zawarte po przeprowadzeniu tego postępowania, zgodnie z planem finansowym oddziału i planem zakupu świadczeń opieki zdrowotnej określonej w ogłoszeniu o postępowaniu. Oferta odwołującego została sklasyfikowana na pozycji drugiej rankingu końcowego, uzyskała łącznie 88 pkt - 25 pkt za ofertę cenową, 54 pkt za jakość, 4 pkt za kompleksowość, 0 pkt za dostępność,5 pkt za ciągłość i 0 pkt za inne. Ww. pozycja w rankingu końcowym skutkowała wyborem odwołującego do udzielania świadczeń.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego przeprowadzenia procesu negocjacji organ wskazał, że Komisja konkursowa zaprasza do negocjacji wyłącznie oferentów, których oferty spełniają wymagania wynikające z warunków zawierania umów oraz nie podlegają odrzuceniu z innych przyczyn. Komisja konkursowa bierze pod uwagę również kolejność wynikającą z "Rankingu kwalifikacyjnego z propozycjami Funduszu, z zachowaniem warunku określonego w art. 142 ust. 7 ustawy oświadczeniach. Zatem oczekiwanie odwołującego, że organizator konkursu będzie prowadził negocjacje z mniejszą liczbą oferentów pomimo, że zakładał zawarcie maksymalnie dziesięciu umów w wyniku rozstrzygnięcia postępowania jest bezzasadne.
Prowadzone przez Komisję konkursową negocjacje dotyczące ustalenia ceny i liczby świadczeń nie mają charakteru, o którym mowa w art. 72 § 1 kodeksu cywilnego, o czym świadczy klauzula zawarta w protokole z negocjacji, tj. iż "podpisanie protokołu zbieżnego z prowadzonych negocjacji nie stanowi gwarancji zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej".
Organ wskazał, że przepisy ustawy dotyczące zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej mają charakter unormowań szczególnych wobec innych aktów rangi ustawowej regulujących sposób zawierania umów i są one stosowane w pierwszej kolejności, zgodnie bowiem z brzmieniem art. 155 ust. 1 ustawy o świadczeniach, do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stosuje się przepisy kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. W niniejszym postępowaniu Komisja konkursowa przeprowadziła z odwołującym negocjacje w zakresie liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej oraz w zakresie ceny zgodnie z art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach.
W wyniku negocjacji odwołujący przyjął propozycję Komisji konkursowej dotyczącą liczby świadczeń z zastrzeżeniem, którą to okoliczność potwierdza protokół z przeprowadzonych negocjacji. Fakt, że oczekiwania odwołującego w zakresie propozycji ilościowej oferty nie znalazły w pełni odzwierciedlenia w protokole końcowym z przeprowadzonych negocjacji, nie stanowi dowodu na to negocjacje prowadzone były z naruszeniem dobrych obyczajów.
Organ podkreślił, że Komisja konkursowa prowadzi postępowanie w interesie i na rzecz ubezpieczonych, zaś interes ekonomiczny podmiotów biorących udział w postępowaniu konkursowym nie może być wyznacznikiem prawidłowości prowadzonego postępowania konkursowego.
Następnie Dyrektor MOW NFZ wskazał, że Komisja konkursowa zaproponowała odwołującemu propozycję ilości punktów rozliczeniowych adekwatną do pozycji z rankingu kwalifikacyjnym do negocjacji, przy uwzględnieniu ilości punktów rozliczeniowych określonych w aktualnie realizowanej umowie oraz poziomu realizacji tej umowy, w odniesieniu do potencjału wykonawczego zadeklarowanego w ofercie. Natomiast w odniesieniu do oferentów nowych - nie realizujących dotychczas umowy - propozycja Komisji konkursowej w zakresie punktów rozliczeniowych z przyczyn obiektywnych nie mogła odnosić się do poziomu realizacji umowy dotychczas obowiązującej.
Powyższe przesłanki skutkowały zaproponowaniem odwołującemu, znajdującemu się na drugiej pozycji w rankingu (z uwzględnieniem różnicy w punktach pomiędzy ofertami) proporcjonalnie większej ilości punktów rozliczeniowych względem dotychczas realizowanej umowy.
Wartość obecnie realizowanej przez odwołującego umowy nr [...] w zakresie hospicjum domowego wynosi 347 820,46 zł (38 pacjentów x 181 dni x 50,57zł stawka), podczas gdy w wyniku rozstrzygniętego postępowania konkursowego zaproponowana wartość umowy na II półrocze 2018 r. wyniesie 479 201,32 zł (51,5 pacjentów x 184 dni x 50,57zł stawka).
Powyższe - zdaniem organu - obrazuje, że zaproponowany przez Komisję konkursową podział środków finansowych przeznaczonych na postępowanie, który znalazł wiążące potwierdzenie w rankingu końcowym z przeprowadzonego postępowania był przejrzysty i spójny oraz wbrew twierdzeniom odwołującego różnicuje oferentów wybranych do udzielania świadczeń w odniesieniu do uzyskanej pozycji w rankingu końcowym.
Tak przedstawiony podział środków finansowych zdaniem organu gwarantował możliwość zawarcia zaplanowanej przez Oddział Funduszu odpowiedniej liczby umów, celem zapewnienia możliwie najlepszej dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju opieka paliatywna i hospicyjna w zakresie świadczenia w hospicjum domowym na obszarze powiatu warszawskiego.
W dalszej kolejności Dyrektor MOW podniósł, że nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 134 ustawy poprzez dopuszczenie do udzielania świadczeń zdrowotnych oferentów, których oferty podlegały odrzuceniu na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy. Organ wskazał, że korekty odpowiedzi ankietowych złożonych przez dwu oferentów, tj. C. oraz C. Sp. z o.o., były następstwem dokonania przez ww. oferentów błędnej interpretacji przepisów prawa w zakresie wzajemnej relacji pomiędzy rozporządzeniem koszykowym i rozporządzeniem kryterialny w zakresie możliwości zadeklarowania dysponowania potencjałem wykonawczym (kryterium dotyczące personelu fizykoterapeuta, specjalista psychologii klinicznej lub psycholog kliniczny lub psychoonkolog) ponad wymogi podstawowe określone w rozporządzeniu koszykowym, za co oferent mógł uzyskać dodatkowe punkty na podstawie rozporządzenia kryterialnego.
Podobnie Komisja konkursowa skorygowała odpowiedzi dotyczące kryterium ciągłość odnośnie miejsca udzielania świadczeń - [...] , ul. [...] , ponieważ oferent błędnie przyjął, że to kryterium nie ma związku z obszarem kontraktowania.
Jak wskazał organ, rolą komisji konkursowej dokonującej rzetelnej weryfikacji złożonych ofert jest właśnie korygowanie takich informacji, których podanie przez oferentów było następstwem błędu i nie nosiło znamion celowego i świadomego podawania nieprawdziwych informacji do oferty. W tych przypadkach brak było podstaw do zastosowania sankcji określonej w art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zastosowanie tego przepisu prawa winno być zawsze rozważane z uwzględnieniem całości okoliczności sprawy, nie każda bowiem błędna odpowiedź na pytanie ankietowe może być traktowana w kategoriach podania nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 149 ust. pkt 2 ustawy.
W zakresie zaś rozbieżności w dacie nabycia i dacie produkcji sprzętu w ofercie złożonej przez P., organ wskazał, że z tego faktu trudno wywodzić, iż ww. oferent nie posiada odpowiedniej ilości sprzętu niezbędnej do realizacji umowy.
Za nieuzasadniony został przez organ uznany także zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. w kontekście nieprzedstawienia kompletnych akt postępowania konkursowego potwierdzającego czynności Komisji konkursowej w trakcie prowadzonego postępowania. W tym zakresie organ wskazał, że złożone w postępowaniu konkursowym oferty oraz dokumentacja z przebiegu postępowania konkursowego nie stanowią dokumentacji wytworzonej na okoliczność prowadzonego postępowania administracyjnego, które inicjowane jest dopiero na etapie wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia postępowania. Zasady udostępniania dokumentacji z postępowania konkursowego reguluje art. 135 ustawy wskazując na ogólną zasadę jawności złożonych ofert, które zostały odwołującemu udostępnione z zastrzeżeniem informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.
Podsumowując organ wskazał, że Komisja konkursowa prowadząc postępowanie z zachowaniem reguł, o których mowa w art. 134 ust. 1 ustawy, dokonała prawidłowo rozstrzygnięcia postępowania, dlatego też nie można stwierdzić naruszenia interesu prawnego odwołującego, który został wybrany do udzielania świadczeń zgodnie rankingiem końcowym z przeprowadzonego postępowania.
Na decyzję Dyrektora MOW NFZ nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze skarżący podniósł naruszenie:
- art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez:
a) jego niezastosowanie i niezapewnienie równego traktowania oferentów, zwłaszcza podczas prowadzonych negocjacji oraz nieuzasadnione różnicowanie sytuacji nowych oferentów i tych, którzy mają już zawartą umowę z NFZ, poprzez przyznawanie nowym oferentom proporcjonalnie większej ilości punktów rozliczeniowych niż skarżącemu, którego oferta była obiektywnie dużo lepsza i otrzymała znacznie większą liczbę punktów za kryteria wyboru ofert,
b) rozdysponowanie świadczeń pomiędzy oferentów w negocjacjach w sposób nieproporcjonalny, bez jednoczesnego powiązania pomiędzy ilością rozdysponowanych świadczeń a miejscem w rankingu oraz zgłoszonym potencjałem oferentów, bez dokonania jakiejkolwiek analizy przez komisję oferowanej liczby i ceny świadczeń w kontekście potencjału oferenta i wymagań jakościowych i braku sporządzenia w tym zakresie dokumentacji, która uzasadniałaby taką czynność,
- naruszenie art. 142 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach poprzez niedokonanie wyboru ofert najkorzystniejszych pod względem kryteriów wyboru ofert określonych w art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach i przyznanie im odpowiedniej do posiadanego potencjału liczby świadczeń,
- naruszenie art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach poprzez rozpoczęcie i prowadzenie przez Komisję konkursową negocjacji ze skarżącym z naruszeniem dobrych obyczajów i kodeksu cywilnego, w szczególności bez zamiaru zawarcia umowy, poprzez zaproponowanie skarżącemu liczby świadczeń nie tylko nieodpowiadających złożonej ofercie, w szczególności wykazanemu potencjałowi i wymaganiom jakościowym, ale i stawiającym pod znakiem zapytania realizację umowy z punktu widzenia organizacyjnego i ekonomicznego, a także z uwagi na okoliczność, że Komisja nie negocjowała warunków umowy, tylko przedstawiła skarżącemu dwukrotnie ultimatum w postaci własnej propozycji co do ilości punktów, jedynie symbolicznie skorygowaną (z 45 na 47 pacjentów w trakcie pierwszego spotkania oraz do 51,5 pacjenta w trakcie drugiego spotkania, co stanowi odpowiednio 1% oraz 23% w stosunku do wartości oferty skarżącego), które ten zmuszony był przyjąć, by nie zostać wyeliminowanym z postępowania, stosowanie podczas negocjacji nieprzejrzystych i nieistniejących kryteriów wyboru ofert, tj. proponowanie oferentowi ilości punktów rozliczeniowych na poziomie zrealizowanym na podstawie dotychczas obowiązującej umowy z NFZ, podczas gdy rolą Komisji konkursowej jest dokonanie wyboru najlepszych ofert, które osiągnęły największą liczbę punktów w przedmiotowym postępowaniu konkursowym i po najkorzystniejszej cenie, w celu zawarcia z oferentami umów na zaproponowanych przez oferentów warunkach,
- art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach poprzez błędną jego wykładnię i niezastosowanie przez przyjęcie, iż C. Sp. z o.o. (piąte miejsce w rankingu końcowym) oraz C. (dwunaste miejsce w rankingu) w ofertach złożonych w postępowaniu konkursowym, nie podali nieprawdziwych informacji co do spełniania warunków dotyczących kryteriów jakości, wymienionych w przepisach rozporządzenia kryterialnego, co powinno skutkować odrzuceniem ich ofert na wstępnym etapie rozpoznania, oraz wadliwego uznania w decyzji, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zmiana odpowiedzi ofertowych przez Komisję konkursową w ofertach i niedokonanie odrzucenia oferty zawierającej nieprawdziwe informacje nie naruszyło interesu Skarżącego oraz zasad postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,
- naruszenie § 18 ust. 4 zarządzenia na 18/2017/ DSOZ Prezesa NFZ z dnia 14 marca 2017 r, w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnie z którym po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania, przez przyjęcie, że uzasadniona i dopuszczalna jest zmiana treści oferty przez komisję konkursową w trakcie postępowania konkursowego, poprzez dokonanie zmiany odpowiedzi ankietowej w sytuacji gdy oferent wskazuje na błąd i niezasadne zaznaczenie konkretnej odpowiedzi w sytuacji, gdy nie mogło to być spowodowane oczywistą omyłką,
- art. 148 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez zaniechanie rzetelnego porównania ofert w toku postępowania, podczas gdy z tego przepisu wynika obowiązek porównania ofert według kryteriów wyboru wymienionych przez ustawodawcę,
- art. 132 ust. 1 i 2, art. 134 ust. 1, art. 148, art. 152 ust. 1 i art. 154 ustawy o świadczeniach poprzez wadliwe uznanie, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie doszło do naruszenia interesu Skarżącego oraz zasad postępowania konkursowego w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, mimo że postępowanie prowadzone było z naruszeniem zasad postępowania skutkującym naruszeniem interesu prawnego strony skarżącej;
- § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy, poprzez jego niezastosowanie i niewłaściwe zastosowanie (Dz. U. 2014 r., poz. 1980 z późn. zm.), tj. niedokumentowanie przez Komisję konkursową wszystkich podejmowanych czynności,
- art. 10 k.p.a. w zw. z art. 135 ust. 1 i 2 ustawy poprzez nieudostępnienie skarżącemu kompletnych akt postępowania administracyjnego w postaci dokumentacji konkursowej, ponieważ nie zawierają wszystkich dowodów i materiałów, w szczególności protokołów z posiedzeń komisji, protokołów negocjacji z oferentami, ankiet i ofert w zakresie liczby i ceny świadczeń, brak w nich jakichkolwiek ustaleń, głosowań, protokołów z prowadzonego postępowania konkursowego dotyczących wykładni którą przyjęła komisja dla poszczególnych kryteriów wyboru ofert oraz wymogów obligatoryjnych, na podstawie których komisja dokonywała czynności w postępowaniu, a także zasad podziału środków przeznaczonych na postępowanie,
- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania, a przez to niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz polegającego na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia wszystkich twierdzeń i zarzutów skarżącego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym, kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W skardze uzasadniono ww. zarzuty wskazując m.in., że w przedmiotowym postępowaniu, komisja przy rozdziale środków finansowych zastosowała głównie kryterium historyczne, nie zważając na faktyczny potencjał oferentów określony w ofertach. W tym stanie rzeczy, ogłaszanie postępowania konkursowego było zbędne, bo komisja podzieliła punkty rozliczeniowe tak jak w przeszłości co do większości oferentów, można było więc aneksować po raz kolejny zawarte umowy na warunkach narzuconych jak zwykle przez NFZ.
To dodatkowe kryterium historyczne, odnoszące się do realizowanej umowy z NFZ i ilości wykonanych świadczeń (punktów rozliczeniowych) w przeszłości, nie powinno być stosowane i narusza zasady prowadzenia postępowania, jako że kryterium takie nie zostało w ogóle wymienione w przepisach prawa.
Co więcej, nie mogło ono zostać zastosowane równo wobec wszystkich oferentów przystępujących do konkursu, ponieważ nie każdy z nich posiadał wcześniej zawartą umowę z NFZ, więc już choćby z tego względu jego stosowanie stanowi istotne naruszenie zasad postępowania konkursowego. Z treści uzasadnienia decyzji wynika jednak bez żadnych wątpliwości, że takie właśnie kryterium komisja zastosowała, a w przypadku nowych oferentów brała pod uwagę ich miejsce w rankingu i potencjał.
Analiza rankingu końcowego nie potwierdza jednak stosowania nawet i takich zasad, ponieważ ranking obrazuje sposób podziału pomiędzy oferentów środków finansowych w sposób nieproporcjonalny, bez jednoznacznego powiązania pomiędzy ilością rozdysponowanych świadczeń a miejscem w rankingu oraz zgłoszonym potencjałem oferentów, bez dokonania analizy przez komisję oferowanej liczby i ceny świadczeń w kontekście potencjału oferenta i wymagań jakościowych i braku sporządzenia w tym zakresie dokumentacji, która uzasadniałaby taką czynność komisji konkursowej.
Komisja rozdzieliła pomiędzy oferentów środki finansowe w ten sposób, że:
a) oferentowi znajdującemu się na miejscu pierwszym w rankingu, S. Sp. z o.o. który otrzymał najwięcej, bo 98,89 punktów, przyznała 88,3% liczby świadczeń, którą ten świadczeniodawca zaproponował w ofercie;
b) odwołującemu się, który zajął drugie miejsce w rankingu, otrzymując łącznie 88 punktów, zaproponowano jedynie 26,6 % liczby świadczeń w stosunku do zaproponowanych w ofercie,
c) oferentowi P., który zajął trzecie miejsce z 83 punktami, zaproponowano 88,6 % liczby świadczeń w stosunku do ilości zaproponowanych w ofercie,
d) oferentowi P., zajmując ósme miejsce w rankingu z 63 punktami, otrzymała 99,8 % liczby świadczeń zaproponowanych w złożonej ofercie.
Oferentom nowym, którzy zajęli 4 i 6 i 7 miejsce w rankingu, czyli A. Sp. z o.o. K. Sp. z 0.0. i D. Sp. z o.o., którzy do tej pory nie byli świadczeniodawcami NFZ w kontraktowanym zakresie, zaproponowano liczbę świadczeń odpowiednio: stanowiącą po 33,5% i 55,5 % wartości liczbowej świadczeń w ich ofertach. Nowi oferenci otrzymali więc proporcjonalnie większą liczbę świadczeń niż skarżący.
Ponadto skarżący wskazał, że Komisja konkursowa zakupiła większą ilość świadczeń u wymienionych wyżej podmiotów, po cenie wyższej niż oferował skarżący i w której ostatecznie zawarł z nim umowę, co zdecydowanie było sprzeczne z interesem ekonomicznym Funduszu, na który to interes Organ powołał się w uzasadnieniu decyzji.
Odpowiadając na skargę Dyrektor MOW NFZ wniósł jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skargę należało oddalić.
Przedmiotem skargi w rozpoznawaj sprawie jest decyzja Dyrektora MOW NFZ w sprawie oddalenia w całości odwołania od rozstrzygnięcia postępowania o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2017r. poz.1938 ze zm.), dalej ustawa o świadczeniach.
Zgodnie z treścią art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a Funduszem, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 4. W myśl zaś art. 132 ust. 2 ustawy o świadczeniach umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w niniejszym dziale.
W niniejszej sprawie nie są sporne kwestie związane z oceną złożonych do postępowania ofert (nie licząc zastrzeżeń odnoszących się do etapu poprzedzającego tę ocenę, tj. weryfikacji ofert i nieodrzucenia dwu ofert na podstawie art. 149 ust. 1 ust. 2 ustawy o świadczeniach).
Sporne są natomiast kwestie dotyczące rozdziału świadczeń pomiędzy 10 oferentów zakwalifikowanych do udzielania świadczeń. Skarżący podnosi, że przydzielono mu - spośród wszystkich oferentów - najmniejszą ilość świadczeń w stosunku do złożonej propozycji ofertowej. W tym miejscu należy wskazać, że zasady ogłoszenia w sprawie konkursu ofert określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy. W myśl § 3 tego rozporządzenia ogłoszenie o postępowaniu w trybie konkursu ofert zawiera między innymi określenie maksymalnej liczby umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które zostaną zawarte po przeprowadzeniu tego postępowania, zgodnie z planem finansowym oddziału i planem zakupu świadczeń opieki zdrowotnej.
Takie informacje w przewidzianej prawem formie zostały skarżącemu udostępnione. Miał on zatem świadomość, że Fundusz - wszczynając postępowanie - miał zamiar zawrzeć nie jedną a kilka umów (maksymalnie - 10) na udzielanie przedmiotowych świadczeń.
Podkreślić należy, że przepisy ustawowe nie przewidują minimalnej lub maksymalnej ilości oferowanych umów zawieranych po przeprowadzeniu konkursu, pozostawiając tę kwestię do uznania podmiotu przeprowadzającego konkurs w zależności od możliwych do rozdysponowania środków finansowych (wartość zamówienia) i zapotrzebowania na daną usługę. Oczywiście, niewłaściwe określenie maksymalnej liczby umów może wpłynąć na poziom usług z zakresu opieki zdrowotnej, lecz kwestia ta nie wpływa na wyniki rozstrzygnięcia konkursu.
Wobec zaś zarzutów niezastosowania proporcjonalnego podziału środków pomiędzy wszystkich oferentów, których oferty nie zostały odrzucone, wyjaśnić należy, że zarzuty te nie mogły wzruszyć zaskarżonej decyzji oraz wpłynąć na ocenę prawidłowości przeprowadzonego konkursu ofert, gdyż pozostają one poza kontrolą sądu administracyjnego i de facto stanowią ocenę skarżącego organizacji samego konkursu. Sąd administracyjny, a wcześniej organ administracyjny, badają prawidłowość samego postępowania konkursowego, jednak poza ich kognicją pozostają kwestie takie jak przyjęta pula środków do rozdysponowania czy sam sposób ich rozdysponowania, skoro brak jest przepisów, które wskazywałyby na konieczność proporcjonalnego podziału środków pomiędzy oferentów, których oferty nie zostały odrzucone i pomyślnie przeszły negocjacje, jak chce tego skarżący.
Ponadto podnoszona w skardze okoliczność, że przydzielona skarżącemu pula świadczeń stanowi jedynie 26,6 % ilości świadczeń zaoferowanych do wykonania nie daje pełnego obrazu sytuacji. Wskazać bowiem należy, że cena i ilość zaoferowanych skarżącemu świadczeń została uzgodniona w drodze negocjacji.
W myśl wskazanego powyżej art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, Komisja w części niejawnej konkursu ofert może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia:
1) liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej;
2) ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej.
Skarżący podpisał protokół końcowy z negocjacji jako stanowisko zbieżne, w którym uzgodniono ilość jednostek rozliczeniowych na poziomie 9476,00 za cenę 50,57 zł za jednostkę, co oznacza, że strona przystała na zaproponowane warunki, mimo zgłoszonych zastrzeżeń zapisanych w protokole.
Nie można zgodzić się z zarzutem, że negocjacje miały charakter pozorny, a działania Komisji konkursowej nie zmierzały do ustalenia zbieżnych stanowisk.
Skoro, na podstawie art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, komisja konkursowa jest uprawniona do prowadzenia negocjacji w celu ustalenia liczby świadczeń, oznacza to, że nie jest ona związana ofertą w tej części, czyli że może zaproponować oferentowi biorącemu udział w konkursie inną (w tym wypadku mniejszą) ilość świadczeń albo niższą cenę.
Komisja konkursowa, decydując się na przeprowadzenie negocjacji umożliwia bowiem stronie zaproponowanie nowej ceny jednostki rozliczeniowej, która jest elementem punktowanym, co z kolei może wpłynąć na zmianę pozycji w rankingu na pozycję wyższą, korzystniejszą.
Negocjacje i ich wynik stanowią przejaw autonomii woli stron, co do poczynionych uzgodnień końcowych. W związku z tym należy zauważyć, że podczas negocjacji skarżący i komisja konkursowa zaproponowali taką samą liczbę punktów rozliczeniowych. W protokole z negocjacji zgodnie przyjęto, że zawiera on ostateczne stanowisko stron, co do ilości i ceny oferowanych świadczeń.
Wskazać w tym miejscu należy, że żadne przepisy nie regulują kwestii związanej z tym, jakimi argumentami/kryteriami komisja konkursowa może się kierować w trakcie negocjacji przy proponowaniu oferentom określonej liczby świadczeń i ich ceny.
Nie oznacza to jednak, że poprzez oferowanie oferentom ilości punktów rozliczeniowych adekwatną do pozycji z rankingu kwalifikacyjnym do negocjacji, przy uwzględnieniu ilości punktów rozliczeniowych określonych w aktualnie realizowanej umowie oraz poziomu realizacji tej umowy, w odniesieniu do potencjału wykonawczego zadeklarowanego w ofercie, Komisja konkursowa naruszyła wskazane w skardze zasady postepowania o udzielenie świadczeń finansowanych ze środków publicznych.
Okoliczność, że ww. kryterium przydziału świadczeń zostało zastosowane w stosunku wszystkich oferentów - z oczywistą i racjonalną jego modyfikacją wobec oferentów nie realizujących dotychczas umów w analizowanym zakresie, nie zostało przez skarżącego zakwestionowane. Nie została zatem naruszona także wynikająca z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach zasada równego traktowania świadczeniodawców.
W orzecznictwie wyjaśniono bowiem sposób rozumienia kryterium równego traktowania świadczeniodawców, tj., że stosowane kryteria - aby pozostawały w zgodzie z zasadą równego traktowania - muszą obowiązywać wobec wszystkich świadczeniodawców biorących udział w danym postępowaniu. Naruszeniem omawianej zasady byłoby natomiast nałożenie w danym postępowaniu w stosunku do niektórych świadczeniodawców dodatkowych kryteriów, względnie wyłączenie stosowania określonych kryteriów wobec niektórych świadczeniodawców (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2012 r., II GSK 121/12).
Zasadę równego traktowania oferentów i zapewnienia zachowania uczciwej konkurencji należy zatem rozumieć jako generalny nakaz stworzenia jednakowych możliwości udziału w konkursie, w tym pozyskiwania informacji dotyczących postępowania konkursowego, warunków jego przeprowadzania, dostępu do informacji ze strony organu, a także zastosowanie jednakowych kryteriów i metod oceny składanych ofert, zapewnienie jednakowych warunków udziału w negocjacjach itp. Inaczej rzecz ujmując zasada równego traktowania wymaga, by wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, były traktowane równo, tj. bez zróżnicowań zarówno faworyzujących, jak i dyskryminujących.
W niniejszej zaś sprawie analizowane kryterium zastosowano z uwzględnieniem odrębności w sytuacji oferentów. Tak więc zastosowano je w sposób nienaruszający zasadę równego traktowania wszystkich świadczeniodawców - w rozumieniu art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach.
W tym miejscu wskazać należy, że art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154.
Przepis art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach kreuje więc nie tylko uprawnienia świadczeniodawców do wnoszenia środków odwoławczych, ale także określa niezbędne przesłanki determinujące wynik postępowań odwoławczych, jak i wynik kontroli sądowoadministracyjnej. Dla uznania skuteczności wniesionych środków odwoławczych konieczne jest więc najpierw pozytywne ustalenie, że w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zostały naruszone zasady tegoż postępowania, po czym ustalenie, że naruszenie to spowodowało uszczerbek w interesie prawnym strony.
W myśl tego przepisu przesłankami skorzystania ze środków odwoławczych i skargi są:
1) naruszenie przepisów prawa,
2) uszczerbek w interesie prawnym świadczeniodawcy będącym uczestnikiem postępowania,
3) związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy naruszeniem przepisów prawa a uszczerbkiem w interesie prawnym świadczeniodawcy.
Innymi słowy dla uznania skuteczności wniesionych środków odwoławczych konieczne jest stwierdzenie, że w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zostały naruszone zasady tego postępowania, oraz ustalenie, że naruszenie to spowodowało uszczerbek w interesie prawnym strony. Naruszenie zasad postępowania musi wywrzeć konkretny skutek - efektem naruszenia zasad postępowania musi być uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W tym względzie należy także uwzględnić sposób rozumienia w orzecznictwie uszczerbku w interesie prawnym odwołującego, tj. że uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania będzie występował wtedy, gdy naruszenie przez podmiot prowadzący to postępowanie określonych zasad postępowania spowodowało, że uczestnik postępowania (świadczeniodawca) został pozbawiony możliwości zawarcia umowy. Interes prawny świadczeniodawcy należy oceniać przez pryzmat konkretnego postępowania i możliwości zawarcia umowy przez określonego świadczeniodawcę (wystąpienia uszczerbku jego interesu prawnego), nie zaś jakikolwiek uszczerbek w interesie prawnym wykonawcy. Szczególną cechą interesu prawnego jest bowiem jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny.
Tak więc do uszczerbku interesu prawnego podmiotu uczestniczącego w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie uszczerbku interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, do obowiązków którego będzie należało zbadanie okoliczności podnoszonych we wniosku - odwołaniu, a następnie ocena, czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku.
Z akt sprawy wynika, iż oferta skarżącego została przyjęta do postępowania konkursowego, a jej ocena została dokonana według jednolitych dla wszystkich świadczeniodawców zasad określonych w przepisach prawa. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, zaś strona skarżąca w oświadczeniu załączonym do oferty oświadczyła, iż zapoznała się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz że przyjmuje je do wykonania.
Poza sporem pozostaje, że Komisja konkursowa przeprowadziła negocjacje z oferentami - w tym ze skarżącym - zgodnie z art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, w celu ustalenia liczby i ceny planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej. W części niejawnej postępowania, Komisja konkursowa dokonała ostatecznej oceny i porównania ofert.
Jak wynika z "Rankingu końcowego" oferta skarżącego została sklasyfikowana na 2 pozycji, z łączną liczbą punktów - 88, w tym za kryterium cenowe 25 punktów, za kryterium jakości - 54 punkty, za kryterium kompleksowości - 4 punkty, za kryterium dostępności - 0 punktów, za kryterium inne - 0 punktów i za kryterium ciągłości - 5.
W dniu [...] maja 2018 r. Komisja konkursowa rozstrzygnęła postępowanie, wybierając m.in. ofertę skarżącego.
W ocenie Sądu, tak przeprowadzone przez Komisję konkursową postępowanie, było zgodne z obowiązującymi przepisami, a przyznanie skarżącemu mniejszej niż oferowana ilość świadczeń do wykonania nie stanowi uszczerbku z art. 152 ustawy o świadczeniach.
Zdaniem Sądu słusznie organ uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia ani wymagań formalnoprawnych ani też wynikających z przepisów dotyczących postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami zasad.
Poza tym wskazać należy, że skarżący zawarł z Funduszem umowę na udzielanie świadczeń. Jak wskazał NSA w wyroku z 5 kwietnia 2017 r., II GSK 2209/15, kwestionowanie rozstrzygnięcia konkursu poprzez wniesienie odwołania w trybie art. 152 ustawy o świadczeniach, z powodu niesatysfakcjonujących skarżącą warunków, na jakich została zawarta umowa jest bezzasadne. Ten tryb nie jest bowiem właściwy do podważania postanowień umowy zawartej w wyniku rozstrzygnięcia konkursu na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Mając na uwadze, że doszło do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stwierdzić należy, że zgodnie z art. 155 ust. 1 ustawy o świadczeniach, do wspomnianych umów stosuje się przepisy kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym skarżąca, chcąc zakwestionować warunki umowy powinna skorzystać ze środków prawnych przewidzianych w kodeksie cywilnym.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko NSA wyrażone w przywołanym wyroku, iż nie jest możliwa do zaakceptowania sytuacja, w której skarżący z jednej strony wykonuje umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartą na warunkach uzgodnionych podczas negocjacji, z drugiej zaś, powołując się na art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, kwestionuje przebieg tych negocjacji w zakresie zaproponowanej jej liczby świadczeń. Strona skarżąca ma oczywiście prawo do zmiany stanowiska odnośnie do warunków zawartej umowy, lecz realizacja przysługujących jej uprawnień powinna nastąpić z wykorzystaniem właściwych środków prawnych.
Co do nieodrzucenia zaś dwu ofert na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że "nieprawdziwość informacji" musi dotyczyć okoliczności, które wpływają w jakikolwiek sposób na wynik postępowania, w tym takich, które mogą świadczyć o nieprawidłowym w przyszłości wykonaniu umowy czy odnoszą się do takich danych i informacji podanych w ofercie, które wskazują, iż oferent nie gwarantuje zapewnienia świadczenia usług medycznych (tak: NSA w wyrokach z dnia 10 kwietnia 2014 r., II GSK 476/13, oraz z dnia 20 kwietnia 2016 r., II GSK 2623/14).
Tak więc z podaniem nieprawdziwych informacji będziemy mieli do czynienia w sytuacji celowego działania oferenta, który mimo świadomości niemożliwości spełniania określonych warunków, deklaruje taką możliwość.
Nie każda zatem nieprawdziwa informacja stanowi podstawę do odrzucenia oferty.
Działając w oparciu o art. 142 ust. 2 ustawy o świadczeniach Komisja konkursowa podejmowała wszelkie niezbędne czynności mające na celu stwierdzenie zgodności ofert ze stanem faktycznym i prawnym, zweryfikowanie spełnienia wymagań zawartych w szczegółowych materiałach informacyjnych, potwierdzenie spełnienia warunków dodatkowo ocenianych oraz zdolności oferentów do wykonywania oferowanej liczby świadczeń. Komisja konkursowa po weryfikacji złożonych ofert w zakresie spełnienia warunków wymaganych oraz wskazanych w ofertach warunków dodatkowo ocenianych, porównała oferty przy pomocy systemu informatycznego wspomagającego postępowanie konkursowe. Ocena ofert oparta była na odpowiedziach udzielonych przez oferentów w ankietach złożonych w postępowaniu.
Takie podejście nie pozostaje w sprzeczności z przepisami (o czym świadczą poglądy zawarte w wyrokach NSA przywołanych w odpowiedzi na skargę); jest racjonalne. Organ wzywał do wyjaśnień wszystkich oferentów, których oferty wywoływały podobne wątpliwości. Wskazać należy, że pomimo wyjaśnienia wątpliwości przez oferenta C. nie zawarto z nim umowy w ramach przeprowadzonego konkursu ofert. W przypadku zaś oferenta – C. sp. z o.o. w [...] , dane znajdujące się w ankiecie w części VIII w zakresie pytania 2.1.6. nie są nieprawdziwe we wskazanym wyżej - prawnie doniosłym - znaczeniu. Organ wyjaśnił, że informacje podane przez oferenta w ankiecie nie mogą być poddane ocenie na podstawie dwu rozporządzeń, tj. koszykowego i kryterialnego. Organ wychwycił tę nieprawidłowość i ponownie przeliczył ocenę pozycji oferenta w rankingu. Po zweryfikowaniu tych informacji nie oceniono, że oferent C. sp. z o.o. w [...] nie gwarantuje zapewnienia świadczenia usług medycznych. Przeciwnie, po negocjacjach zaproponowano mu zawarcie umowy, bo zweryfikowany przez organ potencjał wykonawczy wykazany przez oferenta zabezpiecza wymagania obligatoryjne określone w rozporządzeniu koszykowym.
Wskazać przy tym należy, że zmiany dokonane w innych ofertach pozostały bez wpływu na pozycję rankingową strony skarżącej.
Poza tym także strona skarżąca składała dodatkowe wyjaśniania w piśmie z dnia 6 kwietnia 2018 r. (karta 119).
Sąd nie uznał za zasadne również zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania - art. 10 k.p.a. Skarżący ww. zarzut wiąże z nieokazaniem mu pełnych akt z konkursu ofert. Wskazać należy, że kompletne akta sprawy mogły zostać udostępnione stronie w toku postępowania sądowego, niemniej skarżący nie dokonał ich przeglądu. Tymczasem w sytuacji postawienia zarzutu naruszenia ww. przepisu w postępowaniu administracyjnym konieczne jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej strona skarżąca nie mogła dokonać i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym np. poprzez uniemożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r., II GSK 4/07).
Sąd - rozpoznając sprawę zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), dalej " p.p.s.a." - nie dopatrzył się wpływu naruszenia przez organ ww. przepisu na wynik sprawy, również w stanowisku strony takiego - prawnie doniosłego wpływu naruszenia ww. przepisu na wynik sprawy - nie wykazano.
W aktach administracyjnych rozpatrywanej sprawy znajdują się m.in. protokoły z posiedzenia komisji konkursowej, a także ranking otwarcia oraz ranking końcowy zawierający ocenę poszczególnych ofert. Jest również informacja o rozstrzygnięciu postępowania i wniosek o zawarcie umowy. Powyższe dokumenty, w połączeniu z decyzją organu były wystarczające do przeprowadzenia kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji.
W niniejszym postępowaniu, co już na wstępie podkreślono, badaniu jedynie podlega, czy nie doszło do naruszenia zasad postępowania, które spowodowało uszczerbek w interesie prawnym oferenta, w szczególności czy postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone prawidłowo.
W ocenie Sądu, przedmiotowe postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z prawem.
W toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych w skardze do WSA. Postępowanie konkursowe prowadzone było z zachowaniem zasad równego traktowania wszystkich oferentów i w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Uczestnikom konkursu zostały udostępnione zarządzenia Prezesa NFZ wraz z załącznikami, które określał zarówno wymagania stawiane oferentom, jak i kryteria oceny ofert. Wszyscy uczestnicy konkursu składali ofertę udzielając odpowiedzi na te same pytania. Ocena ofert odbywała się na podstawie jasno określonych kryteriów. W toku postępowania były one niezmienne i w równym stopniu jawne dla wszystkich oferentów.
Wydając zaskarżoną decyzję organ dokonał oceny zarówno samego postępowania, jak i rozstrzygnięcia podjętego przez komisję prowadzącą konkurs ofert oraz przedstawił w uzasadnieniu decyzji przyczyny nieuwzględnienia odwołania skarżącego.
Mając powyższe na uwadze w świetle dotychczasowych rozważań należy stwierdzić, że Dyrektor OW NFZ należycie i wszechstronnie wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne istotne w sprawie.
Przekonanie skarżącego o jego większych od ustalonych przez Komisję konkursową możliwościach wykonywania świadczeń - z wskazanych wyżej przyczyn - nie mają żadnego wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Mając to na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło