VI SA/Wa 1873/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-09

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Andrzej Wieczorek, Aneta Lemiesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej w specjalnej strefie ekonomicznej, wydane na czas oznaczony przed zmianą przepisów ustawy o SSE w 2001 r., może zostać uznane za nieważne w części dotyczącej okresu obowiązywania, jeśli późniejsza decyzja zmieniająca nie dotyczyła tego okresu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zezwolenie wydane na czas oznaczony przed zmianą przepisów ustawy o SSE w 2001 r. nie jest dotknięte wadą nieważności w zakresie określenia terminu jego obowiązywania. Zmiana przepisów po wydaniu zezwolenia nie unieważnia podstawy prawnej jego wydania na czas oznaczony. Decyzja zmieniająca zezwolenie, która nie dotyczyła okresu jego obowiązywania, nie wpływa na ważność pierwotnego terminu.
Stan faktyczny
Spółka G. Sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie nieważności zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w specjalnej strefie ekonomicznej w części dotyczącej okresu jego obowiązywania. Zezwolenie zostało wydane w 2000 r. na czas oznaczony, przed zmianą przepisów ustawy o SSE. Spółka argumentowała, że po nowelizacjach ustawy powinny mieć zastosowanie nowe zasady, zgodnie z którymi zezwolenie wygasa z upływem okresu ustanowienia strefy. Organ administracji odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że w dacie wydania zezwolenia istniała podstawa prawna do określenia terminu jego obowiązywania, a późniejsze zmiany przepisów nie wpływają na ważność zezwolenia wydanego zgodnie z ówczesnym prawem. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Rozwoju i Finansów. Spółka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2018 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w specjalnej strefie ekonomicznej oddala skargę G. sp. z o.o., poprzednio B. sp. z o. o., (dalej "skarżąca", "strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ("WSA") w Warszawie skargę na - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 19 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 282 ze zm.) - decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2017, nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności zezwolenia Nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. zmienionego decyzją Ministra Gospodarki i Pracy Nr [...] z dnia [...] września 2004 r. w części dotyczącej okresu obowiązywania. Postawę faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i prawne: W dniu [...] listopada 2000 r. udzielono spółce zezwolenia Nr [...] na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie strefy na terenie [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej (dalej "[...]SSE"). W punkcie I zezwolenia wskazano, że udziela się go do dnia 8 sierpnia 2016 r. W dalszej części zezwolenia wskazano warunki prowadzenia działalności gospodarczej na terenie [...]SSE. Zezwolenie zostało wydane m.in. na podstawie art. 16 ust. 1, 7 i 8 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. Nr 123 poz. 600 ze zm.), dalej "ustawa o sse". Następnie Minister Gospodarki i Pracy, decyzją z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] (dalej także jako "decyzja zmieniająca"), wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 16 ust. 4 ustawy o sse w związku z art. 6 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz. U. Nr 188, poz. 1840 ze zm., dalej "ustawa z 2003 r. zmieniająca ustawę o sse"), po rozpatrzeniu wniosku strony, zmienił przedmiotowe zezwolenie poprzez dokonanie zmiany w oznaczeniu przedsiębiorcy, rozszerzenie przedmiotu jego działalności gospodarczej określonego w zezwoleniu oraz zmniejszenie wysokości wydatków do poniesienia na terenie strefy do dnia 31 grudnia 2007 r. W decyzji z dnia [...] września 2004 r. organ wskazał, że na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpiono od uzasadnienia decyzji, gdyż uwzględnia ona w całości żądanie strony zawarte we wniosku o zmianę przedmiotowego zezwolenia. Pismem z dnia 28 lipca 2016 r. strona zwróciła się na podstawie art. 157 § 1 i § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zezwolenia Nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. skonwertowanego decyzją Ministra Gospodarki i Pracy Nr [...] z dnia [...] września 2004 r. w części dotyczącej okresu obowiązywania zezwolenia. Argumentując zasadność ww. wniosku strona wskazała, że utrzymanie w treści zezwolenia terminu jego obowiązywania, określonego w pkt I zezwolenia, nastąpiło bez podstawy prawnej i jest sprzeczne z art. 19 ust. 1 ustawy o sse w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z 2003 r. zmieniającej ustawą o sse. Skarżąca wskazała także, że w związku ze staraniami Rzeczypospolitej Polskiej o przyjęcie do Unii Europejskiej zaistniała konieczność dostosowania przepisów prawa polskiego do wymagań prawa unijnego. Wynikiem przedmiotowego dostosowania było wejście w życie ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 117, poz. 1228 ze zm., dalej "ustawa z 2000 r. zmieniająca ustawę o sse") oraz ww. ustawy z 2003 r. zmieniającej ustawę o sse. Zdaniem skarżącej w świetle przepisów ww. ustaw nowelizujących do przedsiębiorców, którzy zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w specjalnej strefie ekonomicznej uzyskali przed dniem 1 stycznia 2001 r. miały być stosowane nowe zasady prowadzenia działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej. Jedna z tych zasad stanowiła, że zezwolenie wygasa z upływem okresu, na jaki została ustanowiona strefa (w związku z nowelizacją art. 19 ust. 1 ustawy o sse). Procedura zmiany (konwersji) zezwoleń uregulowana w art. 6 ustawy z 2003 r. zmieniającej ustawę o sse była przewidzianym przez ustawodawcę sposobem na uzyskanie przez podmioty działające w specjalnych strefach ekonomicznych urzędowego potwierdzenia zastosowania do nich ex lege nowych zasad udzielania pomocy publicznej. Minister dokonując konwersji zezwolenia Nr [...] potwierdził zatem obowiązywanie wobec spółki nowych przepisów w ww. zakresie, co jednocześnie oznacza niemożność stosowania wobec spółki przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2001 r. Skarżąca powołała się na wyroki NSA z dnia 11 marca 2014 r., II GSK 136/13, z dnia 5 września 2014 r., II GSK 1095/13 oraz z dnia 9 września 2014 r., II GSK 939/13, które w jej ocenie potwierdzają, że do sytuacji skarżącej zastosowanie mają nowe reguły udzielania pomocy publicznej wynikające z ww. ustaw nowelizujących ustawę o sse, a tym samym uprawniona jest ona do prowadzenia działalności gospodarczej i do korzystania z pomocy publicznej do upływu okresu, na jaki została ustanowiona specjalna strefa ekonomiczna. W dniu [...] listopada 2016 r. Minister Rozwoju i Finansów, wydał decyzję Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności zezwolenia Nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. zmienionego decyzją Ministra Gospodarki i Pracy Nr [...] z dnia [...] września 2004 r., w części dotyczącej okresu obowiązywania zezwolenia. Organ stwierdził, że wniosek nie może być rozpatrzony pozytywnie ponieważ w sprawie nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Na dzień wydania zezwolenia, tj. [...] listopada 2000 r., istniała bowiem podstawa prawna do określenia terminu jego obowiązywania. Przepis art. 16 ust. 9 ustawy o sse w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2000 r., a więc w dacie wydania zezwolenia Nr [...] , przewidywał udzielanie zezwoleń na czas oznaczony. Termin określony w pkt I zezwolenia Nr [...] pozostaje zaś w związku z § 1 ust. 4 obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 czerwca 1996 r. w sprawie ustanowienia specjalnej strefy ekonomicznej w województwie [...] (Dz. U. Nr 88, poz. 397, z późn. zm.), zgodnie z którym [...]SSE miała zakończyć działalność w dniu 8 sierpnia 2016 r. Skoro zezwolenie Nr [...] zostało wydane na podstawie i w zgodzie z obowiązującymi wówczas przepisami ustawy o sse, to - w ocenie organu - nie można zarzucać, że zostało wydane bez podstawy prawnej. Istniała także podstawa prawna pozwalająca na wydanie decyzji zmieniającej. Takim przepisem był art. 6 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz. U. Nr 188, poz. 1840 ze zm. Na jego podstawie przedsiębiorca, który uzyskał zezwolenie przed dniem 1 stycznia 2001 r., mógł wystąpić z wnioskiem do ministra właściwego do spraw gospodarki o jego zmianę polegającą na zastosowaniu do niego przepisów dotyczących zwolnień podatkowych określonych w art. 5 tej ustawy w miejsce przepisów art. 12 ustawy o sse w brzmieniu z dnia 31 grudnia 2000 r. Przedsiębiorca mógł także wnioskować o zmianę warunków zezwolenia. Termin złożenia wniosku ograniczono do dnia 31 grudnia 2007 r. Skarżąca skorzystała z możliwości złożenia w ww. trybie wniosku o zmianę warunków udzielonego jej zezwolenia. W dniu [...] września 2004 r. Minister Gospodarki i Pracy wydał decyzję Nr [...], którą zmienił zezwolenie skarżącej we wnioskowanym przez nią zakresie. W decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. Minister podniósł także, że brak jest przepisu, który nakazywałby organowi, aby decyzje - wydawane na podstawie art. 6 ustawy z 2003 r. zmieniającej ustawę o sse - "dostosowywały" już wydane zezwolenia do nowych zasad funkcjonowania stref, w tym w zakresie terminów ich obowiązywania. Stwierdził ponadto, że postępowanie w trybie art. 6 ustawy z 2003 r. zmieniającej ustawę o sse było postępowaniem wszczętym na wniosek przedsiębiorcy, a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji zmieniającej było zgodne z żądaniem przedsiębiorcy. Organ, przywołując treść wyroku WSA w Gliwicach z dnia 8 kwietnia 2013 r., I SA/Gl 1057/12, oraz wyroku NSA z dnia 10 października 2015 r., II FSK 2206/13, podniósł, że zmiany przedmiotowego zezwolenia - które mogły mieć różny zakres zależnie od treści złożonego wniosku - były dokonywane w procesie stosowania prawa, którego wynikiem była decyzja zmieniająca. Treść tej decyzji przesądzała o zakresie zmian. Ustawodawca zdecydował, że zmiany w ww. zakresie nie dokonywały się automatycznie. Organ ponadto podkreślił, że zmiana zezwolenia miała na celu rekompensatę utraconych korzyści w związku z wprowadzeniem nowych, bardziej restrykcyjnych zasad udzielania pomocy w strefach. Przepis art. 6 ustawy z 2003 r. zmieniającej ustawę o sse z jednej strony oznaczał zgodę na zmianę uprawnień dotyczących zwolnień podatkowych określonych w art. 5 tej ustawy, a z drugiej strony pozwalał na ukształtowanie nowych obowiązków w zezwoleniu na zasadach korzystniejszych dla przedsiębiorcy. Skarżąca zdecydowała się na taką zmianę, zwracając się do Ministra Gospodarki i Pracy ze stosownym wnioskiem. Decyzją zmieniającą Minister Gospodarki i Pracy dokonał zmiany zezwolenia w żądanym zakresie. Powyższe nie oznacza jednak, że skarżącą przestaje obowiązywać ograniczenie czasowe korzystania z pomocy publicznej wynikające z treści samego zezwolenia, tj. termin jego ważności wpisany obligatoryjnie do wszystkich zezwoleń będących przedmiotem negocjacji akcesyjnych. Przedsiębiorca - nie zgadzając się z decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. - zwrócił się do Ministra Rozwoju i Finansów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy o sse, w związku z art. 6 ustawy z 2003 r. zmieniającej ustawę o sse poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że wskutek zmian legislacyjnych z 2000 r. i z 2003 r. wprowadzonych do ustawy o sse, do spółki mają w pełni zastosowanie zasady udzielania pomocy publicznej w specjalnych strefach ekonomicznych ukształtowane po dniu 1 maja 2004 r., czego skutkiem było bezpodstawne przyjęcie, że brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku spółki o stwierdzenie nieważności zezwolenia w części dotyczącej okresu. Minister Rozwoju i Finansów, rozpoznając ponownie sprawę, decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2016 r., podtrzymując dotychczasową argumentację. W skardze złożonej do WSA w Warszawie strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia przez Ministra nieważności konwersji zezwolenia (w części, w jakiej pozostawiła ona bez zmian punkt I Zezwolenia, tj. okres jego obowiązywania), która została wydana z rażącym naruszeniem art. 19 ust. 1 ustawy o sse w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z 2003 r. zmieniającej ustawę o sse z uwagi na utrzymanie w mocy - bez podstawy prawnej - pkt I zezwolenia, wyznaczającego okres obowiązywania zezwolenia krótszy niż okres, na jaki została ustanowiona [...]SSE; - art. 8 k.p.a. w związku z art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z 2003 r. zmieniającej ustawę o sse poprzez naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej w efekcie naruszenia zasady równości podmiotów strefowych oraz wprowadzenia ich w błąd co do możliwości ubiegania się o zmianę daty obowiązywania ich zezwoleń; - art. 19 ust. 1 ustawy o sse w brzmieniu nadanym ustawą z 2003 r. zmieniającą ustawę o sse w związku z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z 2003 r. zmieniającej ustawę o sse poprzez ich błędną wykładnię polegającą na: - nieuwzględnieniu przez Ministra okoliczności, że wskutek zmian legislacyjnych (wprowadzonych ustawą nowelizującą z 2000 r. i ustawą nowelizującą z 2003 r. oraz w związku z konwersją zezwolenia) do sytuacji skarżącej mają w pełni zastosowanie zasady udzielania pomocy publicznej w specjalnych strefach ekonomicznych obowiązujące po 1 maja 2004 r.; - uznaniu, że wobec braku odpowiednich przepisów przejściowych w ustawach nowelizujących ustawę o sse, brzmienie art. 19 ust. 1 ustawy o sse obowiązujące w dacie wydania konwersji zezwolenia (tj. w dniu [...] września 2004 r.) nie znajdzie zastosowania do skarżącej; - uznaniu, że zmiana warunku zezwolenia w postaci terminu jego obowiązywania wymagała wyraźnego wskazania żądania takiej zmiany we wniosku o konwersję zezwolenia; - art. 19 ust. 1 ustawy o sse w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą z 2003 r. poprzez jego nieusprawiedliwione niezastosowanie w niniejszej sprawie, wynikające z błędnego uznania, że w niniejszej sprawie należy stosować stan prawny obowiązujący w dacie wydania zezwolenia, tj. na dzień [...] listopada 2000 r. Skarżąca wniosła o: - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2016 r. na podstawie art. 135 ww. ustawy, - zobowiązanie Ministra Rozwoju i Finansów do wydania na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. decyzji stwierdzającej nieważność konwersji zezwolenia w części, w jakiej niedokonana została zmiana pkt I zezwolenia, - zasądzenie na rzecz skarżącej, na podstawie art. 200 i 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona skarżąca powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym podtrzymała stanowisko, że z uwagi na dostosowanie przepisów ustawy o sse do unijnych regulacji w zakresie m.in. terminu obowiązywania zezwoleń strefowych, w następstwie konwersji - zawarta w ustawie o sse w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2001 r. - regulacja o wydawaniu zezwoleń strefowych na czas określony przestała się odnosić do jej sytuacji prawnej. Do spółki znajdują już bowiem zastosowanie zasady obowiązujące od dnia 1 stycznia 2001 r., w tym ta wynikająca z art. 19 ust. 1 ustawy o sse, iż zezwolenie wygasa z upływem okresu, na jaki została ustanowiona strefa. Tak więc przy konwersji jej zezwolenia przez Ministra w dniu [...] września 2004 r. koniecznym było wykreślenie pkt I zezwolenia (wydanego jeszcze przed 1 stycznia 2001 r., a więc wydanego na czas oznaczony). Ponadto skarżąca wyjaśniła, że we wniosku nie wskazywała, że zezwolenie jako takie zostało wydane bez podstawy prawnej, lecz wniosła o stwierdzenie nieważności zezwolenia zmienionego konwersją w części, w jakiej konwersja pozostawiła bez zmian pkt I zezwolenia, tj. zakres obowiązywania zezwolenia. Konwersja zezwolenia (w wyniku której nie zmieniono pkt I zezwolenia) spowodowała, że do skarżącej znalazły zastosowanie dwa reżimy prawne jednocześnie, tj.: • w zakresie terminu ważności zezwolenia - przepisy ustawy o sse w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2001 r. - przewidujące czasowe ograniczenie jego ważności; • w zakresie pozostałych warunków - przepisy ustawy o sse w brzmieniu obowiązującym od 1 maja 2004 r. Skarżąca nie kwestionuje zatem samego faktu konwersji zezwolenia, lecz jedynie zakres przeprowadzonej konwersji, który nie dokonuje w trybie art. 6 ustawy nowelizującej z 2003 r. zrównania sytuacji skarżącej z innymi podmiotami działającymi na terenie stref, których zezwolenia były - po 1 stycznia 2001 r. - wydawane na okres obowiązywania strefy, a nie jak w przypadku skarżącej ze wskazaniem daty dziennej obowiązywania zezwolenia. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "p.p.s.a."). Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] maja 2017 r., jak i poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] listopada 2016 r., nie naruszają prawa. Istota problemu w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zezwolenie Nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. - także w związku ze skonwertowaniem go (czyli jego zmianą) decyzją z dnia [...] września 2004 r. - które jest zezwoleniem czasowym, dotknięte jest wadą nieważności w postaci braku podstawy prawnej w zakresie określenia terminu, do którego skarżąca może w strefie prowadzić działalność gospodarczą, a to skutkiem zmiany - już po wydaniu tego zezwolenia - przepisów ustawy, które wskazując, że zezwolenie wygasa z upływem okresu, na jaki została ustanowiona strefa (art. 19 ust. 1 sse w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2001 r.) nie dają już organowi upoważnienia do określenia terminu obowiązywania zezwolenia. Na tak postawione pytanie należy - w ocenie Sądu - odpowiedzieć negatywnie, tj. zmiana przepisów ustawy o sse w podanym wyżej zakresie nie mogła skutkować pozbawieniem podstawy prawnej zezwolenia Nr [...] wydanego przed tą zmianą i w konsekwencji doprowadzić do stwierdzenia jego nieważności w tej części. Podkreślenia wymaga, że decyzja Ministra Rozwoju i Finansów, stanowiąca przedmiot kontroli Sądu, wydana została w nadzwyczajnym trybie wzruszania decyzji ostatecznych, a mianowicie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Okoliczność ta ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny trafności oraz skuteczności podnoszonych przez stronę zarzutów. Z tego mianowicie powodu, że - jak podkreśla się w literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania, w którym wydano weryfikowaną decyzję, a celem tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja jest obarczona jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu tym organ nie może więc przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W przeciwieństwie do pozostałych dwóch trybów postępowania nadzwyczajnego, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej. Konsekwencją powyższego jest to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie dokonuje się - tak jak w postępowaniu zwykłym - oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań. Ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., I OSK 1021/13). Skoro zatem przedmiot kontroli Sądu stanowi wydana w nadzwyczajnym trybie decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności zezwolenia Nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. skonwertowanego decyzją Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] września 2004 r. w części dotyczącej pkt I tego zezwolenia, zawierającego rozstrzygnięcie o jego wydaniu na czas oznaczony, o wzruszenie którego to rozstrzygnięcia wnosiła strona skarżąca we wniosku z dnia 28 lipca 2016 r., to kontrola legalności tej decyzji nie może nie uwzględniać trybu, w jakim została ona wydana oraz wszystkich wiążących się z tym konsekwencji istotnych z punktu widzenia rekonstrukcji przedmiotu sprawy oraz jej granic. Powyższe zaś oznacza obowiązek Sądu uwzględnienia, że określone przepisem art. 156 § 1 k.p.a. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą podlegać ścisłej interpretacji, a ustalenie ich zaistnienia powinno być bezsporne i mieć oczywisty charakter. Przenosząc powyższe na okoliczności faktyczne sprawy wskazać należy, że skoro przepis art. 16 ust. 9 ustawy o sse w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2000 r., a więc w dacie wydania zezwolenia Nr [...] , przewidywał udzielanie zezwoleń na czas oznaczony, to nie można zasadnie zarzucać, że we wskazanym zakresie zezwolenie to zostało wydane bez podstawy prawnej. Nieuzasadnione jest zatem stanowisko strony upatrującej w tej części spornego zezwolenia braku podstawy prawnej, skoro w dacie jego wydania taka podstawa była, a późniejsze zmiany ustawy o sse (w tym ustawa z 2000 r. zmieniająca ustawę o sse, która z dniem 31 grudnia 2000 r. zniosła ust. 9 art. 16 sse, a w art. 19 ust. 1 tej ustawy wprowadziła zmianę, że zezwolenie wygasa z upływem okresu, na jaki ustanowiona została strefa) nie unieważniły tej podstawy względem zezwoleń udzielonych podmiotom gospodarczym przed dniem 1 stycznia 2001 r. Tak więc w dacie wydania kwestionowanego zezwolenia istniał przepis prawa powszechnie obowiązującego stanowiący podstawę do jego wydania na czas oznaczony, a zatem za uzasadnione i uprawnione należy uznać stanowisko Ministra Rozwoju i Finansów, z którego wynika, że organ administracji publicznej bez naruszenia prawa stwierdził brak zaistnienia przesłanki nieważności rozstrzygnięcia zawartego w pkt I tego zezwolenia, o której mowa w pkt 2 § 1 art. 156 k.p.a. Powyższe prowadzi do wniosku, że skoro dla oceny zaistnienia wymienionej przesłanki miarodajny jest stan prawny obowiązujący w dacie wydania "inkryminowanego" aktu, to późniejsza zmiana tego stanu prawnego nie może uzasadniać twierdzenia o zaistnieniu wymienionej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Tym samym, argumentacja strony skarżącej zmierzająca do wykazania potrzeby uwzględniania stanu prawnego wynikającego w spornym w sprawie zakresie z przepisów ustawy z 2003 r. zmieniającej ustawę o sse, nie może być uznana za trafną (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2017 r., II GSK 2279/17). Także okoliczność zmiany przywołanego zezwolenia, wbrew stanowisku skarżącej, nie ma w rozpatrywanej żadnego prawnie doniosłego znaczenia. Decyzja organu z dnia [...] września 2004 r. - zmieniająca zezwolenie Nr [...] - nie odnosiła się bowiem do terminu, na jaki zezwolenie to zostało udzielone, tylko do kwestii przewidzianych w art. 6 ust. 1 ustawy z 2003 r. zmieniającej ustawę o sse. W tym kontekście nie sposób - jak czyni to strona skarżąca - twierdzić, że decyzja zmieniająca pierwotnie udzielone spółce zezwolenie utrzymywała w mocy pkt I tegoż zezwolenia. Nic takiego nie miało bowiem miejsca, zważywszy na treść żądania wniosku strony o zmianę tego zezwolenia i wynikające z tego konsekwencje. We wskazywanym przez stronę skarżącą zakresie nie doszło, ani też nie mogło dojść, do formułowania przez organ administracji jakiejkolwiek autorytatywnej wypowiedzi kształtującej prawa adresata decyzji zmieniającej w sposób odmienny, niż w pierwotnie udzielonym zezwoleniu albowiem zmiany tych praw w zakresie odnoszącym się do czasu trwania udzielonego zezwolenia wnioskodawca się nie domagał, a organ administracji nie był uprawniony, ani też zobowiązany, aby o prawach tych we wskazanym zakresie rozstrzygać wobec braku wniosku strony (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2015 r., II FSK 2206/13). Zmiany zezwolenia Nr [...] w zakresie odnoszącym się do rozstrzygnięcia zawartego w jego pkt I, w świetle dotychczas przedstawionych argumentów nie sposób było również dokonać - a tak właśnie należałoby odczytać intencje i motywy działania strony skarżącej - w nadzwyczajnym trybie wzruszania decyzji ostatecznych, tj. w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jak już bowiem podkreślono na wstępie, celem wymienionego postępowania - ograniczonego wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej - nie jest merytoryczne rozpoznanie oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej materialnej i orzekanie o prawach lub obowiązkach strony (tak w powoływanym już wyroku NSA z dnia 15 listopada 2017 r., II GSK 2279/17). W tym też kontekście wskazać należy, że judykaty, na które w sprawie powołuje się strona, nie mogą stanowić argumentu podważającego prawidłowość kontrolowanego rozstrzygnięcia organu. Z tego mianowicie powodu, że wydane zostały na gruncie innych sytuacji, niż ta w rozpatrywanej sprawie. Orzeczenia w sprawach II GSK 3851/16 oraz II GSK 3905/16 odnosiły się do decyzji w przedmiocie zmiany zezwolenia wydanych w postępowaniu zwyczajnym. Natomiast orzeczenie w sprawie II GSK 939/13 wydane zastało na gruncie stanu faktycznego istotnie różniącego się od stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, co jasno i wyraźnie przecież wynika z uzasadnienia tego orzeczenia. W tamtej sprawie organ wadliwie wywiódł z treści art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o sse (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zezwolenia, tj. 6 kwietnia 2006 r.) że przepis ten stanowił wystarczającą podstawę do określenia przez ministra udzielającego zezwolenia daty, do której zezwolenia udzielono. W tej sytuacji nie sposób twierdzić, że w relacji do rozpatrywanej sprawy przywołane orzeczenia mają swoistego rodzaju wspólny mianownik. Tak bowiem nie jest. Biorąc powyższe pod uwagę skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło