VI SA/Wa 1750/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: Prezes NFZ", "Organ") z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M.Sp. z o. o. w likwidacji z siedzibą w K. (dalej: "strona skarżąca", "płatnik składek") od decyzji dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Dyrektor [...]OW NFZ") z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] orzekającej, że K. K. (dalej: "Zainteresowana") była objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania zawartej z płatnikiem składek umowy nazwanej przez strony "umową o dzieło", co do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o umowie zlecenia okresie od dnia 11 maja 2015 r. do dnia 21 czerwca 2015 r. Stan sprawy przedstawia się następująco. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. wnioskiem z dnia 15 maja 2019 r., znak: [...], zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie decyzji w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym Zainteresowanej, z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, na rzecz płatnika składek. Rozpatrując ww. wniosek, dyrektor [...]OW NFZ decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. wydaną na podstawie art. 65 pkt. 1, art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit e), art. 69 ust 1, oraz art. 107 ust. 5 pkt 16 w zw. z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1373 ze zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") w związku z art. 627 oraz art. 734 i 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm., dalej "k.c."), art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. Nr 2019 r, poz. 300 ze zm., dalej: "u.s.u.s.") ustalił, że Zainteresowana podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy o świadczenie usług na rzecz płatnika składek od dnia 11 maja 2015 r. do dnia 21 czerwca 2015. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wysłane do stron listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Decyzja kierowana do Zainteresowanej w dniu 4 grudnia 2019 r. odebrana została przez Pana A. L. (pełnoletni domownik). Natomiast decyzja kierowana do płatnika składek na adres widniejący w Krajowym Rejestrze Sądowym: ul. [...] nr 7 lok. 3, 31-030 K., po dwukrotnej nieskutecznej próbie doręczenia została zwrócona do nadawcy z adnotacją: "ZWROT, nie podjęto w terminie". W myśl art. 44 k.p.a. powyższe doręczenie uznano za dokonane w dniu 23 grudnia 2019 r. Od decyzji dyrektora [...]OW NFZ strona skarżąca wniosła odwołanie w dniu 11 marca 2020 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej). Prezes NFZ postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. Z 2020 r. poz. 1493) oraz art. 109 ust. 5 i 6 ustawy o świadczeniach stwierdził, że odwołanie wniesione zostało po terminie. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach, odwołanie od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wnosi się do Prezesa NFZ w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania. Tym samym termin do wniesienia przedmiotowego odwołania upłynął w dniu 30 grudnia 2019 r., natomiast płatnik składek wniósł odwołanie w dniu 11 marca 2020 r (data nadania pisma w placówce pocztowej), zatem odwołanie zostało złożone z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia. Ponadto Organ podkreślił, iż strona skarżąca nie złożyła wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w którym uprawdopodobniłaby, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Jak wyjaśnił Organ, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia, organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. o uchybieniu terminu. Natomiast w przypadku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ nie rozpatruje merytorycznie sprawy. Prezes NFZ wskazał, iż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu skutkowałoby, co do zasady, stwierdzeniem nieważności wydanej w takiej sytuacji decyzji organu II instancji (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w orzeczeniu z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/G1 1192/12). Strona skarżąca, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Prezesa NFZ z dnia [...] marca 2021 r. pismem z dnia 4 maja 2021 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 134 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że dniu [...] grudnia 2019 roku decyzja objęte przedmiotowym postępowaniem zostały skutecznie doręczona skarżącemu podczas gdy w toku postępowania przed organem rentowym (ZUS K.), skarżąca wskazała adres do korespondencji ul. [...] 48, [...] K., zaś na ten adres decyzja nie została skarżącemu doręczona; - skarżący powinien był składać wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, podczas gdy nie było ku temu uzasadnionych podstaw skoro przedmiotowa decyzja nie została doręczona a taki wniosek mógłby dotyczyć w sytuacji gdy decyzja jest doręczona i z przyczyn niezależnych od skarżącego nie została zaskarżona w terminie - a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie bo decyzji skutecznie nie doręczono. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła argumentacje dotyczącą swojego stanowiska w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Prezesa NFZ w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był m.in. art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) - dalej k.p.a., zgodnie, z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy organ odwoławczy obowiązany jest zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem bowiem skuteczności wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 109 ust. 5 ustawy o świadczeniach, odwołanie od decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego wnosi się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania. Wniesienie odwołania w terminie, umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu I instancji. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 k.p.a., w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, dostępny w CBOSA). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). Wskazać przy tym należy, że organ procedując w przedmiocie terminowości wniesienia środka odwoławczego jest zobligowany zbadać wnikliwie okoliczności dotyczące prawidłowości i daty doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bowiem doręczenie decyzji jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże określone prawnie doniosłe skutki. Jednym z nich jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie decyzja Organu w przedmiocie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, skierowana do Płatnika składek została wysłana, na adres widniejący w Krajowym Rejestrze Sądowym: ul. [...] nr 7 lok. 3,[...] K. Zgodnie z art.44 § 1 k.p.a. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. § 2. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. § 3. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. § 4. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W rozpoznawanej sprawie warunki ten zostały spełnione prawidłowo. Jak wynika z akt sprawy dokonane w sprawie doręczenie zastępcze zostało wykonane przez operatora pocztowego według zasad określonych w powyższym przepisie. W sytuacji, gdy strona kwestionuje doręczenie zastępcze z zastosowaniem fikcji prawnej doręczenia na podstawie art. 44 § 1-4 k.p.a. poprawnie wypełniony druk zwrotnego potwierdzenia odbioru jest dowodem niezbędnym dla ustalenia czy spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego. W rozpoznawanej sprawie druk zwrotnego potwierdzenia odbioru został poprawnie wypełniony i zawiera wszystkie istotne informacje. Warunkiem uznania pisma za doręczone na skutek upływu ustawowego terminu jego przechowywania w placówce pocztowej, w sytuacji niemożności jego doręczenia adresatowi osobiście lub za pośrednictwem dorosłego domownika, administracji domu, dozorcy domu, jest dwukrotne pozostawienie adresatowi zawiadomienia o miejscu przechowywania lub złożenia przesyłki. Zawarte w aktach sprawy adnotacje Poczty Polskiej jednoznacznie wskazują, że korespondencja była awizowana dwukrotnie - 6 grudnia 2019 roku, oraz po upływie 10 dni od tego terminu - 16 grudnia 2019 roku. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej Strony. W rozpoznawanej sprawie Organ zasadnie więc przyjął, że wszystkie przesłanki warunkujące uznanie przesyłki za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. zostały spełnione, co pozwalało organowi uznać decyzję za doręczoną w dniu 20 grudnia 2019 r. Organ co prawda błędnie wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że doręczenie nastąpiło w dniu 23 grudnia 2019 r.(korekty tej daty dokonano w odpowiedzi na skargę), jednakże okoliczność ta nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 44 k.p.a. pismo zostało uznane za skutecznie doręczone po upływie 14 dni od pierwszego awizowania korespondencji. Po dwukrotnej nieskutecznej próbie doręczenia, decyzja została zwrócona do nadawcy z adnotacją: "ZWROT, nie podjęto w terminie". Powyższe doręczenie należało uznać za dokonane w dniu 20 grudnia 2019 r. Doręczona w tym trybie decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie jej zaskarżenia. Termin do wniesienia odwołania upływał, wobec powyższego, w dniu 27 grudnia 2019 r. Natomiast Skarżący odwołanie wniósł pismem z dnia 11 marca 2020 r., a więc po terminie. Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Odnosząc się do zarzutów skargi, iż decyzja została doręczona nieskutecznie, ponieważ przekazano ją na adres niewskazany przez Skarżącego, który to adres do doręczeń Skarżący wskazał w postępowaniu przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, wskazać należy, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zarzut ten nie mógł być uznany za zasadny. Nie znajdują oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym twierdzenia Skarżącego, iż wskazywał przed organem ZUS-u adres do doręczeń inny niż adres siedziby Spółki wynikający z KRS. Ponadto zauważenia wymaga, iż postępowania przez ZUS i przed NFZ to postępowania odrębne, wymagające od strony każdorazowo odrębnie w każdym z tych postępowań, powiadomienia organu prowadzącego postępowanie o każdej zmianie adresu czy też adresie do doręczeń, innym niż adres siedziby spółki. Jednakże nawet i w tej kwestii zarzuty Skarżącego są niewiarygodne, bowiem, z przekazanych przez ZUS do NFZ dokumentów stanowiących załączniki do wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego brak jest jakichkolwiek dokumentów- pism Skarżącego wskazujących adres do doręczeń inny niż znajdujący się w KRS, jako siedziba spółki. Z dokumentów tych, jak trafnie wskazał Organ wynikają wnioski przeciwne. Wynika z nich bowiem, że pisma organu rentowego, były kierowane do Strony na adres widniejący w KRS, w dacie prowadzenia postępowania przez ZUS. Ponadto z odpisu pełnego KRS wynika, że Skarżący w okresie 28 sierpnia 2014 r. – 5 września 2019 r. miał siedzibę: ul. [...] 20, [...] K.; w okresie 5 września 2019 r. – 25 lutego 2020 r. miał siedzibę: ul. [...] 7/3, [...] K., a od dnia 25 lutego 2020 r. do dnia dzisiejszego ma siedzibę: ul. [...] 3/13, 30-319 K. Postępowanie przed ZUS toczyło się na przełomie 2017 r. i 2018 r. (z przerwami 23 maja 2017 r. – 31 grudnia 2018 r.) i jak wynika z akt sprawy adres, na który były kierowane przez organ ZUS jest zgodny z KRS tj. [...] K., ul. [...] 30. Taki adres widnieje w protokole kontroli ZUS nr [...], znak sprawy: [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., w aneksie nr 1 do protokołu kontroli płatnika składek nr [...]. Podzielić również należy stanowisko Prezesa NFZ, iż w piśmie Skarżącego kierowanym do ZUS Oddział w K., ul. [...] 2, [...] K. zawierającego zastrzeżenia do protokołu kontroli (data wpływu do ZUS – 4 luty 2019 r.) brak jest informacji i wskazania adresu do doręczeń, na który powołuje się Strona w skardze. Pismo zatytułowane "Informacja o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń do protokołu kontroli z dnia 31 grudnia 2018 r. " z dnia 18 lutego 2019 r. wysłane dnia 20 lutego 2019 r. jako adresata wskazuje: M. Sp. z o.o., ul. [...] 30, [...] K. Pismo to jest ostatnim w prowadzonym przez ZUS postępowaniu i kierowane jest na adres zgodny z KRS tj. ul. [...] 30, [...] K. Brak jest więc podstaw do kwestionowania ustaleń Prezesa NFZ, z których wynika, że ZUS kierował w postępowaniu korespondencję na adres widniejący w KRS, a Skarżący tę korespondencję odbierał. W konsekwencji, przyjąć należy, iż decyzja w rozpoznawanej sprawie została prawidłowo doręczona przez Prezesa NFZ, na adres wskazany jako siedziba Skarżącego w KRS. W przypadku doręczenia przesyłki podmiotowi będącemu spółką z o.o., tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, zastosowanie znajduje art. 45 k.p.a., zgodnie z którym jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art.44 k.p.a. stosuje się odpowiednio. Organ wszystkie wymogi dotyczącego prawidłowego doręczenia decyzji Stronie spełnił, prawidłowo wskazując w zaskarżonym postanowieniu zarówno datę doręczenia decyzji jak i datę wniesienia odwołania przez Stronę. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, iż wobec przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia odwołania oraz braku wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, organ odwoławczy był zobligowany wydać zaskarżone postanowienie. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.