VI SA/Wa 1975/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2016 r., nr [...]. Decyzją z [...] maja 2016 r., nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] listopada 2014 r., nr [...], ustalającą istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego P. D. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Przedmiotowa decyzja została wysłana m.in. na adres kancelarii adwokackiej adw. M. B. będącej pełnomocnikiem płatnika składek – E. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą K. (dalej: "skarżący"), tj. ul. [...] w W. W związku ze zwrotem nieodebranej przesyłki pocztowej zawierającej wskazaną powyżej decyzję organ odwoławczy posługując się informacjami zawartymi w systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A., ustalił, że zwrócona przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 13 i 23 maja 2016 r. w związku z czym uznał decyzję za prawidłowo doręczoną pełnomocnikowi skarżącego 27 maja 2016 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący reprezentowany przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika pismem z 24 sierpnia 2016 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego podniósł, że w toku postępowania administracyjnego pismem z 27 kwietnia 2015 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, informując jednocześnie organ odwoławczy o nowym adresie kancelarii. Pełnomocnik wskazał, że pomimo poinformowania organu odwoławczego o zmianie adresu kancelarii dalsza korespondencja w toczącej się sprawie administracyjnej oraz odrębnych sprawach administracyjnych były kierowane na poprzedni adres kancelarii, przy czym korespondencja ta była odbierana na podstawie pozostawionych przez doręczyciela zawiadomień o możliwości odbioru korespondencji. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego zakwestionował fakt awizowania przesyłki pocztowej zawierającej zaskarżoną decyzję i załączył kopię reklamacji złożonej u operatora pocztowego. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że wprawdzie na kopercie, w której przekazano pismo pełnomocnika skarżącego z 27 kwietnia 2015 r. informujące, iż podtrzymuje on dotychczasowe stanowisko w sprawie, jak i pierwszej stronie pisma zawarty został aktualny adres kancelarii, to jednak w treści pisma pełnomocnik nie poinformował, że adres ten stanowi nowy czy jedyny adres do korespondencji. W związku z powyższym organ wywiódł, że pisma z 27 kwietnia 2015 r. nie można uznać za zawiadomienie o zmianie adresu w rozumieniu art. 41 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 623), dalej: "k.p.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", wprowadził zasadę, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku, jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a., który w § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze, należy podkreślić, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona (jej pełnomocnik) w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (tak Bogusław Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II, str. 211). Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne w przypadku lekkiego choćby niedbalstwa. Samo uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie takich okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 896/14, oraz z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy podkreślić, że w ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Wprawdzie skarżąca uchybienie terminu złożenia skargi na decyzję organu uzasadniła uznaniem decyzji za doręczoną pomimo przesłania jej na nieaktualny adres kancelarii w sytuacji, w której organ został powiadomiony o zmianie adresu do doręczeń, niemniej jednak należy odnotować, że informacja o nowym adresie kancelarii wynikała jedynie z bloków adresowych umieszczonych na kopercie, w której nadesłano pismo z 27 kwietnia 2015 r., oraz w samym piśmie (stopka pisma oraz część adresowa), przy czym w treści pisma nie wskazano, iż zmianie uległ adres do doręczeń, a nowy adres zawarty jest w stopce bądź adresie nadawcy tego pisma. W tym miejscu należy wskazać, że zdaniem doktryny zawiadomienie o zmianie adresu, o którym mowa w art. 41 k.p.a. jest pismem stanowiącym podanie w rozumieniu art. 63 k.p.a. (por. komentarz do art. 41 k.p.a. G. Łaszczyca, LEX 2010, teza 5). Powyższe zdaniem Sądu wskazuje, że wprawdzie zawiadomienie o zmianie adresu nie musi być pismem odrębnym od innych pism procesowych składanych w toku postępowania administracyjnego, ale powinno w sposób wyraźny wskazywać zmianę adresu do doręczeń (zawierać żądanie odnotowania zmiany adresu w myśl art. 63 § 2 k.p.a.). Jednocześnie należy odnotować, że organ nie ma obowiązku pouczania profesjonalnego pełnomocnika o treści przepisów prawa, które z racji swojej profesji powinien on znać w tym również o treści art. 41 k.p.a., a organ niepowiadomiony o zmianie adresu pełnomocnika jest związany danymi, którymi dysponował w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym i doręczenie dokonane zgodnie z tymi danymi jest skuteczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 886/09). Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu pisma pełnomocnika skarżącego z 27 kwietnia 2015 r. nie można uznać za zawiadomienie o zmianie adresu do doręczeń, a zatem przesłanie zaskarżonej decyzji na pierwotny adres kancelarii pełnomocnika skarżącego należy uznać za dokonane prawidłowo. W konsekwencji zdaniem Sądu złożony wniosek nie uprawdopodabnia braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu, gdyż doręczenie zaskarżonej decyzji na dotychczasowy adres kancelarii wynikało wyłącznie z zaniechania pełnomocnika w zakresie prawidłowego zawiadomienia organu o zmianie adresu do doręczeń. Jednocześnie odnosząc się do załączonej do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kopii reklamacji w zakresie awizowania przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję, należy wskazać, że złożenie reklamacji nie stanowi okoliczności wskazującej na brak winy w niedochowaniu terminu do złożenia skargi. W ocenie Sądu na okoliczności takie mógłby wskazywać dopiero wynik rozpatrzenia złożonej reklamacji, którego pełnomocnik skarżącego nie załączył do wniosku o przywrócenie terminu. W tym miejscu należy również zauważyć, że załączona do wniosku kopia reklamacji w zakresie braku awizacji przesyłki i jej zwrotu do nadawcy dotyczy przesyłki poleconej nr [...], podczas gdy zaskarżona decyzja została nadana przesyłką poleconą nr [...]. Tym samym również w przypadku załączenia przez pełnomocnika skarżącego wyniku złożonej reklamacji nie miałby on wpływu na uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu złożenia skargi, gdyż wynik ten dotyczył innej przesyłki poleconej niż przesyłka, którą nadano zaskarżoną decyzję. Z powyższych względów, na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.