VI SA/Wa 2067/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-08
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie pracownika, który jest niepełnoletni i nie posiada uprawnień do reprezentowania spółki, może stanowić podstawę do ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych i opłat abonamentowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oświadczenie pracownika, nawet niepełnoletniego, może być uznane za dowód wiedzy w postępowaniu administracyjnym, jeśli organ oceni je jako wiarygodne i nie zostaną przedstawione przez stronę wiarygodne przeciwdowody. Nie jest wymagane, aby w kontroli uczestniczyła osoba uprawniona do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, a oświadczenia składane w jej trakcie są oświadczeniami wiedzy, a nie woli. Domniemanie używania odbiornika, jeśli znajduje się on w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, nie zostało obalone przez stronę.Stan faktyczny
W trakcie kontroli w lokalu użytkowym spółki "T." Sp. z o.o. ujawniono 24 niezarejestrowane odbiorniki telewizyjne. Pracownik spółki oświadczył, że odbiorniki były używane przez miesiąc i są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Spółka kwestionowała ważność kontroli, podnosząc, że osoba składająca oświadczenie była niepełnoletnia i nieuprawniona do reprezentacji, a także zarzucając nieścisłości w ustaleniach dotyczących liczby odbiorników i domków. Organy administracji nałożyły na spółkę obowiązek rejestracji odbiorników i opłatę za ich używanie. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając nieważność postępowania z powodu oparcia dowodów na zeznaniach osoby niepełnoletniej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi "T." Sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. W dniu [...] lipca 2013 r., o godz. 13:50, zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 z późn. zm.), dalej również: u.o.a., przeprowadzono kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu użytkowym zajmowanym przez spółkę T. Sp. z o.o. przy ul. P. [...] w J. (nazywana dalej: "skarżącą"). Kontrola została przeprowadzona w obecności pracownika.
W wyniku kontroli ujawniono w lokalu 24 szt. odbiorników telewizyjnych różnych marek. W protokole z kontroli odnotowano oświadczenie pracownika, który wyjaśnił, że odbiorniki były używane przez okres jednego miesiąca. Są to urządzenia techniczne dostosowane do odbioru programu.
Ustalenia kontroli utrwalono w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2013 r., załączając do niego oświadczenie pracownika z tej samej daty, który potwierdził, że odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu było niemożliwe z uwagi na zajmowanie pokoi przez gości.
2. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, skarżąca pismem z dnia [...] września 2013 r. poinformowała, że osoba podpisująca protokół nie była do tego upoważniona. O kontroli nie powiadomiono właściciela skarżącej. Osoba w recepcji zrozumiała, że ma potwierdzić ilość domków, a nie odbiorników telewizyjnych, tymczasem w ośrodku działa opłacany internet bezprzewodowy. Ośrodek działa sezonowo.
3. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...], na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 u.o.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz.U. Nr 132, poz. 1116 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., stwierdził, że strona nie wykonała obowiązku wynikającego z § 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676) i nakazał rejestrację dwudziestu czterech używanych odbiorników telewizyjnych, ustalając opłatę za używanie dwudziestu czterech niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie (24 x 30 x 18,65 zł) = 13.428,00 złotych.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r. kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu użytkowym zajmowanym przez skarżącą stwierdzono istnienie 24 telewizorów różnych typów.
Wszystkie odbiorniki telewizyjne znajdowały się w pokojach zajmowanych przez gości, co uniemożliwiało ich uruchomienie celem stwierdzenia możliwości technicznego odbioru programu. W tym zakresie dano wiarę oświadczeniu pracownika, powołując się na art. 2 ust. 2 u.o.a., zgodnie z którym zachodzi domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
W świetle obowiązujących przepisów ustawy o opłatach abonamentowych oraz rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. organ uznał, że strona w dniu kontroli, tj. [...] lipca 2013 r. posiadała i użytkowała niezarejestrowane dwadzieścia cztery odbiorniki telewizyjne.
4. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] lutego 2014 r.
W uzasadnieniu odwołania skarżąca podkreśliła, że kontrola została przeprowadzona w obecności osoby nieuprawnionej do podawania jakichkolwiek informacji i składania oświadczeń w imieniu Spółki.
Przepytywana pracownica była niepełnoletnią uczennicą, zatrudnioną na podstawie umowy zlecenia do pracy pomocniczej w recepcji na czas wakacji.
Skarżąca wyjaśniła, że posiada 23, a nie 24 domki na wynajem, które mają możliwość odbioru internetu, co nie znaczy, że posiadają komputery. Domki posiadają instalację alarmową, ale nie są do niej podłączone. Posiadają również instalację antenową do odbioru TV, bez odbiorników do odbioru. Odbiornik TV jest jeden ogólnodostępny w świetlicy/wiacie i jeden abonament opłacany.
Ośrodek domków letniskowych prowadzi działalność jedynie w okresie wakacyjnym i w tym okresie zatrudnia dorywczo dodatkowych pracowników. Przez resztę roku jest nieczynny. W celu ograniczenia kosztów - uniknięcia kosztów przesyłu energii, zdejmowane i zakładane są corocznie liczniki przez Zakład Energetyczny, co uniemożliwia poza sezonem korzystanie z ośrodka, w tym z odbiór programów telewizyjnych. Skarżąca nie ma zatem rzeczywistej możliwości zarejestrowania odbiorników, których nie posiada.
5. Minister Administracji i Cyfryzacji (nazywany dalej "Ministrem") decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 u.o.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Spółki z dnia [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] lutego 2014 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister powołał się na art. 2 ust. 1 u.o.a., zgodnie z którym za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. W myśl art. 2 ust. 2 ww. ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Oznacza to, że zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a z tego wynika obowiązek posiadacza do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę uiszcza się za każdy odbiornik, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 u.o.a.
Organ odwoławczy, odwołując się do treści protokołu kontroli, który stanowił podstawowy dowód w sprawie i zarzutów skarżącej co do możliwości odbierania oświadczeń od osoby niepełnoletniej i nieuprawnionej do ich składania, Minister wyjaśnił, że ustawodawca wskazując Pocztę Polską S.A. jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do żądania dokumentów tożsamości od osób uczestniczących w kontroli ani oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu czy osoby uczestniczącej w kontroli, zwłaszcza w sytuacji gdy obejrzenie pokoi nie było możliwe z powodu obecności gości. Z tych też względów okoliczności dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu muszą się opierać na oświadczeniach wiedzy osób uczestniczących w kontroli.
Protokół z kontroli stanowi dowód w świetle art. 75 § 1 k.p.a. Złożone przez pracownika oświadczenie, wobec którego nie przedstawiono wiarygodnych przeciwdowodów, jest jak najbardziej dopuszczalne i wiarygodne. Nadto, żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu przez osoby wchodzące w skład takiego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego.
Minister wyjaśnił, że organ nie ma obowiązku przeprowadzania oględzin obiektu hotelowego i odbiorników TV, co do których ustalono, że nie są zarejestrowane. Ustalenie, czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Zarówno jeden jak i drugi sposób ustalenia jest dopuszczalny, jednak informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole z kontroli podpisanym przez kontrolujących i przez osobę uczestniczącą w kontroli. W przedmiotowej sprawie z treści protokołu wynika, że kontrolerzy weszli w posiadanie informacji dotyczących ilości ujawnionych odbiorników i ich gotowości do natychmiastowego odbioru programu w oparciu o oświadczenie pracownicy skarżącej, która niewątpliwie zorientowała była w przedmiocie kontroli skoro złożyła w tym zakresie oświadczenie wiedzy. W tym zakresie Minister powołał się na art. 2 ust. 2 u.o.a. W toku przeprowadzonej kontroli w lokalu zajmowanym przez Stronę ujawniono i w tym przedmiocie sporządzono, że osoba przedstawiająca się jako pracownik, posługująca się pieczątką spółki podała, że w obiekcie znajdowały się 24 odbiorniki telewizyjne będące w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. W związku z brakiem przedstawienia przez skarżącą dowodów podważających ww. ustalenia Minister stwierdził, że domniemanie organu w tym zakresie nie zostało obalone.
Zdaniem Ministra bez wpływu na wynik sprawy pozostaje podnoszony przez skarżącą brak odbiorników do odbioru TV w związku z osiadaną przez domki instalacją antenową do odbioru TV, jak również zdejmowanie i zakładanie co roku liczników przez Zakład energetyczny, albowiem w dniu kontroli skarżąca posiadała wskazaną w protokole liczbę odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.
Minister powołał się na treść art. 7 ust. 6 u.o.a., jak również art. 5 ust. 3 cyt. ustawy, określający wysokość opłaty, która jest stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. Organ nie ma możliwości miarkowania jej wysokości.
6. Pismem z dnia 17 maja 2014 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra z dnia [...] kwietnia 2014 r., wnosząc o jej uchylenie.
Zdaniem strony w sprawie zachodzą przesłanki nieważności postępowania z uwagi na to, że całość zgromadzonego materiału dowodowego została oparta na oświadczeniu-zeznaniu osoby niepełnoletniej. Powyższa okoliczność nie była podniesiona w decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy odniósł się do niej w sposób niezadowalający.
Skarżąca wskazała również na inne niekonsekwencje zawarte w decyzji, co do faktycznej ilości domków: 23, a nie 24, jak również stwierdzenia, że telewizory były w ośrodku od miesiąca podczas, gdy zeznający pracownik pracował w nim od miesiąca. Żadna z osób kontrolujących nie wchodziła do pokoi i nie widziała telewizorów. Zatem liczba podana w protokole mogła być rozbieżna z faktyczną ich ilością.
7. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie ma uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętych rozstrzygnięć, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
4. Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowił przepis art. 5 ust. 1 i 3 u.o.a., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, a określonej zgodnie z zapisami ustawy w rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z 7 maja 2013 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2013 r.
5. Odnosząc się do zarzutu skarżącej niezasadnego przyjęcia przez organy, że obowiązek rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uiszczania opłat abonamentowych oraz uiszczania opłat za używanie niezarejestrowanych odbiorników wynika tylko i wyłącznie z faktu posiadania odbiorników, a okoliczność nie odbierania przez posiadacza programów publicznych, w tym brak technicznej możliwości odbioru tych programów, pozostaje bez znaczenia dla istnienia ww. obowiązków, po raz kolejny podnieść należy, iż opłaty abonamentowe uiszcza się niezależnie od tego, czy korzysta się z mediów publicznych, czy też nie.
Stanowisko takie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 lutego 2013 r., VI SA/Wa 2240/12. Zgodnie z nim posiadanie, w rozumieniu ustawy z 2005 r. o opłatach abonamentowych, zostało określone jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia stosownych obowiązków na pracodawcę określonych w art. 7 ust. 6 tej ustawy wystarczające jest wykazanie, że odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę.
Podobnie rozstrzygnął ten sam sąd w wyroku z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 5437/06 stwierdzając, iż opłaty abonamentowe ponoszone przez posiadaczy odbiorników telewizyjnych w całej Polsce wiążą się ściśle z posiadaniem odbiorników telewizyjnych, a nie z korzystaniem z usług konkretnej telewizji. Są świadczeniem przymusowym i bezzwrotnym o charakterze publicznoprawnym, z góry nakierowanym na realizację określonych przez ustawodawcę celów. Stanowią pozabudżetowy dochód celowy o charakterze publicznoprawnym.
W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, iż dla obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych nie ma znaczenia, czy podmiot je ponoszący zamierza korzystać, czy też korzysta, bądź nie z programów nadawanych, czy też korzysta z innych niż publiczne mediów. Powyższe oceny prawne podziela skład orzekający w niniejszej sprawie.
Uznając, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, należy uznać, że organ prawidłowo zastosował przepisy art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 6 u.o.a. i miał podstawy do wydania skarżonej decyzji opartej na właściwie dokonanej prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do właściwych przepisów prawa materialnego.
6. Odnosząc się do zarzutów skarżącej odnośnie naruszenia przez organy przepisów normujących postępowanie administracyjne, należy stwierdzić, żew mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy istotnie w jej przypadku doszło do sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. Przy czym podkreślić należy, że protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie.
Podstawowym dowodem w sprawie jest protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r., którego Strona nie kwestionowała w toku postępowania. Organ uznał, iż nie ma potrzeby przeprowadzenia dodatkowych dowodów, które mogłyby mieć znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego. Jednocześnie organ odniósł się do wszystkich zarzutów i kwestii podniesionych w pismach pełnomocnika Strony do organu I instancji. Należy podkreślić, iż organ nie ma obowiązku wydawania decyzji zgodnie z żądaniami Strony przedstawionymi w pismach do organu, bądź też uznawania za udowodnione okoliczności, o których Strona informuje. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organ I instancji należycie wypełnił ciążące na nim obowiązki. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący.
Przy czym niezasadne są zarzuty strony odnośnie zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie. Został on zebrany podczas kontroli przeprowadzonej zgodnie z przepisami art. 7 ust. 6 u.a.o., a potem włączony do akt postępowania. Na etapie postępowania skarżąca miała zapewniona pełny w nim udział łącznie z możliwością składania wniosków dowodowych.
Stwierdzone podczas kontroli - znajdującej umocowanie w art. 7 ust. 1 u.o.a. - używanie niezarejestrowanego odbiornika, uzasadniające nałożenie opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. kontrolujący utrwala w protokole kontroli, co stanowi następnie podstawę do wydania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 7 ust. 6 u.o.a. Taki protokół kontroli, zdaniem Sądu zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W warunkach niniejszej sprawy – protokół został sporządzony i podpisany przez kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych – co uzasadnia przyjęcie go za wiarygodny dowód w sprawie. Przy czym zdaniem Sądu moc dowodową sporządzonego protokołu zwiększa również fakt, że został on bez zastrzeżeń podpisany przez pracownika podmiotu kontrolowanego, co potwierdza prawdziwość zawartych w nim ustaleń.
7. Skarżąca wskazuje, że obecna podczas kontroli osoba będąca pracownikiem spółki nie była upoważniona do reprezentowania interesów strony, gdyż była nieletnia i składane przez nią oświadczenia nie mają żadnej mocy prawnej. W ocenie Sądu organ zasadnie wyjaśnił, że nie ma on obowiązku przeprowadzenia kontroli w obecności kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej. Podobnie żaden przepis prawa nie uzależnia ważności protokołu od podpisania go przez osoby/osobę upoważnione do składania oświadczeń woli zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Nadto, osoby biorące udział w toku kontroli nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Wobec powyższego powyższy zarzut Skarżącej sąd uznał za niezasadny.
8. W ocenie Sądu nie jest też zasadny zarzut, że z racji na wiek M. B. nie mogła składać oświadczeń w sprawie. Zgodnie z art. 82 k.p.a. świadkami nie mogą być:
1) osoby niezdolne do spostrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń;
2) osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych na okoliczności objęte tajemnicą, jeżeli nie zostały w trybie określonym obowiązującymi przepisami zwolnione od obowiązku zachowania tej tajemnicy;
3) duchowni co do faktów objętych tajemnicą spowiedzi.
W żadnej tych przesłanek negatywnych do składania oświadczeń co do faktów i zdolności do składania zeznań w charakterze świadka nie została uzależniona od wieku lub zdolności do czynności prawnych. W piśmiennictwie podkreśla się, że "samo ubezwłasnowolnienie danej osoby nie dyskwalifikuje jej [zdolności do wystąpienia w charakterze świadka]" (zob. K. Piasecki (w:) Komentarz do k.p.c., 1989, s. 843) oraz że małoletni mogą być świadkami w zasadzie niezależnie od wieku (zob. E. Iserzon (w:) Komentarz, 1970, s. 172). Ocena, czy osoba ubezwłasnowolniona lub małoletni mają zdolność do postrzegania lub komunikowania swoich spostrzeżeń, należy do organu prowadzącego postępowanie. Dokonując tej oceny, organ "musi zachować jak największą ostrożność, biorąc pod uwagę każdy wypadek oddzielnie oraz całokształt okoliczności, w jakich zeznania mogą być składane" (W. Siedlecki, Postępowanie cywilne, 1987, s. 271).
W przedmiotowej sprawie skarżąca nie kwestionuje, że M. B. była pracownikiem spółki oraz, że nie była w stanie komunikować swych spostrzeżeń. Akcentuje jedynie jej niepełnoletność oraz fakt oparcia na jej zeznaniach materiałów dowodowych w sprawie. W ocenie Sądu fakt małoletności nie miał żadnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia organów. Skoro Skarżąca M. B. powierzyła wykonywanie obowiązków pracownika spółki, to nie można teraz uznać za skuteczne kwestionowanie przez skarżącą, że zeznania takiej osoby z racji na jej niepełnoletność są niewiarygodne.
Strona skarżąca skutecznie nie obaliła także domniemania wynikającego z dokumentów urzędowych zgromadzonych przez organ. Jakkolwiek zasady wyrażone we wstępnych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego przerzucają ciężar postępowania dowodowego na organy (art. 7 K.p.a.) nakazując im czuwanie nad tym, by strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 K.p.a.), to jednak nie oznacza to, iż strona może pozostawać w postępowaniu bierna, w szczególności, jeżeli z przepisów wynika, że wykazanie określonej okoliczności obciąża właśnie ją. Strona nie może zarzucać organowi podjęcia błędnych ustaleń w sprawie bez wskazania własnych dowodów ustalenia powyższe podważających. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie strona ustaleń organu w sposób skuteczny nie obaliła.
Niezasadne są również zarzuty związane z sezonowością pracy ośrodka. Należy zauważyć, że decyzja o nałożeniu kary obejmuje zakresem przedmiotowym wyłącznie okres letni, a więc sezon wakacyjny, kiedy ośrodek jest otwarty.
9. Odnosząc się do zarzutu braku faktycznego obejrzenia odbiorników przez kontrolerów oraz wysnucia domniemania w związku z ilością zaobserwowanych domków organ II instancji zasadnie stwierdził, iż organ I instancji nie miał obowiązku przeprowadzania oględzin obiektu hotelowego i odbiorników TV co do których ustalono, iż nie są zarejestrowane. Jak podkreśla się w orzecznictwie, ustalenie, czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Zarówno jeden jak i drugi sposób ustalenia jest dopuszczalny, jednak informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole z kontroli podpisanym przez kontrolujących i przez osobę uczestniczącą w kontroli (por. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1615/12). W przedmiotowej sprawie z treści protokołu jasno wynika, iż kontrolerzy weszli w posiadanie informacji dotyczących ilości ujawnionych odbiorników i ich gotowości do natychmiastowego odbioru programu w oparciu o oświadczenie M. B., która niewątpliwie zorientowała była w przedmiocie kontroli skoro złożyła w tym zakresie oświadczenie wiedzy i była pracownikiem recepcji ośrodka. W tego rodzaju pracy niezbędna jest zaś wiedza odnośnie wyposażenia obiektu.
W ocenie Sądu organy zasadnie podnoszą, że ustawodawca w art. 2 ust. 2 us.o.a. wprowadził domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny używa tego odbiornika, jeżeli znajduje się on w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. W toku przeprowadzonej kontroli w lokalu zajmowanym przez Stronę ujawniono i w tym przedmiocie sporządzono, że osoba przedstawiająca się jako pracownik, posługująca się pieczątką spółki podała, iż w obiekcie znajdują się 24 odbiorniki telewizyjne będące w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. W związku z brakiem przedstawienia przez Stronę dowodów podważających ww. ustalenia stwierdzić należy, że nie zostało obalone domniemanie organu w zakresie ustalenia, iż 24 odbiorniki znajdowały się w dacie kontroli w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. W protokole z kontroli niewątpliwie odnotowano ilość używanych odbiorników przez Stronę a nie ilość domków.
Sąd podziela ocenę organu, że okoliczność, iż domki posiadają możliwość odbioru internetu a także instalację antenową pozostają bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Strona w odwołaniu podkreśliła, iż posiadają także instalację antenową do odbioru TV ale nie posiadają jeszcze odbiorników do odbioru. Na okoliczność braku posiadania odbiorników telewizyjnych Strona nie przedstawiła żadnych dowodów wyrażając w tym przedmiocie Jedynie ogólne przekonanie. Fakt uiszczania opłaty do [...] nie potwierdza posiadania jedynie jednego odbiornika telewizyjnego. Wskazać przy tym należy, iż dla obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych nie ma znaczenia, czy podmiot je ponoszący zamierza korzystać, czy też korzysta, bądź nie z programów nadawanych, czy też korzysta z innych niż publiczne mediów (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2437/06). Zgodnie z przyjętym orzecznictwem, nie mogą być uznane za zdolne do natychmiastowego odbioru programu m.in. odbiorniki niedostosowane do odbioru programu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 września 2005 r., VI SA/Wa250/05). Przesłanka ta, w świetle ustaleń protokołu, w przedmiotowej sprawie jednak nie zachodzi.
Ustawodawca wskazując Pocztę Polską S.A. jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do żądania dokumentów tożsamości od osób uczestniczących w kontroli ani oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu czy osoby uczestniczącej w kontroli, zwłaszcza w sytuacji gdy obejrzenie pokoi nie było możliwe z powodu obecności gości. Z tych też względów okoliczności dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu muszą się opierać na oświadczeniach wiedzy osób uczestniczących w kontroli. Podkreślić należy, iż protokół z kontroli zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 K.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem.
Złożone przez Panią M. B. oświadczenie, wobec którego nie przedstawiono wiarygodnych przeciwdowodów jest jak najbardziej dopuszczalne i wiarygodne. Dodatkowo pamiętać należy, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Oświadczenie takie podlega zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., podobnie jak każdy inny dowód w sprawie. Organy postępowania takiej oceny dokonały uznając je za wiarygodne.
10. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło