VI SA/Wa 2175/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. Sp. z o. o. z siedzibą w N. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o unieważnienie na patentu na wynalazek pt. [...] p o s t a n a w i a przywrócić F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. termin do wniesienia skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...]. F. Sp. z o.o. z siedzibą w N.(dalej też jako skarżąca) wnioskiem z dnia [...] maja 2009 r. wystąpiła do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie ze skutkiem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej patentu [...] na wynalazek pt. [...] udzielonego na rzecz V. z siedzibą w H., Dania (dalej też jako "uczestnik postępowania"). Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...] umorzył postępowanie, stwierdzając, że skarżąca nie ma interesu prawnego. Organ wskazał, że skarżąca nie stosuje rozwiązania według spornego patentu i nie wykazała podjęcia czynności przygotowawczych w celu jego wdrożenia. Tym samym, zdaniem organu, należało uznać, że nie jest ona aktualnie zainteresowana jego wykorzystaniem w swojej działalności. Od ww. decyzji z [...] grudnia 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy a uczestnik wniósł o utrzymanie ww. decyzji w mocy. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Urząd Patentowy RP, uznając, że skarżąca posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego patentu, uchylił w całości decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł uczestnik, przy czym skargę skutecznie cofnął, wskutek czego Sąd postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1564/14 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne. Następnie Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. oddalił wniosek o unieważnienie spornego patentu. Na wskazaną powyżej decyzję F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 lipca 2015 roku sygn. akt VI SA/Wa 4246/14 odrzucił skargę. Zdaniem Sądu zaistniała bowiem podstawa do zastosowania przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., cytowana dalej też jako p.p.s.a.), który przewiduje, że Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd zaznaczył, że będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] została wydana przez Urząd Patentowy w konsekwencji niemożliwej do zaakceptowania, nieprawidłowej procedury prowadzenia postępowania spornego, czego skutkiem jest niedopuszczalność skargi. Sąd przypomniał, że przedmiotem kontrolowanego postępowania jest wniosek skarżącej o unieważnienie patentu na wynalazek Pt. [...] udzielonego na rzecz V. z siedzibą w H. w Danii. Sąd wskazał, że wniosek ten został już rozpoznany przez organ decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. umarzającą postępowanie z powodu uznania przez organ, że wnioskodawca nie wykazał posiadania interesu prawnego w żądaniu unieważnienia spornego patentu. Stwierdzenie braku interesu prawnego wnioskodawcy, co do zasady, stanowi przesłankę merytoryczną rozstrzygnięcia w trybie spornym, a art. 257 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1410 ze zm., dalej też jako p.w.p.) przewiduje, że na decyzje oraz postanowienia Urzędu Patentowego wydane w tym trybie, stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Oznacza to, że wydana w niniejszej sprawie w trybie spornym decyzja z dnia [...] grudnia 2012r. była decyzją ostateczną i to od niej stronom przysługiwał środek zaskarżenia w postaci skargi do sądu administracyjnego. Zatem organ wadliwie pouczając strony o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uruchomił nieprawidłową procedurę, w konsekwencji czego wydane zostały kolejne akty: decyzja z dnia [...] listopada 2013 r. i decyzja z [...] sierpnia 2014 r. – oba nie mające żadnego umocowania w obowiązującym prawie. Sąd wyjaśnił, ze w sprawie musi zostać uruchomiona właściwa procedura. Skuteczne zaskarżenie do Sądu dotyczyć może tylko decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., o ile strona wraz ze skargą złoży wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. W dniu [...] lipca 2015 roku F. Sp. z o. o. z siedzibą w N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...], wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że postępując zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 roku, czyli składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie ponosi winy za to, że wskazany w decyzji tryb zaskarżenia okazał się niewłaściwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., cytowana dalej też jako p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, z zastrzeżeniem § 3 cyt., że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie za pośrednictwem Krajowej Rady Komorniczej. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2 cyt.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4 cyt.). W pierwszej kolejności Sąd musi ustalić czy przedmiotowy wniosek jest dopuszczalny, a następnie – w przypadku stwierdzenia jego dopuszczalności, rozpoznać go merytorycznie. I tak, o właściwym trybie zaskarżenia decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...], strona skarżąca powzięła wiadomość na rozprawie w dniu 17 lipca 2015 roku, na której to rozprawie stawił się jej pełnomocnik. Tym samym dzień ten należy uznać za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wobec tego siedmiodniowy termin, określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. upłynął w dniu 24 lipca 2015 roku. Należy zatem uznać, iż skarżąca składając dnia 23 lipca 2015 r., za pośrednictwem wyznaczonego operatora pocztowego, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, działała z zachowaniem terminu do jego złożenia. Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 83 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Ponadto skarżąca wnosząc ów wniosek zadośćuczyniła obowiązkowi wynikającemu z dyspozycji art. 87 § 4 p.p.s.a., tj. złożyła wraz z przedmiotowym wnioskiem skargę, czyli dokonała czynności, której nie dokonała w ustawowym terminie. Nadto ww. dokumenty – skargę i wniosek złożyła za pośrednictwem Urzędu Patentowego RP, czym zadośćuczyniła wymogowi z art. 87 § 3 p.p.s.a. Sąd uznał, że przedmiotowy wniosek jest dopuszczalny, został złożony w terminie i trybie przewidzianym ww. przepisami prawa. Nadmienić przy tym należy, iż pozytywnie o samej dopuszczalności wniesienia skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...], wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w cytowanym postanowieniu z dnia 17 lipca 2015 roku sygn. akt VI SA/Wa 4246/14. Przechodząc do merytorycznej oceny ww. wniosku Sąd zauważa, że brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu, co daje mu możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. Jednocześnie Sąd oceniając ww. brak winy przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego, kto należycie dba o swoje interesy. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt II OZ 417/09 do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, a także brak pouczenia lub błędne pouczenie przez organ administracji o przysługujących stronie środkach zaskarżenia oraz terminach i sposobie ich wniesienia. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Na powyższy przepis może powołać się strona, która zastosowała się do błędnego pouczenia zawartego w decyzji. Dla wystąpienia skutku przewidzianego w tym przepisie nie jest zatem wystarczające, że w decyzji zawarto błędne pouczenie, lecz jest konieczne, aby strona zastosowała się do tego pouczenia, tj. zgodnie z pouczeniem wniosła środek zaskarżenia przewidziany w tym przepisie. Strona, która wskutek błędnego pouczenia nie wniosła skargi do sądu administracyjnego, może wnieść ją w każdym czasie równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, który podlega przywróceniu przez ten sąd, bowiem strona uchybiła terminowi bez własnej winy (p. Andrzej Wróbel, Komentarz aktualizowany do art.112 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX). W związku z powyższym uznać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy błędne pouczenie strony skarżącej o przysługującym jej środku zaskarżenia decyzji z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...], uznać należy za niewypełnienie przez organ swoich ustawowych obowiązków. Przypomnieć należy w tym miejscu pogląd, który Sąd Najwyższy wyraził w postanowieniu z dnia 20 czerwca 1995 r. (sygn. akt III ARN 21/95, OSNP 1995 r., nr 24, poz. 298), iż kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu należy w postępowaniu przed sądem administracyjnym oceniać nie tylko pod kątem obowiązku strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, lecz także w świetle określonych prawem obowiązków organów administracji publicznej w postępowaniu poprzedzającym postępowanie sądowoadministracyjne. Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia skargi, z uwagi na brak winy po stronie skarżącej w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji, spowodowanych brakiem pouczenia w zaskarżonej decyzji o prawie do wniesienia skargi, wobec czego należało przywrócić wnioskowany termin. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.