VI SA/Wa 1955/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-20
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Izabela Głowacka-Klimas, Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy publikacja czasopisma zawierającego zestawienia cen leków w poszczególnych aptekach oraz wskazanie aptek oferujących najniższe ceny stanowi reklamę działalności aptek, zakazaną na mocy art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że publikacja czasopisma zawierającego zestawienia cen leków w poszczególnych aptekach oraz wskazanie aptek oferujących najniższe ceny stanowi reklamę działalności aptek. Celem takiego działania jest zwiększenie sprzedaży w tych aptekach poprzez prezentację niskich cen, co jest sprzeczne z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, który zakazuje reklamy aptek i ich działalności. Informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki jest jedynym wyjątkiem od tego zakazu.Stan faktyczny
Spółka W. Sp. z o.o. wydała czasopismo zawierające zestawienia cen leków i suplementów diety w różnych aptekach, wskazując apteki oferujące najniższe ceny jako 'apteki prymusów'. Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) nałożył na spółkę karę pieniężną i nakazał zaprzestanie reklamy działalności aptek. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że nie prowadzi aptek, a jedynie wydaje czasopisma, a publikowane treści stanowią informację lub artykuł prasowy, a nie reklamę. WSA oddalił skargę, uznając publikację za reklamę działalności aptek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy działalności aptek ogólnodostępnych oraz nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako Spółka, skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy aptek ogólnodostępnych i ich działalności zlokalizowanych w W. przy ulicy C. [...], ulicy S. [...], ulicy C. [...] oraz w M. przy ulicy S. [...], za pomocą czasopisma "[...]" oraz nałożenia z tego tytułu kary pieniężnej.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia [...] kwietnia 2012 r. do kancelarii Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w W. wpłynęło pismo, do którego załączono gazetkę "[...]" z prośbą o wyjaśnienie, czy jest ona zgodna z obowiązującym prawem.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (dalej Inspektor Wojewódzki) wezwał Redaktora Naczelnego czasopisma "[...]" – R. S. - do ujawnienia posiadanych nazw i adresów przedsiębiorców lub osób fizycznych oraz daty zlecenia, zamieszczenia odpłatnego ogłoszenia lub reklamy w ww. czasopiśmie.
W odpowiedzi na powyższe Spółka wskazała, że posiada wszystkie wymagane zlecenia od ogłoszeniodawców w oparciu o art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.) - dalej "Pf." Załączyła umowy zlecenia zawarte z: H. Sp. z o.o., F. Sp. z o.o. oraz B. Sp. z o.o.
Pismami z dnia [...] kwietnia 2012 r. Inspektor Wojewódzki poinformował B. Sp. z o.o., prowadzącą aptekę ogólnodostępną położoną w M. przy ul. S. [...] oraz aptekę ogólnodostępną położoną w W. przy ul. C. [...] oraz F. Sp. z o.o., prowadzącą apteki ogólnodostępne położone w W. przy ul. S. [...] oraz ul. C. [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia art. 94a ust. 1 Pf., w związku z podejrzeniem prowadzenia reklamy działalności ww. aptek w czasopiśmie "[...]".
Jednocześnie organ wezwał ww. spółki do:
- dostarczenia czasopisma, które jest dystrybuowane na terytorium województwa [...] wraz z innymi folderami, gazetkami, dodatkami, insertami, wkładkami;
- udzielenia informacji, kto i w czyim imieniu prowadzi działania polegające na umieszczaniu w ww. czasopiśmie reklam, informacji, artykułów;
- ujawnienia wyjaśnień, jakie informacje, reklamy, artykuły zostały zlecone w celu zamieszczenia w ww. czasopiśmie;
- udzielenia informacji, gdzie i w jaki sposób jest dystrybuowane przedmiotowe czasopismo.
W odpowiedzi na powyższe, ww. spółki pismami z dnia [...] maja 2012 r. wskazały, że nie posiadają miesięcznika "[...]", nie dysponują wiedzą jakie są założenia ramowe miesięcznika, tj. jakie są umieszczane artykuły, reklama itp. Wyjaśniły, że zleciły tylko skarżącej Spółce umieszczenie informacji o aptece w ich miesięczniku - zgodnie z prawem, tj. podaniem nazwy apteki, adresu i godzin otwarcia. Nadto podały, że nie dysponują wiedzą, w jaki sposób prowadzą kolportaż miesięcznika i według jakiego klucza go stosują.
Ponadto pismami z dnia [...] kwietnia 2012 r. Inspektor Wojewódzki zwrócił się do podmiotów odpowiedzialnych za produkty znajdujące się w czasopiśmie "[...]" z prośbą o wyjaśnienia, czy dany podmiot odpowiedzialny zlecał prowadzenia reklamy produktu leczniczego skierowanej do publicznej wiadomości. W przypadku zlecenia prowadzenia reklamy wezwano do dostarczenia wzoru reklamy skierowanej do publicznej wiadomości (na terytorium województwa [...]) wraz z informacją o sposobie i dacie jej rozpowszechniania.
W odpowiedzi na powyższe wezwania, spółka – P. S.A. oraz spółka N. Sp. z o.o. poinformowały, że nie zlecały prowadzenia reklamy produktów leczniczych w czasopiśmie "[...]". Natomiast pełnomocnik spółki "S." Sp. z o.o. wskazał, że w ramach zleconej akcji reklamowej, nie przekazywał ani w żaden sposób nie sugerował podmiotom trzecim jakichkolwiek danych związanych z ceną detaliczną produktów będących w ofercie handlowej spółki.
Inspektor Wojewódzki pismami z dnia [...] maja 2012 r., na podstawie § 14 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 października 2002 r. w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki (Dz. U. Nr 187, poz. 1565) i art. 50 § 1 Kpa., wezwał kierowników wskazanych na wstępie aptek, do przesłania informacji o obrocie i stanie posiadania określonych w wezwaniu produktów leczniczych w miesiącu kwietniu 2012 r. Jak wynika z akt sprawy, kierownicy aptek przesłali żądaną dokumentację.
Ponadto Inspektor Wojewódzki wezwał Redaktora Naczelnego czasopisma "[...]" do wskazania, czy zostały ujawnione wszystkie nazwy i adresy przedsiębiorców lub osób fizycznych oraz daty zlecenia, które zamieściły odpłatne ogłoszenia lub reklamy w ww. czasopiśmie. Jednocześnie wezwano Prezesa Zarządu C. Sp. z o.o. do dostarczenia kopii raportu cenowego przygotowanego przez tę spółkę udostępnionego miesięcznikowi "[...]" oraz udzielenia pisemnych wyjaśnień, w jaki sposób były zbierane informacje dotyczące cen i oszczędności (rubryki oznaczonej "oszczędzam") produktów wskazanych w tym czasopiśmie.
W odpowiedzi wyjaśniono, że raporty cenowe przygotowywane przez spółkę stanowią jej know-how i są oferowane za odpłatnością innym podmiotom. Ponadto poinformowano, że raporty bazują na ofertach pozyskanych od największych hurtowni w Polsce, dodatkowo przeprowadzana są badania bezpośrednie w aptekach na terenie kraju.
Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. R. S. poinformował Inspektora Wojewódzkiego o rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu C. Sp. z o.o.
Inspektor Wojewódzki pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. poinformował skarżącą Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia art. 94a ust. 1 Pf., w związku z podejrzeniem prowadzenia reklamy działalności ww. aptek zlokalizowanych w W. oraz w M., umieszczonej w czasopiśmie "[...]".
Spółka w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. stwierdziła, że miesięcznik "[...]", pomimo że jest kontrowersyjnym pismem, jest zgodny z przepisami prawa i nie narusza dyspozycji art. 94a Pf. Do pisma załączyła decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, dotyczącą magazynu "[...]" oraz decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego, dotyczącą reklamy produktów leczniczych zamieszczonych w czasopiśmie "[...]". Z kolei w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. wniosła o umorzenie postępowania, wskazując, że ww. miesięcznik ma na celu edukowanie konsumentów, porównywanie cen różnych produktów, możliwość jego zakupu w danym miejscu. Skarżąca dodała, że miesięcznik ten ma swoją stałą kolumnę i rozdaje aptekom nagrodę "[...]", kryterium stanowi cena proponowanych produktów a nie wygląd, czy obsługa apteki.
Inspektor Wojewódzki zakończył prowadzone postępowanie decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., znak [...], którą nakazał zaprzestania prowadzenia reklamy ww. aptek ogólnodostępnych i ich działalności za pomocą czasopisma "[...]" oraz nałożył karę pieniężną w kwocie 4.000 złotych.
W uzasadnieniu decyzji Inspektor Wojewódzki podkreślił, iż porównywanie cen produktów leczniczych w różnych aptekach jest niczym innym, jak reklamą porównawczą. Ponadto stwierdził, że reklamą jest każda wypowiedź mająca na celu stymulowanie zbytu lub innego korzystania z towarów lub usług. Natomiast, aby pewne działania zostały uznane za reklamę porównawczą muszą one bezpośrednio lub pośrednio stwarzać możliwość rozpoznania konkurenta podmiotu reklamującego się, jego towarów lub usług. W ocenie organu, taki sposób prowadzenia działań został zastosowany w czasopiśmie "[...]", poprzez wskazanie konkretnego produktu leczniczego sprzedawanego w konkretnej aptece (nazwa i adres) po konkretnej cenie.
Nadto Inspektor Wojewódzki wskazał, odnosząc się do stanowiska Spółki, zgodnie z którym "[...]" jest czasopismem mającym na celu edukowanie konsumentów oraz porównywanie cen, że porównanie ceny tego samego produktu leczniczego ze wskazaniem "najtańszej" apteki należy uznać za reklamę działalności tej apteki, przez osobę trzecią, działającą z własnej inicjatywy.
Od powyższej decyzji Spółka odwołała się do Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej GIF), zarzucając:
1) naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 12 Kpa., poprzez ich nieuwzględnienie, w tym w szczególności naruszenie przepisów prawa unijnego i w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji w sprawie;
2) naruszenie art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne.
Spółka wniosła o uchylenie decyzji Inspektora Wojewódzkiego. W uzasadnieniu swojego stanowiska dokonała analizy następujących pojęć, a mianowicie, reklamy, informacji w prawie farmaceutycznym, reklamy porównawczej, artykułu prasowego i zarzuciła organowi brak rozróżnienia powyższych pojęć, skutkujący wydaniem ww. decyzji.
GIF decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, działając na podstawie art. 112 ust. 3 i art. 115 pkt 4 w związku z art. 94a ust. 1 i art. 129b ust. 1 Pf. oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Jak wskazał GIF, zgodnie z art. 94a ust. 1 Pf. zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. W ocenie GIF, przepis ten nie zawiera podobnej do zawartej w art. 52 ust. 1 ww. ustawy, definicji reklamy apteki (zawiera tylko zamknięty katalog czynności, które reklamy nie stanowią - nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego), jednakże w orzecznictwie można znaleźć próby doprecyzowania tego pojęcia. W tym miejscu GIF odniósł się do orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Sądu Najwyższego, wskazującego, co należy rozumieć przez reklamę działalności apteki i stwierdził w konkluzji, że czasopismo "[...]" spełnia kryteria definicji reklamy aptek, gdyż ma na celu zachęcanie do zakupu konkretnych towarów (wymienionych w czasopiśmie) po określonych cenach i w konkretnych aptekach (aptekach wyróżnionych określeniem "[...]"). Zdaniem GIF, nie sposób stwierdzić, że gazetka pt. "[...]", w której wartościuje się i ocenia poszczególne podmioty pod względem ich oferty, stanowi jedynie informację a nie ich reklamę.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca postawiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.:
- art. 138 Kpa., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Inspektora Wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2013 r., podjętej z naruszeniem przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 Kpa.
- art. 80 i art. 107 § 3 Kpa.
Sformułowała też zarzut błędnej interpretacji art. 94 w związku z art. 129b Pf.
Wniosła o uchylenie w całości decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] kwietnia 2013 r., jako niezgodnych z prawem, zawieszenie wpłaty kary pieniężnej do czasu rozstrzygnięcia sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącej, organy obu instancji nie udzieliły odpowiedzi na dwa zagadnienia, tj. czy umieszczenie informacji o aptece, poprzez podanie nazwy apteki, godzin otwarcia oraz jej usytuowania jest dozwolone i nie stanowi naruszenia prawa farmaceutycznego oraz czy artykuł prasowy z raportem cenowym i oznaczeniem najtańszej apteki w formie nadania tytułu "[...]" stanowi reklamę w rozumieniu tego prawa.
W ocenie skarżącej Spółki, obie wydane w niniejszej sprawie decyzje opierały się błędnie tylko na prawie farmaceutycznym, a nie na prawie prasowym. Zwróciła uwagę, że nie prowadzi aptek, lecz wydaje czasopisma, pisze o zdrowiu i medykamentach i umieszcza w nich reklamy i ogłoszenia płatne. W tym kontekście oceniła redakcję czasopisma "[...]", stwierdzając między innymi, że ma prawo do użycia takiego sformułowania jak na przykład "w tych aptekach prawdopodobnie można nabyć wszystkie produkty w bardzo atrakcyjnych cenach".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.
Podstawą materialnoprawną "wydanych decyzji był art. 94a ust. 1 P.f. w brzmieniu: "Zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego."
Przepis ten w cytowanym brzmieniu zaczął obowiązywać od dnia 1 stycznia 2012 r. na mocy art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. Nr 122, poz. 696). Założeniem nowelizacji było wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych oraz zakazu reklamy placówek obrotu pozaaptecznego odnoszącej się do produktów leczniczych i wyrobów medycznych. Z zakresu pojęcia reklamy apteki wyłączono jedynie informację o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Powyższe zmiany uzasadniano koniecznością zwiększenia ochrony pacjentów oraz finansów publicznych przed negatywnymi skutkami reklamy aptek, wskazując, że "cele przedsiębiorców prowadzących apteki, w tym dążenie do maksymalizacji zysku, muszą być podporządkowane wymogom wynikającym z konieczności ochrony zdrowia pacjentów" (uzasadnienie do projektu w/w nowelizacji, druk sejmowy VI.3491).
Przepis art. 94 a pf. w brzmieniu obecnie obowiązującym skierowany jest do szerokiego grona odbiorców i w ocenie Sądu nie może on być interpretowany w ten sposób, że zakaz reklamy apteki i punktów aptecznych oraz ich działalności skierowany jest tylko do właścicieli aptek i punktów aptecznych. Jak wynika z wyżej wskazanych założeń nowelizacji ustawy celem ustawodawcy było wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych oraz zakazu reklamy placówek obrotu pozaaptecznego odnoszącej się do produktów leczniczych i wyrobów medycznych, a z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ustawodawca dopuścił natomiast możliwość zamieszczania nie stanowiącej reklamy informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.
W tym miejscu wypada zastanowić się nad pojęciem reklamy użytym w ustawie prawo farmaceutyczne. Na tle wcześniejszego, mniej restryktywnego unormowania art. 94a ust. 1 P.f. (Zabroniona jest reklama działalności aptek lub punktów aptecznych skierowana do publicznej wiadomości, która w sposób bezpośredni odnosi się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na wykazach leków refundowanych, lub produktów leczniczych lub wyrobów medycznych o nazwie identycznej z nazwą produktów leczniczych lub wyrobów medycznych umieszczonych na tych wykazach.) wyrażano stanowisko, że reklamą jest działanie mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług w danej aptece. Reklamą działalności apteki będzie więc zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece - niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków - jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 17 października 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 698/08 i z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1960/07 oraz z dnia 20 września 2010 r. wydany w sprawie VI SA/Wa 838/10).
Pojmowanie reklamy w obszerny sposób przedstawił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07, LEX nr 341805, w którym wyjaśnił, iż "reklama oznacza każde przedstawienie (wypowiedź) w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów, dokonane w celu wspierania zbytu towarów lub usług. Powszechnie przyjmuje się, że reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów ocennych ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. (...) Przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez podmioty, do których jest kierowany".
Podobne stanowisko wyraża także doktryna np.: M. Koremba w Komentarzu do art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne, czy A. Rabiega - Przyłęcka w głosie do wyroku WSA z dnia 6 marca 2008 r., VII SA/Wa 2216/07 (teza 5): "nawet jeśli uzna się, iż określona działalność nie stanowi reklamy produktów leczniczych np. ze względu na jedynie informacyjny charakter przekazu, nie wyklucza to zakwalifikowania jej jako spełniającej cechy reklamy działalności apteki.", LEX/el.2011, czy D. Harasimiuk, Zakaz reklamy towaru w prawie europejskim i polskim, Oficyna 2011, pkt. 3.2.1.3.
Stanowiska te, mimo iż dotyczą wcześniejszego brzmienia art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne pozostają aktualne w odniesieniu do nowej regulacji zawartej w art. 94a tej ustawy.
W rozpoznawanej sprawie organy Inspekcji Farmaceutycznej ustaliły, że W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. jest wydawcą czasopisma (miesięcznika) "[...]", który jest rozpowszechniany w formie drukowanej do nieokreślonej i nieograniczonej grupy odbiorców.
Za udowodnione organ uznał, iż strona rozpowszechniała również czasopismo (miesięcznik) "[...]" w Internecie i w formie elektronicznej (tzw. e wydanie) pod adresem [...], natomiast w trakcie postępowania, zaprzestała go rozpowszechniać za pomocą tego kanału.
Jak wynika z akt sprawy powyższy periodyk zbudowany był w sposób następujący:
przedmiotowe czasopismo nr [...] na pierwszej stronie tytuł "[...]" po prawej stronie w kolumnie zajmującej ok. 1/3 strony znajdują się moduły reklamowe z czerwonym prostokątnym obramowaniem, w modułach znajdują się zdjęcia suplementów diety, wraz z opisem oraz w pozycji wertykalnej wyraz "Reklama" bardzo małym drukiem. Bezpośrednio pod modułem znajduje się w prostokącie na czerwonym tle żółtą czcionką cena podana z dokładnością do groszy i w pozycji wertykalnej bardzo małą czcionką w kolorze żółtym (prawie nieczytelną) wyraz "*źródło", obok w prostokącie na żółtym tle czarną czcionką wyrazy "oszczędzasz do" - wskazanie kwoty oszczędności z dokładnościach do grosza i w pozycji wertykalnej bardzo małą czcionką w kolorze czarnym (prawie nieczytelną) wyraz "*źródło". Na prawym marginesie w pozycji wertykalnej bardzo małym drukiem widnieje zapis "*źródło": raport Cenowy przygotowany przez C. sp. z o.o.". Patrząc od lewej strony w kolumnie zajmującej ok. 2/3 strony artykuł zatytułowany temat miesiąca.
Na stronie 2 patrząc od lewej w kolumnie zajmującej ok. 1/3 powierzchni znajdują się zdjęcia produktów leczniczych z opisem oraz ceną podaną za opakowanie. Patrząc od prawej strony w kolumnie zajmującej ok. 2/3 strony kontynuacja artykułu temat miesiąca ze strony 1, a pod nim 2 tabelki, jedna porównująca ceny (odpłatność dla pacjenta) wybranych leków refundowanych o tej samej substancji czynnej i druga porównująca ceny wybranych leków nie refundowanych o tej samej substancji czynnej.
Na stronie 3 patrząc od lewej strony w kolumnie zajmującej ok. 2/3 strony znajdują się moduły reklamowe z czerwonym prostokątnym obramowaniem, w modułach ukazane są zdjęcia suplementów diety kosmetyków, wraz z opisem oraz w pozycji wertykalnej wyraz "Reklama" bardzo małym drukiem. Bezpośrednio pod modułem znajduje się w prostokącie na czerwonym tle żółtą czcionką cena podana z dokładnością do groszy i w pozycji wertykalnej bardzo małą czcionką w kolorze żółtym (prawie nieczytelną) wyraz "*źródło", obok w prostokącie na żółtym tle czarną czcionką wyrazy "oszczędzasz do" - wskazanie kwoty oszczędności z dokładnościach do grosza i w pozycji wertykalnej bardzo małą czcionką w kolorze czarnym (prawie nieczytelną) wyraz "*źródło". Patrząc od prawej strony w kolumnie zajmującej ok. 1/3 powierzchni znajdują się zdjęcia produktów leczniczych z opisem oraz ceną podaną za opakowanie.
Na stronie 4 i 5 znajduje się tabelka, w której w pierwszej kolumnie od prawej znajdują się zdjęcia 9 produktów leczniczych oraz ich nazwy. W pierwszym wierszu tabeli znajdują się adresy i nazwy 16 aptek w tym 4 aptek zlokalizowanych w W. przy ul. C. [...], w W. przy ul. S. [...], w W. przy ul. C. [...] i w M. przy ul. S. [...]. W poszczególnych komórkach tabeli znajdują się ceny danego leku w danej aptece. W ostatnim wierszu tabeli znajduje się suma całkowita wszystkich produktów w danej aptece. W komórkach gdzie znajdują się sumy z w/w aptek widnieje kwota 88,04 oraz w czerwonym okręgu "podium", a pod nim napis "[...]".
Na stronie 6 patrząc od prawej strony w kolumnie zajmującej ok. 2/3 strony znajdują się moduły reklamowe z czerwonym prostokątnym obramowaniem, w modułach znajdują się zdjęcia suplementów diety, kosmetyków, wraz z opisem oraz w pozycji wertykalnej wyraz "Reklama" bardzo małym drukiem. Bezpośrednio pod modułem znajduje się w prostokącie na czerwonym tle żółtą czcionką cena podana z dokładnością do groszy i w pozycji wertykalnej bardzo małą czcionką w kolorze żółtym (prawie nieczytelną) wyraz "*źródło", obok w prostokącie na żółtym tle czarną czcionką wyrazy "oszczędzasz do" - wskazanie kwoty oszczędności z dokładnościach do grosza i groszy i w pozycji wertykalnej bardzo małą czcionką w kolorze czarnym (prawie nieczytelną) wyraz "*źródło". Patrząc od lewej strony w kolumnie zajmującej ok. 1/3 powierzchni znajdują się zdjęcia produktów leczniczych z opisem oraz ceną podaną za opakowanie.
Na stronie 7 znajduje się Krzyżówka.
Na stronie 8 (ostatniej) patrząc od góry znajdują się 4 moduły, w których na czerwonym tle białą czcionką umieszczono adresy, godziny otwarcia oraz nazwy aptek zlokalizowanych w W. przy ul. C. [...], w W. przy ul. S. [...], w W. przy ul. C. [...] i w M. przy ul. S. [...]. Poniżej z prawej strony 2 moduły reklamowe z czerwonym prostokątnym obramowaniem, w modułach znajdują się zdjęcia suplementów diety, kosmetyków, wraz z opisem oraz w pozycji wertykalnej wyraz "Reklama" bardzo małym drukiem. Bezpośrednio pod modułem znajduje się w prostokącie na czerwonym tle żółtą czcionką cena podana z dokładnością do groszy i w pozycji wertykalnej bardzo małą czcionką w kolorze żółtym (prawie nieczytelną) wyraz "*źródło", obok w prostokącie na żółtym tle czarną czcionką wyrazy "oszczędzasz do" - wskazanie kwoty oszczędności z dokładnościach do grosza i groszy i w pozycji wertykalnej bardzo małą czcionką w kolorze czarnym (prawie nieczytelną) wyraz "*źródło".
Powyższa szata graficzna czasopisma polegająca na zestawianiu poszczególnych leków, ich cen w poszczególnych aptekach oraz aptek prymusów, których adresy wstawiane są na ostatniej stronie czasopisma to nic innego jak reklama porównawcza, o której mowa w art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503), gdyż jest to reklama umożliwiająca bezpośrednio lub pośrednio rozpoznanie konkurenta albo towarów lub usług oferowanych przez konkurenta. W tym miejscu należy stwierdzić, że reklama porównawcza, która spełnia warunki zawarte w art. 16 ust. 3 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest dozwolona, gdyż nie jest czynem nieuczciwej konkurencji, może być natomiast zabroniona przez inne przepisy szczególnie w niniejszej sprawie art. 94 a p.f.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie należy uznać, że zastosowana przez Wydawnictwo budowa czasopisma polegająca na złożeniu zestawienia leków i aptek prymusów cenowych jest reklamą aptek, gdyż ma na celu w ocenie Sądu zwiększenie sprzedaży aptek poprzez wskazanie niskich cen leków i suplementów możliwych do nabycia w tych aptekach, co zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem stanowi zabronioną przez art. 94a pf reklamę apteki.
Opisane działanie skarżącej, stanowi w ocenie Sądu zachętę dla klientów do nabywania produktów wyłącznie w aptekach prymusach cenowych, co powoduje ich reklamę.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło