VI SA/Wa 1998/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu oddala skargę w całości Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Urząd Patentowy RP) utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] listopada 2014 r., którym odmówił M. K. (dalej skarżąca) przywrócenia terminu do uiszczenia opłaty za drugi, pięcioletni okres udzielonej na jej rzecz ochrony wzoru przemysłowego pt. "Kaseta do rolet" [...]. Jako podstawę prawną skarżonego postanowienia wskazano art. 224 ust. 2 i 4 oraz art. 245 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. 2013 r. poz. 1410), dalej p.w.p. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym; Decyzją z [...] listopada 2004 r. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 110 i art. 111 p.w.p., udzielił na rzecz skarżącej prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Kaseta do rolet" pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości 400 złotych za pierwszy okres ochrony tego wzoru rozpoczynający się dnia 11 maja 2004 r. i obejmujący 1-5 rok ochrony. W decyzji tej Urząd Patentowy RP poinformował skarżącą m.in. o obowiązujących zasadach, trybie i formie uiszczania opłat za następne okresy ochrony wzoru przemysłowego oraz o terminach, w których - o ile będzie tym zainteresowana, skarżąca może uiścić opłatę za następne okresy ochrony przedmiotowego wzoru. Po wniesieniu wymaganej opłaty za pierwszy okres ochrony ww. wzoru przemysłowego organ nadał sprawie numer [...] i założył dla niniejszego prawa z rejestracji kartę rejestrową. Dnia [...] czerwca 2011 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wystąpiła do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty za drugi okres ochrony ww. wzoru przemysłowego. W uzasadnieniu jako bezpośrednią przyczynę opóźnienia w realizacji ciążącego na niej obowiązku skarżąca wskazała okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, a mianowicie to, że jej sprawami dotyczącymi wzorów przemysłowych zajmował się jej pełnomocnik, który zmarł. Podniosła przy tym, że nie posiadała w ówczesnym czasie informacji, że opłata za którykolwiek z zarejestrowanych na jej rzecz wzorów nie została wniesiona, jak również, że nie miała świadomości w zakresie konieczności jej wniesienia. Wyjaśniła, że jej działalność w tym zakresie ograniczała się jedynie do wykonywania stosownych przelewów realizowanych na zlecenie pełnomocnika, a formalno-prawny aspekt przedmiotowych kwestii pozostawał w gestii tego pełnomocnika. Skarżąca podniosła również, że także jej kolejny pełnomocnik, który tymczasowo podjął się prowadzenia jej spraw przed Urzędem Patentowym RP, także niefortunnie nie dopełnił obowiązku poinformowania jej o upływającym terminie do uiszczenia opłaty za kolejny okres ochrony przedmiotowego wzoru, co w konsekwencji doprowadziło do rezygnacji z jego usług. Wraz z wnioskiem skarżąca uiściła na konto Urzędu Patentowego RP zaległą opłatę za drugi, pięcioletni okres ochrony ww. wzoru przemysłowego wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30% opłaty należnej oraz opłatę od niniejszego wniosku o przywrócenie terminu. Urząd Patentowy RP odmawiając przywrócenia terminu wskazał na treść art. 105 ust. 6 i art. 224 ust. 2 oraz ust. 4 zd. 2 p.w.p. i podał, że dodatkowy termin przewidziany w art. 224 ust. 4 zd. 2 p.w.p. nie podlega przywróceniu. Skarżąca z zachowaniem terminu wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż stwierdziła, że zachodzą przesłanki określone w art. 243 ust. 6 p.w.p., tzn. nadzwyczajne okoliczności. W jej ocenie takimi nadzwyczajnymi okolicznościami jest to, że sprawami dotyczącymi ww. wzoru zajmował się najpierw zmarły pełnomocnik i tym samym nie miała ona wpływu na poczynione lub zaniechane przez niego działania, a następnie nowy pełnomocnik, który nie zorientował się po przejęciu sprawy, że opłata za drugi okres ochrony ww. wzoru nie została wniesiona i nie poinformował jej o konieczności jej wniesienia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Urząd Patentowy RP na wstępie opisał stan prawny odnoszący się do tej sprawy. Wskazał, że zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 224 ust. 2 p.w.p. opłaty za dalsze okresy ochrony powinny być uiszczane z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Wyjątkowo opłaty takie mogą być uiszczane w ciągu 6 miesięcy po upływie powyższego terminu, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej (art. 224 ust. 4 zd. 1 p.w.p). Organ wskazał, że powyższy termin "dodatkowy" nie podlega jednak, w myśl art. 224 ust. 4 zd. 2 p.w.p. przywróceniu. W przedmiotowej sprawie ostatnim dniem poprzedniego okresu ochrony ww. wzoru przemysłowego (obejmujący pierwszy, pięcioletni okres ochrony) był 11 maja 2009 r. Zatem Urząd Patentowy RP uznał, że podstawowy termin do uiszczenia opłaty okresowej za kolejny – drugi, pięcioletni, okres ochrony ww. wzoru upływał w tymże dniu. Mając jednak na uwadze przepis art. 224 ust. 4 zd. 1 p.w.p. stwierdził, że opłata za następny, drugi okres ochrony tego wzoru wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30% opłaty należnej mogła być przez skarżącą wniesiona w dodatkowym - 6 miesięcznym terminie tj. do dnia 12 listopada 2009 r., jako że ostatni dzień powyższego terminu upływał w dzień ustawowo wolny od pracy. W związku z powyższym oraz z faktem wniesienia przez skarżącą opłaty za drugi, pięcioletni okres ochrony wzoru wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30% opłaty należnej na konto Urzędu Patentowego RP w dniu 27 czerwca 2011 r., organ stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie stosowna opłata za drugi okres ochrony ww. wzoru przemysłowego została wniesiona po upływie tego dodatkowego, sześciomiesięcznego terminu ( 12 listopada 2009 r. ), w którym dopuszczalne było uiszczenie opłaty okresowej powiększonej o opłatę dodatkową. Na dowód twierdzenia, że termin, o którym mowa w art. 224 ust. 4 p.w.p. jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu bez względu na przyczyny uchybienia przywołał wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 listopada 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 237/06 i z 31 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 243/06. Jednocześnie Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że sprawa zawieszenia biegu terminu do uiszczenia ww. opłat za drugi okres ochrony przedmiotowego wzoru przemysłowego z powodu nadzwyczajnych okoliczności, o którym mowa w powoływanym przez skarżącą przepisie art. 243 ust. 6 p.w.p., zostanie rozpoznana w odrębnym postępowaniu w przedmiocie zawieszenia biegu terminu uchybionego z powodu nadzwyczajnych okoliczności, w którym to organ - po przedstawieniu przez zainteresowanego odpowiednich dowodów, wyda stosowne rozstrzygnięcie w zakresie zawieszenia/odmowy zawieszenia ww. terminu materialnego do uiszczenia opłaty za drugi okres ochrony wzoru przemysłowego. Skarżąca M. K. niezgadzając się z odmową przywrócenia terminu do wniesienia opłaty za drugi, pięcioletni okres ochrony ww. wzoru przemysłowego w terminie zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarzuciła naruszenie: 1. art. 243 ust. 1 i 6 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie z uwagi na zaistnienie w sprawie nadzwyczajnych okoliczności i nieprzywrócenie żądanego terminu; 2. art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady szybkości postępowania – tj. prowadzenie tego postępowania przez 3 lata. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że w tej sprawie zaistniały nadzwyczajne okoliczności, na które nie miała wpływu, co powoduje, że termin do wniesienia opłaty powinien był zostać przez organ zawieszony. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie obu postanowień i przywrócenie żądanego przez nią terminu, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wskazał przy tym, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił skarżącej, że kwestia zawieszenia przedmiotowego terminu z uwagi na nadzwyczajne okoliczności zostanie rozpoznana w odrębnym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej p.p.s.a. W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna. Urząd Patentowy RP nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa w stopniu wymagającym uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z brzmieniem art. 222 ust. 1 p.w.p. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej pobiera opłaty jednorazowe oraz opłaty okresowe w związku z ochroną wynalazków, produktów leczniczych, produktów ochrony roślin, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych. Korzystanie z wzoru przemysłowego rodzi więc konieczność uiszczania opłat za kolejne okresy ochronne. W myśl art. 224 ust. 1 p.w.p. termin do uiszczenia opłaty jednorazowej za ochronę lub opłaty za pierwszy okres ochrony, określonej w decyzji o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub odpowiednio prawa z rejestracji, wynosi trzy miesiące od daty doręczenia wezwania. Jednocześnie zgłaszający może uiścić opłatę za dalsze rozpoczęte okresy ochrony lub opłatę wymaganą do przedłużenia ochrony na okresy rozpoczęte przed tym terminem. Natomiast stosownie do art. 224 ust. 2 p.w.p. opłaty za dalsze okresy ochrony są uiszczane, z zastrzeżeniem ust. 1, z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. W świetle zaś art. 224 ust. 4 p.w.p., opłaty, o których mowa w ust. 2, można uiszczać również w terminie sześciu miesięcy po upływie terminu określonego w ust. 2, przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej. Z przedstawionych regulacji wynika zatem, że ustawa nie dopuszcza przywrócenia terminu podstawowego, określonego w art. 224 ust. 2 p.w.p. Podmioty, które nie uiściły opłaty okresowej w terminie podstawowym, mogą uniknąć skutków związanych z niedopełnieniem tego obowiązku (art. 90 ust. 1 pkt 3), wnosząc opłatę w terminie dodatkowym. Tym samym termin dodatkowy do uiszczenia opłaty, przewidziany w art. 224 ust. 4 p.w.p. spełnia funkcję podobną do instytucji przywrócenia terminu podstawowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2007r. sygn. akt II GSK 304/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2011 r., w sprawie sygn. akt II GSK 405/10, Lex nr 992380). W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo ustalił, że stosowna opłata za drugi okres ochrony ww. wzoru przemysłowego została wniesiona po upływie tego dodatkowego, sześciomiesięcznego terminu (12 listopada 2009 r.), w którym dopuszczalne było uiszczenie opłaty okresowej powiększonej o opłatę dodatkową. W tej sytuacji jedynym środkiem prawnym, przewidzianym przez ustawodawcę, który umożliwia uprawnionemu uchylenie się od negatywnych konsekwencji uchybienia terminu do wniesienia corocznych opłat za ochronę jest – zgodnie z art. 243 ust. 6 p.w.p. – powołanie się na okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, przy wystąpieniu których dochowanie terminu stało się niemożliwe. Wówczas jest możliwość zawieszenia przez Urząd Patentowy biegu przedawnienia z powodu siły wyższej, po przedstawieniu przez uprawnionego odpowiednich dowodów. Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że sprawa zawieszenia biegu terminu do uiszczenia ww. opłat za drugi okres ochrony przedmiotowego wzoru przemysłowego z powodu nadzwyczajnych okoliczności, o którym mowa w powoływanym przez skarżącą przepisie art. 243 ust. 6 p.w.p., zostanie rozpoznana przez Urząd Patentowy w odrębnym postępowaniu. W tej sytuacji badanie podnoszonej w skardze kwestii zaistnienia w sprawie owych nadzwyczajnych okoliczności przez Sąd byłoby przedwczesne. W takim stanie rzeczy, zaskarżone postanowienie należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Natomiast podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 12 k.p.a. czyli zasady szybkości postępowania pozostaje bez wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.