VI SA/Wa 1770/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. sprawy ze skargi H. D. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zaświadczenia oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego działając na podstawie art. 58- 60 k.p.a. oraz art. 2, 5a ust. 3, 4 i 7 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7, poz. 25 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku H. D. odmówił przywrócenia terminu na złożenie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o wysokości należnego podatku dochodowego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za rok 2006. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż termin do złożenia zaświadczenia, ubiegający w dniu 31 maja danego roku, może zostać przywrócony na wniosek rolnika, złożony zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, o ile udowodni on, że niezachowanie terminu nastąpiło w skutek zdarzeń losowych. Prezes KRUS stwierdził, iż H. D. prowadzi działalność gospodarczą od [...] maja 2001 roku i z tego tytułu podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników do dnia 30 czerwca 2007 roku. Do wniosku o przywrócenie terminu dołączone zostało zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że uchybienie terminu nastąpiło w wyniku krótkotrwałej choroby w okresie od 30 maja 2007 roku do 8 czerwca 2007 roku. W ocenie organu przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 9 czerwca 2007 roku a zatem termin na złożenie wniosku upłynął w dniu 16 czerwca 2007 roku, natomiast wniosek zainteresowanej wpłynął do organu w dniu 4 lipca 2007 roku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H. D., zwana dalej skarżącą. Podniosła, iż corocznie otrzymywała wezwanie z Placówki Terenowej KRUS w D. przypominające o obowiązku składania zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o wysokości zapłaconego podatku. Ponieważ w roku bieżącym takiego pisma nie otrzymała była nieświadoma, że w dniu 31 maja upływa termin do złożenia zaświadczenia. Do wniosku załączyła zaświadczenie lekarskie. Wskazała także, iż w dniu 12 czerwca 2007 roku otrzymała decyzję o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników ze względu na niedostarczenie wymaganego zaświadczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 1904/07 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż jeżeli organ uznał, że uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego zaświadczenia nie daje podstaw do wydania postanowienia o przywróceniu terminu to mógł wydać postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wyłącznie w oparciu o normę prawa materialnego tj. art. 5a ust. 7 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wydanie zaś postanowienia o odmowie przywrócenia terminu materialnego w oparciu o normę prawa procesowego tj. art. 58 k.p.a. stanowiło naruszenie prawa skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez Prezesa Agencji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lipca 2008 r. sygn. akt II GSK 256/08 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał m.in., iż na gruncie niniejszej sprawy ocena legalności postanowienia winna być dokonana nie tylko przez pryzmat normy prawa materialnego, ale w powiązaniu z odpowiednio zastosowanymi przepisami k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, iż sądy administracyjne dokonują kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowch. Jak stanowi art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, iż ocena czy naruszenie przez skarżącą terminu do złożenia zaświadczenia oraz okoliczności faktyczne towarzyszące temu naruszeniu dają czy też nie podstawę do przywrócenia terminu i tym samym reaktywowania stosunku ubezpieczenia, winna być dokonana poprzez odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.a. Podnieść należy, iż przywrócone mogą być terminy proceduralne zarówno te mające charakter terminów ustawowych, jak i terminów wyznaczonych. Terminy materialno-prawne mogą być przywrócone przepisem ustawy, a przez organ administracji jedynie wówczas, gdy możliwość taką przewidują przepisy szczególne ( M. Romańska; Sądowa kontrola postanowień-uwagi de lege lata i de lege ferenda, " Glosa " 2001, nr 11, s. 2). W myśl art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. nr 7, poz. 25 ze zm.) zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego, o którym mowa w ust. 3, rolnik lub domownik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą lub współpracujący przy prowadzeniu tej działalności, podlegający ubezpieczeniu, obowiązany jest złożyć Kasie do dnia 31 maja każdego roku podatkowego. Zgodnie z art. 5a ust. 7 terminy określone w ust. 1 pkt 1 i ust. 4 mogą zostać przywrócone na wniosek zainteresowanego rolnika lub domownika, jeżeli ten rolnik lub domownik udowodni, że niezachowanie terminu nastąpiło wskutek zdarzeń losowych. Stosownie do treści art. 52 w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, której art. 123 stanowi z kolei, iż w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy k.p.a. A zatem ustawodawca poprzez system podwójnego odesłania nakazał stosować także do instytucji określonej w art. 5a ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w sposób odpowiedni przepisy k.p.a. dotyczące przywrócenia terminów. Odesłanie to pozostaje w korelacji z art. 180 k.p.a. który w sprawach ubezpieczeń nakazuje stosować przepisy kpa, chyba, że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Jak stanowi art. 58 § 1 k.p.a. uchybiony termin przywraca się na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. W doktrynie uznaje się zgodnie, że kryterium braku winy jako przesłanka uzasadniająca wniosek o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu określonej czynności. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się, więc z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu danej czynności. Przywrócenie terminu nie jest, zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz B. Adamiak i J. Borkowski 7.wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck z 2005 r. str. 334). W konsekwencji to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku. Okolicznością wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu mogą być takie zdarzenia faktyczne jak na przykład przerwa w komunikacji, nagła choroba niepozwalająca na wyręczenie się inną osobą, powódź czy pożar ( wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., I SA 1072/00- LEX nr 55307). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 § 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie do wniosku o przywrócenie terminu skarżąca dołączyła zaświadczenie lekarskie z którego wynika, iż w dniach od 30 maja 2007 roku do 8 czerwca 2007 roku była chora. We wniosku o przywrócenie terminu datowanym na dzień 27 czerwca 2007 roku, skarżąca wskazała, iż choroba ta była powodem uchybienia terminu do złożenia wymaganego zaświadczenia. Stwierdzić więc należy, iż przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 9 czerwca 2007 roku i od dnia następnego zaczął biec termin siedmiodniowy do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Słusznym jest więc stanowisko organu, iż termin ten upłynął w dniu 16 czerwca 2007 roku i tym samym prośba skarżącej datowania na dzień 27 czerwca 2007 roku została złożona po upływie terminu wskazanego w art. 58 § 2 k.p.a. Reasumując powyższe brak jest podstaw do uznania, iż zaskarżone postanowienie narusza prawo. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.