VI SA/Wa 2138/16
WyrokWSA w Warszawie2017-07-13
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Pamela Kuraś-Dębecka, Ewa Frąckiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umieszczenie na terenie miasta i na pojazdach napisów/plakatów/billboardów o treści sugerującej ceny hurtowe stanowi niedozwoloną reklamę apteki ogólnodostępnej w świetle art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umieszczenie na terenie miasta i na pojazdach napisów/plakatów/billboardów o treści sugerującej ceny hurtowe stanowi niedozwoloną reklamę apteki ogólnodostępnej. Pomimo że nazwa apteki została zatwierdzona w zezwoleniu, sposób jej wyeksponowania, sugerujący niższe ceny, przeważa nad funkcją informacyjną i ma charakter marketingowy, naruszając tym samym art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Sąd podkreślił, że zakaz reklamy aptek jest szeroki i wyłącza jedynie informacje o lokalizacji i godzinach pracy.Stan faktyczny
Spółka F. Sp. j. została ukarana karą pieniężną za prowadzenie reklamy apteki poprzez umieszczenie na terenie miasta i na pojazdach napisów/plakatów/billboardów o treści sugerującej ceny hurtowe. Organy administracji uznały, że takie działania stanowią niedozwoloną reklamę apteki. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa farmaceutycznego i k.p.a., twierdząc, że materiały miały charakter informacyjny, a nie reklamowy, oraz że nie udowodniono jej odpowiedzialności za ich umieszczenie. WSA oddalił skargę, uznając działania spółki za naruszenie zakazu reklamy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi F. Sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie reklamy apteki ogólnodostępnej oraz nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Farmaceutyczny ( "GIF") decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.,) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania spółki "F.." z siedzibą w W. (obecnie występującej pod nazwą "R. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa", dalej "skarżąca", "spółka"), prowadzącej aptekę ogólnodostępną "[...] ", położoną w [...] przy ul. [...], utrzymał w mocy w zaskarżonej części decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2015 r. znak: [...], w przedmiocie nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy apteki i jej działalności poprzez napisy/plakaty/billboardy o treści: "[...]" umieszczone na terenie miasta [...] i na pojazdach spółki P. S.A., umorzenia postępowania, nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł oraz nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
Decyzję wydano w następujących ustaleniach:
W dniu [...] listopada 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny wszczął postępowanie w związku z powzięciem wiadomości dotyczących możliwości prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] poprzez umieszczenie w witrynie ww. apteki plakatów zawierających tekst "[...] ", billboardów na terenie miasta [...] zawierających tekst "[...] ", plakatu "[...] ", na szybie tylnej autobusów P. w [...] Spółka Akcyjna.
Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2014 r. poinformowano spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego, jednocześnie wzywając do:
1) wskazania daty umieszczenia plakatów i billboardów opisanych w piśmie,
2) dostarczenia egzemplarza plakatu,
3) podania ilości autobusów należących do spółki P. w [...] SA, na których umieszczono plakat,
4) wskazania wszystkich miejsc, w których umieszczono ww. plakaty i billboardy,
5) wskazania podmiotu, który zlecił umieszczenie napisów/plakatów.
W odpowiedzi pismem z dnia [...] listopada 2014 r. skarżąca wniosła o zakreślenie nowego 7-dniowego terminu na złożenie wyjaśnień ze względu na złożony zakres działań i trudności w zgromadzeniu danych niezbędnych do udzielenia odpowiedzi. W dniu [...] marca 2015 r., w związku z brakiem odpowiedzi, organ ponownie skierował powyższe wezwanie do skarżącej.
Następnie, w związku z nadesłaniem przez Okręgową Izbę Aptekarską dokumentacji fotograficznej dotyczącej Indywidualnej Karty Pacjenta (dalej także "Karta"), postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., organ włączył nadesłane zdjęcia w poczet materiału dowodowego. Pismem z tego samego dnia, poinformowano skarżącą o zmianie zakresu postępowania i jego rozszerzeniu o okoliczności dotyczące ww. kart.
Adw. K. Z., występujący jako pełnomocnik spółki, złożył wyjaśnienia w sprawie w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2015 r., jednakże na wezwanie organu, nie przedłożył on dokumentu pełnomocnictwa.
Wobec powyższego w [...] dniu [...] czerwca organ wezwał M. B. - kierownika apteki zlokalizowanej w [...] przy ul. [...], do udzielenia informacji:
1) czy apteka, w której jest kierownikiem, bierze udział w programie Indywidualnej Karty Pacjenta,
2) na czym polega identyfikacja pacjenta za pomocą Karty,
3) jakie korzyści ma pacjent posiadający Kartę,
4) na czym polega opieka farmaceutyczna, o której mowa na przedmiotowej karcie,
5) oraz do nadesłania przedmiotowej Karty.
W odpowiedzi kierownik kontrolowanej apteki poinformował, że apteka nie prowadzi żadnych działań mających cechy reklamy apteki, lub działalności aptecznej, w szczególności nie prowadzi programów lojalnościowych, a sama Karta nie uprawnia do korzystania z promocji, rabatów lub innych dodatkowych usług. Wydawana jest na życzenie pacjenta i nie jest reklamowana. Ponadto wskazał, że opieka farmaceutyczna, o której mowa w tejże karcie, jest w pełni zgodna z ustawową definicją opieki farmaceutycznej.
Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. organ zawiadomił skarżącą o zamiarze zakończenia postępowania oraz poinformował o przysługujących w postępowaniu prawach. Do dnia wydania decyzji przez organ I instancji, strona nie zapoznała się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, nie złożyła dodatkowych wyjaśnień ani nie zgłosiła nowych wniosków dowodowych.
W tym stanie faktycznym [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] października 2015 r. nakazał spółce "F.", zaprzestania prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki ogólnodostępnej poprzez napisy/plakaty/billboardy o treści "[...]" umieszczone na terenie miasta [...] i na pojazdach P. .SA, umorzył postępowanie w części dotyczącej podejrzenia prowadzenia reklamy za pomocą Karty i poprzez umieszczenie w witrynie apteki przy ul. [...] w [...] plakatów zawierających tekst "[...]", a także nałożył na spółkę karę pieniężną w kwocie 5.000 zł oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 94a Prawa farmaceutycznego, a także powołując się na definicje słownikowe oraz dorobek orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wskazał kilka definicji reklamy. Uznał przy tym, że ważnym elementem reklamy jest zamiar przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu produktu leczniczego lub wyrobu medycznego w konkretnej aptece, niezależnie od formy i metody jej przeprowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków, jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży ww. produktów w danej aptece lub punkcie aptecznym. Konkludując [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny stwierdził, że reklamą jest każdego rodzaju działanie zachęcające do nabycia oferowanych przez aptekę towarów i które w taki sposób jest odbierane przez pacjentów.
Odnosząc się do przedmiotowej sprawy organ wskazał, że za bezsporne i udowodnione na podstawie zdjęć, że skarżąca prowadzi reklamę apteki ogólnodostępnej poprzez umieszczenie na terenie miasta [...] i na pojeździe P. plakatów/napisów/billboardów o ww. treści.
Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie, potencjalnym pacjentom wskazano, że pod danym adresem mogą nabyć produkty lecznicze w cenach hurtowych, co wywiera silny wpływ na ich wyobraźnię narzucając im nieodpartą chęć nabycia produktów leczniczych właśnie w aptekach, które w nazwie posiadają dopisek ceny hurtowe. Wskazano, że pacjent bez problemu mógł zidentyfikować, w jakich aptekach można nabyć te produkty, a w których aptekach a contrario sprzedawane są drożej.
Kończąc organ przytoczył przepisy będące podstawą prawną wymierzenia kary, wskazał na sposób jej obliczenia i czynniki wpływające na jej wysokość, a także podkreślił, że jest ona adekwatna do okoliczności i czasu prowadzenia reklamy, a także zwrócił uwagę na przesłanki umorzenia postępowania. Organ wskazał, że przedsiębiorca otrzymał zezwolenie na prowadzenie apteki pod nazwą "[...]" i dlatego też umorzył postępowanie w zakresie potencjalnego naruszenia art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego w związku z umieszczeniem w witrynie apteki napisów "[...]". W ocenie organu jednakże, umieszczanie poza witryną apteki napisów o tej treści, stanowi reklamę reklamy apteki i jej działalności, a zatem przedsiębiorca narusza normę wynikającą z ww. przepisu.
Od powyższej F. Spółka jawna z siedzibą w W. złożyła odwołanie, zaskarżając decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w zakresie pkt 1, 3 i 4 i wnosząc o uznanie postępowania za bezprzedmiotowe. Dodatkowo, strona wniosła o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji I instancji. Główny Inspektor Farmaceutyczny postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji.
W tych ustaleniach została wydana wymieniona na wstępie decyzja administracyjna. Główny Inspektor Farmaceutyczny uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że strona nie kwestionuje w postępowaniu ustaleń dotyczących zamieszczania oznaczeń, ale ich ocenę w świetle zakazu reklamy i ich działalności. Organ przywołał poglądy orzecznictwa jak i doktryny w zakresie braku definicji reklamy aptek, w art. 94a Prawa farmaceutycznego, a także zwrócił uwagę na konieczność sięgnięcia do definicji słownikowych i wykładni systemowej.
GIF podzielił stanowisko wyrażone przez organ wojewódzki i wskazał przy tym na utrwaloną linię orzeczniczą, pozwalającą na przyjęcie, że reklamą może być w pewnych przypadkach również nazwa apteki zawierająca zwroty wartościujące, czy sugerujące korzyść związaną z zakupem w tej konkretnej aptece, zachęcająca do dokonania zakupów w danej aptece. Bowiem to metoda, sposób prowadzenia reklamy i środki użyte do realizacji są kluczowe dla oceny, czy dane działania naruszają art. 94a ust. 1 ustawy. Stąd, jeżeli umieszczanie haseł reklamowych obok nazwy apteki stanowi praktykę niedopuszczalną ze względu na zakaz reklamy, to tym bardziej sama nazwa apteki nie może zawierać tego rodzaju wyrażeń i powinna zostać poddana ocenie zgodności z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. W ocenie GIF, nazwa apteki może naruszać art. 94a ust. 1 ustawy, o ile zawiera w sobie zwroty wartościujące, zachęcające do dokonania zakupów w określonej aptece.
Główny Inspektor Farmaceutyczny podkreślił, że przeciętny odbiorca komunikatu, nie odróżni statusu zwrotów użytych w nazwie apteki. Widząc nazwę zawierającą tego typu określenia, odbierze je jako zachętę do skorzystania z usług tej właśnie apteki. Również układ graficzny, wielkość i kolor czcionki mogą mieć tu znaczenie, a zarazem wpływać na wysokość kary pieniężnej. W ocenie organy, wyrażenie "ceny hurtowe" mogło wprowadzić w błąd co do cen obowiązujących w aptece, w tym cen leków refundowanych.
W dalszej kolejności organ odwoławczy opisał sposób w jaki określono wysokość nałożonej kary, cytując odpowiednie przepisy Prawa farmaceutycznego oraz uznał, że organ I instancji w sposób prawidłowy wymierzył skarżącej karę i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję także w tym zakresie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie F. Spółka jawna z siedzibą w W. zaskarżyła w części, tj. w zakresie pkt. 1, 3 i 4 wymienioną na wstępie decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], tj. w zakresie nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej, nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 5.000 zł, a także nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji ją poprzedzającej, wstrzymanie jej wykonania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
1) art. 94a ust. 1 Prawa Farmaceutycznego poprzez uznanie, iż napisy/plakaty/billboardy o treści "[...] " umieszczone na terenie miasta [...] i na pojazdach spółki P. S.A. stanowiły reklamę apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w [...] przy ul. [...], podczas gdy omawiane materiały miał charakter informacyjny i nie stanowiły reklamy apteki ogólnodostępnej, a były w rzeczywistości informacją o lokalizacji i godzinach pracy apteki, która jest zgodna z art. 94a ust. 1 zdanie drugie ustawy;
2) art. 94a ust 1 w zw. z art. 129b ust. 1 i 2 Prawa Farmaceutycznego polegające na nałożeniu na spółkę kary w wysokości 5.000 zł, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego nie wynika, że to Spółka zleciła umieszczenie napisów/plakatów/billboardów o treści "[...] " na terenie miasta [...] i na pojazdach spółki P. S.A.;
3) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. poprzedzonej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. w sytuacji gdy organ po wydaniu wskazanego postanowienia zobowiązany był do poinformowania spółki o możliwości zapoznania się z kompletnymi aktami sprawy oraz do umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, podczas gdy organ nie zrealizował tego obowiązku, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy;
4) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. niewyjaśnienia kto jest podmiotem odpowiedzialnym za umieszczenie napisów/plakatów/billboardów o treści "[...] ", które miały znajdować się na terenie miasta [...] i na pojazdach spółki P. S.A. i, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego nie wynika, iż podmiotem odpowiedzialnym za rozmieszczenie powyższych materiałów jest skarżąca;
5) polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj. niewyjaśnienia w jakich miejscach miałyby znajdować napisy/plakaty/billboardy czy na ilu autobusach umieszczono kwestionowane przez Organ informacje, podczas gdy w decyzji organu wskazano jedynie, że napisy/plakaty/billboardy umieszczone są na terenie miasta [...] i na pojazdach P. SA.
6) art. 138 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja ta nie zawierała wszystkich wymaganych elementów przewidzianych przez art. 129b ust. 2, tj. organ zobowiązany był do wskazania okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a wskazał jedynie, że kwestionowane materiały miały znajdować się na terenie miasta [...] i na pojazdach P. w [...].
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że prowadzone przez nią działania nie stanowią reklamy apteki. Wskazała przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, z których wynika, że wydanie zezwoleń na prowadzenie aptek, których nazwy zawierają elementy o charakterze reklamy, jest działaniem naruszającym obowiązujące przepisy, a decyzje administracyjne są w takim wypadku dotknięte poważną wadą prawną. Jednakże kwestia zgodności nazwy apteki z obowiązującym prawem musi być rozstrzygnięta na etapie wydawania zezwolenia albo na etapie zmiany wydawania zezwolenia, polegającej na zmianie nazwy apteki. W sytuacji gdy organ zaakceptuje nazwę w stosownym zezwoleni9u, to brak jest podstaw do karania podmiotu za używanie tej nazwy do momentu wyeliminowania z obrotu zezwolenia, w którym taka nazwa została zaakceptowana przez organ.
W ocenie skarżącej, nie może być ona ukarana, albowiem na kwestionowanych przez organ materiałach, znajdowała się jedynie nazwa apteki oraz jej lokalizacja, co stanowi informacje dopuszczone na podstawie art. 94a ust. 1 zd. drugie. Wskazała też, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika aby to skarżąca zleciła umieszczenie kwestionowanych przez organ materiałów. Wobec faktu, że organ, wydając decyzję, winien oprzeć ją na faktach, a nie na domniemaniach czy przypuszczeniach, błędnie została na skarżącą nałożona kara.
Spółka zarzuciła też organowi, że ten wydając zaskarżoną decyzję, dopuścił się naruszeń o charakterze procesowym, m.in. najpierw poinformował skarżącą o zamiarze zakończenia postępowania, po czym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. podjąć kolejne czynności w sprawie. Następnie, w ocenie skarżącej organ był obowiązany do poinformowania ponownie skarżącej o zamiarze zakończenia postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, a czego nie uczynił. Skarżąca podkreśliła, że organ zbierał dowody w sprawie w sposób jednostronny i fragmentaryczny, jak również, że nie ustalił jaki podmiot był odpowiedzialny za umieszczenie kwestionowanych materiałów, a także w jakich lokalizacjach i w jakim czasie owe materiały się tam znajdowały.
W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o jej oddalenie omawiając niezasadność zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;
Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga spółki F. Sp. j. w W. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego, jak również utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2015 r. nie naruszają prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organy obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne zasadnie przyjęły, iż skarżąca dopuściła się naruszenia zakazu reklamy apteki oraz jej działalności, o którym mowa w przepisie art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, co dało podstawę do nałożenia stosownej kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 129b ust. 1 cytowanej ustawy.
Wskazać należy, że w art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego ustawodawca ustanowił zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie określił jednak definicji reklamy apteki, dlatego należy przyjąć, że ww. przepis zakreśla ramy tego pojęcia dość szeroko, a wyłączone spod tego zakazu są jedynie informacje o lokalizacji i godzinach pracy apteki.
Zgodnie z ugruntowaną już w orzecznictwie sądów administracyjnych definicją reklamy apteki, którą podziela również Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie, reklamą apteki jest każde działanie zachęcające klientów do zakupu towarów sprzedawanych w aptece, niezależnie od form i metod tego działania oraz użytych środków (np. wyrok NSA z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt II GSK 3397/15).
Zauważyć należy, iż podobnie reklama definiowana jest w art. 2 Dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 376, s. 21). W akcie tym przyjęto, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań.
W niniejszej sprawie niekwestionowany stan faktyczny sprawy, będący podstawą orzekania przez organy obu instancji oraz Sąd jest taki, że skarżąca posiada zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...] " w [...] przy ul. [...].
Kwestią sporną było zaś ustalenie czy posługiwanie się przez skarżącą napisami/plakatami/billboardami o treści "[...]" umieszczonymi na terenie miasta [...] i na pojazdach P. stanowiło zakazaną przez art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego reklamę apteki i jej działalności w sytuacji gdy wyrażenie: "[...]" stanowi nazwę apteki zatwierdzoną w udzielonych przez właściwy organ zezwoleniach na jej prowadzenie.
Sąd wskazuje, że - rzeczywiście - żaden przepis prawa nie reguluje wprost zasad posługiwania się nazwą apteki.
Niemniej, zdaniem Sądu - w ramach zakazu reklamy apteki - nie jest dopuszczalne aby graficzne przedstawienie nazwy apteki, mogło zostać przyjęte przez potencjalnych konsumentów, jako zachęta do dokonania zakupu w danej aptece sugerując, że apteka oferuje leki po niższych, bo hurtowych cenach.
W przypadku podjętych przez spółkę działań, nad funkcją informacyjną wypowiedzi, w tym przypadku nazwy apteki, przeważa funkcja marketingowa.
W konsekwencji Sąd uznaje, że wyeksponowanie napisu stanowiącego nazwę apteki we wskazany w decyzji sposób stanowi niedozwoloną w świetle art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego reklamę apteki.
Strona skarżąca zdaje się nie zauważać, że zgodnie z art. 94a ust. 1 zd. 2. Prawa farmaceutycznego nie stanowi reklamy wyłącznie informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Przepis ten nie wspomina o nazwie apteki.
Zarejestrowanie nazwy apteki nie upoważnia osoby prowadzącej aptekę (ani innych osób) do eksponowania tej nazwy w sposób naruszający art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, a zatem posługiwanie się nią w sposób opisany w zaskarżonej decyzji musiało spowodować wydanie przez organ inspekcji farmaceutycznej decyzji nakazującej zaprzestania prowadzenia reklamy apteki i jej działalności i nakładającej jednocześnie na skarżącą karę pieniężną.
W ocenie Sądu, organ zasadnie wymierzył spółce karę i prawidłowo oszacował jej wymiar, który ściśle uzależniony jest, w myśl art. 129b ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego od ustaleń faktycznych związanych z naruszeniem zakazu z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Z treści art. 129b ust. 2 Prawa farmaceutycznego wynika obowiązek wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego wymierzenia kary pieniężnej, pozostawiając jego uznaniu samą wysokość nałożonej kary. Przepis ten nie przewiduje żadnych okoliczności faktycznych, które upoważniałyby organ do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia, że naruszenie art. 94a Prawa farmaceutycznego miało miejsce, nawet jeśli apteka od naruszenia tego już odstąpiła. Na wysokość wymierzonej kary miała również wpływ okoliczność, że skarżąca nie była wcześnie karana za podobne naruszenia, a sama reklama nie miała dużego zasięgu oddziaływania, jak również nie mogła stanowić bezpośrednio tak dużej zachęty, jak inne znane organowi i Sądowi formy reklamy aptek i ich działalności. Prawidłowo również organ wziął pod uwagę okres prowadzenia przez Spółkę reklamy.
Nie budzi wątpliwości Sądu również sposób przeprowadzenia postępowania przez organy inspekcji farmaceutycznej w zakresie ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za prowadzenie niezgodnej z prawem reklamy aptek i ich działalności. Niezasadny jest przy tym podniesiony w skardze zarzut niezbadania, czy to spółka zleciła umieszczenie napisów/plakatów/billboardów o treści "[...] " na terenie miasta [...] i na pojazdach spółki P. S.A.
Adresatem ww. przepisu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego jest bowiem każdy, kto dokonuje reklamy aptek, w tym także podmiot, w interesie którego reklama jest prowadzona. Wynika to wprost z treści tego przepisu, w którym jest mowa o tym, że "zabroniona jest reklama aptek". Zakaz wynikający z tego przepisu adresowany jest zatem do wszystkich podmiotów (osób fizycznych i prawnych) i to bez względu na to z czego wynika ich interes w prowadzeniu takich reklam.
Rzeczywiście, w aktach brak bezpośrednich dowodów, że skarżąca miała wpływ na umieszczenie w przestrzeni publicznej miasta [...] napisów/plakatów/ billboardów uznanych za reklamę apteki. Niemniej przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego należy uznać, że w taki sposób - w okolicznościach istnienia ustawowych ograniczeń w tym zakresie - reklamowała swoją działalność.
Przepisy wprowadzające kategoryczny zakaz prowadzenia reklamy apteki oraz stanowiące o sankcji nakładanej za naruszenie tego zakazu nie wymagają przy tym aby reklamująca się apteka (czy podmiot ją prowadzący) była właścicielem wykorzystywanych w tej działalności materiałów reklamowych (promocyjnych).
Niezasadne są także zarzuty spółki wskazujące na niewskazanie przez organ miejsca i ilości ww. napisów/plakatów/ billboardów. Otóż lokalizacja umiejscowienia plakatów/bannerów została utrwalona na znajdujących się w aktach zajęciach, z których jednoznacznie wynika, że jedna z reklam zlokalizowana była na ogrodzeniu znajdującym się w okolicach supermarketu [...] (str. 6-11 akt administracyjnych), oznaczona nią była także witryna i wejście do apteki oraz umieszczono ją na co najmniej jednym autobusie P.
Zdaniem Sądu ustalenie ww. okoliczności pozwalało organom na przyjęcie, że w sprawie naruszono zakaz wynikający z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego oraz - w konsekwencji - na wydanie decyzji o nakazanie zaprzestania prowadzenia opisanej tam działalności i nałożeniu kary, o której mowa w art. 129b ust. 1 i 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne.
Nie było zatem potrzeby dokonywania dalszych ustaleń w ww. zakresie. Postępowanie dowodowe nie jest bowiem celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja strony wypełnia dyspozycję określonej normy prawa materialnego administracyjnego. Przedmiotem dowodzenia i ustalania mogą być więc jedynie okoliczności istotne dla sprawy i takie okoliczności zostały w sprawie wykazane - a nie wszystkie okoliczności, które w sposób pośredni lub bezpośredni się z nią w jakikolwiek sposób wiążą.
Sąd stwierdza, że wydając obie sporne decyzje administracyjne, organy inspekcji farmaceutycznej nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. Podejmując sporne rozstrzygnięcia organy te prawidłowo zastosowały zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego, a przyjęta podstawa prawna rozstrzygnięcia wynikała z obowiązującego prawa materialnego. Nie została zatem naruszona zasada praworządności wyrażona w art. 6 k.p.a. Zdaniem Sądu, nie można też organom odmówić respektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Z kolei uzasadnienie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. Za bezzasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. W sytuacji bowiem postawienia zarzutu naruszenia tego przepisu w postępowaniu administracyjnym konieczne jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej skarżąca nie mogła dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić, i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie powyższego, a następnie także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 4/07; LEX nr 351055). Sąd - rozpoznając sprawę zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. - nie dopatrzył się w sprawie naruszenia ww. przepisu. Przeciwnie, z akt sprawy wynika, że zarówno organ I jak i II instancji przed wydaniem decyzji umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, realizując w ten sposób prawo skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu i dając możliwość zajęcia końcowego stanowiska w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło