VI SA/Wa 2009/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-13
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Pamela Kuraś-Dębecka, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca opłatę abonamentową za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych i radiofonicznych może być oparta na protokole kontroli i oświadczeniu przedstawiciela kontrolowanego, gdy kontrola nie odbyła się w obecności właściciela działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja ustalająca opłatę abonamentową może być oparta na protokole kontroli i oświadczeniu przedstawiciela kontrolowanego, nawet jeśli kontrola nie odbyła się w obecności właściciela działalności gospodarczej. Oświadczenie wiedzy złożone przez przedstawiciela, który posługiwał się pieczątką firmy, jest wystarczające do ustalenia stanu faktycznego, zwłaszcza gdy pokoje hotelowe były zajęte przez gości, uniemożliwiając bezpośrednie sprawdzenie odbiorników. Protokół kontroli, podpisany bez zastrzeżeń przez przedstawiciela, stanowi wiarygodny dowód.Stan faktyczny
W toku kontroli w lokalu prowadzonym przez Z. S. stwierdzono używanie jednego niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego i trzydziestu sześciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Kontrola odbyła się w obecności przedstawiciela skarżącego, A. B., która złożyła oświadczenie o stanie i okresie używania odbiorników. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej SA nałożył opłatę abonamentową, a Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił nierzetelność kontroli, brak jego obecności oraz nieprawidłowe ustalenie liczby odbiorników.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Z. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych i odbiornika radiofonicznego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Minister Administracji i Cyfryzacji (dalej Minister) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej SA (dalej Dyrektor) z [...] stycznia 2014 r., którą ustalono Z. S. (dalej Skarżący) opłatę w kwocie 20.142,00 złotych za używanie jednego niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego oraz trzydziestu sześciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w miejscu prowadzenie przez niego działalności gospodarczej, tj. [...] "A." w J. przy ul. B. [...].
Jako podstawę skarżonej decyzji podano art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. nr 85, poz. 728 ze zm.), dalej u.o.a.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia [...] sierpnia 2013 r. - zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.a., przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej – tj. w J. przy ul. B. [...] - [...] "A.". Kontrolę przeprowadzono w obecności przedstawiciela skarżącego – A. B. i w jej wyniku stwierdzono posiadanie w ww. lokalu jednego odbiornika radiofonicznego w stołówce oraz 36 odbiorników telewizyjnych w pokojach. W protokole kontroli, w rubryce "Uwagi kontrolującego" odnotowano: "Poinformowano o przepisach wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych", Stwierdzony okres używania odbiorników wynosi: "3 miesiące." W protokole w rubryce "Oświadczenia (wyjaśnienia) osób zainteresowanych" odnotowano zaś: "Według oświadczenia przedstawiciela skarżącego okres użytkowania odbiorników tv w kontrolowanym lokalu wynosił 3 miesiące i są to urządzenia technicznie dostosowane do odbioru programów. Podłączenie do telewizji kablowej. Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez kontrolerów i przedstawiciela Skarżącego A. B. Do protokołu załączono oświadczenie A. B. z [...] sierpnia 2013 r., z którego wynika, że jeden odbiornik radiofoniczny i 36 odbiorników telewizyjnych w kontrolowanym lokalu są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. "Uruchomienie tych odbiorników w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z następujących przyczyn: pokoje są zajęte przez gości jedno radio w stołówce."
Wobec ww. ustaleń Dyrektor z urzędu wszczął wobec Skarżącego postępowanie w sprawie stwierdzenia używania jednego niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego i trzydziestu sześciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Jednocześnie organ zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania i zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. poinformował o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji nakładającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Do zawiadomienia załączono potwierdzone za zgodność z oryginałem kopię protokołu z przeprowadzonej kontroli oraz kopię oświadczenia.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej SA w decyzji z [...] stycznia 2014 r. ostatecznie ustalił dla Skarżącego opłatę za używanie jednego niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego i trzydziestu sześciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 20.142 złotych.
W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Jego zdaniem kontrolerzy podczas czynności kontrolnych w sposób niewłaściwy zebrali materiał dowodowy oraz w sposób naganny i nierzetelny przeprowadzili samą kontrolę, a także niezasadnie przyjęli za prawdziwe domniemanie wskazane w art. 2 ust. 2 u.o.a. Skarżący zarzucił także, że w sprawie nieprawidłowo ustalono ilości posiadanych przez niego odbiorników, a to z uwagi na fakt, iż kontrolujący oparli się wyłącznie na twierdzeniach A. B., która nie była umocowana do składania w jego imieniu oświadczeń podczas kontroli. Jednocześnie podniósł, że A. B. oświadczenie swoje złożyła w stanie wielkiego stresu oraz pod presją i naciskiem ze strony kontrolujących. Zdaniem Skarżącego czynności kontrolne powinny zostać przeprowadzone bezpośrednio w jego obecności, wówczas zostałyby udostępnione również pokoje zajmowane przez gości.
Skarżący podniósł, że informacje odnośnie ilości odbiorników są nieprawidłowe. W decyzji Dyrektor przyjął, że w ww. lokalu znajduje się 31 pokoi, a w każdym z pokoi znajduje się jeden odbiornik telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, zatem w lokalu tym winno znajdować się 31 telewizorów, a nie jak wskazała A. B. 36 telewizorów. Powyższe w sposób jednoznaczny podważa prawdziwość złożonego przez nią oświadczenia oraz rzetelność i prawidłowość przeprowadzonej kontroli.
Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz o umorzenie postępowania w całości.
Minister Administracji i Cyfryzacji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na wstępie przywołał art. 2 ust. 1 u.o.a., w myśl którego za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle tych uregulowań prawnych zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jego jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tą uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 u.o.a.
Organ przypomniał, że w przedmiotowej sprawie w lokalu, gdzie Skarżący prowadzi swoją działalność gospodarczą, przeprowadzona została kontrola wykonania przez niego obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Kontrola ta została przeprowadzona w obecności przedstawiciela Skarżącego i w jej wyniku stwierdzono posiadanie w tym lokalu jednego odbiornika radiofonicznego i 36 odbiorników telewizyjnych, będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Powyższe ustalenia zostały odnotowane w protokole kontroli oraz stanowiącym jego załącznik oświadczeniu, z którego wynika przyczyna braku bezpośredniej możliwości sprawdzenia ujawnionych odbiorników: "pokoje są zajęte przez gości jedno radio w stołówce".
Minister stwierdził, że w toku kontroli biorący w niej udział przedstawiciel Skarżącego miał możliwość złożenia zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia kontroli, czy też okoliczności wskazanych w protokole tj. w zakresie ilości i rodzaju używanych odbiorników, a także okresu ich używania. Mógł także oświadczyć, że nie posiada wiedzy w przedmiocie objętym kontrolą. Takich zastrzeżeń jednak nie poczynił, a zatem dysponował wiedzą niezbędną dla ustalenia okoliczności faktycznych tej sprawy, stanowiących podstawę dla Dyrektora do wydania ww. decyzji. W ocenie Ministra analiza treści protokołu kontroli nie wskazuje na okoliczność, jakoby przedstawiciel Skarżącego nie rozumiał znaczenia składanych oświadczeń w zakresie zdolności odbiorników telewizyjnych do natychmiastowego odbioru programu. Nadto organ podniósł, że załączone do protokołu kontroli oświadczenie nie zostało zmienione, ani też odwołane w toku prowadzonego postępowania. Zatem za wiarygodne uznał to oświadczenie i jako takie stanowiące podstawę do ustalenia liczby używanych przez skarżącego niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, jak i ich stanu umożliwiającego natychmiastowy odbiór programu i uprawniające do zastosowania w odniesieniu do skarżącego domniemania z art. 2 ust. 2 u.o.a.
Za nietrafny Minister uznał zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. ponieważ jego zdaniem organ I instancji należycie wykonał nałożone na niego obowiązki. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Protokół kontroli oraz oświadczenie przedstawiciela Skarżącego stanowią pełną podstawę do ustaleń niezbędnych do wydania w przedmiotowej sprawie decyzji. Minister podniósł przy tym, że ustawodawca wskazując Pocztę Polską SA jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu, czy osoby uczestniczącej w kontroli zwłaszcza w sytuacji, gdy obejrzenie pokoi nie było możliwe z powodu obecności gości hotelowych. Z tych też względów okoliczności dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu muszą się opierać na oświadczeniach wiedzy złożonych przez właścicieli kontrolowanych obiektów lub osób uczestniczących w kontroli. W orzecznictwie podkreśla się, że ustalenia czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu można dokonać w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Zarówno jeden, jak i drugi sposób ustalenia jest dopuszczalny, jednak informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole kontroli podpisanym przez kontrolujących i przez osobę uczestniczącą w kontroli (wyrok WSA w Warszawie z 30 listopada 2012 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1615/12). Przechodząc na grunt tej sprawy Minister uznał, że w sytuacji, gdy kontrolujący uzyskali informację, iż dokonanie przedmiotowego sprawdzenia nie jest możliwe z uwagi na brak dostępu, gdyż: "pokoje są zajęte przez gości jedno radio w stołówce", nie mieli oni żadnych podstaw do żądania umożliwienia sprawdzenia pokoi, jak to podnosi w odwołaniu Skarżący. Słusznie w takiej sytuacji oparli się na oświadczeniu osoby uczestniczącej w kontroli, bowiem treść oświadczenia złożonego przez przedstawiciela Skarżącego, uczestniczącego w kontroli nie pozostawiała wątpliwości, że stwierdzone w toku kontroli odbiorniki, znajdujące się w ww. lokalu, znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.
Minister nie dał wiary twierdzeniu Skarżącego jakoby kontrola była nierzetelnie przeprowadzona. Odnośnie ustalonej podczas kontroli ilości odbiorników organ wskazał, że w ww. lokalu znajduje się 31 pokoi, które zostały wyposażone w odbiorniki telewizyjne, natomiast w trakcie kontroli A. B. wskazała, że jest ich 36. Skarżący nie przedstawił na tą okoliczność żadnych dowodów, dlatego też twierdzenia te są gołosłowne, tym bardziej, że przeczy im oświadczenie złożone w toku kontroli przez A. B. Minister stwierdził, ze gdyby okoliczność ta była prawdziwa to z pewnością A. B udzieliłaby w tym zakresie odpowiednich wyjaśnień. Zdaniem organu odwoławczego dodatkowym potwierdzeniem ustaleń dokonanych podczas kontroli może być fakt zarejestrowania przez Skarżącego dnia [...] sierpnia 2013 r. jednego odbiornika radiofonicznego oraz 36 odbiorników telewizyjnych.
Za nie trafny Minister przyjął także zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że w realiach tej sprawy Dyrektor należycie wypełnił ciążące na nim obowiązki. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Skarżącemu zapewniono czynny udział we wszystkich etapach tego postępowania i pouczono go o przysługujących mu prawach. Minister podniósł przy tym, że z treści art. 79 k.p.a. wynika, iż strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Natomiast celem zawiadomienia, o którym mowa w art. 79 § 1 k.p.a., jest zapewnienie stronie możliwości wzięcia udziału w przeprowadzeniu dowodu, a obowiązek zawiadomienia strony przynajmniej na siedem dni przed terminem przeprowadzenia dowodu ma umożliwić stronie przygotowanie się do tych czynności. Zgodnie z art. 79 § 2 k.p.a. strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. W związku z tym, iż w trakcie przedmiotowej kontroli nie miało miejsca przeprowadzenie dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin, to tym samym zarzut skarżącego Minister uznał za bezzasadny. Organ podkreślił przy tym, że do kontroli w zakresie realizacji obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie mają więc do tej kontroli zastosowania przepisy dotyczące przeprowadzania dowodów ze świadków, biegłych, oględzin. Protokół z kontroli stanowić może natomiast podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym to dowód ten podlega ocenie z punktu widzenia art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a.
Odnośnie braku umocowania A. B. przez Skarżącego do reprezentowania jego interesów Minister wyjaśnił, że organ nie ma obowiązku przeprowadzenia kontroli w obecności kontrolowanego, albo osoby przez niego upoważnionej. Podobnie żaden przepis prawa nie uzależnia ważności protokołu od podpisania go przez osoby upoważnione do składania oświadczeń woli zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. W toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają bowiem oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Na ta okoliczność organ przywołał wyrok WSA w Warszawie z 27 listopada 2012 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1786/12 i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skoro A. B. złożyła stosowne oświadczenie to bez wątpienia posiadała ona wystarczającą wiedzę w przedmiocie dotyczącym przeprowadzonej kontroli.
Reasumując Minister wskazał na § 1 oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187, poz. 1342), zgodnie z którym odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w placówce operatora publicznego w ciągu 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. W przedmiotowej sprawie skarżący tego obowiązku nie dopełnił, gdyż w dniu kontroli, tj. [...] sierpnia 2013 r., używał jednego niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego i trzydziestu sześciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych "3 miesiące." Odbiorniki te zarejestrował dopiero po kontroli, tj. [...] sierpnia 2013 r. W trakcie postępowania skarżący nie uprawdopodobnił innego - krótszego niż 3 miesiące okresu używania ww. odbiorników. W związku z tym oraz wobec tego, że art. 7 ust. 6 u.o.a. w przypadku stwierdzenia niezarejestrowanego odbiornika nakłada na kierownik jednostki operatora publicznego obowiązek wydania decyzji nakazującej rejestrację odbiornika oraz ustalającej opłatę abonamentową, a także w związku z tym, że z treści art. 5 ust. 3 u.o.a. opłata ta wynika wprost i jest ona stała - stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, Dyrektor nie miał innej możliwości, jak tylko ustalić przedmiotową opłatę i to w wysokości, która nie podlegała jakiemukolwiek miarkowaniu. Opłata ta jest bowiem naturalną konsekwencją stwierdzenia niezarejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego. Minister podniósł, że dokonanie rejestracji po przeprowadzonej kontroli nie zwalnia Skarżącego z obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty. Wyjaśnił jednocześnie, że istotnie Dyrektor w swojej decyzji powołał w podstawie prawnej rozporządzenie, które weszło w życie dopiero po przeprowadzonej kontroli, ale skoro 14 dniowy termin do dokonania rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wynikający z obowiązującego w dniu kontroli rozporządzenia był tożsamy z terminem wynikającym z późniejszego rozporządzenia, to uchybienie to Minister uznał za niemające wpływu na treść decyzji, która odpowiada prawu.
Skarżący w złożonej w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 2 ust. 2 oraz ust. 4 i art. 5 ust. 3 u.o.a. poprzez błędne uznanie przez organ domniemania faktycznego za prawidłowe;
2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 u.o.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz bezpodstawne uznanie za prawidłowe domniemania istnienia odbiorników telewizyjnych oraz ich stanu technicznego;
3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.pa. w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i nierozpoznanie istoty odwołania;
4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;
5. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 136 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez organ domniemania faktycznego za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Ministra oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora, a także o zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że kontrolerzy w sposób nieuprawniony przyjęli domniemanie używania przez niego ww. odbiorników, a to z uwagi, że oparli je wyłącznie na oświadczeniu A. B., której nie upoważnił do składania jakichkolwiek oświadczeń w jego imieniu. Skarżący podkreślił, że kontrola winna zostać przeprowadzona w jego obecności albo w obecności osoby przez niego umocowanej, która zna stan techniczny oraz wyposażenie pokoi. Wskazał, że A. B. nie ma wiedzy odnośnie ilości odbiorników telewizyjnych i radiowych znajdujących się w kontrolowanym lokalu.
Skarżący wskazał, że kontrolerzy po ilości pokoi (31) przyjęli ilość odbiorników telewizyjnych mimo tego, że z oświadczenia A. B. wynika, że w ww. lokalu było ich 36. To zdaniem Skarżącego podważa właśnie prawdziwość oświadczenia oraz rzetelność i prawidłowość samej kontroli. Kontrolerzy nie ustalili bowiem faktycznej liczby odbiorników telewizyjnych oraz radiofonicznych, poprzez co naruszyli zasadą prawdy obiektywnej i bezpośredniości postępowania administracyjnego. Nie zwrócili się do niego o udostępnienie pokoi w celu rzetelnego oraz prawidłowego przeprowadzenia kontroli. Jego zdaniem tym samym został pozbawiony możliwości aktywnego działania podczas kontroli w celu ustalenia prawdy obiektywnej.
Tym samym Skarżący zarzucił, że w sprawie nie podjęto wszelkich niezbędnych czynności celem dokładnego jej wyjaśnienia, lecz w sposób arbitralny organy przyjęły za prawdziwe domniemanie wskazane w art. 2 ust. 2 u.o.a.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie organ miał w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na Z. S. opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych i odbiornika radiofonicznego.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
Co do zasady opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny (ust. 4 art. 2 u.o.a.).
Modyfikację tej zasady ustawodawca wprowadza w ust. 5 art. 2 u.o.a określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych.
Z językowej wykładni powołanych przepisów wynika, że ich adresatem jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej. Przy czym "używanie" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza.
W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności.
W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.).
Przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika.
W toku przeprowadzonej przez operatora publicznego kontroli w dniu [...] sierpnia 2013 r. w [...] "A.", położonym w J. przy ul. B. [...], a prowadzonym przez Skarżącego ustalono, że w obiekcie tym znajduje się 36 sprawnych odbiorników telewizyjnych w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu oraz jeden odbiornik radiofoniczny w stołówce, w stosunku do których nie został wykonany obowiązek ich rejestracji.
Ustaleń tych organ dokonał na podstawie oględzin odbiorników ujawnionych w kontrolowanym obiekcie oraz oświadczenia wiedzy złożonego przez A. B. - przedstawiciela Skarżącego, biorącą udział w czynnościach kontrolnych.
W ocenie Sądu zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza, że znajdujące się w pokojach hotelowych ww. Ośrodka odbiorniki znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów. W podpisanym bez zastrzeżeń przez A. B. protokole kontroli zawarte jest stwierdzenie, że ww. odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a ponadto zaprotokołowane jest jej oświadczenie, że nie jest możliwe uruchomienie tych odbiorników, bowiem pokoje są zajęte przez gości. Tym samym organy prawidłowo przyjęły, że upłynął czternastodniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie, wynikający z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. nr 187, poz. 1341). Nie jest zatem uchybieniem organu powołanie się na przepisy rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r., które w dniu kontroli nie obowiązywało, skoro taki sam, czternastodniowy termin na rejestrację, był wskazany w obydwu ww. rozporządzeniach.
Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że podnoszona w odwołaniu argumentacja, powtórzona następnie w skardze, iż informacje odnośnie ilości odbiorników są nieprawidłowe, bowiem w rzeczywistości w kontrolowanym lokalu znajduje się 31 pokoi, nie została poparta żadnymi innymi dowodami, które w sposób wiarygodny podważałyby ustalenia dokonane podczas kontroli w ww. obiekcie. Wbrew zarzutom skargi zarówno protokół kontroli, jak też oświadczenie złożone przez A. B., jako przedstawiciela Skarżącego, mogły stanowić wystarczającą podstawę do ustalenia rzeczywistej ilości odbiorników telewizyjnych, a mianowicie 36 telewizorów.
Po drugie, ustosunkowując się do podnoszonych w skardze argumentów, że A. B. nie była osobą upoważnioną przez Skarżącego, należy wskazać, iż jak wynika z dokumentów sporządzonych w toku czynności kontrolnych, A. B. składając pisemne oświadczenia, posługiwała się pieczątką [...]"A.". W tej sytuacji trudno dać wiarę twierdzeniom Skarżącego, że A. B. nie miała wiedzy o ilości odbiorników telewizyjnych. Ponadto sama obecność tej osoby na terenie kontrolowanego obiektu stwarzała domniemanie, że jest to osoba czynna w lokalu przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 97 k.c. W myśl tego przepisu osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa.
Wysokość ustalonej przez organy opłaty, stanowiącej iloczyn liczby stwierdzonych odbiorników i trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej, która w dniu stwierdzenia ich używania wynosiła 18,65 złotych, zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 7 maja 2012 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2013 r. (Dz. U.2012, poz. 543) uznać należy za prawidłową.
W zarysowanym powyżej mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo, bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy istotnie w jej przypadku doszło do sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. Przy czym zauważyć należy, że protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie.
Stwierdzone podczas kontroli - znajdującej umocowanie w art. 7 ust. 1 u.o.a. - używanie niezarejestrowanego odbiornika, uzasadniające nałożenie opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a., kontrolujący utrwala w protokole kontroli, co stanowi następnie podstawę do wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a.
Taki protokół kontroli, zdaniem Sądu zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a., traktujący jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zaliczenie go do dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. wyklucza według Sądu fakt, że jego sporządzenie nie znajduje wprost umocowania w przepisach u.a.o.
W warunkach niniejszej sprawy – protokół został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych, udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych – co uzasadnia przyjęcie go za wiarygodny dowód w sprawie. Przy czym zdaniem Sądu moc dowodową sporządzonego protokołu zwiększa również fakt, że został on bez zastrzeżeń podpisany przez przedstawiciela podmiotu kontrolowanego - Skarżącego, co potwierdza prawdziwość zawartych w nim ustaleń.
Odnosząc się do zarzutu skargi zauważyć należy, że jak to już wyżej zostało wykazane, w protokole kontroli utrwala się przebieg i wynik kontroli. Sporządzony jest on przez kontrolującego, a w sytuacji, gdy jak w niniejszej sprawie, w czynnościach kontrolnych bierze udział przedstawiciel podmiotu kontrolowanego, przedstawia się go do podpisu tej osobie. Dodatkowo pamiętać również należy, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział, nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli.
Uzupełniająco Sąd zauważa, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 20143 r. o sygn. akt II GSK 92/12). W konsekwencji organ nie miał obowiązku uprzedzania Skarżącego o planowanej kontroli.
W tej sytuacji, należy uznać, że organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), a swoje rozstrzygnięcia oparły na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowiska wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło