VI SA/Wa 1852/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-14
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu funkcjonowania kiosku gastronomicznego może zostać wydane w sytuacji, gdy zarządca drogi uzna, że jego lokalizacja może negatywnie wpływać na bezpieczeństwo ruchu drogowego, mimo długoletniej obecności kiosku w tym miejscu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia działalności gospodarczej, takiej jak kiosk gastronomiczny, jest decyzją uznaniową zarządcy drogi. Nawet jeśli kiosk funkcjonował w danym miejscu przez wiele lat, zarządca drogi ma prawo odmówić wydania zezwolenia, jeśli uzna, że jego lokalizacja może negatywnie wpływać na bezpieczeństwo ruchu drogowego, zwłaszcza w kontekście modernizacji drogi i polityki poprawy bezpieczeństwa. Długoletnia obecność kiosku i jego renoma handlowa nie stanowią wystarczającej podstawy do przyznania zezwolenia wbrew ocenie zarządcy drogi.Stan faktyczny
Skarżący ubiegał się o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu funkcjonowania kiosku gastronomicznego. Organ I instancji odmówił wydania zezwolenia, wskazując na potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego po remoncie ulicy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące błędnej interpretacji przepisów, braku uzasadnienia oraz niezgodności uzasadnienia z faktycznym stanem sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2011 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oddala skargę
UZASADNIENIE...
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO), po rozpatrzeniu odwołania I. K. (skarżący), utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dróg Miejskich (działającego w imieniu Prezydenta W.) z [...] listopada 2010 r. o odmowie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej ul. E. w W. rej. P. w celu funkcjonowania kiosku handlowego o pow. 4 m2.
Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pan I. K. w dniu [...] września 2010 r. wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich (ZDM) z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. E. rej. P. w celu funkcjonowania kiosku handlowego (gastronomia) o pow. 4m2. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, iż kiosk handlowy usytuowany był w pasie drogowym ul. E. w rejonie P. na mocy decyzji z [...] grudnia 2009 r., określającej termin zajęcia terenu od [...] stycznia 2010 r. do [...] czerwca 2010 r. tj. do czasu rozpoczęcia przebudowy ul. E. W związku z planowanym rozpoczęciem inwestycji polegającej na remoncie ul. E. na odcinku od D. do ul. S. Zarząd Dróg Miejskich poinformował o tym stronę pismem z [...] czerwca 2010 r., jak również wezwał do usunięcia kiosku z pasa drogowego ul. E., co też skarżący uczynił.
Zarząd Dróg Miejskich analizując złożony wniosek stwierdził, iż po przeprowadzonym remoncie ul. E. zyskała nowy wizerunek i stała się jednym z reprezentacyjnych ciągów komunikacyjnych w centrum W. Powyższe oznacza, iż brak jest uzasadnienia dla dalszej lokalizacji kiosku gastronomicznego.
Powołując się na treść art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r., Nr 19, poz. 115 z późn. zm. - dalej jako u.d.p.) oraz orzecznictwo sądów administracyjnych organ I instancji uznał, że szczególnie uzasadniony przypadek nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Organ wskazał, że pas drogowy stanowi teren o szczególnym charakterze wynikającym z ważnej roli komunikacyjnej znajdujących się w nim dróg oraz obiektów i urządzeń związanych z funkcjonowaniem drogi. Z tego względu możliwości wykorzystania pasa drogowego dla celów niezwiązanych z potrzebami drogi zostały ustawowo ograniczone. Pas drogowy ze swojej istoty nie służy do prowadzenia działalności handlowej, w tym gastronomicznej.
Rozpatrując wniosek organ I instancji miał na uwadze fakty powszechnie znane, a mianowicie przyrost natężenia ruchu sieci ulic w W. na poziomie 6-7% w skali rocznej oraz stałej tendencji wzrostu liczby wypadków drogowych na poziomie 10,4% pomiędzy 2004 r. a 2006 r. Zdaniem organu w W. zaczęła się zarysowywać tendencja pogarszania stanu bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Krajowy Program Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2005 - 2007 - 2013 GAMBIT 2005 stwierdza m.in., że obecny stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce oraz członkostwo Polski w Unii Europejskiej wymagają podjęcia działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. W ocenie organu I instancji przedmiotowy kiosk handlowy został zaprojektowany w rejonie skrzyżowania w pobliżu przejść dla pieszych. W tym miejscu przebiega też ścieżka rowerowa. Dlatego usytuowanie obiektu handlowego w tym rejonie spowoduje dodatkowy ruch pieszych zaś zgodnie z powszechnie znanym Krajowym Programem Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2005-2007-2013 GAMBIT 2005 - "Cel 3: Ochrona pieszych, dzieci i rowerzystów " - piesi i rowerzyści należą do grupy największego ryzyka jako ewentualne ofiary wypadku drogowego. W roku 2003 na obszarze kraju śmierć poniosło 1878 pieszych i 694 rowerzystów, tj. 46% wszystkich ofiar śmiertelnych wypadków drogowych. W szczególności duża liczba wypadków z pieszymi (ponad 54%) występuje w miastach. Zadaniem organu jest zatem poprawa bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów, dorosłych i dzieci, co wiąże się z koniecznością weryfikacji istniejących aktów prawnych pod kątem zasad poruszania się pieszych i rowerzystów.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że wielokrotnie składał deklaracje co do przeprowadzenia zmiany wyglądu obiektu handlowego i jest gotów przyjąć wszelkie propozycje architektoniczne zgodne z nowym wizerunkiem ulicy E. Zdaniem skarżącego jako reprezentacyjny ciąg komunikacyjny ulica E. potrzebuje punktów użyteczności publicznej takich jak kioski prasowe i małych gastronomii, które zapewniają mieszkańcom i turystom codzienne niezbędne potrzeby, tak jak to się dzieje w innych stolicach Europy. W ocenie skarżącego kwestia taka nie może też stanowić podstawy odmowy zezwolenia na zajęcie fragmentu pasa drogowego. Jednocześnie skarżący podkreślił, że od początku swojej działalności w tym miejscu tj. od 1989 r. spełnia należne powinności wobec wszystkich urzędów państwowych m.in. ZDM. Skarżący wyraża w odwołaniu pogląd, że wykazanie istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku ciąży nie tylko na stronie lecz także na organie (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; sygn. akt II GSK 152/09 z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt II GSK 268/08 z dnia 29 lipca 2008 r. i sygn. akt II GSK 735/08 z dnia 9 lutego 2009 r.).
Skarżący podkreśla, że przez 21 lat pracy kiosk zdobył uznanie wśród mieszkańców W. i turystów, co jest potwierdzone przez ranking telewizji T. W. "najlepsze [...] w W.", gdzie zajął pierwsze miejsce oraz przez liczne wpisy w popularnych portalach internetowych takich jak F. i inne. Świadczone usługi są również reklamowane w różnych przewodnikach turystycznych. Kiosk gastronomiczny funkcjonował od 21 lat przy ul. E. i nigdy nie powodował zagrożenia i utrudnień ruchu drogowego, ponieważ miejsce jego położenia znajdowało się w odległości 16 m od krawędzi chodnika do krawędzi jezdni i kiosk był oddzielony kamiennym murkiem, co zapewniało bezkolizyjny ciąg komunikacyjny.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzje SKO podzieliło stanowisko organu I instancji.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania stwierdziło, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.
Zdaniem organu II instancji decyzja w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest decyzją uznaniową, zatem zarządca drogi decyduje, czy wyrazić zgodę na odstąpienie od ogólnej zasady ochrony pasa drogowego wyrażonej w art. 39 ust. 1 u.d.p. Przywołując treść przepisów ustawy o drogach publicznych, regulujących korzystanie z dróg publicznych różnych kategorii SKO stwierdza, iż za ochronę dróg jest odpowiedzialny zgodnie z art. 20 pkt 10 i 12 u.d.p., zarządca drogi. Do niego też należy wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (art. 20 pkt 8 u.d.p.). Działania stanowiące ochronę drogi realizowane są w obrębie pasa drogowego. Natomiast w procedurze wydawania decyzji zezwalającej na lokalizację obiektu budowlanego w pasie drogowym najistotniejszą kwestią jest dokonana przez właściwy organ ocena, czy istniejące w danym miejscu pasa drogowego warunki oraz ewentualne inne towarzyszące okoliczności złożą się na to, co ustawa określa mianem "szczególnie uzasadnionego przypadku" i czy w konsekwencji umożliwią odstąpienie od wspomnianego zakazu z art. 39 ust. 1 u.d.p. W ocenie Kolegium, przy podejmowaniu decyzji organ administracyjny I instancji zebrał wystarczający materiał dowodowy pozwalający na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
SKO stwierdziło, że z treści art. 39 ust. 3 u.d.p. wynika, że zezwolenie na lokalizowanie w pasie drogowym określonych obiektów lub urządzeń, (które ustawodawca określa w art. 40 również jako: "zajęcie pasa drogowego" lub "umieszczanie w pasie drogowym") jest dopuszczalne w "szczególnie uzasadnionych przypadkach". Termin ten nie został bliżej przez ustawodawcę określony, co pozwala przyjąć, że ocena okoliczności uzasadniającej "umieszczenie", czy "lokalizację" należy do właściwego organu administracji publicznej. W tym zakresie organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 729/08 (publ. LEX nr 518232). W ocenie Kolegium, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie tzw. "małej gastronomii" nie może zostać uznane za szczególnie uzasadniony przypadek, który przemawia za udzieleniem zezwolenia na zajęcie pasa ruchu drogowego. W szczególności podnoszone przez odwołującego się argumenty związane z uzyskaniem renomy handlowej oferowanych przez siebie produktów gastronomicznych w wyniku długoletniego funkcjonowania w przedmiotowym miejscu nie mogą stanowić dostatecznej podstawy do udzielenia zezwolenia za zajęcie pasa drogowego. W ocenie SKO można by rozważać czy istnieje taki szczególnie uzasadniony przypadek tylko w sytuacji gdyby w najbliższej okolicy w ogóle nie było punktów gastronomicznych, co nie ma miejsca w sprawie bowiem powszechnie wiadomym jest, iż w chwili obecnej w okolicy P. w W., znajduje się wiele lokali i punktów gastronomicznych, których funkcjonowanie nie koliduje z podstawowymi zadaniami pasa drogowego, jakim jest obsługa ruchu pojazdów, pieszych i rowerów.
Organ II instancji podkreślił, iż uznaniowość nie oznacza oczywiście dowolności zarządcy dróg lecz odebranie uprawnienia do kształtowania polityki udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego i przyjęcie, że już samo spełnienie przez wnioskodawcę wymagań wynikających z przepisów prawa rodzi po jego stronie roszczenie o uwzględnienie wniosku, nie może zostać zaakceptowane. W świetle systemowych rozwiązań nie ma przepisów gwarantujących osobom prowadzącym działalność gospodarczą możliwość umieszczania kiosków handlowych czy gastronomicznych w każdym miejscu, które uznają za odpowiednie, w tym także w pasie drogowym. Zdaniem SKO sam brak zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego w celu funkcjonowania kiosku handlowego w pasie drogowym nie może być uznawany za akt ograniczania prawa do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2008 r. II OSK 565/08, publ. Lex nr 518208).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zarzuciła organowi odwoławczemu błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 4 ust. 1, ust. 3 i ust. 21, art. 21 oraz art. 39 ust. 1 i 3 u.d.p., a także naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. oraz zasady praworządności (art. 7 k.p.a.) i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 9 k.p.a.).
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] listopada 2010 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że doszło do nieprawidłowej interpretacji art. 4 u.d.p. w kwestii pojęcia pasa drogowego. Stan faktyczny niniejszej sprawy dotyczy konkretnego miejsca, a mianowicie fragmentu ulicy E. w W. obejmującego chodnik w części o powierzchni 4 m2. Nie dotyczy natomiast "pasa drogi" w abstrakcyjnym ujęciu art. 4 ust.1, art. 39 ust. 1 i 3 oraz art. 40 ust. 2 u.d.p. Wobec tego rozważania o warunkach bezpieczeństwa ruchu pieszego i kołowego w ogólności zawarte w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji Zarządu Dróg Miejskich są bezprzedmiotowe.
Jednocześnie strona zarzuca, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (akapit 3 na stronie 3) mowa jest o okolicznościach usytuowania reklamy w pasie drogowym drogi powiatowej "A. w rej. ul. P. w W." Wobec tego uzasadnienie dotyczy innego miejsca, niż określone we wniosku skarżącego oraz nie konkretyzuje jakichkolwiek zagrożeń ruchu w tym miejscu ul. E. W tym kontekście strona stwierdza, iż zaskarżona decyzja SKO jest pozbawiona uzasadnienia gdyż uzasadnienie to nie związane rzeczowo z meritum sprawy, co skutkuje istotnym naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a.
Po drugie, zdaniem strony skarżącej organ administracji nie wykazał w niniejszej sprawie, że postawienie kiosku handlowego w konkretnym miejscu ul. E. spowoduje "zniszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości" oraz że będzie "zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego" w rozumieniu art. 39 ust. 1 u.d.p. W ocenie skarżącego rozważania w tym względzie zawarte w zaskarżonej decyzji SKO mają "charakter abstrakcyjny" i w żadnej części nie dotyczą konkretnej sytuacji drogowej, jaka wynikłaby z zajęcia pod kiosk powierzchni 4 m2 chodnika ul. E.
Strona stwierdza, iż przywołane w zaskarżanej decyzji przepisy art. 39 ust. 3 u.d.p. z jednoczesnym akcentowaniem "szczególnie uzasadnionego przypadku", jakim powinien być kiosk handlowy skarżącego, abstrahują od realiów niniejszej sprawy. Błędne jest bowiem przyjęcie w odniesieniu do ulicy w mieście rygorów i ograniczeń zawartych w definicji "pasa drogowego" w art. 4 pkt 1 u.d.p., gdzie na pasie drogowym dopuszcza się sytuowanie wyłącznie "obiektów budowlanych i urządzeń technicznych związanych z prowadzeniem zabezpieczeń i obsługą ruchu, a także urządzeń związanych z potrzebami zarządzania drogą". Zapis ten ma sens jedynie w odniesieniu do drogi poza miastem (poza terenem zabudowanym), gdzie ów pas ruchu służy wyłącznie do przemieszczania się pojazdów i pieszych. W mieście natomiast pas ruchu to ulica, a jej funkcja nie polega wyłącznie ani przede wszystkim na komunikacji pieszej i kołowej. Ulica w mieście służy również nieustannej wymianie towarów i usług, co jest zasadniczą funkcją miasta będącą u jego genezy; wszak miasta powstały i istnieją dla realizacji tych celów, a nie dla utrzymania ulic. Wzmiankowany ruch pieszy i kołowy jest związany z tymi celami i wyraża ich sens gospodarczy i społeczny. Dlatego "urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu" oraz "urządzenia związane z zarządzaniem ulicą" (z art. 4 pkt 1 ustawy) służą - w końcowym i istotnym efekcie - należytemu funkcjonowaniu ulicy w mieście, a nie "utrzymaniu pasa drogowego dla jego utrzymania, ani ochronie drogi dla jej ochrony" (art. 4 pkt 21 ustawy). Skarżący zauważa, iż organy postrzegają przepisy ustawy jako całkowicie wyabstrahowane od funkcji gospodarczych i społecznych, którym powinny służyć.
Strona wyraża także pogląd, że zastosowana w obu instancjach administracyjnych wykładnia literalna przepisów art. 4 pkt 1 i art. 39 ust.1 pkt 1 u.d.p. jest oparta na sformułowaniu "obiekt budowlany" zawartym w tych przepisach. Zatem skoro kiosk handlowy jest "obiektem budowlanym", to dotyczą go wszystkie ograniczenia i zakazy, jakie wiążą się z umiejscowieniem "obiektu budowlanego" w "pasie drogowym".
Według strony skarżącej powstaje wątpliwość, czy kiosk handlowy jest "obiektem budowlanym" w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, czy raczej "tymczasowym obiektem budowlanym" w myśl określenia zawartego w art. 3 pkt 5 tego Prawa. W następstwie tego, czy jest uzasadnione traktowanie kiosku handlowego na ulicy w kategoriach wyjątkowości, jak stanowi art. 39 ust. 3 u.d.p. Gdyby przyjąć za obowiązującą prawną definicję kiosku jako tymczasowego obiektu budowlanego, to należało by odrzucić jako bezpodstawne uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tej części, w której uznaje kiosk za obiekt budowlany podlegający regulacjom przepisów art. 4 ust. 1, 39 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 40 ust. 2 u.d.p. Reasumując strona wywodzi, że skoro pas drogi jest ulicą w mieście, za normę wypada uznać usytuowanie na niej lub przy niej wszelkich obiektów handlowych lub usługowych.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania, nie zaś pod względem słuszności.
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać że skarga jest niezasadna.
Prawne wywody skargi zdają się zmierzać do wykazania, że w odniesieniu do kiosku gastronomicznego umieszczonego na ulicy w mieście przepisy art. 39 ust. 3 u.d.p. nie mają zastosowania. W konsekwencji doprowadza to skarżącego do tezy, że skoro pas drogi jest ulicą w mieście, za normę wypada uznać usytuowanie na niej lub przy niej wszelkich obiektów handlowych lub usługowych.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy wyjaśnić pojęcie pasa drogowego w ujęciu ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z definicją pasa drogowego zawartą w art. 4 pkt 1 u.d.p. pas drogowy jest to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Natomiast jako drogę ustawa określa budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym (art. 4 pkt 2 u.d.p.). Z kolei ulica to według art. 4 pkt 3 u.d.p. jest to droga na terenie zabudowy lub przeznaczonym do zabudowy zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w której ciągu może być zlokalizowane torowisko tramwajowe. Z przytoczonych definicji wynika, że ulica jest szczególnym rodzajem drogi położonym na terenie zabudowanym i stanowi część pasa drogowego. W tym aspekcie sprawy zarzuty skargi kwestionujące kompetencje organów zarządcy drogi do orzekania w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez kiosk gastronomiczny nie mogą odnieść zamierzonego skutku.
Konsekwencją takiego zdefiniowania pasa drogowego jest przyjęcie w art. 39 ust. 1 u.d.p. zakazu dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zgodnie z tym przepisem zabrania się w szczególności lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Powyższa norma, poza tym, że dookreśla sam zakaz, służyć ma realizacji obowiązku zarządcy drogi sprawowania jej ochrony.
Z kolei zgodnie z art. 4 pkt 21 u.d.p. ochrona ta realizuje się w działaniach zarządcy drogi mających na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia jej klasy, ograniczenia funkcji, niewłaściwego użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu. Kierując się tymi strategicznymi dla zachowania przeznaczenia pasa drogowego założeniami, ustawodawca dopuścił, na zasadzie wyjątku, możliwość lokalizacji w pasie drogowym obiektów budowlanych i urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami drogi lub potrzebami ruchu drogowego - jak określił w art. 39 ust. 3 u.d.p. "w szczególnie uzasadnionych przypadkach i wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi wydanym w drodze decyzji administracyjnej". Decyzja ta, mająca uznaniowy charakter, poza określeniem rodzaju inwestycji, sposobu, miejsca i warunków jej umieszczenia w pasie drogowym, zobowiązywać ma inwestora do m.in. uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego dotyczącego prowadzenia robót w pasie drogowym lub na umieszczenie w nim obiektu lub urządzenia. Tym przepisem ustawodawca związał obowiązek uzyskania zezwolenia na lokalizację obiektu budowlanego z obowiązkiem uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na podstawie art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 u.d.p. Przepis art. 40 ust. 1 u.d.p., formułując obowiązek uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną drogi, powtarza niejako zasadę, iż pas drogowy służyć ma wyłącznie celom związanym z działaniami służącymi ochronie drogi w rozumieniu art. 4 pkt 21 u.d.p.
Ustawa o drogach publicznych nie definiuje pojęcia "obiekt budowlany", zatem odwołując się do właściwej dla tego pojęcia regulacji, tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), przez obiekt budowlany należy rozumieć budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 1 lit. b).
W tym stanie rzeczy bez wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy pozostaje podnoszona w skardze kwestia tymczasowego charakteru kiosku gastronomicznego w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo budowlane. Niewątpliwie taki kiosk jest obiektem budowlanym, który w drodze wyjątku może zostać umieszczony w pasie drogowym obejmującym także ulicę w mieście.
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że pozytywne rozpoznanie wniosku o wydanie zezwolenia stanowi odstępstwo od zasady, że w pasie drogowym nie wolno sytuować żadnych nie związanych z drogą budowli czy urządzeń. W konsekwencji nie znajduje oparcia w przepisach oczekiwanie, iż w przypadku wcześniejszego udzielenia przez właściwy organ zezwolenia, następne zezwolenie jest wydawane automatycznie.
W przedmiotowej sprawie organ, wskutek dokonania oceny warunków bezpieczeństwa na drogach W. i realizując politykę przeciwdziałania zagrożeniu bezpieczeństwa ruchu drogowego na ulicach W., przyjął iż w nowopowstałym ciągu komunikacyjnym w rejonie ul. E. ponowne usytuowanie kiosku gastronomicznego może szkodzić interesowi bezpieczeństwa ruchu drogowego. Działanie takie zdaniem Sądu, w świetle obowiązujących przepisów, nie narusza prawa i nie oznacza przekroczenia granicy swobody uznania administracyjnego.
Wbrew zarzutom skargi organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, które nie zostały skutecznie podważone przez skarżącego. Twierdzenia tego nie może zmienić podnoszona w skardze okoliczność, iż w uzasadnieniu decyzji SKO, na stronie 3 akapit 3 jest mowa o usytuowaniu reklamy w pasie drogowym drogi powiatowej " A. w rej. ul. P. w W. "zamiast ulicy E. Niewątpliwie pomyłka taka, będącą prawdopodobnie błędem komputerowym nie powinna mieć miejsca jednakże uchybienie to w ostatecznym rozrachunku nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Pomijając kwestionowany akapit , pozostała część uzasadnienia decyzji poświęcona jest ulicy E., zatem nie doszło do znaczącego naruszenia art. 107 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu organ II instancji odniósł się do wszystkich zasadniczych zarzutów odwołania. Sąd zauważa, że to do zarządcy drogi należy ocena, czy sytuacja na danym odcinku drogi jest aktualnie tzn. na datę rozstrzygania wniosku podmiotu zainteresowanego zajęciem pasa drogowego taka, że można dopuścić zlokalizowanie tam kiosku gastronomicznego. Natomiast wykazanie, że dany przypadek jest szczególny należy do wnioskodawcy, a do zarządcy drogi dokonanie oceny, czy rzeczywiście tak jest. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie powoływał się na żaden uzasadniony przypadek, a raczej na fakt, iż wcześniej otrzymał już decyzję zezwalającą na lokalizację kiosku i po remoncie ponownie oczekiwał na kolejne zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, co nie mogło znaleźć uzasadnienia faktycznego i prawnego.
W tej sytuacji zarzuty skarżącego nie mogą mieć decydującego znaczenia na końcową ocenę legalności decyzji organów obu instancji. Wskazane wyżej uchybienie, jakich dopuścił się organ II instancji polegające pozostają bez wpływu na ostateczną prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Sąd nie stwierdził także żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło