VI SA/Wa 1754/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badawczej upoważnienia do przeprowadzenia badań automatów i urządzeń do gier p o s t a n a w i a odmówić B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych W dniu 3 września 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął złożony na urzędowym formularzu (PPPr) przez B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badawczej upoważnienia do przeprowadzenia badań automatów i urządzeń do gier. Strona skarżąca podnosiła we wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych, gdyż przychody spółki w 2011 r. w związku z wprowadzeniem przepisów ustawy o grach hazardowych zmalały znaczącą w stosunku do roku 2009 i 2010.W dacie sporządzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca posiadała środki "wyjęte" z automatów do gier o niskich wygranych i przygotowuje się do uiszczenia należności za miesiąc grudzień 2012 r., na które składają się: 66.000 zł tytułem podatku od gier, ok. 50.000 zł tytułem czynszu najmu za lokale, ok. 25.000 zł tytułem pozostałych wydatków. Środki trwałe spółki to w większości automaty do gier i niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie da się zbyć w Polsce ani za granicą, Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że wysokość kapitału zakładowego skarżącej spółki wynosiła 1.000.000 zł, a wartość środków trwałych to kwora 2.215.465,75 zł.. W ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości 379.743,93 zł, zaś na rachunku bankowym posiadała kwotę 35.755,04 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 13 września 2012 r. wezwano skarżącą spółkę, do nadesłania w terminie 14 dni: a/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2011, b/ sprawozdania z działalności w 2011 r. (o którym mowa w art. 49 ustawy o rachunkowości), c/ dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącą w roku bieżącym, d/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, e/ ostatniej złożonej w 2012 roku przez skarżącą spółkę deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7). Powyższe wezwanie, doręczono stronie skarżącej w dniu 24 września 2012 r., nie zostało przez nią wykonane. W dniu 2 listopada 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, wydał postanowienie, na podstawie którego odmówił przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia powołując się na przepisy art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dale cyt. jako p.p.s.a., wskazano, wskazano, iż ze względu na fakt, że skarżąca nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co poskutkowało odmową przyznania skarżącej prawa pomocy. W dniu 19 listopada 2012 r. strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw na powyższe postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy. W złożonym sprzeciwie podniesiono, iż brak jest podstaw do żądania dodatkowych dokumentów poza złożonym formularzem. Strona uczyniła zadość wymogom wskazanym w art. 243 § 1 p.p.s.a., składając na prawidłowo wypełnionym urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Przytaczając treść art. 255 p.p.s.a. strona skarżąca wskazała, że w świetle treści oświadczenia wnioskodawcy zawartego w przedmiotowym wniosku oraz informacji w nim przekazanych, wezwanie spółki do uzupełnienia wniosku jest niezasadne. Ponadto okoliczność nienadesłania ww. dokumentów nie zwalnia Sądu od obowiązku merytorycznego rozpoznania wniosku o udzielenie prawa pomocy, na podstawie takich informacji i uzasadnienia, jakie zostały zawarte w treści uzasadnienia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § l p.p.s.a. od zarządzeń wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 6 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Rozpatrując przedmiotowy sprzeciw Sąd miał na względzie przepis 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., w myśl którego przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie strona skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. B. Sp. z o.o. nie nadesłała stosownych dokumentów także wnosząc sprzeciw od postanowienia z dnia 2 listopada 2012 r., mimo iż z treści ww. postanowienia wynikało, że przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy jest niemożność oceny przez Sąd jej stanu majątkowego z uwagi na nienadesłanie przez stronę skarżącą ww. dokumentów. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej jest jej stan majątkowy. Wydanie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy umotywowane innymi przyczynami niż sytuacja materialna wnioskodawcy jest niedopuszczalne, ponieważ nie znajduje uzasadnienia w art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy (patrz; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 118/05 – niepubl.). W związku z powyższym Sąd musi ustalić, czy ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy osoba prawna wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego strony skarżącej. Odnosząc się do zawartego w sprzeciwie zarzutu strony skarżącej, iż brak jest podstaw do żądania dodatkowych dokumentów poza złożonym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy, albowiem treść oświadczenia strony skarżącej w nim zawartego oraz informacje w nim przekazane w pełni potwierdzają stan majątkowy skarżącej spółki, wskazać należy, iż jest on niezasadny. To strona powinna należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pochodzące od niej informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Jeżeli zawarte we wniosku dane okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja art. 255 p.p.s.a. zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z Sądem. Niedopełnienie tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 p.p.s.a. Jest to bowiem rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym Sąd ma możliwość uzupełnienia wniosku oraz ustalenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego wnioskodawcy. (vide: postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 238/12, LEX nr 1137744). W przedmiotowej sprawie zawarte we wniosku o prawo pomocy informacje były niewystarczające oraz budziły wątpliwości, stąd wezwanie do ww. dokumentów było w pełni uzasadnione. Ponadto podkreślić należy, iż odmowa przyznania prawa pomocy ze względu na niewykazanie przez stronę skarżącą spełnienia przesłanek wskazanych w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez nienadesłanie wymaganych dokumentów stanowi merytoryczne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W oparciu o wszystkie przedstawione powyżej argumenty stwierdzić należy, że strona skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w sprawie niniejszej. W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 259 § l i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.