VI SA/Wa 170/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. ref. Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta "(...)"decyzją z "(...)" września 2021 r. nr "(...)"skierował A.Z. na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawę prawna tej decyzji stanowiły przepisy art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2021 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Komenda Powiatowa Policji w "(...)"pismem z 2 września 2021 r. złożyła wniosek o skierowanie tej osoby na badania lekarskie. Z informacji zawartych w tym wniosku wynika, że ww. kierując samochodem osobowym spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z "(...)" listopada 2021 r. "(...)"utrzymało w mocy powyższą decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że skierowanie na badanie lekarskie na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy prawa jazdy. Jego celem jest wyjaśnienie istniejących w tym przedmiocie wątpliwości. W niniejszej sprawie okolicznością potwierdzającą istnienie poważnych i uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony był wniosek Komendanta Policji. W uzasadnieniu wniosku podano, że strona 2 września 2021 r., kierując samochodem osobowym, spowodowała zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym pomimo dużej możliwości jego uniknięcia. Kierujący twierdził, że to on miał zielone światło, dlatego miał pierwszeństwo. W ocenie organu, zaistniałe okoliczności uzasadniały przyjęcie, że zachodzą poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, skoro nie zauważył koloru sygnalizacji świetlnej. Bez wątpienia zachowanie to stwarzało niebezpieczeństwo dla innych osób i w ruchu drogowym, co uzasadniało skierowanie go na badania lekarskie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. Z. zaskarżył powyższą decyzję w całości, wniósł o jej uchylenie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, tj.: 1. art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zdaniem strony, naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że bezspornie zaistniały uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji kierowcy (skarżącego), skutkujące skierowaniem go na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.; 2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie tej decyzji w całości i umorzenie postępowania, 3. art. 75 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu spełnienia przesłanek do ich zastosowania, podczas gdy zebrany materiał do tej konkluzji nie prowadził. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem zawartym we wniosku o skierowanie na badania lekarskie, że kierując pojazdem nie zauważył koloru sygnalizacji świetlnej. Wskazał, że zauważył sygnalizację świetlną i zielone światło. Prawdopodobnie sygnalizacji świetlnej nie zauważyła osoba kierująca innym pojazdem. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1377) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 75 ust.1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Stosownie do ustępu 2 pkt 2 tego artykułu badanie lekarskie, o którym mowa w ust. 1, przeprowadza się na podstawie skierowania w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 4, 5 i 7. W myśl art. 99 ust 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w stanie prawnym brzmieniu właściwym dla rozpatrywanej sprawy tj. poprzedzającym nowelizację wprowadzoną ustawą z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1997 z ze zm.) starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Na gruncie tych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 października 2021 r. sygn. II GSK 1520/21 za utrwalone w orzecznictwie uznał stanowisko, zgodnie z którym wątpliwości organu co do stanu zdrowia kierowcy muszą dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Za uzasadnione i poważne można uznać jedynie takie, z których przynajmniej z dużą dozą prawdopodobieństwa wynika, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do możliwości dalszego jego udziału w ruchu drogowym. Nie jest konieczne uzyskanie przez organ pewności co do istnienia takich przeciwwskazań, bowiem kwestia zdolności do prowadzenia pojazdu będzie dopiero weryfikowana w toku specjalistycznego badania, na które kierowca ma być skierowany. Niezbędne jednak jest wysokie prawdopodobieństwo istotnego zmniejszenia sprawności do prowadzenia pojazdów w ruchu drogowym, co musi być potwierdzone przez właściwego starostę w toku przeprowadzonego postępowania (por. np. wyroki NSA z 18 maja 2020 r. sygn. I OSK 514/19, z 26 maja 2020 r. sygn. I OSK 1739/19, z 5 października 2018 r. sygn. I OSK 2741/16; te i kolejne powoływane orzeczenia dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem dla prawidłowego zastosowania art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami właściwy organ administracji, po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość brak przeciwskazań zdrowotnych u danej osoby do kierowania pojazdami, powinien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym przypadku zastrzeżenia te są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji o skierowaniu na badania. Sformułowanie, że wątpliwości mają być uzasadnione oznacza, że powinny być one oparte na wiarygodnych podstawach (por. wyroki NSA z 24 kwietnia 2020 r. sygn. I OSK 1170/19, z 13 września 2018 r. sygn. I OSK 2774/16). Stanowisko to podziela Sąd w obecnym składzie. W rozpatrywanej sprawie jedynym zgromadzonym przez organy dowodem był wniosek Komendanta Policji o skierowanie na badania lekarskie. Co do zasady, wniosek taki może stanowić wiarygodny dowód istnienia lub braku przesłanek do skierowania danej osoby na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w tym przedmiocie zobligowany jest jednak do zbadania czy okoliczności powołane we wniosku rzeczywiście wskazują, że w danym przypadku istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia uzasadniające skierowanie kierowcy na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, poza powołaniem się na zawarte w treści wniosku Komendanta Policji ogólne sformułowania dotyczące "spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym pomimo dużej możliwości jego uniknięcia" oraz że "kierujący twierdził, że to on miał zielone światło dlatego miał pierwszeństwo", nie wyjaśniono dlaczego organ powziął uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, które winny skutkować skierowaniem na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Sąd uznał, że stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji odnośnie do wpływu stanu zdrowia kierującego pojazdem na powstanie zagrożenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym, nie znajduje usprawiedliwienia w przywołanych w decyzji okolicznościach, które - biorąc pod uwagę szerokie spektrum ewentualnych przyczyn i różnorodności czynników mających wpływ na zdarzenia w ruchu drogowym - same w sobie nie mogą być powoływane jako budzące uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia strony. W ocenie Sądu, stanowisko organów, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, należy zatem uznać za dowolne i nieodpowiadające zasadzie prawdy obiektywnej. Niezależnie od przeświadczenia Komendanta Policji w "(...)" co do potrzeby skierowania strony na badania lekarskie organ wydając decyzję nie był wolny od dokonania samodzielnej oceny, czy zaistniały ku temu istotne powody. Funkcjonariusze Policji bowiem, czuwają nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach. Nie oznacza to jednak, że ich przypuszczenie co do istnienia podstaw do skierowania określonej osoby na badania lekarskie nie powinno zostać poddane przez organ wszechstronnej analizie w zakresie zaistnienia poważnego i uzasadnionego zastrzeżenia co do stanu zdrowia tej osoby (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2021 r. sygn. VI SA/Wa 1731/21). Z omówionych względów Sąd stwierdził, że działanie organów administracji nie odpowiadało standardom postępowania administracyjnego. Przy wydaniu decyzji doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowej oceny materiału dowodowego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy obu instancji ograniczyły się jedynie do przytoczenia wspomnianych powyżej ogólnych stwierdzeń zawartych w piśmie Komendanta Policji nie wyjaśniając z jakich względów uznały je za uzasadniające powzięcie poważnego przypuszczenia co do stanu zdrowia strony. Stanowi to naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że każda decyzja nakładająca na stronę jakikolwiek obowiązek, w tym obowiązek poddania się badaniom lekarskim, musi być w sposób rzetelny i przekonywujący uzasadniona i musi wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ administracji. Tak rozumianego uzasadnienia w zaskarżonej decyzji zabrakło. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ działając w warunkach związania stanowiskiem Sądu na mocy art. 153 p.p.s.a. powinien rozważyć, czy dysponuje stosownymi informacjami i poczynionymi ustaleniami stanu faktycznego, które pozwoliłyby mu przyjąć zaistnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony, stosownie do wyniku tej analizy wydać rozstrzygnięcie w sprawie i prawidłowo je uzasadnić. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżona decyzję. Uchybienia dostrzeżone w tej decyzji tkwiły także w akcie wydanym w pierwszej instancji i dlatego Sąd, na podstawie art. 135 p.p.s.a., uchylił także decyzję Starosty "(...)"z "(...)" września 2021 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.