VI SA/Wa 2078/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi D. Polska Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu oddala skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i art. 256 ust. 1 ustawy dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. wydanym w sprawie Sp. [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez D. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z postanowieniem Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie z wniosku N. z siedzibą w S. (Bułgaria) przeciwko D. sp. z o.o. z siedzibą w W. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy SOPHIA nr [...]. Decyzję wydano w następujących ustaleniach; N. z siedzibą w S. (Bułgaria) [...] października 2006 r. złożyła do Urzędu Patentowego wniosek o unieważnienie prawa ochronnego D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na znak towarowy SOPHIA nr [...] przeznaczony do oznaczania napojów alkoholowych. Wnioskodawca podnosił, że sporny znak towarowy jest chroniony na terytorium Bułgarii od 1981 r. jako należący do niego o nr [...]. Jednocześnie podkreślał, że wystąpił o rejestrację znaku SOPHIA (nr zgłoszenia Z[...]), a uprawniony ze znaku podjął działania zmierzające do zablokowania dostępu do polskiego rynku bułgarskim producentom wina o takim oznaczeniu, zrzeszonym przez wnioskodawcę jako w Krajowej Izbie Hodowców Winorośli i Producentów Win. Izba jest następcą prawnym bułgarskiego Państwowego Zjednoczenia Gospodarczego V., natomiast D. sp. z o.o. z siedzibą w W. jest następcą prawnym V., który w ramach bułgarskiego monopolu państwowego był uprawniony do eksportu bułgarskich win i napojów spirytusowych i działając w złej wierze dokonał rejestracji spornego znaku towarowego. D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rozprawie, toczącej się w trybie postępowania spornego, w dniu [...] listopada 2008 r. wystąpił, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu zakończenia postępowania (Sp. [...]) o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy SOPHIA nr [...] stwierdzając, że rozstrzygnięcie w sprawie dotyczącej tego znaku będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie dotyczącej znaku SOPHIA nr [...]. Urząd Patentowy postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy SOPHIA nr [...]. W ocenie Urzędu Patentowego nie zachodziła zależność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy SOPHIA nr [...], a sprawą dotyczącą unieważnienia prawa ochronnego ze znaku towarowego SOPHIA nr [...]. Nie było zatem podstawy do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi D. sp. z o.o. [...] kwietnia 2009 r. z pouczeniem o prawie do złożenia zażalenia w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia postanowienia. W dniu [...] maja 2009 r. wpłynął do Urzędu Patentowego wniosek D. sp. z o.o. z siedzibą w W., popisany przez pełnomocnika spółki, o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania z żądaniem uchylenia zaskarżonego postanowienia i zawieszenia postępowania w sprawie Sp. [...]. Wniosek był nadany w placówce pocztowej [...] maja 2009 r. W tym stanie faktycznym zostało wydane wymienione na wstępie postanowienie. Urząd Patentowy wskazując na datę doręczenia postanowienia stwierdził wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy z uchybieniem terminu do jego wniesienia podnosząc, że termin ten upływał z dniem [...] maja 2009 r., a ponieważ dzień ten jest dniem ustawowo wolnym od pracy, wniosek powinien być nadany najpóźniej [...] maja 2009 r. pomimo tego, że była to sobota. Wskazując na ustawy wprowadzające dni wolne od pracy, komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego oraz na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego organ administracji podkreślał, że sobota nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy, a zatem dzień [...] maja 2009 r. był ostatnim dniem terminu do nadania wniosku. Na postanowienie Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2009 r. D. sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W ocenie skarżącej Urząd Patentowy dokonał błędnej wykładni art. 57 § 4 k.p.a., gdyż wskazując na ustawę z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy uznał sobotę za dzień pracujący. Zdaniem skarżącej ustanowienie w art. 129 § 1 Kodeksu pracy pięciodniowego tygodnia pracy wskazuje jednoznacznie, że sobota jest dniem wolnym. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 57 § 4 k.p.a. "za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni" trudno przyjąć, że dzień określany jako "wolna sobota", w którym nie pracuje znaczna część zakładów pracy i instytucji, jest dniem powszednim. Zatem organ administracji dokonał oczywistej błędnej wykładni tego przepisu. Dzień [...] maja 2009 r. nie był dniem powszednim, gdyż niewątpliwie był dniem wolnym od pracy gwarantowanym przez Kodeks pracy. W związku z powyższym, w ocenie skarżącej, nadanie przez nią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy [...] maja 2009 r. nastąpiło z zachowaniem terminu do jego złożenia. Jednocześnie podkreślano naruszenie przepisu art. 12 k.p.a. przez wydanie postanowienia i jego doręczenie niemalże po upływie roku. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a. o uchybieniu terminu, co wynika wprost z treści przepisu. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania (złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a., gdyż nawet nieznaczne przekroczenie terminu do złożenia takiego wniosku zobowiązuje organ do stwierdzenia tego faktu w przewidzianej formie (postanowienia). Wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca mogła złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia i organ w takiej sytuacji byłby zobowiązany w pierwszej kolejności wniosek taki rozpatrzyć, lecz strona przedmiotowego wniosku nie złożyła. Istotą sporu pomiędzy stronami jest kwestia, czy dzień 2 maja 2009 r. który był sobotą, jest dniem ustawowo wolnym od pracy oraz to czy organ administracji prawidłowo zinterpretował treść art. 57 § 4 k.p.a. W tym miejscu należy zauważyć, że Urząd Patentowy w pouczeniu postanowienia z dnia [...] listopada 2008 r. poinformował stronę o prawie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie doręczone stronie [...] kwietnia 2009 r. Zgodnie z art. 57 § 3 k.p.a. terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Zatem dzień, z którym upływał termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał 1 maja 2009 r. Ponieważ był i jest to dzień ustawowo wolny od pracy, zgodnie z art. 57 § 4 k.p.a. ostatnim dniem do nadania przedmiotowego wniosku był najbliższy dzień powszedni, czyli 2 maja 2009 r. Zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. a-m ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28 ze zm.) - obowiązującej w okresie toczącego się przed Urzędem Patentowym postępowania w rozpoznawanej sprawie - dniami wolnymi od pracy były: 1 stycznia - Nowy Rok, pierwszy dzień Wielkiej Nocy, drugi dzień Wielkiej Nocy, 1 maja - Święto Państwowe, 3 maja - Święto Narodowe Trzeciego Maja, pierwszy dzień Zielonych Świątek, dzień Bożego Ciała, 15 sierpnia - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, 1 listopada - Wszystkich Świętych, 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości, 25 grudnia - pierwszy dzień Bożego Narodzenia, 26 grudnia - drugi dzień Bożego Narodzenia oraz każda niedziela (pkt 2 art. 1 ww. ustawy). Jednocześnie w art. 2 ustawy postanowiono, że tracą moc wszystkie przepisy, regulujące sprawę dni wolnych od pracy odmiennie od przepisów niniejszej ustawy. Jak wynika z przytoczonego przepisu art. 1 ustawy o dniach wolnych od pracy soboty, z samego faktu nazwy tego dnia, nie są dniami ustawowo wolnymi od pracy, a zatem zaliczane są do dni powszednich. Takie też stanowisko zawarł w uchwale z dnia 25 kwietnia 2003 r. wydanej w sprawie III CZP 8/03, której nadano moc zasady prawnej, Sąd Najwyższy oraz w postanowieniu z tej samej daty wydanym w sprawie III RN 2008/01. Sąd Najwyższy, wyliczając wszystkie mające zastosowanie w sprawie ustawy stwierdził, że wykładnia językowa pojęcia "dzień ustawowo uznany za wolny od pracy" musi prowadzić do wskazania w obowiązującym systemie prawnym przepisu ustawy lub aktu zrównanego z ustawą, który uznaje konkretny dzień za "wolny od pracy". Ustawy te nie stanowią jednak, że sobota jest dniem wolnym od pracy. Następnie zostały przedstawione przepisy zrównujące soboty z dniami uznanymi ustawowo za wolne od pracy w zakresie obliczania terminów. Są to art. 83 § 2 p.p.s.a. oraz art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej. W tym zakresie Sąd Najwyższy stwierdził, że regulacje te mają ściśle określony zakres przedmiotowy i są przepisami wyjątkowymi, które nie mogą służyć jako argument na rzecz rozszerzającej wykładni innych przepisów. Analizując przepisy Kodeksu pracy uznał, iż żaden jego przepis nie wskazuje, że sobota mogłaby być uznana za dzień ustawowo wolny od pracy. Art. 129 § 1 k.p. wprowadza pięciodniowy tydzień pracy. O tym, który dzień jest drugim dniem wolnym od pracy, decyduje układ zbiorowy pracy, regulamin pracy, umowa stron lub jednostronne zarządzenie pracodawcy. Określenie drugiego wolnego od pracy dnia w tygodniu może być dowolne w tym znaczeniu, że może to być każdy dzień tygodnia. Przeprowadzając szeroką analizę funkcjonalną przepisu art. 115 k.c., m.in. w kontekście konstytucyjnego prawa do sądu Sąd Najwyższy w konkluzji stwierdził, że z punktu widzenia podstawowej funkcji ustanowienia dni ustawowo wolnych od pracy (świąt) nie ma przeszkód, aby pod koniec terminu przypadał na sobotę, choćby była ona dniem wolnym od pracy. Sąd ten przyjął, że aby uznać za niemożliwe lub nadmiernie utrudnione dokonanie czynności procesowej w sobotę przez złożenie pisma procesowego w polskim urzędzie pocztowym, musiałoby to być zjawisko powszechne. Powołując się na dane liczbowe dotyczące pracy urzędów pocztowych w soboty Sąd Najwyższy stwierdził, że możliwość dokonania czynności procesowej przez złożenie pisma w polskim urzędzie pocztowym została utrzymana na odpowiednim poziomie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 października 2007 r. wydanym w sprawie I OSK 60/07 oraz w wyroku z dnia 30 marca 2006 r. w sprawie II GSK 401/05 podzielił pogląd Sądu Najwyższego, wyrażony w przedstawionej wyżej uchwale 7-miu sędziów, w odniesieniu do interpretacji art. 115 kodeksu cywilnego, a tym samym także art. 57 § 4 k.p.a. Jak podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny, soboty nie można uznać w obecnym stanie prawnym za dzień ustawowo wolny od pracy. Wniosek taki nie wynika bowiem z żadnej ustawy, w tym również z przyjętej w Kodeksie pracy zasady pięciodniowego tygodnia pracy. Konieczność zrównania sobót z dniami ustawowo wolnymi od pracy w drodze wykładni art. 57 § 4 k.p.a. - bez stosownej zmiany przywołanego przepisu przez ustawodawcę - nie wynika również z postanowień Konstytucji RP. Sąd w składzie orzekającym podziela zarówno stanowisko Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego co do zaliczania sobót jako dni nie będących dniami ustawowo wolnymi od pracy stwierdzając, że organ administracji zasadnie uznał złożenie wniosku przez skarżącą z uchybieniem terminu do jego złożenia. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.