VI SA/Wa 2217/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas po rozpoznaniu w dniu 29 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. W. na uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia kandydatury na stanowisko ławnika sądowego postanawia odmówić skarżącemu T. W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący – T. W., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie z jego skargi na uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odrzucenia kandydatury na stanowisko ławnika sądowego. Postanowieniem referendarza sądowego z 20 sierpnia 2012 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano na fakt, że w związku z uprawomocnieniem się postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 stycznia 2011 r., w postępowaniu przed sądami administracyjnymi obu instancji skarżący był zwolniony od kosztów sądowych i reprezentowany przez adwokata z urzędu. Nadto zaznaczono, że sprawa ze skargi T. W. na uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] została prawomocnie zakończona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (cytowanego dalej jako "NSA") z dnia 29 maja 2012 r. (sygn. akt II OSK 677/12) uchylającym zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2011 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2217/10) i oddalającym skargę. Jak wskazano w ww. postanowieniu, skarżący w dniu 2 lipca 2012 r., tj. po prawomocnym zakończeniu postępowania w niniejszej sprawie, złożył na urzędowym formularzu (PPF) kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata "do sprawy o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku NSA II OSK 677/12". Podano również, że jak zaznaczył skarżący, w sprawie tej został zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiono mu adwokata z urzędu. Z powyższych względów uznano, że skarżący nie może skutecznie domagać się kolejnego zwolnienia od kosztów sądowych oraz wyznaczenia kolejnego adwokata z urzędu, bowiem bezprzedmiotowe jest ponowne orzekanie o prawie, które skarżący już otrzymał i którego nie został pozbawiony. W piśmie z dnia 31 sierpnia 2012 r. skarżący, reprezentowany przez ustanowionego w niniejszej sprawie pełnomocnika, wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Złożył również własnoręcznie podpisany sprzeciw o analogicznej, do złożonego w jego imieniu przez profesjonalnego pełnomocnika, treści. Nadmienił, że zakres umocowania pełnomocnika ustanowionego w ramach przyznanego prawa pomocy wyznacza wprost treść art. 39 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazując między innymi, że pełnomocnik ten jest umocowany do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu oraz sporządzenia i wniesienia skargi o wznowienie postępowania oraz udziału w postępowaniu wywołanym jej wniesieniem (art. 39 pkt 1 ustawy). Zdaniem skarżącego, w zakres postępowania zainicjowanego jego skargą nie wchodzą ewentualne postępowania dotyczące nadzwyczajnych środków zaskarżenia prawomocnych orzeczeń zapadłych w danym postępowaniu. Gdyby, jak wskazał skarżący, skargi w ramach nadzwyczajnych środków zaskarżenia należały do czynności danego postępowania, wówczas przepis pkt 1 art. 39 ww. ustawy byłby zbędny. Tymczasem ustawodawca wskazał, jak podał skarżący, że chodzi o wszystkie czynności w ramach danego postępowania oraz czynności dotyczące skargi o wznowienie postępowania, na które rozciąga się zakres umocowania wynikający z udzielonego pełnomocnictwa. Przywołując stanowisko doktryny podał, że umocowanie do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wymaga osobnego pełnomocnictwa, ponieważ uprawnienie to nie jest objęte, w przeciwieństwie na przykład do skargi o wznowienie postępowania, zakresem przepisu art. 39 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (cytowanej dalej jako "p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć i toczy (art. 254 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 243 § 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. W uchwale 7 sędziów z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10 (publ. M.Prawn. 2011/1/2, LEX nr 668584) NSA stwierdził, że prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) przyznane stronie w sprawie ze skargi, na podstawie art. 244 i art. 245 p.p.s.a., obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie. W uzasadnieniu powyższej uchwały NSA wskazał, iż w przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie budzi wątpliwości, że tak ustanowiony pełnomocnik jest pełnomocnikiem, którego umocowanie (zakres pełnomocnictwa) wyznacza przepis art. 39 p.p.s.a., a więc pełnomocnictwo to obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Sposób sformułowania tego przepisu wskazuje wyraźnie, iż chodzi o umocowanie do wszystkich czynności w sprawie, a nie o czynności w określonym postępowaniu w sprawie. Brak jest jakichkolwiek racji, które mogłyby przemawiać za zróżnicowaniem zakresu umocowania pełnomocnika określonego w art. 39 p.p.s.a. w zależności od tego, czy jest to pełnomocnik ustanowiony przez sąd w ramach prawa pomocy, czy pełnomocnik z wyboru strony. Przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika sąd nie określa i nie może określać zakresu pełnomocnictwa, gdyż na etapie wydawania postanowienia w tej kwestii nie należy do sądu wypowiadanie się co do tego, jakie działania procesowe powinna podejmować strona lub jej pełnomocnik. Ocena w tym zakresie należy już do ustanowionego pełnomocnika i strony, gdyż w następstwie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika dochodzi do udzielenia pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy (por. też postanowienie NSA z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt I OZ 708/08, LEX nr 493784). Mając na uwadze ugruntowane w orzecznictwie NSA stanowisko, że prawo pomocy w przyznanym zakresie strona zachowuje w danej sprawie, a więc rozciąga się ono również na postępowanie w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania, zaakcentować należy, iż skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest – tak jak skarga o wznowienie postępowania – nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Dlatego analogicznie (jak w przypadku skargi o wznowienie postępowania) należy uznać, że prawo pomocy przyznane skarżącemu w danej sprawie (prawomocnie zakończonej) rozciąga się także na postępowanie zainicjowane skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem ww. orzeczenia. Skoro zatem skarżącemu T. W. zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie z jego skargi na uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] (zakończonej prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 677/12), to przyznane w tym zakresie prawo pomocy zachowuje aktualność w postępowaniu wszczętym na skutek jego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem ww. prawomocnego orzeczenia. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie może skutecznie domagać się kolejnego zwolnienia od kosztów sądowych oraz wyznaczenia kolejnego adwokata z urzędu, bowiem bezprzedmiotowe jest ponowne orzekanie co do prawa, które skarżącemu zostało już przyznane, a którego nie został pozbawiony. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.