VI SA/Wa 2265/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-03
Skład orzekający: Urszula Wilk, Pamela Kuraś - Dębecka, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.), może uchylić swoją decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania samemu sobie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., nie może uchylić swojej decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania samemu sobie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Taka czynność stanowi rażące naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ przepis ten przewiduje możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a nie temu samemu organowi, który rozpatruje sprawę w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) odmówił wydania zezwolenia, powołując się na cofnięcie skarżącej innego zezwolenia. GIF następnie, w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił decyzję odmowną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak w aktach sprawy decyzji o cofnięciu zezwolenia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej L. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2015 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej GIF) uchylił swoją poprzednią decyzję z [...] lutego 2015 r., którą odmówił L. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (obecnie L. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w P., dalej skarżąca) udzielenia zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w P. przy ul. D. [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Jako podstawę skarżonej decyzji organ wskazał, że art. 74 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2008 r. nr 45, poz. 271 ze zm.), dalej p.f. oraz art. 138 § 2 k.p.a.
Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W grudniu 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w P. przy ul. D. [...], który następnie został uzupełniony [...] stycznia 2015 r. poprzez złożenie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej WIF) w przedmiocie stwierdzenia przydatności lokalu do prowadzenia hurtowni farmaceutycznej.
Główny Inspektor Farmaceutyczny odmawiając skarżącej wydania ww. zezwolenia wyjaśnił, że podstawą odmowy była okoliczność cofnięcia skarżącej zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej zlokalizowanej w P. przy ul. P. [...]. Organ wskazał, że decyzją z [...] stycznia 2015 r. cofnął skarżącej ww. zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w P., a to spowodowało, że wystąpiła przesłanka z art. 80 ust. 1 pkt 2 p.f.
Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając naruszenie art. 80 ust. 1 pkt 2 p.f. Podniosła, że wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w P. złożyła przed wydaniem decyzji cofającej jej zezwolenie na prowadzenie hurtowni zlokalizowanej w P., a ww. przepis przewiduje odmowę wyłącznie dla wniosków złożonych po cofnięciu zezwolenia. W związku z powyższym wniosła o uchylenie decyzji odmownej i wydanie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej znajdującej się w P.
Główny Inspektor Farmaceutyczny ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, że zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji odmownej bowiem w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów dotyczących cofnięcia skarżącej zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w P., a przede wszystkim brak jest samej decyzji o cofnięciu.
W tej sytuacji organ uznał, że doszło do naruszenia art. 75, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., gdyż nie został zebrany wystarczający materiał dowodowy. Aby ponownie rozpatrzyć sprawę należy zebrać materiał dowodowy dotyczący cofnięcia skarżącej zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w P., a dopiero w następstwie zgromadzenia pełnego materiału dowodowego rozpatrzyć wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w P.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze strona zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 136 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji i nie rozpoznanie jej wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w P., ale przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na brak w aktach sprawy decyzji GIF cofającej jej zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w P. Podniosła, że organ z urzędu powinien dołączyć do akt ww. decyzję cofającą zezwolenie, tym bardziej, że jest to własna decyzja organu.
Niezależnie od tego skarżąca podniosła, że ww. decyzja cofająca jej zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w P. nie ma żadnego znaczenia dla rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w P., gdyż w myśl art. 80 ust. 1 pkt 2 p.f. odmowa może nastąpić, ale tylko w sytuacji, gdy cofnięcie miało miejsce przed złożeniem wniosku, a w tej sprawie wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w P. został złożony we wrześniu 2014 r., a cofnięcie zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej w P. nastąpiło w styczniu 2015 r., czyli już po złożeniu wniosku.
Główny Inspektor Farmaceutyczny w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga jest zasadna.
W niniejszej sprawie Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Główny Inspektor Farmaceutyczny zgodnie z art. 112 ust. 1 pkt 1 p.f. jest centralnym organem administracji rządowej, co oznacza, że jest on w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. "ministrem", od którego rozstrzygnięć nie służy odwołanie czy zażalenie, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z art. 127 § 3 k.p.a.
Przepis art. 127 § 3 k.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten różni się od odwołania tym, że nie ma konstrukcji względnie dewolutywnej, gdyż do jego istoty należy przede wszystkim to, że jest rozpatrywany przez ten sam organ, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, o czym stanowi art. 127 § 3 in fine k.p.a.
Natomiast w myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie ma zatem zastosowania do wniosku, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Wprawdzie zgodnie z tym przepisem do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, jednakże należy mieć na uwadze, że w przepisie art. 138 § 2 jest mowa o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a więc "przekazanie sprawy sobie" stanowi rażące naruszenie powyższego przepisu (wyrok NSA z dnia 5 lipca 2006 r., II OSK 940/05, LEX nr 275527; odmiennie NSA w wyroku z dnia 18 października 2005 r., II OSK 118/05, LEX nr 188687 oraz A. Wróbel - Komentarz do k.p.a).
W pierwszym z ww. wyroków Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że; Ten sam organ, który rozpoznał już sprawę, ma możliwość na skutek wniesionego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dokonać samokontroli wydanego rozstrzygnięcia. Nie może organ przekazać sobie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 138 § 2 k.p.a.), bowiem przekazać można sprawę tylko innemu organowi. Nie można przekazać sobie sprawy, którą się ten organ zajmuje i którą ma obowiązek rozstrzygnąć decyzją (art. 104 § 1 k.p.a.). Przekazanie sprawy sobie (art. 138 § 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.) stanowi rażące naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż przepis ten takiej sytuacji w ogóle nie przewiduje.(LEX nr 275527).
Z kolei w drugim z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że: Jeżeli organ, ponownie rozpatrując sprawę w trybie art. 127 § 3 k.p.a., otrzymał nowe materiały dowodowe, wskazujące na nowe okoliczności sprawy, powinien uchylić zaskarżoną decyzję w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a., gdyż wymaga to przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Może wydawać się to zbędną formalnością, kiedy organem pierwszej i drugiej instancji jest ten sam organ, jednak ma to znaczenie dla strony, która ma prawo do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy (art. 15 k.p.a.). LEX nr 188687
Jednakże w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt SK 3/11 wskazano, że z perspektywy art. 78 Konstytucji RP konstrukcja prawna wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie powinna być oceniana jako wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania , lecz jej ograniczenie.
W tym stanie rzeczy z uwagi na wyżej wskazane rozbieżności w orzecznictwie Sąd doszedł do przekonania że brak było uzasadnionych podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a.
Niewątpliwie jednak organ naruszył przepis art. 138 § 2 k.p.a. przekazując samemu sobie sprawę do ponownego rozpoznania chociaż nie było żadnych przeszkód aby organ rozpoznał sprawę merytorycznie co do istoty w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., na co słusznie zwracała uwagę strona skarżąca. W konsekwencji należało zaskarżoną decyzje uchylić.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło