VI SA/Wa 1735/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na leczenie poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Pismem z 3 sierpnia 2016 r. K. S. (dalej skarżąca), drogą elektroniczną za pośrednictwem organu wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na leczenie poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu. Powyższą skargę opatrzoną podpisem elektronicznym skarżąca nadała za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP) w dniu 3 sierpnia 2016 r., a skarga została wydrukowana przez uprawnionego pracownika organu w dniu 4 sierpnia 2016 r. (vide pierwsza i kolejne strony skargi k. 2 i następne akt sądowych). Postanowieniem z dnia 17 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, z uwagi na wniesienie jej po terminie. Postanowienie Sądu zostało doręczone skarżącej w dniu 24 października 2016 r. Pismem z dnia 30 października 2016 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazała, że według jej wiedzy, "wyrażenie "urzędowe poświadczenie przedłożenia", jak i całe UPP jako dokument jasno oznacza otrzymanie dokumentu przez organ. (...) Powszechnie przyjęta (np. przy składaniu zeznań podatkowych) jest zasada, że data na UPP jest wiążąca." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek niezachowania terminu procesowego, gdy strona nie ponosi winy w jego uchybieniu. Wniosek o przywrócenie terminu może być skuteczny, jeżeli łącznie spełnione są następujące przesłanki: 1) brak winy w uchybieniu terminowi; 2) spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego; 3) złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu 4) równocześnie ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Jednym z bezwzględnych wymogów zastosowania instytucji przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w niezachowaniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w przekroczeniu terminu do dokonania czynności procesowej, można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu niedającej się przezwyciężyć przeszkody. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd winien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Przywrócenia terminu może zatem domagać się strona, która nie tylko przyznaje, że nie dokonała czynności w terminie, ale także jest w stanie uprawdopodobnić, iż stało się tak bez jej winy ze względu na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać. Z powyższych przepisów wynika, iż aby można było orzec o przywróceniu terminu do wniesienia skargi strona powinna: - uchybić terminowi dokonania określonej czynności w postępowaniu sądowym; - złożyć, za pośrednictwem organu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z równoczesnym dołączeniem jej do wniosku, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; - uprawdopodobnić okoliczność wykazującą, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przy czym dwa pierwsze warunki mają charakter formalny, których spełnienie umożliwia odniesienie się przez sąd orzekający w sprawie do merytorycznej zawartości wniosku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca zachowała tryb postępowania związany z przywróceniem terminu. Po pierwsze – jak wynika z postanowienia tutejszego Sądu z 17 października 2016 r. – skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi na kwestionowane rozstrzygnięcie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie wyrażenia zgody na leczenie poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu. Za spełnione należy również uznać złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ustawowym, siedmiodniowym okresie. Skoro przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu, w którym skarżąca dowiedziała się o tej okoliczności, a więc w dacie doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi (tj. 24 października 2016 r.), wniosek został nadany w dniu 31 października 2016 r., zatem mieścił się w dopuszczalnym okresie. Zauważyć przy tym należy, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie musiała składać wniosku za pośrednictwem organu. Skoro skarga została już wniesiona, zaś akta sprawy znajdowały się w już sądzie ponowne zachowanie pośredniego trybu wniesienia skargi należało uznać za niecelowe (vide: postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2008 r., sygn. akt II FZ 646/07, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1010/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 10 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 420/11 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła jednak, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uzasadniają braku winy skarżącej, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu skargi. Samo przeświadczenie skarżącej że "(...)wyrażenie "urzędowe poświadczenie przedłożenia", jak i całe UPP jako dokument jasno oznacza otrzymanie dokumentu przez organ.(...)" nie stanowi niezależnej od skarżącej przyczyny niezachowania terminu do wniesienia skargi. Podkreślenia wymaga, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 2010 r., sygn. akt. II OZ 849/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W związku z zaprezentowanymi wywodami argumentacja przedstawiona we wniosku nie dostarcza podstaw do uznania, że skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie powołanych przepisów art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.