VI SA/Wa 1724/07
WyrokWSA w Warszawie2008-04-02
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Małgorzata Grzelak, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za samowolne zajęcie pasa drogowego, nałożona za okres poprzedzający nowelizację uchwały Rady Gminy określającej stawki opłat, powinna być naliczana według stawek obowiązujących przed nowelizacją, czy według stawek po nowelizacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły zasadę nieretroakcji, stosując do zdarzenia z przeszłości (samowolne zajęcie pasa drogowego w okresie styczeń-luty 2006 r.) przepisy uchwały Rady Gminy, które weszły w życie dopiero w październiku 2006 r. Kara pieniężna powinna być naliczana według stawek obowiązujących w dacie zdarzenia, tj. według stawek sprzed nowelizacji uchwały.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. zajęła pas drogowy w celu umieszczenia infrastruktury teletechnicznej. Po złożeniu wniosku o przedłużenie zezwolenia, organ I instancji nie wydał decyzji w terminie, co doprowadziło do okresu, w którym infrastruktura znajdowała się w pasie drogowym bez ważnego zezwolenia. Następnie organ nałożył karę pieniężną za samowolne zajęcie pasa drogowego. Spółka odwołała się, kwestionując zarówno samą zasadność kary, jak i sposób jej naliczenia, w szczególności stosowanie stawek opłat obowiązujących po nowelizacji uchwały Rady Gminy, podczas gdy zajęcie miało miejsce przed nowelizacją.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] W. w części dotyczącej ustalenia kary za samowolne zajęcie pasa drogowego w okresie od [...] stycznia 2006 r. do [...] lutego 2006 r. Stwierdził, że decyzje w uchylonym zakresie nie podlegają wykonaniu i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] lutego 2007 r. w części dotyczącej ustalenia kary za samowolne zajęcie pasa drogowego w okresie od [...] stycznia 2006 r. do [...] lutego 2006 r.; 2. stwierdza, że decyzje, o których mowa w pkt 1 w zakresie uchylonym nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 315 (trzysta piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Dyrektora ds. Zarządzania Zarządu Dróg Miejskich (ZDM) w [...], działającego w imieniu Prezydenta [...] W. na podstawie upoważnienia do załatwiania spraw z zakresu zarządzania drogami publicznymi, wydaną na podstawie art. 19 ust 5 i art. 40 ust 12 i 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. nr 204, poz. 2086, z późn. zm.), § 1 pkt 1 § 2 uchwały Nr [...] zmieniającą uchwałę Nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. Rady [...] W. z dnia [...] marca 2005 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze [...] W., z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dz. Urz. woj. mazowieckiego Nr 148, poz. 3717, z późn. zm.; dalej: uchwały), oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu sprawy zajęcia bez zezwolenia pasa drogowego o pow. 89,28 m2 w pasie drogowym w ul.: A. na odcinku: ul. S. - ul. A. oraz ul. S. na odc: ul. P. - ul. A. w W. w dniach [...] stycznia - [...] lutego 2006 r. przez firmę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (spółkę, stronę) stwierdzono zajęcie pasa drogowego przez stronę bez stosownego zezwolenia i z tego tytułu nałożono karę pieniężną w wysokości 7 436,33 zł.
W uzasadnieniu przypomniano działania ZDM w rozpatrywanej sprawie, związane z rozpatrywaniem dwóch wniosków strony: 1) z dnia [...] maja 2005 r. o wydanie zgody na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej, tj. przyłącza telekomunikacyjnego z rur o przekroju 110 mm oraz linii kablowej o łącznej powierzchni 9,40 m2, oraz 2) z dnia [...] czerwca 2005 r. o wydanie zezwolenia na umieszczenie urządzenia infrastruktury technicznej, tj. kanalizacji teletechnicznej o łącznej pow. 89,28 m2 w okresie od [...] lipca do [...] grudnia 2005 r.
W dniu [...] czerwca 2005 r. ZDM wydał decyzję załatwiającą pozytywnie pierwszy (1) wniosek strony, zezwalającą na okres od [...] czerwca 2005 r. do [...] grudnia 2005 r., na zajęcie następujących elementów pasa drogi ul. S. przy ul. P.: jezdnia: 6,90 m2 , chodnik, trawnik: 2,50 m2
W dniu [...] lipca 2005 r. ZDM wydał decyzję na okres od [...] lipca do [...] grudnia 2005 r., obejmującą następujące elementy pasa drogi ul.: A. na odc: ul. S. - ul. A. oraz ul. S. na odc: ul. P. - ul. A.: - jezdnia: 4,18 m2- chodnik: 36,06 m2 – trawnik: 46,18 m2 - zatoka postojowa 2,86 m2 , tj. łącznie 89,28 m2.
Powołane decyzje uwzględniały w całości żądanie strony.
Następnie ZDM przywołał dwa pisma skierowane do strony: - z dnia [...] listopada 2005 r. przypominające stronie o konieczności ponowienia wystąpień o wyrażenie zgody na funkcjonowanie ww. urządzeń zgodnie z lokalizacją oraz - z dnia [...] stycznia 2006 r. ostrzegające stronę o obowiązku nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10-krotności opłaty zgodnej z uchwałą, która naliczana będzie do czasu uzyskania prawomocnej decyzji zezwalającej na dalsze funkcjonowanie urządzeń infrastruktury.
Według ZDM strona w dniu [...] stycznia 2006 r. wywiązała się z powyższego wezwania poprzez złożenie wniosku z określeniem terminu wnioskowanego zajęcia od dnia [...] stycznia 2006 r. do [...] grudnia 2010 r. Wniosek powyższy nie zawierał jednakże kompletu wymaganych dokumentów, tj. wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego, o czym ZDM poinformował pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. Uzupełnienie powyższej dokumentacji nastąpiło w dniu [...] lutego 2006 r., co umożliwiło przeprowadzenie czynności mających na celu wydanie decyzji zezwalającej na funkcjonowanie urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
Na tej podstawie zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego wniosek strony został rozpatrzony pozytywnie - przez wydanie decyzji w dniu [...] lutego 2006 r., zezwalającej na dalsze funkcjonowanie kanalizacji teletechnicznej o powierzchni: 6,90 m2 (jezdnia) oraz 2,5 m2 (pozostałe elementy pasa drogowego), w okresie od [...] lutego 2006 r. do [...] grudnia 2010 r. Jednocześnie wskazano, iż funkcjonowanie urządzeń infrastruktury w okresie od dnia [...] stycznia do dnia [...] lutego 2006 r. nie mogło zostać rozpatrzone zgodnie z wolą strony. Zawiadomiono stronę, że ZDM jest zobowiązany wymierzyć, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną za umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, w wysokości 10-krotności opłaty zgodnej z uchwałą, w okresie od [...] stycznia do dnia [...] lutego 2006 r.
Strona, dwukrotnie poinformowana – zgodnie z art. 10 k.p.a. - o tym fakcie, nie skorzystała z przysługującego jej prawa i nie zapoznała się ze zgromadzonymi materiałami w ww. sprawie
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, tj. art. 40 ust 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych "Za zajęcie pasa drogowego: - bez zezwolenia zarządcy drogi, - -z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, - -o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi, - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust 4-6,"
W związku z powyższym zarząd drogi ma obowiązek pobrać kary pieniężne od zajmującego samowolnie pas drogowy.
Wielkość kary wymierzono na podstawie art. 40 ust 4 i 12 oraz art. 40 ust 8 w związku z § 1 pkt 1 § 2 uchwały. Wyliczona kara za samowolne zajęcia pasa drogowego w ul.: A. na odc: ul. S. - ul. A. oraz ul. S. na odc: ul. P. ul. A. w W. stanowi iloczyn:
1. powierzchni zajętego pasa drogowego, tj. – jezdni- 4,18 m2 - chodnik, trawnik - 85,10 m2
2. stawki kar za zajęcie bez zezwolenia elementów pasa drogowego drogi powiatowej, którą obliczono na podstawie stawki opłaty za 1 m2 zajęcia pasa drogi krajowej - art. 40 ust 8 w związku z § 1 pkt 1 § 2 uchwały oraz art. 40 ust 12- powołanej ustawy: - jezdnia 2,74 zł - chodnik, trawnik 2,05 zł;
3. ilość dni zajęcia, która równa jest faktycznej liczbie dni zajęcia pasa drogowego - od [...] stycznia do [...] lutego 2006 r. - 40 dni.
Jezdnia - 4,18 m2 x 2,74 zł x 40 dni = 458,13 zł.
Chodnik i trawnik - 85,10 m2 x 2,50 zł x 40dni = 6 978,20 zł
W konsekwencji wymierzono stronie karę pieniężną w łącznej wysokości 7.436.33 zł - za samowolne umieszczenie urządzenia infrastruktury technicznej w pasie drogowym w ul.: A. na odc: ul. S. - ul. A. oraz ul. S. na odc: ul. P. - ul. A. w W.
Odwołanie od powyższej decyzji ZDM w [...] złożyła strona wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu strona przypomniała, iż wnioskiem z dnia [...] listopada 2005 r. zwróciła się do ZDM o wydanie zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym ul. S. na odcinku ul. P. - ul. A. kanalizacji teletechnicznej jako przedłużenia poprzedniej decyzji w tej sprawie.
Decyzją ZDM z dnia [...] lutego 2006 r. strona otrzymała wnioskowane zezwolenie, jednakże opłata nałożona na spółkę w związku z wydaniem przedmiotowego zezwolenia, zdaniem spółki, została ustalona nieprawidłowo, tj. niezgodnie z treścią powołanej uchwały Rady [...] W., jak również termin początkowy obowiązywania zezwolenia został ustalony niezgodnie z wnioskiem strony, tj. od dnia [...] lutego 2006 r. zamiast od dnia [...] stycznia 2006 r. Strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w [...], które decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. uchyliło przedmiotową decyzję w całości i przekazało do ponownego rozpoznania.
W dniu [...] czerwca 2006 r. organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję, w której ustalił opłatę zgodnie z argumentacją strony - czyli według stawek określonych w kolumnie 1 załącznika nr 2 do uchwały, jednakże nie dokonał zmiany okresu na jaki została wydana decyzja zgodnie z wnioskiem strony.
W dniu [...] lutego 2007 r. organ wydał decyzję stwierdzającą zajęcie przez stronę pasa drogowego o powierzchni 89,28 m2 w pasie drogowym w ul. S. na odcinku ul. P. - ul. A. w W. bez stosownego zezwolenia w okresie od dnia [...] stycznia do dnia [...] lutego 2007 r. oraz nałożył na stronę karę pieniężną z tego tytułu w wysokości 7 436,33 zł.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 64 § 2 k.p.a. oraz przepisów powołanej uchwały Rady [...] W.
Strona nie zgodziła się z argumentacją ZDM, iż braki formalne wniosku o przedłużenie decyzji były wystarczającą podstawą do tego, aby ustalić okres zezwolenia dopiero od daty wydania decyzji, a nie od daty wskazanej we wniosku. Czym innym jest data wydania decyzji, a czym innym początkowy moment jej obowiązywania - zwłaszcza w przypadku gdy decyzja dotyczy przedłużenia zezwolenia na obecność infrastruktury w gruncie, a wniosek o jej przedłużenie został złożony w terminie. Pouczenie do pierwszej decyzji zezwalającej na lokalizację infrastruktury w pasie drogowym wymagało od strony ponownego złożenia wniosku o przedłużenie terminu zezwolenia z miesięcznym wyprzedzeniem. Strona zastosowała się do tego pouczenia i złożyła wniosek o przedłużenie decyzji w dniu [...] listopada 2005 r. Pismo w tej sprawie stanowiło podanie o wszczęcie postępowania w rozumieniu przepisów k.p.a.
Zgodnie z art. 64 §2 k.p.a. "Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania."
Pisma ZDM, na które organ powołuje się w uzasadnieniu do decyzji, nie stanowiły podstawy do odrzucenia złożonego wniosku, ponieważ nie spełniały wymogów określonych w art. 64 § 2 k.p.a. Pisma te nie zawierały w szczególności pouczenia, że nieusunięcie wskazanych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Nie były również określone jako decyzja w sprawie ani jako postanowienie, a zatem nie miały charakteru rozstrzygnięć - ani co do istoty, ani innych kwestii w toku postępowania. W związku z brakiem powyższych wymagań formalnych w korespondencji ZDM, strona traktowała przedmiotowe pisma jako instrukcję do działania w dalszym toku postępowania, które nadal toczyło się na mocy wniosku z dnia [...] listopada 2005 r. Ponieważ wniosek został złożony w terminie, a strona uzupełniła w toku postępowania braki formalne, nie było podstaw do ustalenia późniejszej daty początkowej zezwolenia niż określona we wniosku strony, tym bardziej, że chodziło o przedłużenie zezwolenia na lokalizację urządzeń, a nie o lokalizację nowej inwestycji, a więc nic nie stało na przeszkodzie aby określić początkową datę obowiązywania zezwolenia zgodnie z wnioskiem strony, tj. od dnia [...] stycznia 2006 r. Dlatego też wnioskodawca nie może zgodzić się z argumentacją organu, że braki formalne uniemożliwiły organowi przeprowadzenie postępowania - tym bardziej, że chodziło o informacje, które niczego nowego do sprawy nie wnosiły, a wniosek strony o przedłużenie terminu opierał się na tych samych okolicznościach i dokumentacji. Wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia na stronę kary pieniężnej za zajęcie pasa drogi publicznej bez stosownego zezwolenia, pomimo braku formalnego wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania, stanowi naruszenie przepisów art. 7 oraz 8 k.p.a., które określają zasady prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy administracji publicznej i nakazują prowadzić postępowanie mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli, jak również w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej.
Strona postępowała zgodnie z informacjami otrzymywanymi od organu i w swoim przekonaniu dopełniła wszystkich wymaganych formalności aby uzyskać decyzję zgodnie ze swoim wnioskiem. W związku z powyższym nie ma podstaw aby obarczyć ją konsekwencjami wadliwej decyzji organu.
Niezależnie od kwestionowania samej zasady nałożenia na stronę opłaty za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, strona nie zgadza się również ze sposobem wyliczenia tej opłaty. Opłata za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia została ustalona na podstawie stawek wynikających z kolumny nr 3 załącznika nr 2 do uchwały (dla "pozostałych urządzeń infrastruktury technicznej nie wymienionych w kolumnach 1 i 2"), podczas gdy opłata ta powinna zostać wyliczona w oparciu o stawki wynikające z kolumny nr 1 tego załącznika, która określa stawki właściwe dla "linii elektroenergetycznych, przewodów kanalizacyjnych nie służących do odwodnienia drogi, gazowych ciepłowniczych i wodociągowych, urządzeń wodnych melioracji - realizowanych jako inwestycje celu publicznego".
Organ, który wydał przedmiotową decyzję, nieprawidłowo zinterpretował brzmienie załącznika nr 2 do uchwały, zaliczając kanalizację teletechniczną budowaną i eksploatowaną przez operatora publicznego do kolumny nr 3 - pozostałych urządzeń infrastruktury technicznej nie wymienionych w kolumnach 1 i 2, pomijając zupełnie wysokość opłaty za zajęcie prasa drogowego ustaloną w decyzji nr [...] za zajęcie tego samego terenu przez tą samą infrastrukturę telekomunikacyjną: Pogląd, iż urządzenia linii telekomunikacyjnych powinny zostać zaliczone do urządzeń wymienionych w kolumnie 1 załącznika nr 2 do uchwały, i że do urządzeń tych powinny mieć zastosowanie stawki opłat określone w tej kolumnie, został wyrażony również przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w sprawie o sygn. akt VI S.A./Wa 1638/05 uwzględnił skargę strony na decyzję SKO, która utrzymywała w mocy decyzję organu I instancji wydaną w analogicznej sprawie. W uzasadnieniu do powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził m.in. co następuje:
- kanalizację teletechniczną jako urządzenia zabezpieczające linie telekomunikacyjne, należy zaliczyć do przewodów kanalizacyjnych nie służących odwadnianiu drogi, za czym przemawia również konstrukcja kolumny drugiej, gdzie są wymienione przyłącza do urządzeń wskazanych w kolumnie pierwszej, w tym przyłącza telekomunikacyjne;
- strona posiada status operatora publicznego, a budowana przez nią kanalizacja stanowi część publicznej sieci telekomunikacyjnej przeznaczonej dla zapewnienia łączności publicznej - nie ma zatem (w ocenie Sądu) wątpliwości iż budowa tej kanalizacji stanowi cel publiczny w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami.
- w związku z powyższym okolicznościami urządzenia kanalizacji teletechnicznej strony należy zakwalifikować, w ocenie Sądu, do urządzeń wskazanych w kolumnie 1 (określającej stawki preferencyjne) załącznika do uchwały Rady [...] W. określającej stawki opłat za zajmowanie pasów drogowych.
Decyzją SKO w [...] z dnia [...] lipca 2007 r., wydaną po rozpoznaniu odwołania strony od decyzji ZDM z dnia [...] lutego 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z dyspozycją art. 40 ust. 12 pkt. 2 ustawy o drogach publicznych za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 4-6 ustawy. Sformułowanie "wymierza" oznacza, że organ ma obowiązek wymierzyć karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie (tj. przekroczenia terminu zajęcia pasa drogi). Również wysokość tej kary jest ustalona przez bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa i nie jest pozostawiona uznaniu zarządcy drogi publicznej.
Ustawa, ani żaden z aktów wykonawczych nie nakłada na zarządcę drogi obowiązku przypominania lub monitowania podmiotu, który umieścił reklamę co do upływu terminu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
Z akt sprawy bezspornie wynika, iż odwołująca spółka zajmowała samowolnie przedmiotowy pas drogowy w okresie od dnia [...] stycznia do dnia [...] lutego 2006 r. (co wynika z decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., w której określony został okres zajmowania pasa drogowego ul. A. na odcinku ul. S. - ul. A. oraz ul. S. na odcinku ul. P. - ul. A. w W. od dnia [...] lipca do dnia [...] grudnia 2005 r. oraz decyzji z dnia [...] lutego 2006 r., w której określony został okres zajmowania pasa drogowego ul. A. na odcinku ul. S. - ul. A. oraz ul. S. na odcinku ul. P. - ul. A. w W. (od dnia [...] lutego 2006 do dnia [...].12.2010 r.).
W tym stanie rzeczy uzasadnionym było przyjęcie przez organ, że zajęcia pasa drogowego odwołująca spółka dokonała samowolnie.
Sama strona podnosi, iż otrzymała decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. ustalającą okres zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oraz opłatę za zajęcie za zajęcie pasa drogowego ale nie zgadza się z określonym tam terminem zezwolenia.
Postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie dotyczy jednak decyzji z dnia [...] lutego 2007 r.
Odnosząc się do zarzutu sposobu wyliczenia opłaty za samowolne zajęcie pasa drogowego Kolegium wyjaśniło, że opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 art. 40 ustawy, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim (art. 40 ust. 5 ustawy). Dla obszaru [...] W. stawki opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych zostały określone w uchwale Rady [...] W., obowiązującej od dnia [...] października 2006 r.
W ocenie SKO w [...], argumenty podnoszone przez stronę nie zasługują na uwzględnienie. Kolumna nr 1 załącznika Nr 2 do uchwały po nowelizacji obejmuje linie elektroenergetyczne (w tym złącza kablowe, szafki elektroenergetyczne, transformatory), przewody kanalizacyjne służące do odprowadzania ścieków i wód opadowych, przewody gazowe, ciepłownicze i wodociągowe, urządzenia wodnych melioracji - realizowane jako inwestycje celu publicznego w rozumieniu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Taki stan rzeczy oznacza, że powoływanie się przez spółkę właśnie na przewody kanalizacyjne nie służące do odwodnienia drogi jest bezprzedmiotowe, zaś preferencyjne stawki z kolumny nr 1 nie mogą mieć zastosowania do studni SKR-2 i szafki telekomunikacyjnej, jako że urządzenia te nie zostały wymienione w kolumnie nr 1 i 2 załącznika Nr 2 do uchwały.
Za korzystnym dla spółki stanowiskiem nie mogła też w aktualnym stanie prawnym przemawiać okoliczność, że w kolumnie nr 2 załącznika Nr 2 w dalszym ciągu umieszczone są przyłącza telekomunikacyjne. Te w istocie nadal objęte są preferencyjną stawką opłaty, jednakże inne urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej niż przyłącza, nawet realizowane w ramach inwestycji celu publicznego, jako nie wymienione expressis verbis w kolumnach nr 1 i 2, są objęte stawkami z kolumny nr 3, tj. stawkami dla pozostałych urządzeń infrastruktury technicznej nie wymienionych w kolumnach nr 1 i 2.
Odnosząc się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w powołanym wyroku z dnia 29 listopada 2005 r. (VI SA/Wa 1638/05) przesądził, że pojęcie przewodów kanalizacyjnych nie służących odwadnianiu drogi jest pojęciem szerokim i obejmuje różnego rodzaju instalacje techniczne, które są umieszczane w przewodach kanalizacyjnych, SKO wskazało, że w obowiązującym obecnie stanie prawnym (tj. po przedstawionej wyżej nowelizacji uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] maja 2004 r.) wyrok ten stracił na znaczeniu. Sąd wywiódł bowiem korzystną dla strony interpretację przepisów w czasie, gdy kolumna nr 1 załącznika Nr 2 do uchwały wśród urządzeń infrastruktury technicznej w niej wymienionych zawierała "przewody kanalizacyjne nie służące do odwodnienia drogi". Skoro zatem zmienił się stan prawny, brak jest podstaw do uprzywilejowanego traktowania z punktu widzenia wysokości naliczonej opłaty wszystkich urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej.
Skargę na decyzję SKO w [...] z dnia [...] lipca 2007 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zarzucając jej naruszenie przepisów prawa, tj. art. 64 § 2 k.p.a. poprzez błędną jego interpretację i niewłaściwe zastosowanie, oraz uchwały Rady [...] W. poprzez błędną wykładnię załącznika nr 2 do uchwały i niewłaściwe jego zastosowanie.
Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skarżąca w całości podtrzymała i uszczegółowiła (przedstawiając m.in. poglądy piśmiennictwa) swoją argumentację użytą w odwołaniu.
Ponadto strona wskazała, że w kwestii opłat za zajęcie pasa drogowego należy mieć na uwadze przepis art. 40 ust. 9 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ustalający w sposób wyczerpujący katalog okoliczności, które można brać pod uwagę ustalając wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego. Są to:
1. kategoria drogi, której pas drogowy zostaje zajęty;
2. rodzaj elementu zajętego pasa drogowego;
3. procentowa wielkość zajmowanej szerokości jezdni;
4. rodzaj zajęcia pasa drogowego;
5. rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym.
Według strony, z analizy przepisów art. 40 ust. 9 ustawy o drogach publicznych, w połączeniu z definicjami zawartymi w prawie budowlanym (w art. 3 pkt 1 - definicja obiektu budowlanego, pkt 3 - definicja budowli oraz pkt 9 - definicja urządzenia budowlanego) wynika, iż jedynym kryterium odnośnie podziału urządzeń, które mogło być zastosowane przy ustalaniu stawek opłat za zajęcie pasa drogowego przez urządzenia infrastruktury technicznej, jest ich podział w zależności od tego czy chodzi o fragment sieci technicznej jako całości wraz z instalacjami i urządzeniami, czy o przyłącze do sieci technicznej, czy też pojedyncze urządzenia instalacyjne.
Tymczasem podział urządzeń zastosowany przez Radę [...] W. jest de facto podziałem według kryterium podmiotowego a nie przedmiotowego - urządzenia telekomunikacyjne są urządzeniami tego samego rodzaju jak urządzenia zaliczone do uprzywilejowanej grupy - zgodnie z definicjami zawartymi w prawie budowlanym oraz biorąc pod uwagę ich właściwości wpływające na sposób zajęcia pasa drogowego. Brak kwalifikacji linii i urządzeń telekomunikacyjnych do tej samej grupy co urządzenia energetyczne, gazownicze, itp. stanowi w istocie dyskryminację podmiotową, zakazaną przez art. 32 Konstytucji RP, a z drugiej strony przyznanie przez Miasto w sposób uznaniowy zwolnienia podatkowego sprzeczne jest z art. 40 ustawy o drogach publicznych oraz art. 217 Konstytucji.
Takie stanowisko reprezentują również organy sprawujące nadzór nad działalnością samorządu — dla przykładu strona przytoczyła rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody dolnośląskiego z dnia 26 marca 2004 r., sygn. PN.II.0911-10/9/04, oraz uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie z 6 lipca 2005 r., sygn. XIV/37/S/2005.
W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym przedstawiło już swoje stanowisko i ustosunkowało się do zarzutów podnoszonych przez stronę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję SKO w [...] z dnia [...] lipca 2007 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora ZDM z dnia [...] lutego 2007 r., którą nałożono na stronę karę pieniężną za samowolne zajęcie określonego odcinka pasa drogi powiatowej ul A. w W.
Strona podniosła wobec zaskarżonej decyzji dwa zarzuty: - naruszenia prawa procesowego, tj. art. 64 § 2 k.p.a. poprzez błędną jego interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz prawa materialnego – powołanej uchwały Rady [...] W. określającej wysokość stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze [...] W. (...) - poprzez błędną wykładnię załącznika nr 2 do uchwały i niewłaściwe jego zastosowanie.
W ocenie Sądu oba przedstawione zarzuty są zasadne.
Na zespół przepisów regulujących zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg składają się:
- ustawa o drogach publicznych, a zwłaszcza dotyczący tej kwestii art. 40 ustawy,
- wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 40 ust. 16 powołanej ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz.U. Nr 140, poz. 1481), które w § 1 określa treść wniosku ("Wniosek... powinien zawierać") jaki zajmujący pas drogowy przed planowanym zajęciem pasa powinien złożyć zarządcy drogi o wydanie zezwolenia, a w § 2 ustala treść wspomnianego zezwolenie ("Zezwolenie...powinno określać w szczególności:"); rozporządzenie nie precyzuje skutków złożenia wniosku o innej niż wymagana treści;
- wydana na podstawie delegacji zawartej w art. 40 ust. 8 powołanej ustawy uchwała "organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego" (w rozpatrywanej sprawie – Rady [...] W.) ustalająca dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość opłat za zajęcie 1m2 pasa drogowego, z ustaleniem ich górnej granicy.
W październiku 2007 r. zmianie uległa podjęta na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych uchwała Rady [...] W. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze [...] W., z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych. Mianowicie, uchwałą nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] sierpnia 2006 r., która weszła w życie z dniem [...] października 2006 r., zmieniono obowiązującą do tej daty uchwałę nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] maja 2004 r. Zmiana ta dotyczyła nie tylko stawek opłat za zajęcie 1m2 pasa drogowego, lecz również kwalifikacji urządzeń (ich rzutu poziomego), które są umieszczane w pasie drogowym. W konsekwencji przewody kanalizacyjne nie służące do odwadniania drogi, do których zaliczano również urządzenia kanalizacji teletechnicznej (zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1638/05), objęte stawkami preferencyjnymi (kolumna I tabeli), zostały zaliczone do pozostałych urządzeń infrastruktury technicznej nie wymienionych w kolumnach I i II, dla których stosowane są najwyższe stawki za zajęcie 1m2 pasa drogowego. Bez zmian, tzn. w tabeli II, objętej również stawkami preferencyjnymi, pozostawiono w uchwale z 2006 r. przyłącza telekomunikacyjne.
Strona w dniu [...] listopada 2005 r. złożyła wniosek o przedłużenie decyzji dotyczącej umieszczenia w określonych odcinkach pasa drogi powiatowej ul. A. przyłącza telekomunikacyjnego (o pow. 9,40 m2) oraz infrastruktury (kanalizacji) teletechnicznej (o pow. 89.28 m2). Decyzją Dyrektora ZDM z dnia [...] lutego 2006 r. zezwolono na funkcjonowanie tych urządzeń w pasie drogowym ul. A. na okres od [...] lutego 2006 r. do [...] grudnia 2010 r. Jednocześnie poinformowano stronę, iż zgoda na funkcjonowanie kanalizacji teletechnicznej (o pow. 89.28 m2) w przedmiotowym pasie drogi w okresie od [...] stycznia 2006 r. do dnia [...] lutego 2006 r. nie będzie mogła zostać załatwiona zgodnie z wolą strony. Oznaczało to, że ZDM wymierzy, w drodze decyzji, karę administracyjną za umieszczenie tych urządzeń w pasie drogi ul. A.
Jak wynika z akt sprawy, strona odwołała się od powołanej wyżej decyzji ZDM z dnia [...] lutego 2006 r. do SKO w [...], kwestionując prawidłowość ustalonej opłaty oraz początkowy termin obowiązywania zezwolenia (od [...] stycznia a nie od [...] lutego 2006 r.). SKO uchyliło zaskarżoną decyzję, a ZDM w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy dnia [...] czerwca 2006 r. ustalił opłatę zgodnie z wnioskiem strony - czyli według stawek określonych w kolumnie I załącznika nr 2 do uchwały nr [...] Rady [...] W. Nie dokonał jednak tą decyzją zmiany okresu na jaki została wydana decyzja, nie uwzględniając w tym zakresie wniosku strony.
Dnia [...] lutego 2007 r. Dyrektor ZDM wydał decyzję stwierdzającą zajęcie przez stronę pasa drogowego o powierzchni 89,28 m2 w pasie drogowym w ul. S. na odcinku ul. P. - ul. A. w W. bez stosownego zezwolenia w okresie od dnia [...] stycznia do dnia [...] lutego 2007 r. oraz nałożył na stronę z tego tytułu karę pieniężną. Wysokość tej kary została ustalona już na podstawie stawek ustalonych zmienioną (przez uchwałę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r.) uchwałą nr [...] Rady [...] W.
Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi (art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy) lub z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi (art. 40 ust. 12 pkt 2 ustawy), mające miejsce w rozpatrywanej sprawie, wszczęte z urzędu przez Dyrektora ZDM, jest postępowaniem odrębnym od postępowania wszczętego na wniosek strony w celu uzyskania lub przedłużenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg ( w rozpatrywanej sprawie – na umieszczenie w pasie drogowym kanalizacji teletechnicznej). Są to odrębne sprawy administracyjne.
Równocześnie nie ulega wątpliwości, że między wspomnianymi dwoma decyzjami, tj. zgodą z dnia [...] czerwca 2006 r. na zajęcie określonego odcinka pasa drogowego ul. A. i ustaleniem opłaty z tego tytułu oraz decyzją nakładającą karę za samowolne zajęcie tego pasa w okresie od [...] stycznia do [...] lutego 2006 r. istnieje ścisły związek faktyczny; jest to pewien ciąg, sekwencja decyzji administracyjnych, w której ustalenia wynikające z decyzji wcześniejszej mają istotny wpływ materialny na treść decyzji późniejszej, nakładającej karę na stronę (Pojęcie ciągu działań zostało wstępnie zarysowane w: A. Chełmoński, Przedsiębiorstwo państwowe wobec organów zwierzchnich. Wrocław 1960. Por. też tegoż autora: Ciąg działań prawnych w gospodarce państwowej jako przedmiot badań. Propozycja metodologiczna., Acta Universitatis Wratislaviensis nr 163, Wrocław 1972, str. 17). Wpływ ten wyraża się przede wszystkim w ustaleniu okresu samowolnego zajęcia pasa drogowego, będącego następstwem odmowy wyrażenia przez organ I instancji zgody na zajęcie pasa drogi w określonym okresie ([...] stycznia – [...] luty 2006 r.).
Jak stwierdza strona, wniosek o przedłużenie zgody na zajęcie przedmiotowego odcinka pasa drogowego ul. A. został złożony dnia [...] listopada 2005 r., czyli z ponad miesięcznym wyprzedzeniem. Zgodnie z art. 61 ust. 1 i 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Tak więc postępowanie w sprawie zajęcia (dalszego) przedmiotowego odcinka pasa drogowego ul. A. w W. zostało wszczęte z dniem otrzymania przez Dyrektora ZDM wniosku strony w tej sprawie.
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji skierował do strony – już po wszczęciu postępowania trzy pisma: z [...] listopada i [...] grudnia 2005 r., przypominające o konieczności ponowienia wystąpień o wyrażenie zgody na funkcjonowanie urządzeń w przedmiotowej lokalizacji oraz wskazujące na braki wniosku i możliwość wystąpienia o wydanie zgody na okres wieloletni, a także z dnia [...] stycznia 2006 r., uprzedzające stronę o obowiązku nałożenia na nią kary pieniężnej w wysokości 10-krotności opłaty zgodnej z uchwałą, która naliczana będzie do czasu uzyskania prawomocnej decyzji zezwalającej na dalsze funkcjonowanie urządzeń infrastruktury.
Wszystkie te wystąpienia mają charakter pism o nieokreślonym charakterze prawnym. Praktycznie tylko jedno z nich – z dnia [...] grudnia 2005 r. – wskazuje na braki wniosku, nie spełniającego wymagań określonych w powołanym wyżej rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego. Pismo to nie zawierało jednak wezwania wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Rozporządzenie, szczegółowo określając treść wniosku, nie precyzuje skutków złożenia wniosku z brakami. Oznacza to, że w takiej sytuacji ma zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a., określający skutek nieusunięcia braków w terminie siedmiu dni; skutkiem tym jest pozostawienie podania bez rozpoznania. W Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego (Warszawa 2000, C. H. Beck, wyd. 3, str. 319) wskazuje się, że braki co do wymagań formalnych, nie usunięte, powodują bezskuteczność podania. Tylko żądanie strony nie dotknięte brakami formalnymi jest zdolne do wywołania skutku prawnego wszczęcia postępowania w sprawie.
Oznacza to, że w prowadzonym postępowaniu w sprawie wyrażenia zgody na zajęcie pasa drogowego określonego odcinka ul. A. przez stronę w ogóle nie powinna zapaść decyzja rozstrzygająca sprawę co do jej istoty.
Prowadząc nieformalną wymianę pism, wskazującą m.in. na niechęć załatwiania spraw w trybie i formach przewidzianych w k.p.a., organ I instancji sam w istocie wykreował okres samowolnego zajęcia przedmiotowego odcinka pasa drogowego ul. A. przez stronę. Zamiast jednoznacznego załatwienia sprawy w terminie siedmiu dni od dnia wpłynięcia wniosku (żądania) strony organ I instancji sam uznał, że strona w dniu [...] stycznia 2006 r. wywiązała się z wezwania organu o objęcie wnioskiem okresu wieloletniego poprzez złożenie kolejnego wniosku z określeniem terminu wnioskowanego zajęcia od dnia [...] stycznia 2006 r. do [...] grudnia 2010 r., a następnie stwierdził, że wniosek został skompletowany – poprzez dołączenie doń wypisu z KRS – w dniu [...] lutego 2006 r., co umożliwiło organowi wydanie zgody na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego w dniu [...] lutego 2006 r. Nie ulega więc wątpliwości, że organ nie tylko wiedział, ale wręcz zachęcał stronę do modyfikacji wniosku mając świadomość, że doprowadzi to do późniejszego wydania zgody, a co za tym idzie – wobec funkcjonowania już kanalizacji teletechnicznej strony w przedmiotowym pasie drogowym – do stwierdzenia samowolnego zajęcia tego pasa drogowego do dnia wydania zgody.
Inicjując postępowanie i orzekając w kolejnej sprawie, ściśle związanej z wyrażeniem zgody na zajęcie pasa drogowego, tzn. w sprawie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, organ w całości pominął fakt własnego przyczynienia się do powstania opóźnienia zgody na zajęcie pasa drogowego, skutkujące nałożeniem kary pieniężnej na stronę. Było to, w ocenie Sądu, niedopuszczalne.
Przedstawionego mechanizmu nie dostrzegło również SKO w [...], według którego z akt sprawy bezspornie wynika, że odwołująca się spółka zajmowała samowolnie przedmiotowy pas drogowy w okresie od dnia [...] stycznia do dnia [...] lutego 2006 r. Kolegium skupiło uwagę na prawidłowości nałożonych opłat – w związku z dokonaną nowelizacją uchwały nr [...] Rady [...] W., tylko odnotowując podniesiony przez stronę zarzut naruszenia art. 7 i art. 8, a także art. 64 § 2 k.p.a.
Odnosząc się kolejno do podniesionego przez stronę zarzutu nieprawidłowego naliczenia kary, w oparciu o niewłaściwe, niepreferencyjne stawki (kolumna III zamiast kolumny I tabeli) należy zauważyć, że decyzja organu I instancji orzekającego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za samowolne zajęcie przez stronę części pasa drogowego ul. A. zapadła dnia [...] lutego 2007 r., zaś decyzja organu II instancji – dnia [...] lipca 2007 r.
Organy orzekające w sprawie jednomyślnie przyjęły, że w tej sytuacji miała już zastosowanie znowelizowana uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. uchwała nr [...] Rady [...] W., która ustaliła już nie tylko nowe stawki opłat za zajęcie 1m2 pasa drogowego, lecz również dokonała przekwalifikowania urządzeń (ich rzutu poziomego), które są umieszczane w pasie drogowym, przesuwając przewody kanalizacyjne nie służące do odwadniania drogi (wśród których mieści się według wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1638/05, również kanalizacja teletechniczna) z kolumny I (opłaty preferencyjne) do kolumny III tabeli, stanowiącej załącznik nr 1 do uchwały.
W związku z tym SKO w [...] odnosząc się do powołanego wyżej wyroku stwierdziło, że w obowiązującym obecnie stanie prawnym (tj. po przedstawionej wyżej nowelizacji uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] maja 2004 r.) wyrok ten stracił na znaczeniu.
Tymczasem oba orzekające w sprawie organy nie dostrzegły, że co prawda decyzje w rozpatrywanej sprawie nałożenia kary pieniężnej zostały wydane już w 2007 r., po nowelizacji wspomnianej uchwały Rady [...] W., ale dotyczyły okresu – jeśli się nawet z tym zgodzić – samowolnego zajęcia wyznaczonego odcinka pasa drogi ul. A. w W. w okresie od dnia [...] stycznia do dnia [...] lutego 2006 r., a więc poprzedzającym wspomnianą nowelizację. Tym samym nałożyły karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego zgodnie z przepisami, które nie obowiązywały w dacie zdarzenia i weszły w życie dopiero [...] października 2006 r.
Oznacza to, że organy obu instancji orzekające w sprawie naruszyły zasadę nieretroakcji, leżącą u podstaw demokratycznego państwa prawnego. W myśl zasady lex retro non agit, obowiązującej również w zakresie prawa administracyjnego, niedopuszczalne jest stosowanie nowych norm prawnych do zdarzeń zaistniałych w przeszłości. W ocenie Sądu obie wydane w rozpatrywanej sprawie decyzje naruszyły tą zasadę.
Według Sądu zarówno organ I, jak i II instancji, powinien – co należy podkreślić, jeśli w ogóle – zastosować stawki za samowolne zajęcie pasa drogowego ustalone w uchwale nr [...] Rady [...] W. przed jej nowelizacją, która weszła w życie z dniem [...] października 2006 r., a więc przed dniem wydania obu zakwestionowanych decyzji.
Tym samym, wbrew przytoczonemu wyżej twierdzeniu SKO w [...], w momencie orzekania w rozpatrywanej sprawie zachował moc wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1638/05, uznający, że wobec publicznego charakteru kanalizacji teletechnicznej (w rozumieniu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami) urządzenia z tego zakresu mieszczą się w zbiorczym pojęciu przewodów nie służących do odwodnienia drogi. Tezę tę potwierdzają pośrednio wyroki: NSA z dnia 10 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 811/05, LEX nr 236467 w myśl którego "1. W zasadzie bez znaczenia dla przynależności do kategorii definiowanej pojęciem "publiczny" jest charakter podmiotu podejmującego działania w zakresach, dla których określenia użyto słowo "publiczny". 2. Treść pojęcia "łączność publiczna" może być odnoszona także do działań podmiotów prywatnych, a skoro tak, to pojęcie to obejmuje działania takiego podmiotu polegające na dostarczaniu elementów sieci lub świadczenia usług, z czym mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. (...)"; WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1917/04, LEX nr 214341, stwierdzający, iż:" 1. Analizując pojęcie "innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń" należy wziąć pod uwagę dwa elementy: 1) przedmiot (cel) danego obiektu lub urządzenia, 2) znaczenie jakie można temu obiektowi lub urządzeniu przypisać. Natomiast prawnie obojętny jest element podmiotowy, to znaczy w jakiej formie działa podmiot realizujący określony cel. (...)", a także wyrok NSA z dnia 9 lutego 2000 r., sygn. akt I SA 363/99, LEX nr 55777, uznający, że "Zgodnie z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym w rozumieniu ustawy jest m.in. budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przy tak sformułowanym zapisie ustawowym dla oceny spełnienia przesłanki "celu publicznego" nie ma znaczenia, kto ten cel realizuje i kto jest jego inwestorem - Skarb Państwa, samorząd terytorialny czy inna osoba prawna. Również nie ma znaczenia, czy na danym obszarze ma ona charakter tranzytowy, czy też docelowy. (...)".
Oznacza to, że również przy nakładaniu kary pieniężnej za samowolne zajęcie pasa drogowego, jeśli byłoby to w ogóle uzasadnione, należało stosować stawki z tabeli I uchwały nr [...] Rady [...] W. w brzmieniu przed jej nowelizacją dokonaną uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r.
W konsekwencji należy uznać, że wydając sporne decyzje organy obu instancji błędnie ustaliły wysokość opłaty z tytułu zajęcia przez spółkę pasa drogowego za okres od dnia [...] stycznia 2006 r. do dnia [...] lutego 2006 r., co wywołuje konieczność ponownego ustalenia za ten okres opłaty – przy zastosowaniu stawek wskazanych w uchwale nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] maja 2004 r. (oczywiście po ustaleniu, czy nałożenie takiej kary jest zasadne).
Pozostałe zarzuty podniesione w skardze odnoszą się do sposobu ustalania opłat za zajęcie pasa drogowego – w sensie technicznym, więc w oczywisty sposób wykraczają poza kognicję Sądu, do którego zadań z całą pewnością nie należy kwalifikacja poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej do określonych klas opłat.
Reasumując, w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji orzekających w sprawie naruszyły zarówno przepisy postępowania, a w szczególności art. 7, art. 8 oraz art. 64 § 2 k.p.a., jak i przepisy prawa materialnego, tj. art. 40 ustawy o drogach publicznych oraz przepisy uchwały nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] maja 2004 r.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło