VI SA/Wa 1913/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-12
Skład orzekający: Urszula Wilk, Małgorzata Grzelak, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia działalności pocztowej, która stwierdziła naruszenie art. 47 ust. 2 Prawa pocztowego przez przyjmowanie przesyłek z korespondencją o masie do 50 g za opłatą niższą niż 2,5 krotność opłaty za przesyłkę najniższego przedziału wagowego najszybszej kategorii, została wydana z rażącym naruszeniem prawa lub z naruszeniem przepisów postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania. Interpretacja przepisów Prawa pocztowego przez Prezesa UKE, dotycząca definicji przesyłki i warunków dopuszczalności świadczenia usług pocztowych przez podmioty inne niż Poczta Polska S.A., została uznana za prawidłową. Sąd podkreślił, że zarzut rażącego naruszenia prawa wymaga oczywistej sprzeczności między decyzją a przepisem, a spór o wykładnię nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto, organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, gdyż nie stwierdził wad uzasadniających jej uchylenie.Stan faktyczny
Spółka I. S.A. wniosła skargę na decyzję Prezesa UKE, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji nakazującej spółce zaprzestanie prowadzenia działalności pocztowej. Działalność ta polegała na przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłek z korespondencją o masie do 50 g za opłatą niższą niż 2,5 krotność opłaty za przesyłkę najniższego przedziału wagowego najszybszej kategorii, co stanowiło naruszenie art. 47 ust. 2 Prawa pocztowego. Spółka kwestionowała definicję przesyłki i zarzucała naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi I. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
[...] S.A. z siedzibą w [...], zwana dalej także skarżącą Spółką, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję nr [...] Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) z dnia [...] lipca 2010 r., którą organ utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. odmawiającą skarżącej stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] października 2008 r., nakazującej Spółce zaprzestania prowadzenia działalności pocztowej polegającej na przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłek z korespondencją o określonej masie i za określoną opłatą.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W wyniku przeprowadzonej w dniach [...] maja i [...] czerwca 2008 r. kontroli działalności operatora pocztowego [...] S.A. stwierdzono, że operator przyjął
i przemieścił przesyłki z korespondencją o masie niższej niż 50 g, za opłatą niższą niż 2,5 krotność opłaty za przesyłkę najniższego przedziału wagowego najszybszej kategorii określonej w cenniku powszechnych usług pocztowych operatora publicznego, co stanowi naruszenie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159 ze zm.) – dalej Pp..
W związku z powyższym, w dniu [...] października 2008 r. Prezes UKE wydał decyzję o nr [...], określającą zakres naruszenia oraz nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie 14 dni
od otrzymania decyzji. Decyzja ta nie została wzruszona przez skarżącą Spółkę poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej Kpa.
W dniu [...] grudnia 2009 r. skarżąca złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa UKE z dnia [...] października 2008 r. określającej zakres naruszenia, za które Prezes UKE nałożył decyzją z dnia [...] listopada
2009 r. na Spółkę karę pieniężną.
Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. Prezes UKE zawiadomił Spółkę
o wszczęciu w dniu [...] grudnia 2009 r. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2008 r.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. organ włączył do akt postępowania kopię pisma Spółki z dnia [...] września 2008 r. wraz załącznikami, kopię pisma z dnia [...] września 2008 r. oraz kopię decyzji, o której stwierdzenie nieważności wnioskowała skarżąca. [...] stycznia 2010 r. Spółka skorzystała
z przysługującego jej prawa zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. organ poinformował Spółkę
o możliwości ostatecznego wypowiedzenia się i zajęcia stanowiska w sprawie, przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku Spółki o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 2008 r.
Prezes UKE na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. w związku z art. 66 ust. 1 Pp. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji
z dnia [...] października 2008 r. Organ w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że skarżąca Spółka nie wykazała, jakoby doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, a decyzja z dnia [...] października 2008 r. wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,
w związku z czym nie zachodzą przesłanki przemawiające za uznaniem nieważności tej decyzji.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. skarżąca Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Zdaniem Spółki nie doszło do naruszenia art. 47 Pp., gdyż świadczenie usług na rzecz T. S.A. (T.) nie dotyczyło przesyłek w rozumieniu Prawa pocztowego. W jej ocenie zaplombowane skrzynie, które przyjmowane były przez Spółkę od T. celem ich przekazania do podmiotów zajmujących się zabezpieczaniem kopert nie spełniały cech przesyłek wskazanych w przepisie art. 3 pkt 16 Pp., ponieważ nie były opatrzone adresem i nigdy nie miały być doręczone adresatowi. Skarżąca podała, że w ogóle nie były to przesyłki i tym bardziej przesyłki z korespondencją, które powstawały dopiero po opatrzeniu kopert specjalnymi zabezpieczeniami. Uznała w związku z tym, że nie przyjmowała od T. przesyłek w celu ich przemieszczenia i doręczenia. Spółka podtrzymała także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania wskazując między innymi, że organ w swoim rozstrzygnięciu z dnia [...] października 2008 r. nie uzasadnił swojego stanowiska w należyty sposób, mając na uwadze normy zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Prezes UKE utrzymał w mocy swoją wcześniejsza decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wskazał, że uzasadnienie decyzji
z dnia [...] października 2008 r. spełnia wszelkie wymagane przepisami przesłanki, warunkujące prawidłowość jej wydania. Organ podkreślił, że przy jej wydaniu dokładnie wskazano podstawę prawną, dokonano analizy całego zebranego
w sprawie materiału dowodowego i jasno wyjaśniono zastosowanie konkretnych przepisów w odniesieniu do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy.
W konsekwencji Prezes UKE stwierdził, że prawidłowe było rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] października 2008 r. i nie zachodziły przesłanki, określone
w art. 156 § 1 Kpa., przemawiające za uznaniem nieważności tej decyzji. W związku z powyższym Prezes UKE podał, że nie było w przedmiotowej sprawie podstaw
do stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej Spółce zaprzestania prowadzenia działalności pocztowej, a więc decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. należało utrzymać
w mocy.
W skardze na powyższą decyzję Prezesa UKE, Spółka wskazała
na rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które, w jej ocenie, miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 47 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 16 i art. 3 pkt 22 Pp., poprzez podtrzymanie stanowiska w zaskarżonej decyzji, że skarżąca przyjmowała przesyłki do przemieszczenia celem doręczenia z naruszeniem wyłączności świadczenia usług zastrzeżonych dla Poczty Polskiej S.A. Spółka zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 2 Kpa., poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki uchylenia decyzji z dnia
[...] kwietnia 2010 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej zaprzestania prowadzenia działalności pocztowej przez skarżącą. Wniosła
o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. oraz decyzji ją poprzedzającej.
W uzasadnieniu skargi Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, wyrażonym w decyzji z dnia [...] października 2008 r., w której stwierdzono,
iż skarżąca wykonując umowę zawartą z T., poprzez odbiór od T. kopert
z korespondencją i przewożenie ich do firm zajmujących się konfekcjonowaniem przesyłek (zabezpieczaniu ich plombą), a następnie odbiór tych przesyłek przez spółkę zależną od skarżącej, narusza przepisy Prawa pocztowego. W opinii skarżącej takie założenie rażąco narusza przepisy wymienionej ustawy. Skarżąca stwierdziła ponadto, iż przepis art. 3 pkt 16 Pp. definiuje przesyłkę, jako rzeczy opatrzone adresem, przedłożone do przyjęcia lub przyjęte przez operatora w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi. Za przesyłkę z korespondencją uznaje się zaś informację utrwaloną na dowolnym nośniku fizycznym, w tym utrwaloną pismem wypukłym, opatrzoną przez nadawcę adresem, z wyłączeniem książek, katalogów, dzienników i czasopism. Jednocześnie skarżąca podniosła, iż przepis art. 47 ust. 2 Pp. dotyczy jedynie przyjmowania, przemieszczania i doręczania przesyłek.
W ocenie Spółki o naruszeniu art. 47 ust. 2 Pp. można mównic tylko w sytuacji, gdy dany podmiot przyjmuje do doręczenia przesyłki, o których mowa w art. 3 Pp. Koperty z korespondencją uzyskują przymiot przesyłki, jedynie w przypadku ich zaadresowania oraz załączenia dodatkowej plomby. Zdaniem skarżącej
za słusznością prezentowanego poglądu przemawia komunikat Prezesa UKE
z [...] sierpnia 2008 r., w którym wskazano, że zasady obliczania masy przesyłek przyjmowanych, przemieszczanych i doręczanych zarówno przez Pocztę Polską, jak i innych operatorów są porównywalne, a więc przy określeniu masy przesyłki uwzględnia się zarówno jej opakowanie, jak i zabezpieczenie. Natomiast podczas kontroli zostało ustalone, że Spółka przyjmowała od T. zamknięte i zaplombowane kontenery zawierające koperty z korespondencją. Kontenery te nie posiadały adresu
i nie były przeznaczone do doręczenia. Usługa odbioru zaplombowanych kontenerów zawierających koperty z korespondencją i przewozu ich do miejsca zabezpieczenia nie może być, zdaniem Spółki, utożsamiana z usługą przyjmowania przesyłek w celu ich przemieszczenia i doręczenia. W ocenie skarżącej o powstaniu przesyłek
w rozumieniu Prawa pocztowego można mówić dopiero po zabezpieczeniu specjalną plombą wyjętych z kontenerów poszczególnych kopert.
Z tych względów postawiony przez Prezesa UKE zarzut, że skarżąca Spółka przyjmowała do doręczenia przesyłki, stanowiący podstawę wydania decyzji nakazującej zaprzestania prowadzenia działalności pocztowej, nie ma, w jej ocenie, uzasadnienia w świetle przepisów Prawa pocztowego, tj. art. 47 ust. 2 oraz art. 3 pkt 13 i art. 3 pkt 22 Pp..
Skarżąca podniosła również, iż Prezes UKE utrzymując w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r., dopuścił się naruszenia przepisów procedury administracyjnej, nakazującej w takich przypadkach uchylenie wadliwej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy (względnie uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w pierwszej instancji).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie na uwagę zasługuje ocena prawna dokonana przez Prezesa UKE, na skutek przeprowadzonej kontroli u operatora pocztowego – skarżącej Spółki, podjętej w celu stwierdzenia zgodności świadczenia usług pocztowych przez Spółkę z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 16 i art. 3 pkt 22 Prawa pocztowego – poprzez podtrzymanie stanowiska, że skarżąca przyjmowała przesyłki do przemieszczenia celem doręczenia z naruszeniem wyłączności świadczenia usług zastrzeżonych dla Poczty Polskiej, Prezes UKE wyjaśnił między innymi, że ustawodawca przyznał operatorowi publicznemu, którym jest Poczta Polska S.A. wyłączność świadczenia usług pocztowych, zwanych "usługami zastrzeżonymi", do których należy także przyjmowanie, przemieszczanie i doręczanie w obrocie krajowym przesyłek z korespondencją o masie do 50 g. Od powyższej zasady wprowadzony został w art. 47 ust. 2 Pp. wyjątek, zgodnie z którym nie narusza wyłączności operatora publicznego świadczenie usług, o których mowa powyżej,
w obrocie krajowym lub zagranicznym, dotyczących przesyłek o masie nieprzekraczającej 50 g, za pobraną przez operatora opłatą, nie niższą niż dwu
i półkrotność opłaty za przyjęcie, przemieszczenie i doręczenie przesyłki listowej stanowiącej przesyłkę najniższego przedziału wagowego najszybszej kategorii określonej w cenniku powszechnych usług pocztowych operatora publicznego,
o którym mowa w art. 51 ust. 4 Pp., obowiązującego w danym czasie odpowiednio
w obrocie krajowym i zagranicznym.
Reasumując Prezes UKE stwierdził, że w świetle art. 47 ust. 2 w związku
z art. 47 ust. 1 Pp. operator, który przyjmuje, przemieszcza i doręcza przesyłki określone w ust. 1 pkt 1-3 art. 47 Pp. o masie nieprzekraczającej 50 g za opłatą nie niższą niż dwu i półkrotność opłaty za przyjęcie, przemieszczenie i doręczenie przesyłki listowej stanowiącej przesyłkę najniższego przedziału wagowego najszybszej kategorii określonej w cenniku powszechnych usług pocztowych operatora publicznego, nie narusza wyłączności usług zastrzeżonych przez ustawodawcę dla operatora publicznego.
W wyniku przeprowadzonej kontroli działalności skarżącej Spółki stwierdzono, że operator przyjął i przemieścił przesyłki z korespondencją o masie niższej niż 50 g, za opłatą niższą niż 2,5 krotność opłaty za przesyłkę najniższego przedziału wagowego najszybszej kategorii określonej w cenniku powszechnych usług pocztowych operatora publicznego.
Organ, odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 47 ust. 2 Pp., podniósł, iż błędne jest stanowisko skarżącej, zgodnie z którym dopiero po zabezpieczeniu specjalną plombą, koperty z korespondencją zyskiwały przymiot przesyłki w rozumieniu Prawa pocztowego. Organ regulacyjny nie zgodził się również z tezą, że w chwili przyjmowania od T. zamkniętych i zaplombowanych kontenerów zawierających koperty z korespondencją nie dochodziło do przyjęcia przesyłki
w rozumieniu Prawa pocztowego. Nie podzielono także poglądu skarżącej, zgodnie
z którym usługa odbioru zamkniętych i zaplombowanych kontenerów zawierających koperty z korespondencją i przewozu ich do miejsca zabezpieczenia, nie może być utożsamiana z usługą przyjmowania w celu przemieszczenia i doręczenia przesyłki.
Wskazano, że zgodnie z art. 3 pkt 16 Pp. przesyłką są rzeczy opatrzone adresem, przedłożone do przyjęcia lub przyjęte przez operatora w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi. Przepis art. 3 pkt 22 Pp. stanowi natomiast, że przez przesyłkę z korespondencją należy rozumieć informację utrwaloną na dowolnym nośniku fizycznym, w tym utrwaloną pismem wypukłym, opatrzoną przez nadawcę adresem, z wyłączeniem książek, katalogów dzienników
i czasopism.
Podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia,
że umowa pomiędzy Spółką, a T. obejmowała świadczenie usług doręczania korespondencji. Odnosząc powyższe do stanowiska skarżącej, zgodnie z którym
w chwili przyjmowania od T. zamkniętych i zaplombowanych kontenerów zawierających koperty z korespondencją nie dochodziło do przyjęcia przesyłki
w rozumieniu Prawa pocztowego, wskazano, że przedmiotem świadczonych
na rzecz T. usług było doręczanie przesyłek z korespondencją. Spółka odbierała
od T. przesyłki w celu doręczenia ich adresatom. Jak podał organ, bez jakiegokolwiek znaczenia dla oceny stanu faktycznego był fakt, że przesyłki
z korespondencją umieszczone były w kontenerach, które niewątpliwie służyły
do zgromadzenia większej ilości przesyłek i umożliwiały ich należyte przetransportowanie, jak również fakt, że podwykonawcą usługi był inny operator pocztowy, w tym przypadku spółka zależna. Wskazano przy tym, że umowę
na świadczenie usług doręczania korespondencji dla T. zawarła skarżąca Spółka
i ta spółka odpowiedzialna była za wykonanie umowy.
W świetle powyższego za bezzasadne uznano twierdzenie skarżącej, że niezabezpieczone koperty z korespondencją nie stanowią przesyłek w rozumieniu Prawa pocztowego, a powoływane w tej kwestii, jako argument skarżącej stanowisko Prezesa UKE, zgodnie z którym przy określaniu masy przesyłki uwzględnia się zarówno jej opakowanie, jak i zabezpieczenie, świadczy o niezrozumieniu przez Spółkę obowiązujących regulacji i niewłaściwym odniesieniu tego stanowiska organu do stanu faktycznego sprawy. Podkreślono, że z literalnego brzmienia definicji przesyłki zawartej w art. 3 pkt 16 Pp., nie wynika nawet, by rzeczy przyjęte przez operatora pocztowego w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi musiały być indywidualnie opakowane. W przepisie tym jest jedynie mowa o tym, że muszą być opatrzone adresem, a przesyłki odbierane przez Spółkę w kontenerach niewątpliwie zawierały adres odbiorcy, tym samym posiadały ustawowe cechy przesyłki.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzono, że nie można było uznać, by przyjmowane przez Spółkę niezabezpieczone koperty z korespondencją nie stanowiły przesyłek w rozumieniu Prawa pocztowego i dopiero po zabezpieczeniu specjalną plombą zyskiwały przymiot przesyłki i można było wówczas obliczyć ich masę.
Nadto Prezes UKE, ustosunkował się do zarzutu niewzięcia pod uwagę literalnego brzmienia przepisu art. 47 ust. 2 Pp. oraz braku jednolitości interpretacyjnej, który w niniejszej sprawie skutkował sankcją wobec operatora pocztowego w postaci nałożenia kary pieniężnej.
Prezes UKE wskazał, że każdorazowo po przeprowadzeniu kontroli działalności przedsiębiorcy obowiązany jest dokonać oceny ustalonego stanu faktycznego. Po zakończeniu kontroli działalności Spółki i przeprowadzeniu postępowania administracyjnego stwierdził, że prowadzona przez Spółkę działalność narusza przepis art. 47 ust. 2 Pp.. Bez znaczenia, zdaniem organu, był fakt, kiedy zamieszczone zostało na stronach internetowych Urzędu stanowisko Prezesa UKE odnośnie do interpretacji tego przepisu. W ocenie organu, bezpodstawne było twierdzenie skarżącej, zgodnie z którym fakt, iż interpretacja art. 47 ust. 2 Pp. nastąpiła po przeprowadzonych kontrolach operatorów, jednoznacznie wskazuje,
że sporządzona została ona pod kątem wszczętych postępowań administracyjnych przeciw skontrolowanym przedsiębiorcom i nie bierze pod uwagę pozostałych okoliczności i brzmienia literalnego tego przepisu.
W związku z powyższym organ stwierdził, że argumenty skarżącej Spółki dotyczące błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego są bezzasadne.
Podkreślił, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego jednoznacznie wynika,
iż Spółka przyjmowała od T. przesyłki z korespondencją o masie do 50 g, za których doręczenie pobierała opłatę niższą, niż dopuszczalne minimum określone zgodnie
z art. 47 ust. 2 Pp..
W tych warunkach nie można, zdaniem Sądu, postawić Prezesowi UKE skutecznego zarzutu wydania decyzji z dnia [...] października 2008 r. bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, w razie wystąpienia których organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji.
W wyroku z dnia 30 maja 2008 r., (sygn. akt: II OSK 404/08, Lex
nr 505307), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, to jest takiego, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, to jest takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień. W orzeczeniu tym wskazał ponadto, iż jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości. Tam natomiast gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa.
Doktryna wskazuje, iż rażące naruszenie prawa nastąpi wtedy, gdy istnieje przepis prawny dający podstawę do wydania decyzji administracyjnej,
a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji, dotyczące praw lub obowiązków stron postępowania, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w tym przepisie prawnym (J. Borkowski, glosa do wyroku NSA z dnia 19 listopada 1992 r., SA/Kr 914/92, Prz. Sąd. 1994, nr 7-8, s. 163). Zdaniem autora glosy
z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. Naczelny Sąd Administracyjny
w wyroku z dnia 17 kwietnia 1996 r. (sygn. III SA 565/95, BS 1997, nr 2, poz. 26) podał, że o rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (por. wyrok SN z dnia
20 czerwca 1995 r., III ARN 22/95). Podobny pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia
2 lipca 2009 r., (sygn. II FSK 217/09, Lex nr 549614) wskazując, że wady przesądzające o nieważności mają charakter materialny i tkwią w samej decyzji (postanowieniu) jako akcie stanowiącym podstawę stosunku prawnego. Naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że przyjętą przez Prezesa UKE interpretację przepisów art. 3 pkt 16 i art. 3 pkt 22 Prawa pocztowego nie można uznać za wadliwą, zmierza ona bowiem do wykazania w rozpatrywanej sprawie naruszenia ww. przepisów. Ponadto trzeba zauważyć, że kodeksowa konstrukcja nieważności oparta jest na założeniu istnienia przyczyny nieważności, która musi istnieć w momencie podejmowania decyzji administracyjnej. Z tego względu, odwoływanie się do skutków, jakie decyzja za sobą niesie, jest nieuprawnione, a stanowisko prezentowane przez skarżącą w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia.
Podkreślić należy, iż zasadą jest trwałość decyzji ostatecznych. Decyzja taka z chwilą doręczenia wiąże nie tylko organ, ale również strony. Dopiero
w sytuacji, gdy w sposób oczywisty doszło do naruszenia przepisów prawa i to
w stopniu rażącym, można dla zapewnienia praworządności od tej zasady odstąpić.
W tych warunkach wskazać należy, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, iż wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa., skutkujące nieważnością decyzji nakazującej skarżącej Spółce zaprzestania prowadzenia działalności pocztowej. Biorąc pod uwagę powołane wyżej wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, zauważyć również warto, że powyższa przesłanka nie zaistniałaby nawet wówczas, gdyby stwierdzone zostały błędy
w wykładni prawa, gdyż nie oznaczałoby to przekroczenia prawa w sposób jasny
i jednoznaczny.
W skardze podniesiono również, że Prezes UKE wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. uznając, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za uchyleniem decyzji ją poprzedzającej.
Wobec tak sformułowanego zarzutu wskazać należy, że zgodnie
z treścią art. 138 § 1 Kpa. organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze.
Powyższy przepis zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć dla organu odwoławczego, co oznacza, iż przeprowadzone przezeń postępowanie odwoławcze zakończone musi być jedną z ww. decyzji. Organ jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Zatem, jeżeli organ odwoławczy stwierdzi, że decyzja wydana w I instancji jest prawidłowa, wówczas sentencja jego decyzji nie może być inna, jak utrzymująca w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do istoty, jeżeli dojdzie do przekonania, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Decyzja jest nieprawidłowa, gdy postępowanie wyjaśniające lub tylko sama ocena zaskarżonej decyzji wykazały, że narusza ona przepisy prawa materialnego albo jest niezasadna. Innymi słowy rozstrzygnięcie organu uzależnione jest od dokonanych podczas postępowania odwoławczego ustaleń. Wskazać należy, iż Prezes UKE wszechstronnie i dogłębnie zbadał w sprawie zebrane dowody i dokonał ich prawidłowej oceny na podstawie obowiązujących przepisów prawa, stwierdzając, iż zaskarżona decyzja nie nosiła znamion jakiejkolwiek wadliwości. Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wskazała ani nowych dowodów, ani nie podnosiła nowych okoliczności, które wymagałyby dodatkowego wyjaśnienia. Nie kwestionowała też ani wyników kontroli, ani okoliczności, na które powołał się Prezes UKE we wzruszanej decyzji, argumentacja Spółki sprowadzała się jedynie do tego, iż Prezes UKE wadliwie zinterpretował przepisy prawa materialnego. Trudno zatem, zdaniem Sądu, uznać, że Prezes UKE wydając decyzję naruszył przepisy art. 7 Konstytucji oraz art. 6 i 7 Kpa..
Biorąc powyższe pod uwagę wskazać należy, że wydana przez Prezesa UKE zaskarżona do Sądu decyzja z dnia [...] lipca 2010 r., utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji
z dnia [...] października 2008 r., jest, w ocenie Sądu, zasadna i jako taka nie nosi cech uzasadniających jej uchylenie.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło