VI SA/Wa 2090/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2019 r. sprawy ze skargi B. z siedzibą w V., Szwajcaria na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu europejskiego oddala skargę Urząd Patentowy RP ("organ", "Urząd", "UP RP"), decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., wydaną po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] czerwca 2015 r. sprawy z wniosku K. K. prowadzącego działalność pod nazwą [...] w G. (dalej "wnioskodawca", "uczestnik") o unieważnienie patentu europejskiego nr [...] na wynalazek pt. "[...]", udzielonego na rzecz [...] z siedzibą w [...] w Szwajcarii ("uprawniony", "skarżący"), na podstawie art. 52 i art. 54 Konwencji o udzielaniu patentów europejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 79, poz. 737), dalej "Konwencja", w związku z art. 921 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013, poz. 1410), dalej "p.w.p.", oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił patent europejski nr [...] na ww. wynalazek oraz orzekł o kosztach postępowania. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014 r. K. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] w G. , wystąpił do Urzędu o unieważnienie patentu europejskiego nr [...] na wynalazek pt. "[...]" w całości co do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielonego na rzecz [...] z siedzibą w [...], Szwajcaria, zgłoszony do ochrony w Europejskim Urzędzie Patentowym w dniu [...] kwietnia 2006 r. z pierwszeństwem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Wnioskodawca - powołując się na art. 52, art. 54, art. 56 i art. 138 ust. 1a Konwencji w zw. z art. 24, art. 25, art. 26, art. 89 i art. 92¹ p.w.p - stwierdził, że przedmiot patentu nie posiada zdolności patentowej ze względu na brak cech nowości oraz brak poziomu wynalazczego. Wskazując na swój interes prawny wnioskodawca stwierdził, że jest konkurentem jako producent układów transportowych do ogrodzeń obejmujących m.in. palety transportowe o cechach według spornego wynalazku, sprzedawanych lokalnym dystrybutorom. Według wnioskodawcy prawo do spornego patentu uniemożliwia mu sprzedaż wyprodukowanych palet transportowych na terenie Niemiec, które zostały zajęte przez [...] z siedzibą w [...], Szwajcaria. W tym kontekście podkreślił, że uprawniony wystąpił do wnioskodawcy z pismami, w których wzywał do zaprzestania naruszania spornego patentu. Ponadto, uprawniony poinformował o zamiarze wszczęcia postępowania sądowego i przesłał wnioskodawcy projekt pozwu, który zamierza złożyć przeciwko wnioskodawcy do sądu w H.. Na te okoliczności wnioskodawca przedłożył pismo uprawnionego z dnia [...] lutego 2012 r. o zajęciu palet wnioskodawcy, pismo przedsądowe kancelarii [...] wraz z pierwszymi 13 stronami projektu pozwu, złożonego następnie do sądu w H.. W odpowiedzi na złożony wniosek uprawniony podniósł, że przeciwstawione rozwiązania w żaden sposób nie podważają nowości ani nie świadczą o braku nieoczywistości spornego patentu. Dotyczą one innych urządzeń o innych środkach technicznych, w szczególności sporny patent wywodzi się z zupełnie innej ramy podstawowej. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Urząd Patentowy unieważnił patent europejski nr [...]na sporny wynalazek. Podstawę prawną oceny przez UP RP zdolności patentowej ww. wynalazku stanowiły przepisy Konwencji o udzielaniu patentów europejskich. Oceniając interes prawny wnioskodawcy organ uznał, że jako producent układów transportowych do ogrodzeń obejmujących m.in. palety transportowe o cechach według spornego wynalazku, sprzedawane lokalnym dystrybutorom m.in. na rynku polskim, ma on interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego patentu. Wynika to z ograniczenia jego działalności gospodarczej w zakresie produkcji i dystrybucji układów transportowych do ogrodzeń, gdyż uprawniony ze spornego patentu wystąpił do wnioskodawcy z pismami o zaprzestanie naruszania spornego patentu poprzez sprzedaż jego wyrobów oraz zajął jego palety KP 30. UP RP podkreślił, że w ramach wolności prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowanej w art. 20 Konstytucji RP i potwierdzonej w art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.), obecnie art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), wnioskodawcy przysługuje uprawnienie do wprowadzania do obrotu różnorodnych rozwiązań technicznych. Jeżeli takie rozwiązanie zostało objęte ochroną wbrew ustawowym warunkom określonym w stosownych przepisach, to podmiot prowadzący taką działalność i zainteresowany jego stosowaniem w świetle powołanych wyżej przepisów ma prawo do wystąpienia z żądaniem unieważnienia prawa wyłącznego. Zdaniem Urzędu o interesie prawnym wnioskodawcy świadczy także fakt toczącego się postępowania przed sądem w H.. Odnosząc się do zarzutu braku nowości organ wskazał, iż w myśl przepisów mających zastosowanie w sprawie, dla udowodnienia braku nowości rozwiązania musi być udowodnione spełnienie łącznie trzech następujących przesłanek, tj.: udostępnienie rozwiązania technicznego do wiadomości powszechnej, udostępnienie musi nastąpić w takim zakresie, aby dla znawcy danej dziedziny ujawnione zostały dostateczne dane do stosowania wynalazku i udostępnienie to musi nastąpić przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. Organ przytoczył następnie zakres ochrony spornego patentu wynikający z zastrzeżenia niezależnego nr 1, tj.: "1. Układ transportowy, z co najmniej jednym elementem parkanu, który posiada stojaki rurowe, a pomiędzy stojakami rurowymi posiada dolną krawędź, oraz z paletą transportową, przy czym belki podłużne i belki poprzeczne tworzą poziomą, prostokątnie ukształtowaną ramę nośną palety transportowej, w przypadku której skierowane do góry układy ustalające służą do wtykowego ustalania końców rur stojaków rurowych elementów parkanu, znamienny tym, że między belkami podłużnymi a belkami poprzecznymi rozciąga się dno palety, przy czym na palecie transportowej umieszczona jest co najmniej jedna podpora mocująca, i przy czym odległość krawędzi dolnych osadzonych przez wetknięcie elementów parkanu w odcinku między stojakami rurowymi od dna palety odpowiada co najmniej 1,2-krotnej swobodnej długości końca rury, wystającej poza krawędzie dolne do dołu." Urząd uznał, że istnieje tożsamość wszystkich cech ujawnionych w dokumentacji patentowej przeciwstawionego rozwiązania nr [...] i cech zastrzeganych w zastrzeżeniu niezależnym spornego patentu, co stanowi o braku jego nowości. Niezależnie od różnic konstrukcyjnych, polegających na zastosowaniu bolców i rynienki - zamiast elementów rurowych - rozwiązanie przeciwstawione zawiera skierowane do góry układy ustalające, które służą do wtykowego ustalania końców rur stojaków rurowych elementów parkanu, analogicznie, jak w rozwiązaniu spornym. W takiej sytuacji - w ocenie organu - bezprzedmiotowe są rozważania dotyczące cech konstrukcji przeciwstawionej, które nie są objęte zastrzeżeniem niezależnym spornego patentu, w tym, do czego służą ściana tylna i poprzeczne zukosowania według przeciwstawionego rozwiązania. Nie jest również istotne dla oceny spornego patentu, jak został zastrzeżony przeciwstawiony wynalazek. Z uwagi na fakt, że brak nowości spornego patentu [...] stanowi samodzielną przesłankę do jego unieważnienia, organ odstąpił od badania zasadności zarzutu braku poziomu wynalazczego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie wniósł [...] z siedziba w [...] w Szwajcarii wnosząc o: - stwierdzenie jej nieważności, - ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: I. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. - nieważność w całości z uwagi na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez zmianę przez UP RP ostatecznej decyzji administracyjnej, jaką stanowi wydana w postępowaniu spornym decyzja o unieważnieniu patentu, polegającą na podmienieniu strony 4 uzasadnienia decyzji, pomimo że zgodnie z art. 16 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. decyzje ostateczne mogą być zmieniane lub uchylane tylko w trybach i przypadkach określonym w k.p.a. lub ustawach szczególnych, czego skutkiem było wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. II. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 6 k.p.a. ustanawiającego zasadę działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, 2. art. 8 k.p.a. ustanawiającego zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, 3. art. 9 k.p.a. ustanawiającego zasadę obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, 4. art. 11 k.p.a. ustanawiającego zasadę wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, 5. art. 16 k.p.a. ustanawiającego zasadę, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne, a ich zmiana może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych, 6. art. 107 k.p.a. określającego niezbędne elementy decyzji administracyjnej, 7. art. 110 k.p.a. ustalającego generalną zasadę, że organ, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, wszystkich powyższych przepisów w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez: a) wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji przez UP RP i doręczenie decyzji zawierającej w treści liczne wady formalne; b) dokonanie przez UP RP samowolnej zmiany treści uzasadnienia ostatecznej decyzji administracyjnej już po jej doręczeniu skarżącemu, a przy tym w sposób niemający oparcia w przepisach prawa, bez wskazania podstawy prawnej tej zmiany, w trybie właściwym dla czynności materialno-technicznej, poprzez doręczenie uprawnionemu pisma, w którym wskazano, że "w doręczanej decyzji wymieniono stronę 4, która stanowiła wersję roboczą uzasadnienia i omyłkowo, po naniesionych poprawkach została dołączona do poprzednio doręczonej decyzji"; c) doręczenie ostatecznej decyzji administracyjnej dwukrotnie, w wersjach różniących się od siebie co do istotnych elementów ustalenia stanu faktycznego i oceny prawnej, wraz z dwukrotnym pouczeniem o terminie do wniesienia skargi, a przez to spowodowanie poważnym wątpliwości co do zakresu przedmiotu zaskarżenia, - które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziły do zaistnienia w obrocie prawnym niedopuszczalnej pod względem formalnym decyzji; oraz 8. art. 77 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez poczynienie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym w zakresie ustalenia, jakoby: (i) wnioskodawca wytwarzał produkty wchodzące w zakres przedmiotowego patentu (podczas gdy pełnomocnik wnioskodawcy oświadczył, że wnioskodawca wytwarza produkty znane ze stanu techniki) oraz (ii) uprawniony skierował do wnioskodawcy i jego kontrahentów wezwania do zaniechania naruszeń spornego patentu (podczas gdy z akta sprawy wynika, że jedyne wezwanie skierowane do wnioskodawcy dotyczyło terytorium Niemiec i niemieckiego patentu [...]), co miało istotny wpływ na wynik sprawy gdyż doprowadziło do uznania przez organ, że wnioskodawcy służy interes prawny w unieważnieniu polskiego patentu; III. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 89 ust. 1 w zw. z art. 921 p.w.p. poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że wniosek o unieważnienie patentu [...] został złożony przez osobę, która ma w tym interes prawny, podczas gdy z przedłożonych dokumentów oraz oświadczenia pełnomocnika wnioskodawcy wynika, że wnioskodawca produkuje urządzenia znane ze stanu techniki (a więc nie objęte zakresem spornego patentu), a jedyne działania uprawnionego w stosunku do wnioskodawcy dotyczyły jego działalności na terytorium Republiki Federalnej Niemiec, nie wykazano zatem istnienia konkretnego interesu prawnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co miało wpływ na wynik spraw, gdyż doszło do bezpodstawnego uwzględnienia złożonego wniosku pomimo braku spełnienia ustawowej przesłanki interesu prawnego; 2. art. 89 ust. 1 w zw. z art. 921 p.w.p. poprzez błędne zastosowanie polegające na unieważnieniu patentu [...] w całości, podczas gdy dokumenty złożone przez wnioskodawcę na poparcie wniosku o unieważnienie patentu dotyczyły jedynie częściowej nieważności tego patentu, co miało wpływ na wynik spraw, gdyż doprowadziło do bezpodstawnego unieważnienia przedmiotowego patentu w całości, a więc również w części, która spełniała ustawowe przesłanki zdolności patentowej, gdy dodatkowo unieważnienie patentu jedynie w części było możliwe bez szkody dla istoty wynalazku objętego przedmiotowym patentem; 3. art. 52 ust. 1 i 2 Konwencji poprzez błędne zastosowanie w zakresie, w jakim przepis ten został powołany jako wskazanie podstawy prawnej zakresu badania nowości przedmiotowego wynalazku, podczas gdy treść tego przepisu nie określa przesłanek uznania wynalazku za nowy, co miało w na wynik spraw, gdyż świadczy o zastosowaniu do oceny spełnienia przesłanki nowości przez przedmiotowy wynalazek dowolnie przyjętych kryteriów niemających oparcia w przepisach prawa; 4. art. 54 ust. 1 i 2 Konwencji poprzez błędne niezastosowanie i w związku z tym przeprowadzenie oceny spełnienia przesłanki nowości przez przedmiotowy wynalazek bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, co miało wam na wynik spraw, gdyż jego skutkiem stało się bezpodstawne unieważnienie patentu udzielonego na przedmiotowy wynalazek; 5. art. 54 ust. 1 i 2 Konwencji poprzez błędne niezastosowanie i w związku z tym przeprowadzenie dowolnej oceny spełnienia przesłanki nowości przez przedmiotowy wynalazek, z pominięciem zasady, zgodnie z którą ocena nowości rozwiązania polega na porównaniu środków technicznych, służących do uzyskania zamierzonego skutku, z tego samego rodzaju środkami wynikającymi ze stanu techniki; przy czym przez ujawnienie rozwiązania w stanie techniki rozumie się ujawnienie tych cech technicznych danego wynalazku zasadniczo w pojedynczym dokumencie, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż jego skutkiem stało się bezpodstawne uznanie, że europejski opis patentowy [...] dowodzi braku nowości spornego wynalazku co najmniej w zakresie zastrzeżenia niezależnego 1, podczas gdy już z samej zaskarżonej decyzji wynika, że pomiędzy rozwiązaniem ujawnionym w tym dokumencie a przedmiotowym wynalazkiem występują wyraźne różnice konstrukcyjne, wobec czego nie doszło do ujawnienia wynalazku w sposób zaprzeczający jego nowości. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lutego 2016 r., VI SA/Wa 2443/15, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził na rzecz skarżącej 1617 zł zwrotu kosztów postępowania (pkt 2). Według Sądu I instancji zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego narusza przepisy procesowe w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego Niezależnie bowiem od meritum sprawy, procedowanie organu ujawniło szereg błędów, które nie tylko mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale przede wszystkim wskazują na nieprawidłowe konwalidowanie treści samej decyzji w sposób, którego nie przewidują żadne obowiązujące przepisy. Urząd Patentowy, pomimo zarzutów podniesionych w skardze w tym zakresie, w ogóle nie odniósł się do kwestii, dlaczego "w doręczonej decyzji wymieniono stronę 4, która stanowiła wersję roboczą sporządzanego uzasadnienia i omyłkowo, po naniesionych poprawkach, została dołączona do poprzednio doręczonej decyzji" i w jakim trybie dokonano tej wymiany. W ocenie Sądu I instancji niedopuszczalne jest, by organ administracji publicznej dokonywał wymiany stron decyzji, która została już doręczona i weszła do obrotu prawnego. Jakakolwiek zmiana decyzji, czy też zmiana w jej treści mogą nastąpić jedynie w trybach przewidzianych w k.p.a., ewentualnie w przepisach szczególnych. Urząd zobligowany był zatem do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w trybie uzupełnienia lub sprostowania decyzji, nie mógł natomiast dokonywać nieformalnej wymiany części decyzji i doręczać jej ponownie. Takie procedowanie organu jest prawnie nieskuteczne, bowiem decyzja w jej pierwotnym brzmieniu prawidłowo weszła do obrotu prawnego, strona zaś wniosła od niej skargę, natomiast organ mógł jedynie dokonać uzupełnienia lub sprostowania decyzji w trybie procesowym, czego nie uczynił. Podjęte przez organ działania po doręczeniu pierwotnego tekstu decyzji należy kwalifikować jedynie w kategoriach próby konwalidowania dostrzeżonej wadliwości, która wespół z ponownym doręczaniem decyzji nie wywołuje skutków procesowych jako procedowanie o charakterze nieformalnym. WSA w Warszawie stwierdził, że opisane procedowanie Urzędu nie jest jedynym powodem uwzględnienia skargi w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja nie została bowiem w sposób prawidłowy uzasadniona, w szczególności w aspekcie interesu prawnego wnioskodawcy, a także cech spornego wynalazku, świadczących - zdaniem organu - o braku przesłanki nowości. Zdaniem WSA w Warszawie w zaskarżonej decyzji organ w sposób ogólny przeszedł nad kwestią tego interesu, powtarzając niejako w tym zakresie argumentację samego wnioskodawcy i wprost zmierzając do oceny zasadności stawianych we wniosku zarzutów. Uprawniony w pełni zasadnie podnosi, że organ w tym zakresie powinien przedstawić argumentację faktyczną i prawną, świadczącą w sposób niebudzący wątpliwości, że wnioskodawca posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego rozwiązania. Braki w uzasadnieniu decyzji co do jej meritum świadczą nie tylko o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a., ale nade wszystko wskazują, że organ odstąpił od wnikliwego zbadania sprawy, czym naruszył także art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., które to uchybienia nie pozostają bez wpływu na stosowane przepisy prawa materialnego, jak również na sam wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł wnioskodawca zaskarżając ten wyrok w całości i żądając jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi, ewentualnie jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne stwierdzenie naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji uchylenie decyzji Urzędu Patentowego do ponownego rozpoznania; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie w wyroku, iż Urząd Patentowy nieprawidłowo i ogólnikowo ocenił i uzasadnił interes prawny wnioskodawcy; 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie w wyroku, iż Urząd Patentowy nieprawidłowo uzasadnił decyzję w aspekcie cech spornego wynalazku; 4) art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez błędne stwierdzenie naruszenia przez organ art. 7, 77 § 1, 80, oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także błędną ocenę zastosowania przez organ przepisu prawa materialnego art. 89 ust. 1 p.w.p.; 5) art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe wykonanie kontroli ustaleń faktycznych w zakresie interesu prawnego wnioskodawcy oraz przesłanek nowości wynalazku; 6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez przyjęcie, że zarzucane przez Sąd I instancji naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, podczas gdy nawet przy zastosowaniu literalnego brzmienia art. 138 § 1 k.p.a. zapadłoby orzeczenie o tej samej treści. II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 921 p.w.p. i w konsekwencji przyjęcie założenia, iż Urząd Patentowy nie dokonał właściwej oceny interesu prawnego wnioskodawcy oraz nie dokonał prawidłowego uzasadnienia w tym zakresie swojej decyzji. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów wnioskodawca przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uprawniony wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Natomiast w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. uprawniony ponownie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, podtrzymując stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę kasacyjną. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2018 r. wnioskodawca podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z dnia 18 września 2018 r., II GSK 3314/16, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądził od [...] z siedzibą w [...], Szwajcaria na rzecz K. K. kwotę 1400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. NSA za usprawiedliwione uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne stwierdzenie naruszenia przez Urząd przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji uchylenie decyzji Urzędu Patentowego oraz poprzez błędne przyjęcie w wyroku, iż Urząd Patentowy nieprawidłowo i ogólnikowo ocenił i uzasadnił interes prawny wnioskodawcy. Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w pkt I ppkt 1) petitum skargi kasacyjnej NSA stwierdził, że - jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej - kasator zarzucił, że Sąd I instancji uchylając decyzję organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie wykazał, że ewentualne uchybienia w zakresie przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., ponieważ Sąd I instancji, wskazując na uchybienia przepisom art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., nie wykazał istotnego wpływu tych naruszeń na wynik sprawy. Stwierdzone przez Sąd I instancji uchybienie procesowe polegało na dwukrotnym doręczeniu uprawnionemu decyzji UP RP z dnia [...] czerwca 2015 r. unieważniającej sporny patent europejski. Mianowicie, pierwotne doręczenie tej decyzji nastąpiło w dniu [...] lipca 2015 r., przy czym strona 4 uzasadnienia decyzji była wersją roboczą, na której widoczne były dwa skreślenia. Natomiast ponowne doręczenie tej decyzji nastąpiło w dniu 3 sierpnia 2015 r. - już w wersji bez skreśleń. NSA podkreślił, że miało miejsce powtórne doręczenie tej samej decyzji, tylko z wyeliminowaniem dwóch skreśleń na stronie 4, o czym organ poinformował uprawnionego w piśmie przewodnim. Wprawdzie ma rację Sąd I instancji, że niedopuszczalne jest, by organ administracji publicznej dokonywał wymiany strony w decyzji, która została już doręczona i weszła do obrotu prawnego, gdyż zmiana taka powinna nastąpić w trybach przewidzianych w k.p.a. lub w przepisach szczególnych. Zatem Urząd Patentowy zobligowany był do usunięcia skreśleń znajdujących się na stronie 4 w trybie sprostowania decyzji, a nie dokonywać nieformalnej wymiany strony 4 decyzji i doręczać jej ponownie. Niemniej jednak stwierdzone naruszenie przepisów postępowania nie powinno było skutkować uchyleniem przez Sąd I instancji decyzji UP RP na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., bowiem nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy. O takim naruszeniu można mówić wówczas, że gdyby ono nie zaistniało mogłoby zapaść inne rozstrzygnięcie w sprawie, a inne rozstrzygnięcie w rozpoznawanej sprawie by nie zapadło. Za usprawiedliwiony NSA uznał również zarzut zawarty w pkt I ppkt 2) petitum skargi kasacyjnej, którym kasator podważa stanowisko Sądu I instancji, że Urząd Patentowy w niewystarczającym zakresie rozpatrzył kwestię interesu prawnego wnioskodawcy w unieważnieniu spornego patentu odstępując od wnikliwego zbadania sprawy i nie uzasadnił w sposób prawidłowy swojego stanowiska. NSA uznał, że nie ma racji Sąd I instancji zarzucając Urzędowi Patentowemu, że nieprawidłowo i ogólnikowo ocenił oraz uzasadnił interes prawny wnioskodawcy. W ocenie NSA orzekającego w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo stwierdził - w oparciu o materiał dowodowy przedstawiony przez wnioskodawcę - że posiada on interes prawny we wszczęciu postępowania w przedmiocie unieważnienia spornego patentu, czemu organ dał wyraz we właściwie sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wnioskodawca jako producent układów transportowych do ogrodzeń obejmujących m.in. palety transportowe o cechach według spornego wynalazku, sprzedawanych do lokalnych dystrybutorów m.in. na rynku polskim, jest konkurentem uprawnionego. W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu ma również "realny" konkurent uprawnionego z patentu. Realny konkurent to taki, którego zamiar wytwarzania przedmiotów lub stosowania technologii opisanej w dokumencie patentowym wiąże się ściśle z zakresem prowadzonej przez niego działalności zarobkowej czy zawodowej, konkurent, którego zamiar stosowania rozwiązania objętego patentem jest wiarygodny, albowiem wynika z obiektywnej oceny okoliczności faktycznych danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2007 r., II GSK 92/07). Ponadto, co istotne, uprawniony ze spornego patentu ogranicza jego swobodę gospodarczą w zakresie produkcji i dystrybucji układów transportowych do ogrodzeń, gdyż uprawniony ze spornego patentu wystąpił do wnioskodawcy z pismami, w których wzywał do zaprzestania naruszania spornego patentu poprzez sprzedaż jego wyrobów oraz zajął jego palety KP 30 (pismo uprawnionego z dnia [...] lutego 2012 r. o zajęciu palet wnioskodawcy wraz z tłumaczeniem). Uprawniony postawił wnioskodawcy zarzut naruszenia spornego patentu obowiązującego w Polsce i w Niemczech, który obecnie jest realizowany w formie sądowego dochodzenia roszczeń na drodze cywilnej przed sądem w H. (pismo przedsądowe kancelarii [...] wraz z pierwszymi 13 stronami projektu pozwu, złożonego następnie do sądu w H. wraz z tłumaczeniem). NSA wskazał, aby ponownie rozpoznając sprawę, WSA w Warszawie wziął pod uwagę wywody poczynione przez NSA, a następnie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji UPRP co do zasadności unieważnienia spornego patentu przez organ z uwagi na brak nowości tego rozwiązania. W ponownym postępowaniu przed WSA w Warszawie, pismem procesowym z dnia [...] lutego 2019 r., uczestnik wniósł o przeprowadzenie przez dowodu z załączonego dokumentu stanowiącego wyrok Federalnego Sądu Patentowego Republiki Federalnej Niemiec z dnia [...] maja 2017 r. wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem przysięgłym na język polski w sprawie o sygn. akt [...] o unieważnienie patentu europejskiego nr [...] na terytorium Republiki Federalnej Niemiec z powództwa K. K. przeciwko [...] z siedzibą w [...], Szwajcaria na okoliczność stwierdzenia przez ww. sąd braku nowości patentu europejskiego nr [...] udzielonego na rzecz [...] z siedzibą w [...], Szwajcaria, co skutkowało unieważnieniem powyższego patentu w całości co do terytorium Niemiec, a także podstawy prawnej unieważnienia patentu (art. 54 i 56 Konwencji). W uzasadnieniu ww. wyroku Federalny Sąd Patentowy Republiki Federalnej Niemiec wskazał m. in., że w spornym patencie brak jest bliższego wyjaśnienia, co należy rozumieć pod pojęciem palety transportowej. Podane jest co prawda, że w przypadku transportu bez ładunku układy ustalające mogą być złożone, tak że palety transportowe można łatwo sztaplować i ograniczyć wolumen transportowy. Wspomniana możliwość złożenia układów ustalających jest jednak wymieniona dopiero w zastrzeżeniu zależnym 9. Dlatego też rzekoma możliwość sztaplowania nie odgrywa na razie żadnej roli dla przedmiotu zastrzeżenia patentowego 1 według patentu spornego. W żadnym miejscu patentu spornego nie wskazano także na możliwość załadunku palety ze wszystkich stron. Pod pojęciem palety transportowej zgodnie z patentem spornym należy rozumieć każdy układ, który jako mniej lub bardziej płaska konstrukcja nadaje się pod względem funkcjonalnym do transportu ustawionych pionowo elementów parkanu oraz przynależnych podpór mocujących. Paleta może przy tym ujawniać także elementy usytuowane pionowo, o ile spełniają one swoją funkcję jako element transportowy dla elementów parkanu i podpór mocujących. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2019 r. skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze z dnia 27 sierpnia 2015 r., przedłożył dokument stanowiący tłumaczenie na język polski odwołania od wyroku Federalnego Sądu Patentowego Republiki Federalnej Niemiec z dnia [...] maja 2017 r. rozstrzygającego o ważności niemieckiego odpowiednika patentu europejskiego [...] wraz z tłumaczeniem przysięgłym i wniósł o uwzględnienie go w materiale dowodowym niniejszej sprawy, a także wniósł o zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz od uczestnika. Jednocześnie skarżący dokonał podsumowania swojej argumentacji wskazując na najistotniejsze uchybienia UP, których dopuścił się on przy dokonywaniu oceny nowości rozwiązania chronionego patentem skarżącego, co doprowadziło do wydania decyzji o unieważnieniu patentu [...]. Przechodząc do analizy konkretnych cech odróżniających rozwiązanie chronione spornym patentem [...] od dokumentu [...] skarżący podkreślił, że istotą przedmiotowego wynalazku nie jest pojemnik specjalnie przystosowany do transportu, jak w przeciwstawionym patencie. Rozwiązanie skarżącego ujawnia po raz pierwszy układ transportowy z płaską paletą bez ścian bocznych wykonaną z metalu oraz wynikającego z tego nieoczekiwane, korzystne własności samonośności tej konstrukcji pozwalające na usprawnienie transportu elementów ogrodzeniowych, w szczególności parkanów. Opisane różnice w budowie obydwu wynalazków pozwalają stwierdzić, że należą one do zupełnie odmiennych typów urządzeń (tj. konstrukcja samonośna vs. konstrukcja nieniosąca). Zatem zasadnicza część argumentacji zamieszczonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczyła rozważania Urzędu nad szczegółami zawartymi w zastrzeżeniach przeciwstawionych patentów. Urząd skontrastował zatem nieodpowiedni dokument, który nie jest najbliższym stanem techniki spornego patentu. Kolejną różnicą konstrukcyjną jaką wskazał skarżący pomiędzy porównywanymi rozwiązaniami są elementy do mocowania/umieszczania parkanów w paletach. Przeciwstawiony wynalazek [...] posiada system mocowania oparty na pionowych sworzniach wystających z ramy pojemnika (z jednej strony) oraz koszu-rynnie, w której element parkanu jest umieszczony luźno (z drugiej strony). Umieszczenie parkanów w pojemniku nie wpływa na sztywność całej konstrukcji i to tłumaczy fakt, dlaczego dla usztywnienia całej konstrukcji niezbędne są w tym rozwiązaniu ściana tylna oraz boczne usztywnienia. Dla porównania zaś, sporny wynalazek charakteryzuje się obecnością dwóch układów ustalających (po obu stronach konstrukcji) służących do wtykowego ustalenia końców parkanu, co potwierdza część znamienna zastrzeżenia nr 1: krawędzie dolne osadzone przez wetknięcie elementów parkanu. Dzięki takiemu sztywnemu połączeniu parkanu z paletą cała konstrukcja jest stabilna i nie są konieczne dodatkowe, wspomagające elementy, takie jak np. ścianka tylna czy boczne wzmocnienia. Takie specyficzne elementy konstrukcji sprawiają, że rozwiązanie według patentu [...] stanowi urządzenie o budowie typu samonośnego, którego konstrukcja nie jest usztywniana przez obecność dodatkowych ścian bocznych, a zatem jest zupełnie odmienna od konstrukcji według [...]. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2019 r. uczestnik wniósł o oddalenie skargi. Wniósł jednocześnie o pominięcie przez Sąd pisma uprawnionego z dnia [...] lutego 2019 r. albowiem złożone zostało przez osobę nieupoważnioną do reprezentowania uprawnionego. Z ostrożności procesowej, wniósł o nieuwzględnienie w materiale dowodowym sprawy przedłożonego wraz z pismem z dnia [...] lutego 2019 r. dokumentu - tłumaczenia uzasadnienia apelacji, albowiem: - pismo skarżącego nie zawiera wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, brak wskazania okoliczności na jakie dowód winien zostać przeprowadzony; - przedłożone pismo stanowiące tłumaczenie apelacji uprawnionego nie może stanowić dowodu w sprawie bowiem dowodem jest treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie. Odnosząc się do zarzutu unieważnienia patentu w całości uczestnik podniósł, iż w trakcie postępowania przed UP RP skarżący nie był w stanie i nie wymienił konkretnie żadnej cechy nowej jaka rzekomo ma występować w zastrzeżeniu niezależnym 1 według [...] i jednocześnie nie występuje w dokumencie [...], co mogłoby sugerować i uzasadniałoby możliwość unieważnienia patentu w części. Zgodnie z wnioskiem uczestnika ponad wszelką wątpliwość ustalono, że w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego według dokumentu [...] nie wymieniono żadnej cechy nowej to jest takiej, która nie występuje w dokumencie [...], tym samym patent zasadnie został unieważniony w całości. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego błędnego zastosowania art. 52 ust. 1 i ust. 2 Konwencji, uczestnik podkreślił, że ocena nowości rozwiązania polega na porównaniu środków technicznych, służących do uzyskania zamierzonego skutku, z tego samego rodzaju środkami wynikającymi ze stanu techniki. Wskazał, że rozwiązanie ujawnione w dokumencie [...] oraz rozwiązanie według dokumentu [...] zaspokajają dokładnie takie same potrzeby ludzkie to znaczy, że należą do tej samej dziedziny techniki jaką jest logistyka, ponieważ porównywane rozwiązania są przeznaczone dla transportu i przechowywania elementów parkanu oraz środków dla ich posadowienia. Ponieważ w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego 1 wg dokumentu [...] nie ma jakichkolwiek odniesień co do kształtu poszczególnych elementów rozwiązania, możliwe jest wyłącznie porównywanie cech technicznych funkcjonalnych a nie kształtów, jak to sugeruje skarżący. Skoro zaś sam skarżący w taki a nie inny - w tym przypadku bardzo ogólny - sposób zdefiniował cechę techniczną w dokumencie [...], która to cecha została dokładnie ujawniona w dokumencie [...], to kreowanie na tym etapie różnic i doprecyzowanie w sposób nieuprawniony zakresu ochrony jest niedopuszczalne i nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazanie bowiem jakichkolwiek różnic w spornych rozwiązaniach wymagałoby wskazania konkretnych, nowych cech technicznych w treści zastrzeżenia niezależnego według dokumentu [...], co jednak nie zostało przez uprawnionego wykazane. Jednocześnie uczestnik podniósł, iż wskazana w skardze tabela nie ma nic wspólnego z przeciwstawionym dokumentem [...], w szczególności porównywane pojęcia nie są zaczerpnięte z zastrzeżeń patentowych. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2019 r. skarżący poparł w całości skargę oraz sformułowane w niej zarzuty i wniosku oraz wniósł o oddalenie wniosku uczestnika o przeprowadzenie dowodu z wyroku Federalnego Sądu Patentowego Republiki Federalnej Niemiec z dnia [...] maja 2017 r. (sygn. akt [...]). Wskazał jednocześnie, że ww. wniosek dowodowy uczestnika powinien zostać oddalony ponieważ rozważenie treści rozstrzygnięcia zapadłego przez sądem niemieckim nie jest niezbędne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności wątpliwości niniejszej sprawy, w szczególności zaś: 1. rozstrzygnięcie przed sądem niemieckim zapadło [...] maja 2017 r. a więc po wydaniu decyzji UP RP wobec czego przedłożony przez uczestnika dokument nie może stanowić kryterium kontroli zaskarżonej decyzji; 2. wyrok sądu niemieckiego nie jest prawomocny; 3. tożsamy wniosek dowodowy został złożony przez uczestnika w postępowaniu przed NSA i nie został uwzględniony. W piśmie tym skarżący wskazał również na błędny sposób przeprowadzenia przez UP RP oceny nowości wynalazku. Wynalazek i cecha techniczna: Przeciwstawiony wynalazek ([...]); Przedmiotowy wynalazek ([...]) Typ wynalazku: Pojemnik na ogrodzenia budowlane ([...]), Układ transportowy ([...]); Typ konstrukcji: Konstrukcja typu "nieniosącego" ([...]); Konstrukcja typu "samonośnego" ([...]) Ogólna budowa: Rama: Rama podstawy nośnej posiadająca dwa dźwigary poprzeczne skrzynkowe oraz szereg równoodległych prętów poprzecznych ([...]); Belki poprzeczne i podłużne tworzą poziomą prostokątnie ukształtowaną ramę nośną ([...]); Elementy dodatkowe: Pionowa tylna ścianka, której rama ma co najmniej dwie podpory a wolne punkty kątowe podstawy nośnej i tylnej ścianki są połączone za pomocą ukośnych prętów łączących ([...]); Brak elementów dodatkowych, w tym tylnej ścianki ([...]); Zapewnienie sztywności i stabilności konstrukcji : Rama nośna wraz z tylną ścianką. Elementy parkanu umieszczone "luźno" nie wpływają na sztywność konstrukcji ([...]); Rama z dnem wraz z elementami parkanu umieszczonymi w niej "na sztywno", co zapewnia stabilność całej konstrukcji. Brak konieczności dodatkowych ścianek (bocznych, tylnych, itp.) - [...]; Dno: Pręty poprzeczne, dno typu "sito" ([...]); Ażurowe dno palety, będące płaskim spodem rozciągnięte między belkami poprzecznymi i podłużnymi ramy ([...]); Sposób mocowania parkanów: Sekwencja pionowych sworzni umieszczonych po jednej stronie postawy nośnej oraz kosz w kształcie rynny umieszczony po przeciwległej stronie podstawy nośnej ([...]); Skierowane do góry układy ustalające, służące do wtykowego ustalania końców rur elementów parkanu ([...]); Transport podpór mocujących/kaset bazowych: Kasety bazowe parkanów układane w poprzek prętów (dna) jak zachodzące na siebie dachówki ([...]); Prostopadłościenne podpory mocujące układane w dwóch rzędach jedna na drugiej ([...]); Sposób transportu całego wynalazku: Pojemniki nienakładalne na siebie ze względu na ich konstrukcję, zawierającą dodatkową tylną ściankę ([...]); Palety o płaskiej budowie nakładalne na siebie, jedna na drugą; poprzez ułożenie kilku palet na sposób "wieży" możliwy jest ich ekonomiczny transport ([...]). Na rozprawie w dniu [...] lutego 2019 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o oddalenie wniosku dowodowego zgłoszonego przez uczestnika, a pełnomocnik uczestnika podtrzymał wniosek dowodowy. Następnie Sąd postanowił dopuścić wnioski dowodowe strony skarżącej i uczestnika, tj. wyrok Federalnego Sądu Patentowego Republiki Federalnej Niemiec z dnia 23 maja 2017 r., apelację strony skarżącej oraz odpowiedź na tę apelację złożoną przez uczestnika. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2019 r. skarżący ponownie poparł wniesioną przez siebie skargę. Wskazał jednocześnie, iż zestawienia cech technicznych zawartych w przygotowanej przez niego tabeli jednoznacznie wynika, że układ transportowy z paletą i parkanami według patentu [...] różni się funkcjonalnie od pojemnika ujawnionego w patencie [...]. Różnice te wyrażają się m. in. w sposobie transportu tych urządzeń. Pojemnik według [...] musi być podnoszony w ukośnym położeniu, aby zminimalizować ryzyko wypadnięcia elementów ogrodzenia z pojemnika. Ze względu na taką konstrukcję pojemnik wg. [...] nie może być transportowany za pomocą wózka widłowego z dowolnej strony, a jedynie z od strony ściany tylnej. Dla odróżnienia, układ transportowy według patentu [...] może być transportowany z dowolnej strony i podobnie, z dowolnej strony można zdejmować transportowane elementy parkanu. Różnice funkcjonalne dotyczą także sposobu zapewnienia stabilności konstrukcji oraz sposobu mocowania parkanów. Rozwiązanie [...] wykorzystuje tylną ściankę dla zapewnienia oparcia dla elementów ogrodzenia, mocowanych tylko z jednej strony, z drugiej zaś luźno układanych w koszu mającym kształt rynny. Sprawia to, że elementy ogrodzenia mogą przemieszczać się w trakcie transportu pojemnika. Sporny wynalazek opiera się natomiast na dwóch układach ustalających, które zapewniają stabilne oparcie dla elementów parkanu z obu stron i powodują, że nie jest to konieczne stosowanie dodatkowego wsparcia w postaci tylnej ściany układu transportowego. Zdaniem skarżącego uczestnik w żadnym miejscu nie odniósł się do cechy znamiennej spornego wynalazku, zgodnie z którą odległość krawędzi dolnych osadzonych przez wetknięcie elementów parkanu w odcinku między stojakami rurowymi od dna palety odpowiada co najmniej 1,2-krotnej swobodnej długości końca rury, wystającej poza krawędzie dolne do dołu. Informacja o tej cesze nie jest ujawniona w żadnym fragmencie opisu czy też zastrzeżeń patentowych patentu [...]. Dodatkowo, nie jest możliwe ustalenie tej odległości w oparciu jedynie o rysunki zawarte w patencie [...], a próba dokonania takiego ustalenia byłaby wysoce niekompletna. Ażeby zmierzyć wspomnianą odległość konieczne byłoby skorzystanie ze zwymiarowanego rysunku technicznego. Jednocześnie skarżący podniósł, że argumenty uczestnika kwestionujące zasadność porównywania sztywności i stabilności konstrukcji analizowanych rozwiązań ze względu na brak określenia materiałów, z jakich rozwiązanie te miałyby być wykonane, są nietrafne. Kończąc skarżący podtrzymał swoje stanowisko, że nowość wynalazku może zostać podważona jedynie wtedy, gdy stan techniki rzeczywiście ujawnia rozwiązanie techniczne scharakteryzowane przez taki sam zestaw cech technicznych jak przedmiotowy wynalazek. Natomiast różnice konstrukcyjne przedstawionych rozwiązań świadczą o tym, że cechy techniczne obydwu rozwiązań nie są identyczne. Tym samym dokument [...] nie ujawnia rozwiązania podważającego nowość spornego wynalazku według patentu [...]. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2019 r., stanowiącym polemikę z pismem skarżącego z dnia [...] lutego 2019 r., uczestnik poparł wcześniej zajęte przez siebie stanowisko. Wskazał m. in., że skarżący nadal nie wskazał choćby jednej nowej cechy konstrukcyjnej, która jego zdaniem występuje w zastrzeżeniu niezależnym według opisu patentowego [...] - umożliwiając tym samym jakąkolwiek dyskusję na poziomie merytorycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - ponownie rozpoznając sprawę - zważył, co następuje. Skargę, jako nieuzasadnioną, należało oddalić. W przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy unieważnił patent europejski nr [...] na wynalazek pt. "[...]" udzielony na rzecz skarżącej - spółki ze Szwajcarii. Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy wskazać, że w wyroku z dnia 18 września 2018 r., II GSK 3314/16, NSA wiążąco dla tej sprawy przesądził już o istnieniu interesu prawnego po stronie wnioskodawcy w unieważnieniu spornego patentu, a także ocenił, że stwierdzone w wyroku tut. Sądu z dnia 16 lutego 2016 r., VI SA/Wa 2443/15, uchybienie procesowe polegające na dwukrotnym doręczeniu uprawnionemu decyzji UP RP z dnia [...] czerwca 2015 r., w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Poza tym NSA określił zakres kontroli zaskarżonej decyzji Urzędu w ponownym postępowaniu przed Sądem I instancji, wskazując, że dotyczyć ma ona zasadności unieważnienia spornego patentu z uwagi na brak nowości tego rozwiązania. Uwzględniając powyższe WSA w Warszawie za właściwe uznaje wskazanie na początku ram prawnych rozpoznawanej sprawy. I tak, należy zauważyć, że sporny wynalazek został zgłoszony do ochrony w Europejskim Urzędzie Patentowym w dniu [...] kwietnia 2006 r. z pierwszeństwem od dnia [...] kwietnia 2005 r., a zatem podstawę prawną oceny zdolności patentowej przedmiotowego wynalazku stanowić będzie Konwencja o udzielaniu patentów europejskich, sporządzona w Monachium dnia 5 października 1973 r., zmieniona aktem zmieniającym artykuł 63 Konwencji z dnia 17 grudnia 1991 r. oraz decyzjami Rady Administracyjnej Europejskiej Organizacji Patentowej z dnia 21 grudnia 1978 r., z dnia 13 grudnia 1994 r., z dnia 20 października 1995 r., z dnia 5 grudnia 1996 r. oraz z dnia 10 grudnia 1998 r., wraz z Protokołami stanowiącymi jej integralną część (Dz.U. z 2004 r., Nr 79, poz. 737 ze zm.) - dalej "Konwencja". Zgodnie z art. 255 ust. 1 pkt 11 p.w.p. sprawy o unieważnienie patentu europejskiego, udzielonego w trybie określonym w Konwencji, Urząd Patentowy rozstrzyga w trybie postępowania spornego. Zasady tego postępowania określone są w art. 255, art. 2551 - art. 25512, art. 256 oraz art. 257 p.w.p. W myśl zaś art. 921 p.w.p., przepisy art. 89, 91 i 92 p.w.p. stosuje się odpowiednio do unieważnienia patentu europejskiego przewidzianego w Konwencji. Zgodnie z art. 138 Konwencji z zastrzeżeniem przepisu art. 139, patent europejski może być unieważniony ze skutkiem dla umawiającego się państwa jedynie z następujących przyczyn: a) przedmiot patentu europejskiego nie posiada zdolności patentowej na podstawie art. 52-57 Konwencji; b) patent europejski nie ujawnia wynalazku w sposób wystarczająco jasny i pełny dla jego wykonania przez znawcę z danej dziedziny; c) przedmiot patentu europejskiego wykracza poza treść zgłoszenia, jakie zostało dokonane, lub, jeżeli patent udzielony został na zgłoszenie wydzielone lub na nowe zgłoszenie dokonane zgodnie z art. 61 Konwencji, poza treść wcześniejszego zgłoszenia, jakie zostało dokonane; d) ochrona przyznana patentem europejskim została rozszerzona lub e) właściciel patentu europejskiego nie jest uprawniony zgodnie z art. 60 ust. 1 Konwencji. Definicja wynalazku zawarta jest w art. 52 ust. 1 Konwencji, zgodnie z którym patenty są udzielane na wynalazki we wszystkich dziedzinach techniki, pod warunkiem, że są one nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. W art. 54 Konwencji ("Nowość") stanowi się zaś, że (1) Wynalazek uważa się za nowy, jeżeli nie jest on częścią stanu techniki. (2) Uważa się, że stan techniki obejmuje wszystko to, co przed datą dokonania europejskiego zgłoszenia patentowego zostało udostępnione do wiadomości publicznej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie bądź w każdy inny sposób. (3) Ponadto, za zawartą w stanie techniki uważa się treść europejskich zgłoszeń patentowych, które zostały dokonane wcześniej i których data zgłoszenia jest wcześniejsza niż data, o której mowa w ust. 2, oraz których publikacja, zgodnie z art. 93, nastąpiła w tej dacie lub po tej dacie. (4) Postanowienia ust. 3 mają zastosowanie tylko o tyle, o ile umawiające się państwo, wyznaczone w późniejszym zgłoszeniu, zostało również wyznaczone w zgłoszeniu wcześniejszym, które zostało opublikowane. (5) Postanowienia ust. 1-4 nie wyłączają zdolności patentowej substancji lub mieszaniny, zawartej w stanie techniki, przeznaczonej do zastosowania w sposobie, o którym mowa w art. 52 ust. 4, pod warunkiem że jej zastosowanie w sposobie, o którym mowa w tym ustępie, nie jest zawarte w stanie techniki. Dokonując zatem oceny nowości rozwiązania na podstawie ww. przepisów należy stwierdzić, że wynalazek nie spełnia wymogu nowości, jeżeli można wskazać dowody, w świetle których wszystkie cechy rozwiązania uwzględnione łącznie są już częścią stanu techniki. Należy jednocześnie podkreślić, że zarzut braku nowości musi dotyczyć całego rozwiązania, a nie jego poszczególnych cech. W tym miejscu należy wskazać, że zawarta w uzasadnieniu decyzji nieprawidłowość organu polegająca w nieprzywołaniu w decyzji art. 54 ust. 1 i 2 Konwencji, a zamiast tego wskazanie jej art. 52 ust. 1, nie miała wpływu na wynik sprawy. Wywód organu odnosił się bowiem do kryterium nowości zdefiniowanego w art. 54 ust. 1 i 2 Konwencji. Stąd ocena prawna ustalonych w sprawie okoliczności została dokonana na podstawie właściwego przepisu. Wbrew zatem zarzutom skargi przepis ten został zastosowany pomimo pomyłki w przywołaniu właściwego artykułu Konwencji. Także zatem i ta nieprawidłowość w działaniu organu, w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Zakres ochrony przedmiotowego patentu wynika z zastrzeżenia niezależnego nr 1 spornego patentu. Przed jego przywołaniem należy poczynić kilka uwag ogólnej natury wskazując, że patent składa się zwykle z jednego lub więcej tzw. zastrzeżeń niezależnych (independent claims) oraz zastrzeżeń zależnych (dependent claims). Zastrzeżenia patentowe niezależne nie nawiązują do innych zastrzeżeń i podają wszystkie istotne cechy techniczne wynalazku, które są konieczne do jego realizacji w zastosowaniu przemysłowym. Zastrzeżenia zależne określają zaś korzystne warianty wynalazku objętego zastrzeżeniem niezależnym. Zastrzeżenia zależne mogą odwoływać się do jednego lub kilku zastrzeżeń niezależnych, jednego lub kilku zastrzeżeń zależnych lub zarówno zastrzeżeń zależnych, jak i niezależnych. W zastrzeżeniach patentowych wyróżnia się część znamienną oraz część nieznamienną, połączoną określeniem "znamienny tym, że...". Część niezamienna zastrzeżenia wskazuje cechy niezbędne do określenia wynalazku i podaje ogólne cechy techniczne wynalazku stanowiące najbliższy stan techniki dla danego wynalazku. Pozwala więc ona na "zlokalizowanie" zastrzeganego rozwiązania w dotychczasowym stanie techniki. Część znamienna zastrzeżenia podaje zwięźle te cechy techniczne (cechy znamienne) zastrzeganego wynalazku, które go wyróżniają spośród innych rozwiązań technicznych mających zespół cech określonych w części nieznamiennej. Funkcją zastrzeżenia patentowego jest bowiem wyznaczenie zakresu ochrony przez podanie znamiennych cech wynalazku, które to cechy mają odróżnić wynalazek od wcześniejszego stanu techniki, jak również powinny odpowiadać technicznemu wkładowi zgłoszonego wynalazku do istniejącego stanu techniki. W doktrynie wskazuje się, że to zastrzeżenie ma zdefiniować wynalazek i to ono decyduje ostatecznie o zakresie udzielonej uprawnionemu przez Urząd Patentowy ochrony (zob. B. Czachórska-Jones (w:) System prawa własności intelektualnej, t. 3, s. 258; A. Szajkowski (w:) Komentarz, s. 98). Zastrzeżenia patentowe stanowią zatem jeden z najistotniejszych elementów dokumentacji wynalazku i po udzieleniu patentu definiują zakres udzielonego prawa wyłącznego. Powyższe potwierdza treść art. 84 Konwencji, zgodnie z którym zastrzeżenia patentowe określają przedmiot wnioskowanej ochrony. Powinny być jasne i zwięzłe oraz poparte opisem. W spornym rozwiązaniu zakres ochrony - o czym była już mowa - wyznaczono w następujący sposób: "1. Układ transportowy, z co najmniej jednym elementem parkanu, który posiada stojaki rurowe, a pomiędzy stojakami rurowymi posiada dolną krawędź, oraz z paletą transportową, przy czym belki podłużne i belki poprzeczne tworzą poziomą, prostokątnie ukształtowaną ramę nośną palety transportowej, w przypadku której skierowane do góry układy ustalające służą do wtykowego ustalania końców rur stojaków rurowych elementów parkanu, znamienny tym, że między belkami podłużnymi a belkami poprzecznymi rozciąga się dno palety, przy czym na palecie transportowej umieszczona jest co najmniej jedna podpora mocująca, i przy czym odległość krawędzi dolnych osadzonych przez wetknięcie elementów parkanu w odcinku między stojakami rurowymi od dna palety odpowiada co najmniej 1,2-krotnej swobodnej długości końca rury, wystającej poza krawędzie dolne do dołu." Dla przybliżenia tego wynalazku uzasadnione jest jeszcze przytoczenie akapitu nr [...] z opisu patentowego spornego wynalazku, tj., że "Układ transportowy zawiera co najmniej jeden element parkanu, co najmniej jedną podporę mocującą i paletę transportową, w przypadku której skierowane do góry układy ustalające służą do wtykowego ustalania końców rur stojaków rurowych elementów parkanu. Główną ideą wynalazku jest to, że podpora mocująca jest umieszczona na palecie transportowej, a element parkanu jest nasadzony na układ ustalający powyżej podpory mocującej". Powyższe pozostaje w związku z treścią uwagi nr [...] z opisu patentowego, która brzmi, że "Dno palety może być utworzone z blach, które są zamocowane na belkach podłużnych i belkach poprzecznych. Ponadto dno palety może posiadać otwory odpływowe dla wody. Uniemożliwiają one zamarznięcie podpór mocujących podczas zimy, jak również korozje dna palety. Blachy perforowane są uznawane jako szczególnie odpowiednie. Możliwe jest jednak także wykonanie dna palety z drewna, tworzywa sztucznego, kratek, mat lub żeber. (...)". W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że rozwiązanie jest patentowanym wynalazkiem, jeśli w obszarze technicznym jest przynajmniej jeden nowy i nieoczywisty element. Ze stanowiska uprawnionego można wywnioskować, że jedyną istotną w ww. zakresie cechą spornego patentu jest dno konstrukcji, reszta zaś należy do stanu techniki. W protokole rozprawy poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji znajduje się potwierdzenie powyższego, tj. stanowisko pełnomocnika uprawnionego, że "Ponieważ twórca spornego wynalazku uznał, że problemem jest nie tylko przewożenie samych ogrodzeń, ale również pozostałych elementów, które są potrzebne do postawienia ogrodzenia wymyślił, że ta rama ze zgłoszenia patentu niemieckiego [...] zostanie wyposażona w perforowane dno, na której poniżej poziomu ogrodzenia będą stawiane podpory do mocowania ogrodzenia. Przez to jest więcej miejsca na palecie transportowej. (...)". Przeciwstawienie, którego przedmiotem jest pojemnik na ogrodzenia budowlane i ich części luzem umożliwiający transport zarówno ogrodzeń budowlanych i jednocześnie elementów dodatkowych (por. akapit nr [...] tłumaczenia opisu patentowego nr [...]), ujawnia zaś wszelkie cechy zastrzeżenia niezależnego 1 spornego patentu zwłaszcza paletę transportową z poziomą ramą nośną. Szczegółowo przeciwstawienie wraz z odniesieniem się do pomieszczenia w tym ujawnieniu poszczególnych cech - istotnych z punktu widzenia treści zastrzeżenia niezależnego nr 1 spornego patentu - opisał organ w zaskarżonej decyzji na podstawie ilustracji (figura 1) przykładu wykonania wynalazku według opisu patentowego [...]. Organ wskazał w tym zakresie, że przedstawiona tam konstrukcja stanowi układ transportowy do elementów parkanu, przy czym pokazany element parkanu posiada dwa stojaki rurowe 5, połączone poprzeczką, której dolna powierzchnia stanowi dolną krawędź elementu parkanu. Dolna część urządzenia stanowi paletę transportową, w której belki podłużne (10) i belki poprzeczne (3, 10) tworzą poziomą, prostokątnie ukształtowaną ramę nośną (10) analogicznie jak w rozwiązaniu spornym. Wskazane w pobliżu prawego dolnego rogu Fig. 1, skierowane do góry układy ustalające (6) (w postaci bolców wtykowych), służą do wtykowego ustalania końców rur (4) stojaków rurowych (5) elementów parkanu, przy czym po drugiej stronie palety do wtykowego ustalania końców rur (4) stojaków rurowych (5) elementów parkanu służy rynienka 7. Sąd wskazuje, że - wbrew stanowisku strony skarżącej, przeciwstawiony dokument ujawnia paletę transportową o takiej samej konstrukcji ramy, jak w przypadku patentu spornego. Rozwiązanie przeciwstawione także bowiem zawiera po obu stronach skierowane do góry układy ustalające służące do wtykowego ustalania końców rur stojaków rurowych elementów parkanu analogicznie - jak w rozwiązaniu spornym, w którym w tym zakresie mowa jest o osadzaniu ww. elementów poprzez wetknięcie. Dno konstrukcji (palety) w przypadku spornego wynalazku jest ażurowe i stanowi płaski spód rozciągnięty między belkami poprzecznymi i podłużnymi ramy, a w konstrukcji według przeciwstawionego dokumentu ten jej element budują pręty poprzeczne, a dno określa się jako typ "sito". Argumenty strony skarżącej kwestionujące tożsamość rozwiązań ze spornego i przeciwstawionego patentu powinny mieć podstawę w treści zastrzeżeń patentowych ze spornego wynalazku. Poszukiwanie bowiem istoty rozwiązania poza częścią znamienną zastrzeżenia patentu uprawnionego jest błędem. W tym zaś kontekście należy zauważyć, że w zastrzeżeniu niezależnym ze spornego patentu nie ma informacji o kształcie poszczególnych elementów zastrzeganego rozwiązania, ich strukturze, czy o sposobie zapewnienia sztywności konstrukcji. W zastrzeżeniach według [...] nie ma też żadnego wskazania dotyczącego doboru gatunku materiału, z którego ma być wykonany układ transportowy według spornego wynalazku ani informacji naprowadzającej na sposób transportu wynalazku. Tak więc cechy spornego wynalazku opisane w tabeli zawartej w skardze i późniejszym piśmie procesowym nie opisują cech tego rozwiązania wynikających z zastrzeżeń patentowych. Trafnie podnosi także uczestnik, że skoro uprawniony nie ustalił dla rozwiązania ww. cech w zastrzeżeniu niezależnym, a jego istotę określił wyłącznie poprzez cechy funkcjonalne, tj. poprzez określenie funkcji (zadania), jakie pełnią środki techniczne - to tylko taka jest treść patentu i w takim zakresie należy porównywać sporne rozwiązanie z jego przeciwstawieniem. A w obu rozwiązaniach w analizowanym zakresie użyto takich samych środków od strony funkcjonalnej. Bezprzedmiotowe są zatem - jak słusznie wskazał organ - rozważania dotyczące cech konstrukcji przeciwstawionej, które nie są objęte zastrzeżeniem niezależnym spornego patentu, w tym np. ustalanie do czego służy ściana tylna w przeciwstawionym rozwiązaniu. Sąd podziela zatem ustalenia organu, że podstawa nośna ujawniona w opisie [...] składa się z takich samych elementów połączonych ze sobą tak jak w rozwiązaniu według patentu [...], a elementy podstawy nośnej ujawnionej w opisie [...], pełnią funkcje rozwiązania według patentu [...]. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, organ słusznie zakwestionował nowość wynalazku. Skoro bowiem istota wynalazku skarżącej, określona w zastrzeżeniu niezależnym, zawiera się w opisie wcześniejszego wynalazku, co zdaniem Sądu zostało przez UP RP wykazane na podstawie opisu patentowego [...], nie może być mowy o spełnieniu kryterium nowości. Niezrozumiałe są w tym kontekście zarzuty strony skarżącej, że pominięta została przez organ zasada, zgodnie z którą ocena nowości rozwiązania polega na porównaniu środków technicznych, służących do uzyskania zamierzonego skutku, z tego samego rodzaju środkami wynikającymi ze stanu techniki; przy czym przez ujawnienie rozwiązania w stanie techniki rozumie się ujawnienie wszystkich cech technicznych danego wynalazku zasadniczo w pojedynczym dokumencie. Zdaniem Sądu nie ma wątpliwości, że ww. zasada postępowania przy ocenie kryterium nowości wynalazku została w pełni przez organ uwzględniona. Oba porównywane wynalazki są przy tym z tej samej dziedziny (logistyki) i dotyczą konstrukcji do transportowania elementów parkanu. Inny typ wynalazku porównywanego (czy inna jego nazwa) nie ma wpływu na możliwość jego przeciwstawienia. Przy merytorycznej ocenie poziomu nowości rozwiązania konieczne jest bowiem uwzględnienie całego stanu techniki. W postępowaniu przed organem uwzględniono przy tym zasadę, że przedmiotami porównań mogą być cechy tego samego rodzaju, tj. odpowiadające kategorii danego wynalazku, czyli w analizowanej sprawie - konstrukcje dwóch urządzeń. Należy jeszcze wyjaśnić, że - jak wynika z uzasadnienia spornej decyzji - Urząd Patentowy RP wyraził pogląd o dopuszczalności zastosowania możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego. Z decyzji organu wynika jednak, że organ prawidłowo uwzględnił przy tym, że cechy nie należące do zgłaszanego wynalazku nie podlegają ocenie jego zdolności patentowej. Tym samym organ nie naruszył art. 69 Konwencji ("Zakres ochrony"), który stanowi, że (1) Zakres ochrony przyznany patentem europejskim lub europejskim zgłoszeniem patentowym określa treść zastrzeżeń patentowych. Niemniej jednak opis i rysunki służą do interpretacji zastrzeżeń patentowych. Granice ochrony spornego wynalazku zostały przez organ prawidłowo ustalone na podstawie zastrzeżeń patentowych, a cechy zastrzeżonego przez uprawnionego rozwiązania zostały zestawione z cechami ujawnionymi w dokumencie przeciwstawionym, co jednoznacznie wynika z treści zaskarżonej decyzji. Prawidłowo organ orzekł także o unieważnieniu patentu skarżącej w całości. Sąd podziela bowiem pogląd wyrażany zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie (i powołanym na rozprawie przez pełnomocników uczestnika), że gdy istnieją przesłanki unieważnienia prawa wyłącznego w zakresie określonym w tzw. zastrzeżeniu niezależnym, to skutki tego unieważnienia rozciągają się także na treść tzw. zastrzeżeń zależnych, a w konsekwencji unieważnieniu podlega całe prawo wyłączne. Reasumując, poczynione przez organ ustalenia wynikają z wszechstronnie zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów Konwencji o udzielaniu patentów europejskich i ustawy - Prawo własności przemysłowej - nie budzi jakichkolwiek istotnych zastrzeżeń. Tak więc w niniejszej sprawie organ nie dopuścił się w kontrolowanej sprawie naruszenia przepisów w wynikającym ze skargi zakresie. Na koniec Sąd wskazuje, że - w oparciu o przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. - postanowił przeprowadzić dowód ze złożonych przez skarżącą i uczestnika dokumentów związanych z unieważnieniem spornego wynalazku w dniu [...] maja 2017 r. na terytorium Republiki Federalnej Niemiec (nieprawomocnie). Przywołany przepis stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że okoliczności wynikające z ww. dokumentów mają związek z tymi występującymi także w niniejszej sprawie. Dokumenty, z których przeprowadzono dowody, pozwoliły Sądowi poznać pełny kontekst sprawy. Na taki stan rzeczy nie miał zaś wpływu fakt, że skarżąca wniosła o przeprowadzanie dowodu tylko z tłumaczenia złożonego przez siebie odwołania od wyroku niemieckiego sądu z dnia [...] maja 2017 r. (nie zakwestionowane zresztą przez uczestnika jako niezgodne z treścią tego dokumentu w języku obcym) ani, że nie sformułowała tezy dowodowej. Ww. dowody nie miały bezpośredniego przełożenia na niekorzystny dla skarżącej wyrok Sądu, o takim rozstrzygnięciu przesądziły bowiem wyłącznie okoliczności wynikające z akt postępowania toczącego się przed Urzędem Patentowym. W związku z zarzutem uczestnika zawartym w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. a dotyczącym braku umocowania do działania w sprawie radcy prawnego M. S., Sąd wyjaśnia, że dokument pełnomocnictwa dalszego dla Pani Mecenas od ustanowionego w sprawie adw. M. S. znajduje się na karcie 200 akt sądowych. Mając na względzie powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.