VI SA/Wa 1821/24

WyrokWSA w Warszawie2024-12-12

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Honorata Łopianowska, Justyna Żurawska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może w trybie autokontroli uwzględnić skargę w całości, jeśli nie uwzględnia wszystkich zarzutów i wniosków skargi, a także przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy może uwzględnić skargę w całości w trybie autokontroli tylko wtedy, gdy uznaje za zasadne wszystkie zarzuty i wnioski skargi oraz wskazaną w niej argumentację. W przypadku nieuwzględnienia części zarzutów lub wniosków, organ nie może wydać uchwały kasatoryjnej na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., lecz powinien pozostawić skargę do rozpoznania sądowi. Naruszenie tej zasady skutkuje uchyleniem zaskarżonej uchwały.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. zwróciła się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie o zwolnienie z opłaty szkoleniowej i składek członkowskich za rok 2022. Organ I instancji dwukrotnie odmówił zwolnienia, a decyzje te były uchylane przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (organ odwoławczy) i przekazywane do ponownego rozpatrzenia. Po trzeciej odmowie, utrzymanej przez organ odwoławczy, skarga Rzecznika Praw Obywatelskich została uwzględniona przez Prezydium NRA, które uchyliło wcześniejsze uchwały i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zaskarżyła tę uchwałę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących trybu autokontroli i niewłaściwe rozpatrzenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia marca 2024 r. oraz zasądził od Prezydium NRA na rzecz skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Honorata Łopianowska Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 11 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłaty szkoleniowej oraz składek członkowskich 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącej M. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi M. K. (dalej: "Strona", "Skarżąca") jest uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłaty szkoleniowej oraz składek członkowskich. Uchwała ta została wydana w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z dnia 14 stycznia 2022 r. Skarżąca zwróciła się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. (dalej także: "ORA", "organ I instancji") o zwolnienie od opłat za aplikację i zwolnienie od zapłaty składki samorządowej za rok 2022. Uchwałą z dnia 20 stycznia 2022 r. nr [...] ORA odmówiła Skarżącej zwolnienia z opłaty szkoleniowej za aplikację adwokacką oraz z obowiązku zapłaty ww. składek. Uchwała ta została uchylona uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej także: "Prezydium NRA", "organ odwoławczy") z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolejna uchwała ORA z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] również odmawiająca Stronie zwolnienia ze ww. opłat została uchylona uchwałą Prezydium NRA z dnia [...] listopada 2022 r., a sprawa ponownie została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po raz trzeci rozpoznając sprawę ORA, uchwałą z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...], odmówiła przyznania Skarżącej zwolnienia ze ww. opłaty i składek. Uchwała ta została następnie utrzymana w mocy uchwałą Prezydium NRA z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...]. Skargi od uchwały z dnia [...] sierpnia 2023 r. wnieśli: Skarżąca oraz Rzecznik Praw Obywatelskich. Skarga Strony na uchwałę Prezydium NRA z dnia [...] sierpnia 2023 r. została przekazana do tut. sądu i zarejestrowana pod sygn. VI SA/Wa 6122/23, natomiast skarga Rzecznika Praw Obywatelskich (zarejestrowana pod sygn. VI SA/Wa 1134/24) została przez Prezydium NRA uwzględniona. Na skutek skargi Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej także: "Rzecznik"), Prezydium podjęło rozstrzygnięcie, zaskarżone w sprawie. Uchwałą z dnia [...] marca 2024 r., na podstawie art. 60 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1184) oraz art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), dalej: "p.p.s.a.", Prezydium NRA postanowiło: 1) uwzględnić w całości skargę Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 27 lutego 2024r., 2) uchylić uchwałę Prezydium NRA z dnia [...] sierpnia 2023 r. utrzymującą w mocy uchwałę ORA w W. z dnia [...] kwietnia 2023 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy zwolnienia od opłat za aplikację i odmowy zwolnienia od zapłaty składki samorządowej za rok 2022, 3) uchylić uchwałę ORA w W. z dnia [...] kwietnia 2023 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy zwolnienia od opłat za aplikację i odmowy zwolnienia od zapłaty składki samorządowej za rok 2022 i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, 4) stwierdzić, że działanie nie miało miejsca bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu uchwały Prezydium NRA wskazało, że uwzględniając skargę mogło podjąć tylko decyzję kasatoryjną, albowiem taki jest wniosek skargi. Dalej wyjaśniło, że podziela stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich, iż organ I instancji nie zastosował się do wykładni i wytycznych Prezydium NRA przedstawionych w uchwale z dnia 24 listopada 2022 r. w odniesieniu do art. 76b ustawy Prawo o adwokaturze. Niezależnie zaś od powyższego Prezydium NRA wskazało, że ORA nie zebrała i nie rozpatrzyła całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Na str. 14 i następnych organ odwoławczy wskazał jakie to fakty winna ustalić ORA, żeby móc przystąpić w sposób prawidłowy do rozpatrzenia wniosku Strony. Wskazania te obejmują m.in. ustalenia w zakresie: stanu majątkowego Strony, w tym dochodów ze wszystkich źródeł, wyjaśnienia co wchodzi w skład dochodów, ustalenia czy dziecko Strony korzysta ze wsparcia instytucji zewnętrznych, w tym w ramach zbiórek i odpisów podatkowych, składu gospodarstwa domowego Strony, w tym rodziców i brata, partycypacji ojca dziecka w kosztach utrzymania dziecka. Nadto Prezydium NRA wskazało, że organ I instancji winien ustalić także, czy Strona poszukiwała pracy i gdzie, ustalić dochody wszystkich osób tworzących wspólne gospodarstwo domowe z aplikantką, w tym ich sytuację majątkową i finansową, zakres osobistych starań opieki nad dzieckiem przez ojca, niezbędne wydatki Strony i jej córki. Organ odwoławczy nakazał także przesłuchanie świadków celem ustalenia sytuacji finansowej Strony. Skargę na powyższą uchwałę z dnia [...] marca 2024 r. wniosła M. K., zaskarżając ją w całości. Uchwale tej zarzucono naruszenie: 1) art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775), dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. poprzez: a) wydanie uchwały kasatoryjnej w sytuacji, gdy w trybie tzw. autokontroli organ może wydać jedynie uchwałę w całości uwzględniającą żądanie strony tj. w niniejszym przypadku zwolnienie Skarżącej z opłat za rok 2022, b) przyjęcie, że wydana uchwała z dnia [...] marca 2024 r. w całości uwzględnia skargę Rzecznika, podczas gdy: - Rzecznik w swojej skardze zawarł twierdzenie, że nie ma żadnych podstaw faktycznych i prawnych do wspierania aplikantki przez jej partnera. Tymczasem uzasadnienie uchwały zmierza właśnie w tym kierunku tj. do ustalenia sytuacji majątkowej i zarobkowej tej osoby, na której nie ciąży ani obowiązek alimentacyjny, ani obowiązek opieki nad niepełnosprawną córką aplikantki; - Rzecznik nie domagał się przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a jedynie właściwej, prokonstytucyjnej wykładni art. 76b ust. 4 ustawy Prawo o adwokaturze oraz zrealizowania wytycznych z uchwały Prezydium NRA z dnia 24 listopada 2022 r. 2) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 i 2 k.p.a. poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy nie wykazano, że organ odwoławczy nie mógł we własnym zakresie naprawić wad postępowania pierwszoinstancyjnego co do wyjaśnienia "zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie", podczas gdy przepis art. 136 § 1 k.p.a. uprawnia organ odwoławczy do zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję (uchwałę). Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i zasądzenie od organu odwoławczego na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Strona przedstawiła szeroką argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Prezydium NRA wniosło o jej oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rzecznik Praw Obywatelskich nie zajął stanowiska. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. zarówno Skarżąca jak i organ podtrzymali dotychczasowe stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi Strony jest uchwała Prezydium NRA z dnia [...] marca 2024 r., którą organ odwoławczy postanowił: 1) uwzględnić w całości skargę Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 27 lutego 2024r., 2) uchylić uchwałę Prezydium NRA z dnia [...] sierpnia 2023 r. utrzymującą w mocy uchwałę ORA w W. z dnia [...] kwietnia 2023 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy zwolnienia od opłat za aplikację i odmowy zwolnienia od zapłaty składki samorządowej za rok 2022, 3) uchylić uchwałę ORA w W. z dnia [...] kwietnia 2023 r. (nr [...]) i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, 4) stwierdzić, że działanie nie miało miejsca bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Uchwała ta została wydana w oparciu o art. 54 § 3 p.p.s.a., w następstwie uwzględnienia skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na uchwałę Prezydium NRA z dnia [...] sierpnia 2023 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W tym miejscu przypomnieć należy, że sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, w świetle kryteriów wynikających z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935). Tak dokonana kontrola zaskarżonej uchwały doprowadziła sąd do przekonania, że przy jej wydaniu Prezydium NRA dopuściło się naruszenia prawa, w tym art. 54 § 3 p.p.s.a. W sprawie istota sporu sprowadza się do oceny, czy zaskarżona uchwała narusza przepis art. 54 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym "Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.". Wydanie zaskarżonej uchwały na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., wyznacza granice kognicji sądu orzekającego w niniejszej sprawie, albowiem sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zastosowania instytucji o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a., bada wyłącznie, czy zostały spełnione warunki określone tym przepisem, tzn.: czy doszło do uwzględnienia przez organ skargi w całości, a więc czy doszło do wydania rozstrzygnięcia czyniącego zadość woli strony skarżącej. Podkreślić przy tym należy, że oczekiwania strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy należy odnosić do meritum sprawy, a nie do formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 28.02.2019 r. I OSK 955/17). Skutkiem prawnym wniesienia skargi do sądu jest powstanie ex lege nowego stosunku prawnego, w którym organ administracji publicznej staje się tylko przeciwnikiem procesowym strony, traci zatem swe kompetencje do weryfikacji stosunku prawnego, ukształtowanego wcześniej przez wydanie decyzji administracyjnej, w znaczeniu materialnym i procesowym. Wyjątkiem jest w tym wypadku wynikająca z art. 54 § 3 p.p.s.a. kompetencja tego organu do weryfikacji zaskarżonej decyzji w trybie autokontroli. Ustawodawca dopuszcza bowiem ingerencję organu administracyjnego w spór zawisły z jego udziałem przed tym sądem, w ściśle ograniczonym zakresie, gdyż w swoim założeniu rozstrzygnięcie organu administracyjnego uwzględniające skargę w całości, powinno w zastępstwie wyroku sądowego czynić zadość żądaniom strony (tak: NSA w wyroku z 27.04.2017 r. I FSK 1261/15). Sąd podziela przy tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyartykułowane we ww. wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r., że każda ingerencja organu administracji w sprawę zawisłą przed sądem administracyjnym, wykraczająca poza dyspozycję art. 54 § 3 p.p.s.a. jest niedopuszczalna, jako godząca w określoną w art. 45 ust. 1 oraz w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP zasadę prawa do sądu. Określone w art. 45 ust. 1 oraz w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP prawo do sądu jest jednym z podstawowych praw jednostki i stanowi jedną z fundamentalnych gwarancji praworządności. Zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji: "Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd", a w art. 77 ust. 2 postanowiono, że "Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw". Z normy wyrażonej w art. 77 ust. 2 Konstytucji wynika, że stosując wykładnię przepisów ustawy zgodną z Konstytucją, należy je interpretować w taki sposób, aby nikomu nie zamykać drogi sądowej do dochodzenia naruszonych wolności lub praw. Jeżeli zatem w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 54 § 3 określono na zasadzie wyjątku instytucję, pozostającą w pewnym sensie w konkurencyjności z konstytucyjną zasadą prawa do sądu, uznając jednak, że jej realizacja, poprzez uwzględnienie skargi w całości, a więc uzyskanie rozstrzygnięcia oczekiwanego (w założeniu) od sądu, nie będzie godziła w prawa strony, a przyczyni się do szybszego załatwienia jej sprawy, zgodnego z jej żądaniami - niedopuszczalne jest czynienie wykładni umożliwiających organowi administracyjnemu jakąkolwiek inną ingerencję w sprawę zawisłą przed sądem administracyjnym, pozbawiającą stronę prawa do rozstrzygnięcia sporu przez sąd i uzyskania żądanego rozstrzygnięcia. Wyjątkowy charakter normy art. 54 § 3 p.p.s.a. wymaga jej ścisłej wykładni. Istotą instytucji autokontroli jest umożliwienie organowi administracji publicznej weryfikacji własnego działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę zgodności z prawem tego działania. Autokontrola prowadzi zatem do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że warunkiem skorzystania przez organ administracji publicznej z instytucji autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, co oznacza uznanie za zasadne zawartych w skardze zarzutów, podstawy prawnej i wniosków. Organ tylko wówczas może zastosować przepis art. 54 § 3 p.p.s.a., gdy uznaje za uzasadnione zarówno wszystkie zarzuty i wnioski skargi, jak i wskazaną w niej argumentację (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 26.09.2023 r. III SA/Wr 804/22). Przez uwzględnienie skargi w całości należy zatem rozumieć doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniem strony wynikającym z skierowanej przez stronę skargi do sądu. Wolno mu zatem uczynić tylko to, co wynika z treści skargi i jej żądania. Organ podejmujący rozstrzygnięcie w tym trybie nie ma więc możliwości wybiórczego uwzględnienia skargi. W przypadku niepodzielenia niektórych zarzutów, zakwestionowania przedstawionej w skardze oceny prawnej naruszeń prawa bądź nieuwzględnienia w całości wniosków, organ powinien zrezygnować z wydania rozstrzygnięcia w trybie autokontroli i przekazać skargę do rozpoznania sądowi (por. m.in. postanowienie NSA z 29.11.2012 r. II GSK 1859/12). Przy czym zadośćuczynienie skardze w całości, w rozumieniu omawianego przepisu, to doprowadzenie do stanu, w którym istota sprawy zostaje rozstrzygnięta ostatecznie, zgodnie z oczekiwaniami strony wynikającymi z treści skargi. Oczekiwania strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy należy odnosić do meritum sprawy, a nie do formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia. Zastrzec przy tym należy, że sama okoliczność obiektywnego naruszenia prawa nie jest wystarczająca do zastosowania instytucji autokontroli, koniecznym jest bowiem skorygowanie własnego działania w sposób pożądany przez stronę w skardze. W sprawie Prezydium NRA wskazało, że uwzględniło w całości skargę Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 27 lutego 2024 r. W wyniku uwzględniania skargi Prezydium NRA uchyliło własną uchwałę z dnia [...] sierpnia 2023 r. utrzymującą w mocy uchwałę organu I instancji oraz uchyliło uchwałę organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2023 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Tymczasem uchylenie uchwały organu I instancji, stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. może nastąpić jedynie wówczas, gdy uchwała ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Oznacza to, że tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy (por. wyrok NSA z 13.06.2017 r. II GSK 589/17). W ocenie Sądu, w skardze Rzecznika Praw Obywatelskich trudno doszukać się kwestionowania zaskarżonej decyzji w zakresie niewyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i oczekiwania takiego załatwienia sprawy, na co trafnie zwróciła uwagę Skarżąca. W petitum skargi z dnia 27 lutego 2024 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił Prezydium NRA naruszenie przede wszystkim przepisów ustawy Prawo o adwokaturze, tj. art. 76b ust. 4 oraz norm konstytucyjnych, tj. art. 2, art. 71 i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, wskazując m.in. na nieznajdujące uzasadnienia różnicowanie traktowania aplikantów będących opiekunami dzieci z niepełnosprawnościami odnoszące się do momentu powstania niepełnosprawności, pominięcie prawa wnioskodawczyni jako matki i głowy rodziny niepełnej do szczególnej pomocy ze strony władz. Rzecznik zarzucił także naruszenie art. 138 § 2a k.p.a. oraz art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a. wskazując, że organ odwoławczy zignorował własne wytyczne co do wykładni art. 76b ust. 4 ustawy Prawo o adwokaturze odnoszące się do wyjątkowego charakteru sytuacji Strony oraz możliwości częściowego zwolnienia z opłaty szkoleniowej sformułowane w poprzednich uchwałach kasatoryjnych. Wytyczne te zignorował również organ I instancji. W uzasadnieniu skargi Rzecznik Praw Obywatelskich wyraził pogląd o niezgodności z prawem stanowiska co do różnicowania sytuacji aplikantów w zależności od momentu powstania trudnej sytuacji. Wskazał, że takie różnicowanie nie uwzględnienia standardów konstytucyjnych. Przesłanką przyznania pomocy jest przesłanka wyjątkowości charakteru sytuacji aplikanta niezależnie od tego kiedy ta wyjątkowa sytuacja powstała. Rzecznik wskazał także, że przy rozstrzyganiu tego rodzaju wniosku winno brać się pod uwagę elementy podmiotowe związane z sytuacją życiową aplikanta, możliwościami zarobkowymi, sytuacją rodzinną i zdrowotną. Nadto zaakcentował, że Strona jest matką samotnie wychowującą dziecko, bez wsparcia ze strony ojca dziecka, zalicza się więc do rodziny "niepełnej". A zarówno matkom jak i rodzinom niepełnym Konstytucja RP przyznaje prawo do szczególnej pomocy władz publicznych. Rzecznik zarzucił także, że ORA zignorowała wytyczne Prezydium NRA co do nakazu rozważenia częściowego zwolnienia z opłaty. Podniósł nadto, że jeśli chodzi o możliwość uzyskania wsparcia finansowego od partnera, to w świetle polskiego prawa nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny względem partnerki ani jej dziecka. Tymczasem na stronie 14 i następnych uchwały Prezydium NRA stwierdziło braki w zakresie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nakazując przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zasadniczo w całości. Wskazując bowiem jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydium NRA nakazało ponowne ustalenie stanu faktycznego w zakresie sytuacji majątkowej i rodzinnej Skarżącej, w tym m.in. ustalenie osób z którymi Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, ustalenie ich stanu majątkowego, ustalenie partycypacji ojca dziecka Strony w jego utrzymaniu, ustalenie, czy dziecko Strony otrzymuje wsparcie instytucji zewnętrznych, czy Skarżąca poszukiwała zatrudnienia i gdzie ewentualnie go poszukiwała, gdzie aktualnie pracuje, ustalenie wysokości świadczenia alimentacyjnego, w tym czy Strona podejmowała kroki w celu jego podwyższenia, jaka jest wysokość niezbędnych wydatków ponoszonych przez Stronę, z uwzględnieniem wydatków na córkę, konieczny zakres leczenia i rehabilitacji, w tym ustalenie które z zaleceń są obowiązkowe, a które fakultatywne i które są lub mogą być realizowane ze środków publicznych. Nakazano także przeprowadzenie dowodów z zeznań szeregu świadków celem ustalenia faktów dotyczących sytuacji osobistej, majątkowej i zarobkowej Strony. Organ odwoławczy nie uwzględnił także stanowiska prawnego Rzecznika wyartykułowanego w skardze. Nakazał bowiem, jak już wyżej wskazano, ustalanie także i sytuacji majątkowej partnera Skarżącej, w sytuacji gdy Rzecznik wyraźnie wyartykułował pogląd, że "Jeśli chodzi natomiast o możliwość uzyskania wsparcia finansowego od partnera, to w świetle polskiego prawa nie ciąży na nim obowiązek alimentacyjny względem partnerki, ani jej dziecka.". W sytuacji, gdy organ nie podziela niektórych zarzutów, nie uwzględnia w całości wniosków, kwestionuje przedstawioną w niej podstawę lub ocenę prawną naruszeń, to nie może wydać rozstrzygnięcia na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., lecz powinien pozostawić skargę do rozpoznania sądowi, który oceni prawidłowość zaskarżonej decyzji zgodnie z wymogami art. 134 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, powyższe wskazuje, że Prezydium NRA naruszyło art. 54 § 3 p.p.s.a. w sposób oczywisty, nie uwzględniając skargi w całości, mimo zawarcia w rozstrzygnięciu takiego sformułowania, a w konsekwencji naruszone zostały ww. normy konstytucyjne. Zaś naruszenie art. 54 § 3 p.p.s.a. i art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej uchwały. Z treści art. 146 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd uwzględniając skargę na akt o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt, przy czym przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi z kolei, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a., orzeczono o uchyleniu zaskarżonej uchwały. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzona kwota obejmuje zwrot uiszczonej opłaty od skargi (200 zł), wynagrodzenie reprezentującego stronę pełnomocnika wedle stawki przewidzianej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935) – (480 zł) oraz zwrot kosztu poniesionej opłaty od pełnomocnictwa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło