VI SA/Wa 1849/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej - działając na podstawie przepisów art. 134 k.p.a. w zw. z art. 244 ust. 11 i ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm. – dalej także: p.w.p.) - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku z dnia 11 maja 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego przez skarżącą spółkę N. Sp. z o.o. z siedzibą w T. od decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2011 r. odmawiającej w części udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] marca 2011 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej - działając na podstawie przepisów art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz 145 ust. 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej - wydał decyzję nr [...]odmawiającą w części udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy [...], zgłoszony przez skarżącą spółkę N. Sp. z o.o. z siedzibą w T. W decyzji organ pouczył stronę skarżącą o trybie odwołania. Powyższa decyzja Urzędu Patentowego RP została prawidłowo doręczona skarżącej spółce w dniu 11 marca 2011 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki – w aktach administracyjnych). W dniu 13 maja 2011 r. skarżąca spółka złożyła do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2011 r., podnosząc w uzasadnieniu wyłącznie zarzuty merytoryczne dotyczące prawidłowości spornej decyzji odmawiającej w części udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy (dowód: koperta z datą nadania przesyłki w placówce pocztowej T. 1 – w aktach administracyjnych). W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki Urząd Patentowy RP - działając na podstawie przepisów art. 134 k.p.a. w zw. z art. 244 ust. 11 i ust. 3 p.w.p. - postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku z dnia 11 maja 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez organ decyzji z dnia [...] marca 2011 r. odmawiającej w części udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy [...]. W uzasadnieniu postanowienia Urząd Patentowy RP, powołując się na przepis art. 134 k.p.a. - stwierdził, iż warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania, dodając jednocześnie, że z kolei skutkiem uchybienia w/w wymogu jest bezskuteczność odwołania. W konsekwencji organ uznał, iż wobec złożenia przez skarżącą spółkę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po upływie ustawowego terminu, należało stwierdzić uchybienie terminu do jego wniesienia. W dniu 16 sierpnia 2011 r. skarżąca spółka N. Sp. z o.o. z siedzibą w T., reprezentowana przez rzecznika patentowego - działając za pośrednictwem organu – wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w postanowienie Urzędu Patentowego RP. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 243 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej – poprzez nieprzywrócenie terminu uchybionego bez winy skarżącej spółki. W uzasadnieniu skarżąca spółka potwierdziła fakt nadania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w placówce pocztowej w dniu 13 maja 2011 r., tj. po upływie ustawowego terminu, który mijał w dniu 11 maja 2011 r. Skarżąca spółka wskazała, iż w dniach poprzedzających datę 11 maja 2011 r. nastąpiła w siedzibie spółki awaria systemu komputerowego zawierającego niezbędne dane potrzebne do złożenia przedmiotowego wniosku. Strona podniosła, iż po usunięciu awarii po dniu 11 maja 2011 r., zakończono prace nad przygotowaniem wniosku. Niezależnie od powyższego strona wskazała, że w tym czasie w spółce była nieobecna (z przyczyn niezależnych) osoba mogąca podpisywać pisma zewnętrzne sporządzane przez skarżącą spółkę. Do skargi strona skarżąca załączyła pismo z dnia 13 sierpnia 2011 r. skierowane do Urzędu Patentowego RP, zawierające wniosek spółki o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] marca 2011 r. odmawiającą w części udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy [...]. We wniosku tym skarżąca spółka - powołując się na przepis art. 243 ust. 1 p.w.p. – uzasadniając podstawę przywrócenia terminu – podniosła te same, co zawarte w uzasadnieniu skargi - okoliczności, które w jej ocenie świadczą o braku winy w uchybieniu ustawowego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu organ stwierdził, że badając terminowość złożenia wniosku z dnia 11 maja 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zajął się sprawą przywrócenia terminu do złożenia tego wniosku, ponieważ do Urzędu Patentowego RP nie wpłynął w tej materii żaden wniosek od skarżącej spółki. Organ, powołując się na stanowisko doktryny - stwierdził, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej może nastąpić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego, a sam fakt dokonania tej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Ponadto Urząd Patentowy RP zauważył, iż załączony do skargi wniosek skarżącej spółki o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu z dnia [...] marca 2011 r., nadany został w placówce pocztowej w dniu 16 sierpnia 2011 r., a zatem po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., liczonego od dnia ustania, wskazanej przez skarżącą spółkę, przyczyny uchybienia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania spornego aktu lub czynności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga N. Sp. z o.o. z siedzibą w T. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], stwierdzające uchybienie przez skarżącą spółkę terminu do wniesienia wniosku z dnia 11 maja 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2011 r. odmawiającą w części udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy [...]- nie narusza przepisów prawa, w tym w szczególności przepisów art. 134 k.p.a. w zw. z art. 244 ust. 11 i ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, jak również art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż Urząd Patentowy RP, wydając sporne postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r., nie dopuścił się również obrazy powołanego przez stronę skarżącą przepisu art. 243 ust. 1 p.w.p. Należy zauważyć na wstępie, iż w świetle przepisu art. 244 ust. 11 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, do postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 12-14, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące rozpatrywania odwołania od decyzji. W tej sytuacji uznać należy, że Urząd Patentowy RP, rozstrzygając sprawę zainicjowaną wnioskiem skarżącej spółki z dnia 11 maja 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu odmawiającą w części udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy [...], miał nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących rozpatrywania odwołania od decyzji, w tym m.in. art. 134 k.p.a. Zgodnie z przepisem art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Według przepisu art. 244 ust. 4 p.w.p., termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją wynosi 2 miesiące, a zakończonej postanowieniem - 1 miesiąc od dnia doręczenia stronie decyzji lub postanowienia. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], odmawiająca w części udzielenia skarżącej spółce prawa ochronnego na znak towarowy [...], została prawidłowo doręczona stronie w dniu 11 marca 2011 r. W treści przedmiotowej decyzji organ dokładnie pouczył stronę skarżącą o trybie odwołania, wskazując ustawowy, przewidziany w art. 244 ust. 4 p.w.p. – dwumiesięczny termin na złożenia stosownego środka zaskarżenia. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, należy przyjąć, iż ustawowy dwumiesięczny termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy biegł od daty doręczenia w/w decyzji z dnia [...] marca 2011 r. skarżącej spółce, co w konsekwencji oznacza, iż termin ten upłynął w dniu 11 maja 2011 r. Należy zauważyć, iż z załączonego do akt administracyjnych sprawy dowodu potwierdzenia odbioru przesyłki listowej wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż datą doręczenia skarżącej w/w decyzji organu był 11 marca 2011 r. Fakt ten potwierdza zarówno podpis złożony przez osobę uprawnioną do odbioru korespondencji przez skarżącą spółkę przy tej dacie, jak również datownik placówki oddawczej widniejący na odwrocie dokumentu potwierdzenia odbioru przesyłki listowej. Ponadto należy wskazać, iż okoliczność ta została jednoznacznie potwierdzona również w uzasadnieniu skargi wniesionej do Sądu przez stronę. W tej sytuacji, przyjąć trzeba, iż składając wspomniany wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dopiero w dniu 13 maja 2011 r. (dowód: koperta z datą nadania przesyłki w placówce pocztowej T. 1 – w aktach administracyjnych), strona skarżąca ewidentnie dopuściła się przekroczenia ustawowego terminu do jego wniesienia. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy też zażalenia) ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w przepisach danej ustawy, zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w tej ustawie terminu. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, już stanowi jego uchybienie, albowiem jest to okoliczność (kategoria) obiektywna. Niewątpliwie organ, orzekając w instancji odwoławczej o uchybieniu terminu do odwołania, obowiązany jest w trybie prawidłowego postępowania ustalić okoliczności faktyczne, na których oparł swoje postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a., albowiem – w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowego przyjmuje się, że stwierdzenie przez organ II instancji uchybienia terminu do wniesienia odwołania, na podstawie art. 134 k.p.a., powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, czy skarżący przekroczył termin określony w przepisach. Brak takich wyjaśnień skutkuje naruszeniem norm zawartych w przepisach art. 7 i art. 77 k.p.a., co w konsekwencji prowadzi do uchylenia postanowienia (tak m.in. G. Łaszczyca /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom II, Komentarz do art. 104-269, LEX 2010, teza 8 komentarza do art. 134 k.p.a. i cyt. tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1994, SA/Gd 2813/93, Wspólnota 1994, nr 39, s. 14). W niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP, wydając postanowienie w trybie przepisu art. 134 k.p.a., poprzedził swoje rozstrzygnięcie dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, prawidłowo - zdaniem Sądu – ustalając, że skarżąca spółka przekroczyła ustawowy termin określony w przepisie art. 244 ust. 4 p.w.p. W ocenie Sądu, należy stwierdzić, iż wydając sporne postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r., organ nie dopuścił się jakichkolwiek uchybień formalnych, które uniemożliwiłyby dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do legalności (zasadności) podjętego rozstrzygnięcia. Sąd uznał jednocześnie, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia spełnia wymogi stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a., albowiem Urząd Patentowy RP wyraźnie wskazał w jego treści, dlaczego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, kierując się przesłankami zawartymi w przepisie art. 134 k.p.a. Zdaniem Sądu należy uznać, że argumenty podniesione przez spółkę w skardze są niezasadne i nie mogą mieć jakiegokolwiek istotnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, albowiem brak jest jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych do uznania za słuszny zarzutu strony dotyczącego rzekomej obrazy przez organ przepisu art. 243 p.w.p. W ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko Urzędu Patentowego RP wyrażone w odpowiedzi na skargę, iż organ ten, badając terminowość złożenia wniosku z dnia 11 maja 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie mógł zająć się sprawą przywrócenia terminu do złożenia tego wniosku, ponieważ do Urzędu Patentowego RP nie wpłynął w tej materii żaden wniosek od skarżącej spółki. Urząd Patentowy RP zasadnie uznał, powołując się na stanowisko doktryny, że organ administracji publicznej nie może działać w sprawie przywrócenia terminu z urzędu, albowiem może to uczynić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego, przy czym oświadczenie woli zainteresowanego w tym zakresie musi być wyraźne. Warto wskazać, iż zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że z art. 58 k.p.a. wynika jednoznacznie, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony. W tym zakresie wyłączona została możliwość wszczęcia postępowania przez organ administracji z urzędu. Dlatego też organ ten nie tylko nie ma obowiązku, ale nawet prawa wyjaśniać, dlaczego doszło do uchybienia terminu, czy nastąpiło to bez winy strony i czy ma ona świadomość uchybienia terminu, a jeżeli tak, to czy chce wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie (tak m.in. A. Matan /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom II, Komentarz do art. 104-269, LEX 2010, t. 8 komentarza do art. 58 k.p.a. i cyt. tam wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2008 r., I OSK 1297/07, LEX nr 497635, czy też wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2008 r., I OSK 1285/07, LEX nr 497633; por. także: B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 332). W związku z powyższym Urząd Patentowy RP nie mógł naruszyć zarówno art. 58 k.p.a., jak również wskazanego przez stronę skarżącą przepisu art. 243 ust. 1 p.w.p., albowiem nie mógł rozważać kwestii przywrócenia stronie stosownego terminu ustawowego, gdyż skarżąca spółka wraz z wnioskiem z dnia 11 maja 2011 r. nie złożyła jakiegokolwiek wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2011 r., załączając taki wniosek dopiero do skargi złożonej do Sądu w dniu 16 sierpnia 2011 r. (vide: pismo spółki z dnia 13 sierpnia 2011 r. – k. 6-7 akt sądowych). Jedynie na marginesie należy zauważyć, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych przyjmuje się, że do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu przed Urzędem Patentowym ma zastosowanie art. 58 k.p.a., a nie art. 243 ust. 1 p.w.p., albowiem wskazany przepis p.w.p. dotyczy jedynie terminów procesowych wyznaczonych stronie w toku rozpatrywania zgłoszenia dla dokonania określonych czynności (tak: m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie /w:/ wyrok z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2091/07; podobnie WSA w Warszawie /w:/ wyrok z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 648/11). W ocenie Sądu, należy w tej sytuacji uznać, iż Urząd Patentowy RP, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia wniosku z dnia 11 maja 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego przez skarżącą spółkę, prawidłowo zastosował przepisy art. 134 k.p.a. w zw. z art. 244 ust. 11 i ust. 3 p.w.p. Warto jednocześnie podkreślić, że organ winien rozpatrzeć (o ile tego dotychczas już nie uczynił) załączony do skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosek strony skarżącej z dnia 13 sierpnia 2011 r. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2011 r. odmawiającą w części udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy [...]. W ramach oceny tego wniosku, organ zobowiązany jest bezwzględnie pamiętać jednak o tym, iż wstępnym jego zadaniem jest dokładne zbadanie, czy strona wnioskująca o przywrócenie terminu zachowała siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Dopiero po jednoznacznym ustaleniu zachowania powyższego terminu ustawowego, organ winien przejść do oceny pozostałych dwóch przesłanek, których spełnienie konieczne jest do ewentualnego przywrócenia stronie terminu, a więc zarówno przesłanki braku jej winy w uchybieniu terminu, jak i przesłanki dopełnienia przez wnioskodawcę stosownej czynności wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.