VI SA/Wa 204/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-18
Skład orzekający: Andrzej Czarnecki, Marzena Milewska-Karczewska, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., może przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania badać, czy strona faktycznie brała udział w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie może przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania badać, czy strona faktycznie brała udział w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Kwestia ta podlega badaniu dopiero w drugim etapie postępowania, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Przedwczesne badanie tej przesłanki stanowi naruszenie art. 149 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nakładającą na niego karę pieniężną, argumentując, że bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że strona miała skuteczne doręczenia i była pouczana o obowiązkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów, stwierdzając, że organy przedwcześnie badały kwestię udziału strony w postępowaniu, zamiast najpierw wydać postanowienie o wznowieniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdził, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska -Karczewska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] września 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego D. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD), utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej [...] WITD) z dnia [...] września 2013r. nr [...], którym odmówiono wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...] września 2012r. nr [...].
Przedmiotowe postanowienie zostało wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z dnia [...] sierpnia 2013r. strona złożyła wniosek do [...] WITD o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2012r. nr [...] tegoż organu, którą nałożono na Pana D.M. karę pieniężną w kwocie 3.000zł w związku z naruszeniem polegającym na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe.
Po rozpatrzeniu wniesionego wniosku organ postanowieniem z dnia [...] września 2013r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu organ opisał przebieg postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2012r nr [...] opisując w szczególności stan faktyczny, w którym doszło do wydania wskazanej wyżej decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wys. 3.000 złotych.
Wskazał również, że instytucja wznowienia postępowania uregulowana jest w k.p.a. w art. 145-153 i ma ona na celu usuwanie wad, jakimi są obarczone ostateczne decyzje lub postanowienia od których przysługuje zażalenie.
Organ uznał, po uwzględnieniu opisanego w postanowieniu stanu faktycznego oraz prawnego, za bezpodstawne zarzuty pełnomocnika zawarte we wniosku o wznowienie postępowania, gdyż organ prawidłowo pouczył stronę o obowiązujących przepisach prawnych w zakresie ustanowienia pełnomocnika do doręczeń w kraju oraz o skutkach prawnych wynikających z faktu nieustanowienia takiego pełnomocnika. Wskazał, że informacja o ustanowieniu pełnomocnika wraz z pełnomocnictwem do organu wpłynęła, gdy decyzja administracyjna nakładająca karę stała się ostateczna. Organ podniósł również, że pełnomocnik strony przedłożył jedynie zawiadomienie w przedmiocie zgłoszenia pełnomocnictwa do reprezentowania strony oraz samo pełnomocnictwo, nie wskazując jednocześnie żadnych innych czynności jakich organ miałby dokonać. Stąd też nie można uznać, iż strona, bądź też pełnomocnik strony nie brali udziału w toczącym się postępowaniu bez własnej win. Organ powołał się przy tym na pogląd Z. Czernika, R. Suwały zawarty w Glosie do wyroku NSA z dnia 8 lipca 1997r., SA/Rz 606/96 (Wspólnota 1997r. nr 11, s. 62 oraz wyrok NSA z dnia 24 marca 1998r. sygn.. II SA 122/98 (ONSA 1999, z. 2, poz.53).
Na powyższe postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, strona złożyła zażalenie podnosząc w szczególności, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem:
- art. 10 par. 1 w zw. z art. 77 par. 1 i art. 40 par. 4 i par. 5 k.p.a. polegającym na niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów, tj. przeprowadzenie postępowania wobec D.M. w sytuacji, gdy jak sam organ stwierdził zaistniała jedynie fikcja prawna skuteczności doręczenia do strony a pismo z pouczeniem z nieznanych przyczyn nie zostało faktycznie i fizycznie doręczone stronie, jak również z tej przyczyny strona nie złożyła odwołania
- art. 6 oraz art. 10 par. 1k.p.a. w zw. z art. 77 par. 1 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonego postanowienia na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak wypowiedzenia się przez stronę, co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów, w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione a zatem nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonego postanowienia;
- art. 7 w zw. z art. 77 par. 1 i art. 78 par. 1 i 2 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. a także art. 107 par. 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tego postanowienia, co uniemożliwiło właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji odmawiającego wznowienia postępowania
- art. 28 w zw. z art. 145 par. 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
GITD po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia 7 listopada 2013r. w oparciu o przepis art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 141 par. 1, art. 144 i 145 k.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał z powołaniem się na przepis art. 145 par. 1 pkt 4 oraz art. 149 par. 3 k.p.a. a także przepis art. 40 par. 4 i 5 k.p.a, że w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania wraz z pouczeniem o wskazanych wyżej obowiązkach wynikających z przepisu art. 40 par. 4 i 5 k.p.a. , bowiem organ pierwsze pismo w przedmiotowej sprawie doręczył na adres strony w Czechach, informując że powinna ustanowić pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego na terytorium Polski albo wskazać pełnomocnika do doręczeń w kraju. Przy czym strona została pouczona, że w razie nie wskazania pełnomocnika pisma będą pozostawiane w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Wskazane wyżej pismo zostało stronie doręczone w dniu [...] sierpnia 2012r. natomiast pierwsza informacja o ustanowieniu pełnomocnika dotarła do organu w dniu [...] listopada 2012r. a zatem już po wydaniu decyzji przez organ. Z uwagi na powyższe organ nie podzielił stanowiska skarżącej w zakresie podniesionego zarzutu braku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności przez brak zawiadomienia pełnomocnika o wynikach rozstrzygnięcia, brak wezwania pełnomocnika do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego, niezapewnienie pełnomocnikowi i stronie aktywnego udziału w takich czynnościach, czy niezawiadomienie pełnomocnika o możliwości wniesienia odwołania od decyzji. Organ stwierdził również, że strona nie dołożyła należytej staranności, przekazując dokumenty ze znacznym opóźnieniem – zostały one przekazane już po upływie terminu o którym mowa w przepisie art. 35 par. 3 k.p.a., na załatwienie sprawy. Przy czym podkreślił, że pełnomocnik został ustanowiony w sprawie w dniu [...] września 2012r. a zatem niezwłoczne po ustanowieniu podjęcie przez niego jakichkolwiek czynności w celu ustalenia stanu sprawy z pewnością umożliwiłoby mu wniesienie w terminie odwołania od decyzji o nałożeniu kary. Organ podniósł także, że strona miała świadomość, iż względem niej toczy się postępowanie administracyjne, gdyż została pouczona o prawie przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek i odpisów oraz udzielania wyjaśnień.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] listopada 2013r., GITD wyjaśnił również, że nie mogą zostać uwzględnione ani rozpatrzone w niniejszym postępowaniu zarzuty strony odnoszące się do braku należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, bowiem są to zarzuty odnoszące się wprost do sposobu prowadzenia postępowania a postępowanie wszczęte wnioskiem strony o wznowienie postępowania nie dotyczy istoty sprawy i nie jest dodatkowym trybem zwyczajnym, w którym można kwestionować ustalenia faktyczne organu, lecz służy m.in. sprawdzeniu, czy strona bez własnej winy nie została pozbawiona udziału w postępowaniu administracyjnym. Wskazał również, w kontekście zarzutu strony odnoszącego się do przesłania zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz pouczeń w języku polskim, że zgodnie z art. 4 i 5 ustawy z dnia 7 października 1999r. o języku polskim (Dz.U. z 2011r. nr 43, poz. 224), język polski jest językiem urzędowym organów państwowych, a podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Nadto organ wskazał, że strona nie przedstawiła żadnych nowych dowodów ani okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej, bowiem za takie nie można uznać, wadliwe zdaniem strony naliczonej kary, ze względu na pobranie kwoty kary w formie kaucji. Organ nie dopatrzył się również naruszenia przepisu art. 107 par. 3 k.p.a., gdyż skarżone postanowienie zdaniem organu precyzyjnie wyjaśnia podstawy faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia w sposób pozwalający na zrozumienie motywów działania organu.
Na postanowienie GITD skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Pan D.M. wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości ewentualnie o uchylenie skarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji a także w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych
W skardze zarzucono, iż organ naruszył szereg przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 138 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 149 par. 1 oraz art. 144 k.p.a. i art. 145 par. 1 pkt 4 oraz art. 151 par. 1 k.p.a. a także art. art. 6, 7,8, 9, 10 w tym w szczególności par. 1 tego artykułu, art. 11, 12, 13, 15, 28, 40 par. 4 i 5, 75 par.1, 76 par. 1, 77 par. 1 i 4, 78 par. 1 i 2, 80, 81 i 107 par. 1-3 k.p.a., bowiem utrzymał w mocy postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sytuacji gdy :
1/ rozstrzygnął, co do przyczyny wznowienia i co do istoty sprawy przed rozstrzygnięciem w przedmiocie wznowienia albo odmowy wznowienia postępowania;
2/ odmówił wznowienia postępowania pomimo, że wniosek o wznowienie postępowania wskazywał jako podstawę wznowienia art. 145 par. 1 pkt 4 k.p.a. i został wniesiony w terminie ustawowym oraz spełniał inne wymogi formalne.
W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności i wskazano na fakt, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją [...] WITD z dnia [...] września 2012r. nr [...]. Podniesiono, że strona nie otrzymała zawiadomienia organu, w szczególności w języku dla niej zrozumiałym, informującego ją o konieczności wskazania pełnomocnika do doręczeń oraz o konsekwencjach nie wskazania takiego pełnomocnika. Wskazano również, że ww. decyzja z dnia [...] września 2012r. nie została zarówno stronie jak i jej pełnomocnikowi doręczona. Tym samym zdaniem skarżącego skoro nie uczestniczył on w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji, bez własnej winy, to zasadny jest jego wniosek złożony z zachowaniem wymogów do wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę wskazaną w pkt 4 art. 145 par.1 k.p.a. A zatem organ winien był mając na względzie, że postepowanie w przedmiocie wznowienia postępowania jest dwuetapowe najpierw dokonać oceny formalnej wniosku o wznowienie postępowania, które winno być zakończone wydaniem stosownego postanowienia o wznowieniu albo o odmowie wznowienia postępowania i następnie dopiero organ mógł w wypadku wszczęcia postepowania dokonać merytorycznego rozpoznania wniosku, które winno być zakończone wydaniem decyzji o uchyleniu albo o odmowie uchylenia decyzji. Natomiast w niniejszej sprawie, zdaniem skarżącego, organ dokonał przedwczesnej oceny tego czy przysługuje mu szansa na wznowienie w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Prawidłowym rozstrzygnięciem organu, zdaniem skarżącego, powinno być wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, bowiem dopiero po wydaniu takiego postanowienia organ powinien zająć się oceną przyczyn wznowienia i rozstrzygnąć co do istoty sprawy. Skarżący podniósł również, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądy doktryny, że powodem odmowy wznowienia postępowania nie może być, brak podstaw do wznowienia postępowania z przyczyn np. wymienionych w art. 145 par. 1 pkt 4 k.p.a., gdyż prowadziłoby to do ocen podstaw wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu.
Nadto skarżący w skardze wskazał na uchybienia organu w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] września 2012r. nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wys. 3.000zł.
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – jt.Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1 b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga ma uzasadnione podstawy prawne.
Należy zauważyć, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową (tryb nadzwyczajny wzruszenia orzeczenia ostatecznego), stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k. p. a. bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a.
Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi.
Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).
Podkreślić należy, że w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania mamy do czynienia z tą samą stroną co w postępowaniu zwykłym (J. Borkowski - Zmiana i uchylenie ostatecznych decyzji administracyjnych, Warszawa 1967, s. 62 i 63). A zatem wskazać wypada, że zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym interes prawny lub obowiązek wyznaczają normy prawa materialnego.
Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego - jako szczególny rodzaj procedury umożliwiającej, w przypadkach prawem przewidzianych (art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 oraz 145b § 1k.p.a), wzruszenie ostatecznych indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej - składa się z dwóch etapów. W pierwszym organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada przesłanki formalne niezbędne do uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych, co – w przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony – oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia postępowania pochodzi od osoby mającej czynną legitymację procesową, czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 lub art. 145a § 2 , art. 145b § 2 k.p.a. a także, czy wskazano przyczynę wznowienia postępowania z katalogu ujętego w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a. Jeżeli wstępne postępowanie wyjaśniające wykaże, że żądanie wznowienia postępowania pochodzi bezspornie (w sposób niebudzący wątpliwości) od osoby nie mającej (nie mogącej mieć) przymiotu strony w danym postępowaniu, albo że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo wnioskodawca – mimo stosownego wezwania przez organ administracji – nie podał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje decyzję odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 k.p.a.). Gdy nie zaistnieje żadna z wymienionych okoliczności, organ ten ma obowiązek wznowić postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.), które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). W drugim etapie postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania przechodzi do badania przyczyn wznowienia a po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie podejmuje jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 k.p.a., tj. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 lub 145b § 1 k.p.a., albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia w oparciu o wskazane wyżej przepisy, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
A zatem, jak z powyższego wynika, w pierwszym etapie postępowania organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie analizuje przyczyn wznowienia. Powinność zbadania przyczyn wznowienia aktualizuje się dopiero w drugim etapie postępowania, a więc po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie organy w pierwszym etapie postępowania, o którym mowa w art. 149 k.p.a., przedwcześnie podjęły się badania (analizy) przyczyny wznowienia postępowania wskazanej przez wnioskodawcę i ujętej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czym naruszyły art. 149 § 2 w zw. z § 1 k.p.a. Podkreślić bowiem wypada, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalona jest linia orzecznicza, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. oraz 145b § 1 k.p.a. przesłankach wznowienia a także, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. oraz art. 145a § 2 i 145b § 2 k.p.a. W razie niewystąpienia tych warunków ustawowych organ powinien zastosować art. 149 § 3 k.p.a.(odmówić wznowienia postępowania). W pozostałych przypadkach ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie według reguł określonych w art. 150 i 151 k.p.a.
A zatem jeżeli wskazaną przesłanką wznowienia postępowania administracyjnego jest okoliczność wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tak jak w niniejszej sprawie, organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, jako że kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w drugim etapie postępowania a więc po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 2 k.p.a.(por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 1991 r. sygn. akt IV SA 487/91, ONSA 1991/2/50; z dnia 12 kwietnia 2006r., sygn. akt II OSK 730/05; z dnia 18 grudnia 2007r., sygn. akt II OSK 1716/06; z dnia 30 stycznia 2008 r., II OSK 1949/06; z dnia 11 maja 2010r., sygn. akt II OSK 774/09; 19 marca 2013r. sygn. II OSK 2215/11 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. II Zakamycze 2005, s. 882).
Sąd wskazuje również, że odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., gdy wskazywaną podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) nie może opierać się na ocenie, że wnoszący wniosek o wznowienie jako strona postępowania, brał w nim udział. Kwestia bowiem prawidłowości prowadzonego w tym zakresie postępowania oraz uczestniczenia bądź nie w postępowaniu podmiotu wnoszącego wniosek podlega badaniu dopiero po wznowieniu postępowania, w więc w drugim etapie postępowania. Szczególnie, że w niniejszej sprawie wnioskodawca podnosił, iż jako strona bez własnej winy nie uczestniczył w postępowaniu i wskazywał, że nie był o nim w sposób prawidłowy zawiadomiony.
Sąd zauważył, zatem że skoro w rozpoznawanej sprawie nie istniały wątpliwości, iż wnioskodawca niewątpliwie jest stroną postępowania i powołuje się na przesłankę z art. 145 par. 1 pkt 4 k.p.a. to jeśli spełnione zostały pozostałe przesłanki formalne do wznowienia postępowania – brak w decyzji analizy w tym zakresie – to organ właściwy do wznowienia postępowania powinien, po stwierdzeniu dopuszczalności wniosku o wznowienie, wydać postanowienie, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a., a następnie przystąpić do badania istnienia lub nieistnienia przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Organ, podejmując się badania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. już w pierwszym etapie procedury wznowieniowej, uchybił art. 149 § 2 k.p.a. Tym samym również organ II instancji, który utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] września 2013r., którym odmówiono wznowienia postępowania narusza przepis art. 138 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 2 i 3 k.p.a.
W pozostałym zakresie zarzuty odnoszące się w szczególności do nieprawidłowości postępowania zakończonego decyzją [...] WITD z dnia [...] września 2012r. Sąd uznał za przedwczesne na tym etapie postępowania, bowiem przedmiotem skargi do sądu było postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Argumentacja podniesiona w tym zakresie będzie mogła być zbadana przez organ dopiero po ewentualnym wznowieniu postępowania przez organ. Z tego względu Sąd nie badał w/w kwestii.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni stanowisko przyjęte przez Sąd i zawarte w niniejszym wyroku i zastosuje się do przedstawionych wyżej wytycznych, mając na względzie art. 153 p.p.s.a.
W tym Stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postepowania orzeczono na zasadzie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło