VI SA/Wa 1754/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badawczej upoważnienia do przeprowadzenia badań automatów i urządzeń do gier p o s t a n a w i a: odmówić B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2013 r. oddalono skargę B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia jednostce badawczej upoważnienia do przeprowadzenia badań automatów i urządzeń do gier. W dniu 10 czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga kasacyjna B. Sp. z o.o. z siedzibą w B. od powyższego wyroku. Do skargi załączono sporządzony na urzędowym formularzu (PPPr) przez wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Strona skarżąca wskazała we wniosku, że przychody spółki w 2011 r. i w 2012r. w związku z wprowadzeniem przepisów ustawy o grach hazardowych zmalały znaczącą w stosunku do roku 2009 i 2010.W dacie sporządzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca posiadała środki "wyjęte" z automatów do gier o niskich wygranych i przygotowuje się do uiszczenia należności za miesiąc maj 2013 r., na które składają się: 64.000 zł tytułem podatku od gier, ok. 60.000 zł tytułem czynszu najmu za lokale, ok. 50.000 zł tytułem pozostałych wydatków. Środki trwałe spółki to w większości automaty do gier i niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie da się zbyć w Polsce ani za granicą, Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że wysokość kapitału zakładowego skarżącej spółki wynosiła 1.000.000 zł, a wartość środków trwałych to kwota 1.837.062,10 zł.. W ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości 300.486,38 zł, zaś na rachunku bankowym posiadała kwotę 23.486,43 zł. Z nadesłanych przez skarżąca spółkę dokumentów wynika, że w 2012 r., przy przychodzie netto w wysokości 9.006.433 zł strona skarżąca poniosła stratę w wysokości 300.486,38 zł. (załączono sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2012 oraz sprawozdanie zarządu spółki z działalności za rok obrotowy 2012 potwierdzające powyższe), natomiast w okresie 1 stycznia 2013 r. do 31 maja 2013 r. przy przychodzie netto w wysokości 995.365 zł poniosła stratę w wysokości 127.164,64 zł (załączono bilans okresowy potwierdzający powyższe). Ponadto z załączonego wyciągu z rachunku bankowego spółki wynika, że strona skarżącą na obsługę prawną w okresie 1 marzec 2013 r. – 30 czerwiec 2013 r. wydała kwotę 63.488,55 zł. W dniu 27 września 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy - wydał postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie częściowym. W uzasadnieniu postanowienia powołując się na przepisy art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej też jako p.p.s.a.) wskazano, iż strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W rozstrzygnięciu przywołano wysoki przychód netto na koniec 2012 roku sięgający kwoty 9.006.433 złotych oraz dysponowanie na rachunku bankowym środkami pieniężnymi przekraczającymi 23 486 zł, przeznaczonymi na pokrycie bieżących wydatków firmy. Pismem z dnia 14 października 2013 r. skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W złożonym sprzeciwie spółka zwróciła uwagę na skutki wejścia w życie ustawy o grach hazardowych znacznie ograniczające zakres eksploatowanych przez nią automatów (aktualnie jest to 25% poprzedniego stanu) a w konsekwencji jej przychody. Odnośnie środków znajdujących się w jej dyspozycji na rachunkach bankowych wskazała na priorytetowy charakter należności z tytułu podatku od gier i zobowiązań cywilnoprawnych z tytułu czynszu, jako wydatków warunkujących funkcjonowanie spółki. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej cyt. jako p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Istotnym jest, że ustawodawca nie wprowadza wymogu braku jakiegokolwiek majątku, ale warunek braku środków, gdyż tylko za pomocą środków pieniężnych ponoszone są koszty postępowania. Co więcej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż osoba prawna obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (p. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 266/08 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, że sytuacja strony skarżącej nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Nie można bowiem w realiach przedmiotowej sprawy mówić o braku środków w sytuacji, w której z przedłożonych wydruków z rachunku bankowego spółki wynika, iż na jej rachunek wpływają wpłaty z prowadzonej działalności opisywane jako "wrzutnia automat". Wpłaty te oscylują przy tym w granicach kilku tysięcy złotych, a część z nich przekraczała kwotę dwudziestu tysięcy. Niewątpliwe więc spółka, pomimo, że ograniczyła działalność, dysponowała kwotami pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych a struktura wydatków nie wskazuje na niemożność przeznaczenia posiadanych środków na uiszczenie wpisu sądowego w szczególności, iż spółka reguluje swoje należności względem innych podmiotów gospodarczych oraz organów administracji publicznej. Przyznania prawa pomocy nie uzasadnia przy tym strata za 2012 rok. Sama strata jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 260/08, niepubl.). Znacznie istotniejsze jest to, że skarżąca w dalszym ciągu uzyskuje przychody oraz to, iż tak posiadanymi środkami może swobodnie gospodarować. Odnosząc się z kolei do podniesionej w sprzeciwie argumentacji dotyczącej konieczności zabezpieczenia innych zobowiązań finansowych, podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do zapewnienia pokrycia kosztów sądowych ze środków państwowych strony, która dysponuje środkami finansowymi, jednakże chce je przeznaczyć na inny wydatek. Prawo pomocy nie może być widziane jako forma zabezpieczenia innych wydatków, uznawanych przez stronę za priorytetowe, bowiem to koszty sądowe - jako danina publiczna, muszą być uiszczone w pierwszej kolejności (p. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w postanowieniu z dnia 28 listopada 2011 r. sygn. akt II FZ 682/11). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.