VI SA/Wa 1712/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Renata Nawrot Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego Z. B. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] lutego 2014 r., wydaną na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: kpa), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260; dalej: udp) oraz załącznika nr 2 pkt 7 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1263 z późn zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414; dalej utd), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez p. Z. B. od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu w dniu [...] lipca 2011r. o godzinie 12:22:39 po drodze ekspresowej [...] na odcinku R.( z obwodnicą R.) – W.( z obwodnicą W.) samochodem marki [...]nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej równej 1200 kg, bez uiszczenia wymaganej opłaty o której mowa w art.13 ust.1 pkt.3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Powyższe ustalono w oparciu o stosowny zapis ewidencyjny zarejestrowany przez urządzenie kontrolne ( bramownicę) zainstalowane w pasie drogowym ww. płatnego odcinka drogi. Odcinek drogi ekspresowej [...] po którym ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt.12 lit."e" do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej ( DZ U z 2013r. poz. 1267). W oparciu o dane zgromadzone w Centralnej ewidencji Pojazdów i Kierowców ( CEPiK) organ prowadzący postępowanie ustalił właściciela ww. pojazdu tj. P.S.A, który wskazał kierującego pojazdem w dacie zarejestrowania przejazdu, tj. Z.B. Mając powyższe na uwadze GITD zawiadomił Z. B. o wszczęciu wobec niego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej. W toku prowadzonego postępowania, w oparciu o wyjaśnienia złożone przez K.Services sp. z o.o, odpowiedzialną za obsługę krajowego systemu elektronicznego poboru opłat, działającą w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora dróg Krajowych i Autostrad, organ ustalił, iż opłata elektroniczna za ww. przejazd nie została uiszczona ponieważ użytkownik nie posiadał podpisanej umowy z operatorem systemu w momencie ww. przejazdu. Z.B. składając oświadczenie w sprawie pismem z dnia [...] listopada 2011r. wskazał, że nie miał świadomości, że droga ekspresowa [...] po której w dacie stwierdzonego naruszenia wykonywał przejazd jest droga płatną. Oświadczył, że otrzymał dyspozycję wykonania kursu z W. do W. i z powrotem. Do pisma załączył oświadczenie zgodnie z którym z zasadami funkcjonowania systemu elektronicznego poboru opłat zapoznał się w dniu[...]lipca 2011r. Organ ponownie rozpoznając sprawę podkreślił przede wszystkim, że z dniem [...] lipca 2011 r. elektroniczny system poboru opłat zastąpił system "winietowy". Obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k udp. Następnie, odwołując się do treści art. 5 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13 ha ust. 1, art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, a także art. 50 pkt 1 lit. j oraz art. 51 ust. 6 lit. b i art. 56 ust. 1 pkt 3 utd organ stwierdził naruszenie przez kierującego art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, wobec czego na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 udp był obowiązany wymierzyć za to naruszenie karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Nie zaistniały takie okoliczności, w świetle których wymierzenie takiej kary byłoby nieuzasadnione, bezpodstawne czy niesłuszne. Nawiązując do treści art. 7 Kpa organ stwierdził, że przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidziały wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej w rozpatrywanej sprawie administracyjnej, a więc jakiekolwiek fakty wskazujące na przyczyny nieuiszczenia opłaty elektronicznej nie mają wpływu na treść decyzji administracyjnej, bowiem prawo nie wiąże z nimi żadnego skutku prawnego. Należy podkreślić, iż wszystkie decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej mają charakter decyzji związanych. Organ rozstrzygając sprawę, nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Tak też było w niniejszej sprawie. GITD, ponownie rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 7, art. 77 oraz art. 80 kpa stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Na poczynione ustalenia w pełni pozwalał zgromadzony materiał dowodowy. Z całokształtu zebranego materiału dowodowego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że kontrolowany zespół pojazdów, nie wyposażony w urządzenie viaBox służące do poboru opłaty elektronicznej, poruszał się w dniu [...] czerwca 2013 r. po odcinku drogi krajowej nr [...] wyszczególnionej w załączniku nr 2 pkt 7 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej i za kontrolowany przejazd, stwierdzony w czasie kontroli mobilnej, nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż jest nią p. D. G., który kierował w dniu [...] czerwca 2013 r. kontrolowanym zespołem pojazdów. Organ zaznaczył, że w dniu [...] czerwca 2013 r., po zakończeniu kontroli drogowej, p. D. G.zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej (dowód: zawiadomienie o wszczęciu postępowania z pokwitowaniem odbioru strony - w aktach sprawy). W przedmiotowej sprawie organ, który wydał zaskarżoną decyzję, wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 § 1 i art. 81 kpa. Zgromadził bowiem w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. W tym miejscu należy przytoczyć orzeczenie NSA z dnia 4 lipca 2001 r. w sprawie I SA 301/00: "Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach sprawy dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy". Z tego obowiązku GITD, wydając zaskarżoną decyzję, wywiązał się. Organ dysponował protokołem kontroli, w którym stwierdzono wystąpienie naruszenia - przejazdu po drodze płatnej bez wymaganej opłaty oraz dokumentacją fotograficzną zatrzymanego zespołu pojazdów, która potwierdziła brak urządzenia viaBox w przedmiotowym pojeździe. Na tych dowodach oparł się GITD, wydając decyzję. Zaskarżona przez stronę decyzja została zatem wydana w oparciu o posiadany przez organ materiał dowodowy, który był wystarczający do wydania decyzji o nałożeniu kary. Strona w trakcie czynności kontrolnych złożyła pisemne wyjaśnienia, które jednak nie wpłynęły na ostateczne rozstrzygnięcie. W czasie kontroli inspektorzy dysponowali nie budzącymi ich wątpliwości informacjami wskazującymi na brak w kontrolowanym pojeździe urządzenia viaBox służącego do uiszczania opłaty elektronicznej. W świetle powyższego nie można uznać, aby organ zaniechał przeprowadzenia rzetelnego postępowania. Organ przy tym umożliwił stronie przedstawienie jej stanowiska, z czego skorzystała. Skoro organ przed wydaniem decyzji dysponował koniecznym i wystarczającym materiałem do wymierzenia na mocy art. 13k ust. 1 pkt 1 udp kary pieniężnej za sporny przejazd, nie było uzasadnione prowadzenie dalszego postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie należy nadmienić, że kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może niewątpliwie być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Decydując się na przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej skarżący powinien powziąć wszelkie niezbędne informacje na temat obowiązku ponoszenia opłaty elektronicznej i warunków, jakie trzeba spełnić, by w prawidłowy sposób uiścić opłatę i tym samym dochować wszelkich starań, by nie naruszyć przepisów udp. Należy podkreślić, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej zawiera dwa załączniki, które przedstawiają zamknięty katalog dróg krajowych lub ich odcinków, za przejazd którymi należy uiścić wymaganą opłatę elektroniczną, co wiąże się z obowiązkiem posiadania w pojeździe wymaganego urządzenia viaBox umożliwiającego prawidłowy pobór opłaty. W załącznikach są wymienione zarówno poszczególne autostrady, drogi ekspresowe, jak i drogi krajowe, za przejazd którymi należy uiścić stosowaną opłatę. Organ zaznacza, że w załączniku nr 2 pkt 7 tego rozporządzenia wymieniona jest droga krajowa nr [...], czyli droga, po której poruszał się w dniu [...] czerwca 2013 r. kontrolowany kierowca. Zatem za przejazd tą drogą powinna być pobrana opłata elektroniczna. Trzeba zaznaczyć, iż odcinek drogi ekspresowej [...] R. – W., został wyraźnie wskazany w ww. rozporządzeniu, zatem w sposób jasny i precyzyjny została ustalona droga krajowa, za przejazd którą należy uiścić opłatę. Dlatego też skarżący powinien albo wybrać inną, alternatywną, niepłatną drogę krajową, albo powinien zaopatrzyć pojazd w urządzenie viaBox w celu prawidłowego uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd płatną drogą, czego kierujący w konsekwencji nie uczynił. Trzeba wskazać, że z treści art. 13 ust. 1 pkt 3 udp jasno wynika, że obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej dotyczy pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ww. ustawy, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Dopuszczalna masa całkowita to, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 54 ww. ustawy, największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Organ wyjaśnia skarżącemu, że przy określaniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów sumuje się dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego (niezależnie czy jest to samochód osobowy czy samochód ciężarowy) i przyczepy lub naczepy (niezależnie od tego, czy znajduje się na niej ładunek czy nie). Dla ustalenia odpowiedzialności strony bez znaczenia pozostaje faktyczna (rzeczywista) masa zespołu pojazdów. Z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp bezsprzecznie wynika, że opłatę elektroniczną za przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej należy uiścić, jeżeli dopuszczalna masa całkowita pojazdu lub zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony. W niniejszej sprawie skarżący poruszał się zespołem pojazdów (samochodem osobowym o DMC równej 1995 kg wraz z przyczepą ciężarową o DMC równej 3200 kg) o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej 5195 kg, co zostało ustalone na podstawie okazanego do kontroli dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego i danych umieszczonych na tabliczce znamionowej przyczepy. Z ustaleń kontrolujących wynikało, że został naruszony przez kierowcę obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej określony w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, co skutkowało nałożeniem na kierującego kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp. Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż jest nią p. Z. B., który kierował w dniu [...] lipca 2011 r. pojazdem. Organ zaznaczył, że p. Z.B. zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej (dowód: zawiadomienie o wszczęciu postępowania z pokwitowaniem odbioru strony - w aktach sprawy). W przedmiotowej sprawie organ, który wydał zaskarżoną decyzję, wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 § 1 i art. 81 kpa. Zgromadził bowiem w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. W tym miejscu należy przytoczyć orzeczenie NSA z dnia 4 lipca 2001 r. w sprawie I SA 301/00: "Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach sprawy dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy". Z tego obowiązku GITD, wydając zaskarżoną decyzję, wywiązał się. Organ dysponował protokołem kontroli, w którym stwierdzono wystąpienie naruszenia - przejazdu po drodze płatnej bez wymaganej opłaty oraz dokumentacją fotograficzną zatrzymanego zespołu pojazdów, która potwierdziła brak urządzenia viaBox w przedmiotowym pojeździe. Na tych dowodach oparł się GITD, wydając decyzję. Zaskarżona przez stronę decyzja została zatem wydana w oparciu o posiadany przez organ materiał dowodowy, który był wystarczający do wydania decyzji o nałożeniu kary. Strona w trakcie czynności kontrolnych złożyła pisemne wyjaśnienia, które jednak nie wpłynęły na ostateczne rozstrzygnięcie. W świetle powyższego nie można uznać, aby organ zaniechał przeprowadzenia rzetelnego postępowania. Organ przy tym umożliwił stronie przedstawienie jej stanowiska, z czego skorzystała. Skoro organ przed wydaniem decyzji dysponował koniecznym i wystarczającym materiałem do wymierzenia na mocy art. 13k ust. 1 pkt 1 udp kary pieniężnej za sporny przejazd, nie było uzasadnione prowadzenie dalszego postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie należy nadmienić, że kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może niewątpliwie być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Decydując się na przejazd po płatnym odcinku drogi krajowej skarżący powinien powziąć wszelkie niezbędne informacje na temat obowiązku ponoszenia opłaty elektronicznej i warunków, jakie trzeba spełnić, by w prawidłowy sposób uiścić opłatę i tym samym dochować wszelkich starań, by nie naruszyć przepisów udp. Należy podkreślić, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej zawiera dwa załączniki, które przedstawiają zamknięty katalog dróg krajowych lub ich odcinków, za przejazd którymi należy uiścić wymaganą opłatę elektroniczną, co wiąże się z obowiązkiem posiadania w pojeździe wymaganego urządzenia viaBox umożliwiającego prawidłowy pobór opłaty. W załącznikach są wymienione zarówno poszczególne autostrady, drogi ekspresowe, jak i drogi krajowe, za przejazd którymi należy uiścić stosowaną opłatę. Organ zaznacza, że w załączniku nr 2 pkt 7 tego rozporządzenia wymieniona jest droga ekspresowa [...], czyli droga, po której poruszał się w dniu [...] lipca 2011 r. kontrolowany kierowca. Zatem za przejazd tą drogą powinna być pobrana opłata elektroniczna. Dlatego też skarżący powinien albo wybrać inną, alternatywną, niepłatną drogę krajową, albo powinien zaopatrzyć pojazd w urządzenie viaBox . Obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym. W takiej sytuacji kierujący nie powinien poruszać się po drogach krajowych za które pobierana jest opłata elektroniczna, a w przypadku wydania polecenia przez pracodawcę powinien odmówić jego wykonania jako sprzecznego z prawem. Inaczej naraża się na konsekwencje wymierzenia kary pieniężnej. Należy wskazać, iż w rozpatrywanej sprawie wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. W niniejszym stanie faktycznym przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Zaakcentować przy tym należy, iż na gruncie prawa administracyjnego zasadą jest, że odpowiedzialność ogranicza się do ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego skutkującego nałożeniem kary administracyjno-prawnej. Nie dokonuje się natomiast oceny i nie czyni przedmiotem rozważań kwestii zawinionego działania strony lub braku winy, braku zachowania należytej staranności, podjęcia wystarczających środków ostrożności mających wyłączyć ponoszenie przez stronę odpowiedzialności administracyjnej czy też dopuszczenia się rażącego niedbalstwa. Do odpowiedzialności administracyjnej wystarczy jedynie, że organ stwierdzi naruszenie przepisu prawa materialnego obligującego go do wydania decyzji, w której określi karę administracyjną. Odpowiedzialność administracyjna skonstruowana jest na zasadzie ryzyka i oznacza, że nieważne jest, czy podmiot, który ma być ukarany zawinił, czy też nastąpiło określone zdarzenie. Organ poinformował stronę, że to tylko w jej ocenie naruszenie nastąpiło z przyczyn obiektywnych. Z analizy zaś zgromadzonego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że spowodowane było brakiem urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej w kontrolowanym pojeździe, a więc okolicznością zależną od skarżącego. Organ mając na względzie powyższą argumentację wyjaśnia, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym, gdyż obecnie nie jest możliwe uiszczenie opłaty elektronicznej w inny sposób. Urządzenie powinno zaś znajdować się w pojeździe podczas wykonywania przejazdu na drodze, za której przejazd opłata się należy. Opłata jest bowiem naliczana za pośrednictwem tego urządzenia. Organ ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, iż okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego i uchylenia nałożonej kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 udp w przypadku nie uiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych względów przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona, nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Wynikające z naruszenia przepisów udp kary pieniężne są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których strona (kierujący) dopuściła się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Odpowiedzialność administracyjna przewidziana w ustawie o drogach publicznych nie jest oparta na zasadzie winy, lecz powstaje w wyniku obiektywnego stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania administracyjnego, a w przypadku odmowy uchylenia nałożonej kary pieniężnej, o rozłożenie płatności na raty ze względu na trudną sytuację finansową i rodzinną. W niniejszej sprawie należy podkreślić, iż ustawodawca nie przewidział możliwości nakładania kary pieniężnej za przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia wymaganej opłaty w zależności od sytuacji rodzinnej, majątkowej kierującego. Ponadto należy zaznaczyć, iż ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej w zależności od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez kierującego pojazdem samochodowym. Należy powołać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2012 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2253/11), który wskazuje, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości miarkowania kary przez organ. W rozpoznawanej sprawie jest to kara 3.000 złotych i ustawodawca nie przewidział możliwości obniżenia tej kary albo zastosowania zamiast tej innego rodzaju kary np. upomnienia. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd po drodze płatnej bez wymaganej opłaty ma charakter decyzji związanej i organ stwierdzający naruszenie nie ma możliwości odstąpienia od jej nałożenia. Organ, rozstrzygając sprawę, nie ma możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Ponadto istotnym jest, że wysokość nakładanych kar pieniężnych za konkretne naruszenia jest wyraźnie oznaczona w art. 13k ust. 1 i 2 udp, a organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania ich wysokości ze względu na okoliczność sprawy czy sytuację materialną strony. Taryfikator w sposób ścisły wskazuje wysokość kary administracyjnej za dane naruszenie, zatem organ rozpoznający sprawę nie ma prawnej możliwości ustalania innej niż określona w ustawie wysokości kary. Organ poinformował stronę, że zgodnie z art. 55 w zw. z art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 885, zwanej dalej ufp) należności pieniężne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Na podstawie art. 57 ufp strona może wystąpić do GDDKiA, której przypadają wpływy z tytułu kar pieniężnych za nieuiszczenie opłaty elektronicznej, z wnioskiem o umorzenie należności w całości bądź części, odroczenie terminu spłaty całości lub części należności lub rozłożenie całości lub części należności na raty. Jednakże jest to odrębne postępowanie administracyjne. GITD nie jest organem właściwym w przedmiocie stosowania przepisów ufp do kar pieniężnych nakładanych z tytułu nie uiszczenia opłaty elektronicznej. Konkludując powyższe organ GITD wywodzi iż należy stwierdzić, że korzystający z drogi publicznej Z. B., wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym w dniu [...] lipca 2011 r. po drodze ekspresowej [...] na odcinku R. – W., był zobowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Powyższy obowiązek nie został dopełniony, dlatego też organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp nałożył słusznie i zgodnie z prawem. Skargę na powyższą decyzję GITD wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. B. ( dalej także jako: "skarżący"), zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie: 1/ przepisów prawa procesowego, a w szczególności rażące naruszenie: - art.10kpa, art.77 kpa poprzez nieuwzględnienie przy podejmowaniu jakichkolwiek ustaleń błędu po stronie firmy K.sp. z o.o - art.7 kpa, art.8 kpa przez dokonanie błędnej kwalifikacji prawnej i przyporządkowania jej do ustalonego stanu faktycznego - art.75&1 kpa, art.78 kpa, art.80 kpa oraz art.107&1 kpa poprzez nieuwzględnienie i odmówienie wiarygodności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia argumentów i wniosków dowodowych skarżącego - art.113&1 kpa poprzez sprostowanie istotnej omyłki, której dopuszczono się podczas ustalenia stanu faktycznego i stosowania przepisu prawnego 2/ naruszenie przepisów prawa materialnego: - &3.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczenia oraz przekazania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego - załącznik nr 1 pkt.12 lit."c" rozporządzenia Rady Ministrów z dn.22 marca 2011r. poprzez ustalenie błędnej podstawy prawnej w ww. decyzji oraz postanowieniu prostującym oczywistą omyłkę pisarską i tym samym dokonanie błędnej subsumcji poprzez wadliwie uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej Ponosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1/ uchylenie w całości zaskarżonej decyzji 2/ umorzenie postępowania 3/ wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności kary do czasu wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie W uzasadnieniu skargi skarżący wyeksponował, że przejazd za który nałożono na niego karę pieniężną wynikał z polecenia służbowego jakie otrzymał od pracodawcy wykonania przejazdu na trasie W. – W.do którego został mu przydzielony pojazd niewyposażony w urządzenie viaBOX. Ponadto dodał, że pracodawca z zasadami funkcjonowania systemu elektronicznego poboru opłat zapoznał go dopiero w dniu [...] lipca 2011r., a do tej daty nie miał świadomości obowiązki ponoszenia opłat. Jednocześnie wskazał, że kolejnym usprawiedliwieniem naruszenia przez niego obowiązku wnoszenia opłat w systemie elektronicznego poboru opłat, jest fakt, że odcinek drogi ekspresowej [...] po którym się poruszał, w dniu kontroli nie był stosownie oznakowany tablicą informacyjną T-34 wskazującą odcinek drogi na którym pobierana jest opłata. Tego rodzaju uchybienia oprócz wskazanych przez niego przepisów narusza również art.2 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując na użytek niniejszej odpowiedzi stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach oraz biorąc pod uwagę treść skargi. Skarżący pismem procesowym z dnia [...] kwietnia 2015r. podtrzymał zarzuty i twierdzenia skargi, jednocześnie uzupełniając ją o zarzuty: 1/ naruszenia prawa procesowego art.75, art.77&1, art.78, art.80 oraz art.107&3 kpa poprzez nieuwzględnienie i odmówienie wiarygodności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia , argumentów i wniosków dowodowych skarżącego w zakresie braku stałej organizacji ruchu uwzględniającego tabliczkę T-34 dla odcinka drogi [...] R. – W. 2/ zarzut naruszenia prawa procesowego art.75&1 kpa poprzez niedopuszczenie dowodu z pisma Zastępcy Dyrektora Oddziału ds. Zarządzania Drogami i Mostami GDDKiA z dn. [...] marca 2014r. ( nr jak w aktach administracyjnych) wskazującego, że czynności w zakresie odbioru stałej organizacji ruchu podpisano w dniu [...] stycznia 2012r., czyli po dacie zarejestrowanego naruszenia 3/ naruszenie prawa materialnego tj. art.2 Konstytucji RP, gdyż warunkiem zastosowania sankcji z art.13k ust.1 pkt.1 ustawy o drogach publicznych jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami państwa prawa poprzez odpowiednie oznakowanie drogi Jednocześnie skarżący na podstawie art.106&3 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów: 1/decyzji z dnia [...] lipca 2014r. o umorzeniu wobec niego postępowania dotyczącego przejazdu drogą ekspresową [...] w dniu [...] lipca 2011r. o godz. 11:02:35 2/ pisma Zastępcy Dyrektora Oddziału ds. Zarządzania Drogami i Mostami GDDKiA Oddziału w W. z dnia [...] marca 2014r. (nr jak w treści pisma). Sąd na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015r. dopuścił wnioskowane dowody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270, z późn. zm..; zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r., którą po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy p. Z.B. od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł - utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Zaskarżonej decyzji zarzucono w skardze naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 7, 8, 11, 75&1, 77, 80 oraz 107 § 3 kpa, podając szczegółowo egzemplifikację tych naruszeń, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 13k ust. 1 udp, a także naruszenie art. 2 Konstytucji RP - zasady demokratycznego państwa prawnego, poprzez egzekwowanie kary pieniężnej przy braku należytej informacji o obowiązku ponoszenia opłat, w tym braku oznaczenia wjazdu na odcinki dróg płatnych obciążone opłatą, co uniemożliwiło ukaranemu wybór innej trasy nie obciążonej opłatą. Zgodnie z zasadami orzekania stosowanymi w sądownictwie administracyjnym, w pierwszej kolejności podlegają rozpoznaniu zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, następnie – zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a potem, po wyjaśnieniu, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, tzn. zgodnie z właściwymi przepisami, zarzuty naruszenia prawa materialnego. Na podstawie dopuszczonego dowodu z pisma Zastępcy Dyrektora Oddziału ds. Zarządzania Drogami i Mostami GDDKiA Oddział w W. z dnia [...] marca 2014r. ( nr jak w aktach administracyjnych) Sąd stwierdził, że projekt stałej organizacji ruchu uwzględniający tabliczki T-34 dla odcinka drogi [...] R. (z obwodnica R.) – W. ( z obwodnica W.) został zatwierdzony z data [...] listopada 2011r., montaż nastąpił w dniach [...]-[...] grudnia 2011r., natomiast protokół odbioru stałej organizacji ruchu podpisano w dniu [...] stycznia 2012r. Czynności te zatem zostały wykonane już po dacie zarejestrowania naruszenia, co oznacza, że w dniu [...] lipca 2011r. odcinek drogi po której poruszał się skarżący nie był oznaczony tabliczka T-34 informująca o płatnym przejeździe. Powyższe ustalenia są potwierdzone w decyzji z dnia [...] lipca 2014r. Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej naruszenia przez Z. B. obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej z tytułu przejazdu po drodze ekspresowej [...] odnotowanego w dniu [...] lipca 2011r. o godzinie 11:02:35. Mając powyższe na względzie, w odniesieniu do kwestii doktrynalnej zasad ponoszenia odpowiedzialności administracyjnej za przejazd płatnym odcinkiem drogi bez uiszczenia stosownej opłaty, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd zgodnie z którym odpowiednie oznakowanie drogi jest przesłanką wymierzenia kary pieniężnej, a jego brak to uniemożliwia. W szczególności Sąd zgadza się i przyjmuje jako uzasadnione tezy zawarte w wyroku NSA z dnia 21 sierpnia 2013r. sygn.. akt II GSK 1692/12. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w cyt. wyroku z 21 sierpnia 2013 r. II GSK 1467/12 (por. też wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r. II GSK 1434/12) przywołując wskazaną regulację zauważył, że z przedstawionych unormowań wynika zobowiązanie zarządców dróg do oznakowania dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna, tabliczkami T-34. Według NSA "znaki kierunku i miejscowości wraz z tabliczką T-34 stanowią dla użytkowników dróg informację, na jakiej drodze się znajdują i czy za przejazd tą drogą pobierana jest opłata elektroniczna. Znaki te jednocześnie umożliwiają uczestnikom ruchu podjąć decyzję co do wyboru drogi, płatnej bądź bezpłatnej. Oznacza to, że znak drogowy w postaci tabliczki T-34 wskazuje odcinek drogi, na którym pobierana jest opłata. Przejazd po drodze oznaczonej znakiem T-34 bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej stanowi naruszenie treści tego znaku. W konsekwencji należy uznać, że obok funkcji informacyjnej znak T-34 zawiera zakaz poruszania się po drodze krajowej bez opłaty, a zatem łączy w swojej treści zarówno funkcję informacji, jak i zakazu lub zobowiązania do określonego zachowania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym, znaki i sygnały drogowe wyrażają ostrzeżenia, zakazy, nakazy lub informacje. Wykładnia językowa cytowanego przepisu nie daje podstaw do kwestionowania rozwiązania polegającego na połączeniu w treści znaku kilku funkcji. Wymienione w tym przepisie funkcje znaków zostały ujęte w postaci alternatywy zwykłej, co oznacza, że znak może pełnić kilka funkcji w nim określonych. Za taką wykładnią przepisu art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2004 r., sygn. akt P9/03. Zdaniem Trybunału pogląd, że poszczególne kategorie znaków drogowych wymienione w treści art. 7 ust. 1 ustawy wykluczają się nie jest uzasadniony. Językowa wykładnia treści tego przepisu nie wyklucza funkcjonowania znaków drogowych łączących w swojej treści kilka funkcji, np. informacji i zakazu. Jeżeli bowiem zastanowić się nad rolą normatywną znaków drogowych, to regułą jest konstruowanie treści określonych nakazów czy zakazów postępowania w oparciu nie o jeden (i to realizujący tylko jedną funkcję) znak drogowy, ale o kilka z nich, wzajemnie się uzupełniających. Trybunał wskazał na przykłady znaków informacyjnych, które także służyć mogą do dekodowania norm nakazujących lub zakazujących, a których treść wcale tego rodzaju zakazów lub nakazów expressis verbis nie wyraża (np. znak informujący o początku pasa ruchu dla autobusów, znak początek pasa ruchu powolnego)". Czyniąc te rozważania NSA stwierdził w konsekwencji, że umieszczona pod znakiem drogowym tabliczka T-34 konkretyzuje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym. Brak odpowiedniej informacji o płatnym odcinki drogi, uniemożliwia użytkownikowi drogi zorientowanie się na jakiej drodze się znajduje i dokonanie odpowiedniego wyboru pomiędzy drogą płatną, a alternatywną drogą bezpłatną. Korzystającego w takiej sytuacji z drogi płatnej, nieoznaczonej tabliczką T-34, nie można obciążać odpowiedzialnością za nieuiszczenie opłaty i wymierzać kary pieniężnej. Aczkolwiek prawo administracyjne ujemne konsekwencje wiąże z faktem obiektywnego naruszenia prawa, jednak zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawa i zaufania do jego organów, nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy korzystającemu z drogi publicznej i stosującemu się do dyrektyw płynących ze znaków drogowych, wymierzana jest kara pieniężna, stanowiąca w istocie konsekwencję niedopełnienia obowiązku odpowiedniego oznakowania drogi przez właściwe organy administracji. Przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 udp funkcjonuje w określonym otoczeniu prawnym, zatem jego znaczenie powinno być odczytywane w łączności z innymi przepisami i celami, jakie ustawodawca chciał osiągnąć określoną regulacją prawną. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów, zatem niezgodna z art. 2 Konstytucji RP jest wykładnia tego przepisu, która sankcję administracyjną nakłada na podmiot, który nie naruszył swoim zachowaniem dyrektywy postępowania wynikającej z norm prawnych określających zasady ruchu na drogach publicznych. Wyrażona w powołanym art. 2 Konstytucji zasada demokratycznego państwa prawnego opiera się, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie ich działania mogą pociągnąć za sobą. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego, jak też oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych (wyrok z 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00, OTK ZU nr 5/2000, poz. 138). W tej sytuacji nie można poprawnie stosować ww. art. 13k ust. 1 pkt 1 udp bez przeprowadzenia wykładni systemowej tego przepisu. System prawa jest logiczną zorganizowaną całością o wspólnych wartościach. Znaczenia przepisów prawnych nie można dochodzić w oderwaniu od innych przepisów zawartych w określonym akcie prawnym, a także innych aktach prawnych należących do danej gałęzi prawa czy całego porządku prawnego. W ramach wykładni systemowej zewnętrznej punktem wyjścia jest Konstytucja RP. Zgodnie z regułami wynikającymi z art. 2 Konstytucji, warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami państwa prawa poprzez odpowiednie oznakowanie drogi, tak aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na nich obowiązku (por. cytowany tu ww. wyrok NSA z 21 sierpnia 2013 r. II GSK 1467/12). W rozpatrywanej sprawie organ administracji, stosując wobec skarżącego sankcję administracyjną z art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, naruszył przepis art. 2 Konstytucji, gdyż nie udowodnił, że odcinek drogi płatnej, po którym poruszał się skarżący, był w sposób niewątpliwy odcinkiem właściwie oznakowanym, zgodnie z wymogami ustalonymi w ww. przepisach aktów wykonawczych do udp i prd. Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi, należy podzielić zasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to w szczególności przepisów art.7, art.77&1, art80 oraz art.107&3 kpa polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i załatwienia sprawy z uwzględnieniem wszechstronności i kompleksowości zebranego materiału dowodowego oraz niewskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów dlaczego organ administracji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom zgłaszanym przez skarżącego, które to naruszenia mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie znajduje uzasadnienia w demokratycznym państwie prawa sytuacja funkcjonowania w obrocie prawnym dwóch odmiennych decyzji tego samego organu administracji w zakresie tego samego naruszenia, mającego miejsce w tym samym dniu i dotyczących tej samej osoby. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ zobowiązany będzie mieć na względzie poglądy prawne Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, w tym dokona ponownej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym dopuszczonych przez Sąd i podejmie stosowną końcową decyzje merytoryczną w sprawie mając na względzie całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art.145&1 pkt1 lit."a" i "c" oraz art.135 p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję GITD z dnia [...] marca 2013r.( pkt.1 wyroku). Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji posiada uzasadnienie w art.152 p.p.s.a ( pkt.2 wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 i art.205&1 p.p.s.a ( pkt.3 wyroku).