VI SA/Wa 2175/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. Sp. z o. o. z siedzibą w N. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "[...]" postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej F. Sp. z o. o. z siedzibą w N. kwotę 1 000 złotych (słownie tysiąca złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego. F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. (dalej też jako skarżąca) wnioskiem z dnia 11 maja 2009 r. wystąpiła do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie ze skutkiem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej patentu [...] na wynalazek pt. "[...]" udzielonego na rzecz V. z siedzibą w H., Dania (dalej też jako "uczestnik postępowania"). Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...] umorzył postępowanie, stwierdzając, że skarżąca nie ma interesu prawnego. Organ wskazał, że skarżąca nie stosuje rozwiązania według spornego patentu i nie wykazała podjęcia czynności przygotowawczych w celu jego wdrożenia. Tym samym, zdaniem organu, należało uznać, że nie jest ona aktualnie zainteresowana jego wykorzystaniem w swojej działalności. Od ww. decyzji z [...] grudnia 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy a uczestnik wniósł o utrzymanie ww. decyzji w mocy. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Urząd Patentowy RP, uznając, że skarżąca posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia spornego patentu, uchylił w całości decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł uczestnik, przy czym skargę skutecznie cofnął, wskutek czego Sąd postanowieniem z dnia 10 października 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1564/14 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne. Następnie Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. oddalił wniosek o unieważnienie spornego patentu. Na wskazaną powyżej decyzję F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 lipca 2015 roku sygn. akt VI SA/Wa 4246/14 odrzucił skargę. Zdaniem Sądu zaistniała bowiem podstawa do zastosowania przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 718, cytowana dalej też jako p.p.s.a.), który przewiduje, że Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd zaznaczył, że będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] została wydana przez Urząd Patentowy w konsekwencji niemożliwej do zaakceptowania, nieprawidłowej procedury prowadzenia postępowania spornego, czego skutkiem jest niedopuszczalność skargi. Sąd przypomniał, że przedmiotem kontrolowanego postępowania jest wniosek skarżącej o unieważnienie patentu na wynalazek Pt. "[...]" udzielonego na rzecz V. z siedzibą w H. w Danii. Sąd wskazał, że wniosek ten został już rozpoznany przez organ decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. umarzającą postępowanie z powodu uznania przez organ, że wnioskodawca nie wykazał posiadania interesu prawnego w żądaniu unieważnienia spornego patentu. Stwierdzenie braku interesu prawnego wnioskodawcy, co do zasady, stanowi przesłankę merytoryczną rozstrzygnięcia w trybie spornym, a art. 257 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 1410 ze zm., dalej też jako p.w.p.) przewiduje, że na decyzje oraz postanowienia Urzędu Patentowego wydane w tym trybie, stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Oznacza to, że wydana w niniejszej sprawie w trybie spornym decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r. była decyzją ostateczną i to od niej stronom przysługiwał środek zaskarżenia w postaci skargi do sądu administracyjnego. Zatem organ wadliwie pouczając strony o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uruchomił nieprawidłową procedurę, w konsekwencji czego wydane zostały kolejne akty: decyzja z dnia [...] listopada 2013 r. i decyzja z [...] sierpnia 2014 r. – oba nie mające żadnego umocowania w obowiązującym prawie. Sąd wyjaśnił, ze w sprawie musi zostać uruchomiona właściwa procedura. Skuteczne zaskarżenie do Sądu dotyczyć może tylko decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., o ile strona wraz ze skargą złoży wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia. W dniu [...] lipca 2015 roku F. Sp. z o. o. z siedzibą w N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...], wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że postępując zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 roku, czyli składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie ponosi winy za to, że wskazany w decyzji tryb zaskarżenia okazał się niewłaściwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 listopada 2015 roku sygn. akt VI SA/Wa 2175/15 przywrócił F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. termin do wniesienia skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...]. W uzasadnieniu Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia skargi, z uwagi na brak winy po stronie skarżącej w uchybieniu terminu w związku z błędnym pouczeniem strony skarżącej o przysługującym jej środku zaskarżenia decyzji z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...]. Jednocześnie strona skarżąca F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2015 roku sygn. akt VI SA/Wa 4246/14 odrzucającego skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] sierpnia 2014 r. W skardze kasacyjnej skarżąca zrzuciła błędne przyjęcie przez Sąd, że od decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. umarzającej postępowanie sporne przysługiwała skarga do Sądu, bez konieczności wyczerpania środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 grudnia 2015 roku nakazano przekazać akta sprawy VI SA/Wa 4246/14 do Naczelnego Sądu Administracyjnego celem rozpoznania skargi kasacyjnej. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 roku sygn. akt VI SA/Wa 2175/15 zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...]. Sąd powołał się przy tym na przepis art. 125 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że zakres przedmiotowy rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie pokrywa się z zakresem rozpoznania w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 4246/14 zakończonej postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 17 lipca 2015 r. i zawisłej wówczas przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Sąd zaznaczył, że w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 4246/14, w ramach ponownego rozpoznania tej sprawy, ocenie Sądu podlegać będzie również decyzja z dnia [...] grudnia 2012 roku, ze względu na treść art. 135 p.p.s.a. W myśl cytowanego przepisu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] grudnia 2012 roku poprzedzała bowiem decyzję objętą skargą w sprawie VI SA/Wa 4246/14. W konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej F. Sp. z o. o. z siedzibą w N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2015 roku sygn. akt VI SA/Wa 4246/14, w przypadku uwzględnienia ww. skargi kasacyjnej, skutkowałoby nieważnością podjętego w niniejszej sprawie orzeczenia. Zgodnie bowiem z art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym. Sąd podkreślił, że taka też sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie, gdyż postępowanie w zawisłej wówczas przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 4246/14, zostało wszczęte wcześniej niż postępowanie w sprawie VI SA/Wa 2175/15 a ewentualne uchylenie postanowienia odrzucającego skargę w sprawie VI SA/Wa 4246/14 wiązałoby się z kontrolą przez Sąd prawidłowości decyzji objętej skargą w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 roku sygn. akt II GSK 213/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 4246/14 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]. NSA uznał, że po wniesieniu skargi na decyzję o odmowie unieważnienia patentu, wydaną w trybie spornym, sąd ma obowiązek decyzję tę skontrolować i nie może uchylić się od kontroli zarzucając wady procedury poprzedzającej wydanie tej decyzji. Przyznał rację stronie wnoszącej skargę kasacyjną, że odrzucenie skargi, nawet ze wskazaniem na możliwość żądania przywrócenia terminu do wniesienia skargi od innej decyzji, stawia skarżącego w sytuacji niepewnej i na danym etapie postępowania w istocie pozbawia go ochrony prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył jednocześnie, że co do zasady, nie podziela poglądu prezentowanego w orzeczeniu II GSK 322/14, co do konieczności odrzucenia skargi wniesionej na decyzję wydaną w postępowaniu spornym po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uważając za właściwe podjęcie kontroli tej decyzji przede wszystkim pod kątem zachowania właściwej procedury i ustalenie w wyroku skutków prawnych jej niezachowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 roku, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo analiza jej dopuszczalności. Innymi słowy, sąd zobowiązany jest do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedną z przyczyn niedopuszczalności skargi zachodzi wówczas, gdy sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). O istnieniu stanu sprawy w toku (lis pendens), bądź powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) decyduje tożsamość stron postępowania oraz tożsamość przedmiotu sprawy. Przepis art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. odwołuje się do dwóch zasad, wywodzących się jeszcze z prawa rzymskiego. Pierwsza z nich, zasada lis pendens stanowi, że nie można wszcząć postępowania, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi stronami już się toczy, natomiast druga, res iudicata, że nie można wszczynać postępowania sądowego, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami została prawomocnie zakończona. Istotą obu zasad jest to, że w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz, że nie można w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Wyłączona jest bowiem dopuszczalność skutecznego wniesienia kolejnej skargi na ten sam akt administracyjny, bądź to samo działanie lub bezczynność organu, w toku postępowania w tej samej materii, z czym związana jest niemożność ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (p. postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 marca 2013r., w sprawie o sygn.akt II SAB/Go 6/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w sytuacji w której Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 4246/14 uwzględnił skargę kasacyjną, w ramach ponownego rozpoznania tej sprawy pod nowo nadaną sygnaturą VI SA/Wa 1133/16, ocenie Sądu podlegać będzie również decyzja z dnia [...] grudnia 2012 roku, jako poprzedzająca decyzję objętą skargą w ww. sprawie. Sprawa o sygn. akt VI SA/Wa 1133/16 jest sprawą w toku, na dzień wydania niniejszego rozstrzygnięcia nie została prawomocnie zakończona, a skoro tak to, niedopuszczalne jest merytoryczne rozpoznanie kolejnej skargi tożsamej podmiotowo i przedmiotowo. W świetle powyższego należy przyjąć, iż skarga wniesiona do Sądu przez skarżącą na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2012 roku nr [...] podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. Ponadto na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzucając skargę postanowił zwrócić stronie skarżącej uiszczony w sprawie wpis sądowy w kwocie 1 000 złotych (punkt 2 sentencji).