VI SA/Wa 2303/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-22
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Piotr Borowiecki, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił ofertę w postępowaniu konkursowym na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, stosując kryteria określone w przepisach prawa i zarządzeniach Prezesa NFZ, a także czy nie naruszono zasady równości stron i konstytucyjnego prawa do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie konkursowe na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej i zarządzeniami Prezesa NFZ. Kryteria oceny ofert były jawne i stosowane jednolicie wobec wszystkich oferentów. Oferta skarżącego nie została wybrana ze względu na niską pozycję w rankingu końcowym, wynikającą z oceny wielu kryteriów, a nie tylko ceny. Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady równości stron ani konstytucyjnego prawa do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej.Stan faktyczny
Skarżący K. W. złożył skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję oddalającą odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe zastosowanie kryteriów oceny ofert, dowolną ocenę, naruszenie zasady równości stron oraz prawa do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę
Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (Prezes NFZ) na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) zwanej dalej ustawą o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. W. NZOZ "B." [...], [...] dla którego organem założycielskim jest I. K. W. [...] [...], zwanego dalej Odwołującym, od decyzji [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] marca 2011 r. ([...]), oddalającej odwołanie z dnia 7 grudnia 2010 r. od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie: fizjoterapia ambulatoryjna na terenie powiatu [...] o kodzie postępowania numer [...], utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 17 września 2010 r. dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił postępowanie konkursowe [...] w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. w rodzaju: rehabilitacja lecznicza w zakresie: fizjoterapia ambulatoryjna. Przedmiotowe postępowanie konkursowe odbyło się na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. nr 273 poz. 2719) zwane dalej rozporządzeniem Ministra Zdrowia.
W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wskazano wartość zamówienia nie większą niż 865 586,70 zł na okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.
W przedmiotowym konkursie złożono 8 ofert (1 oferta została złożona na 2 miejsca udzielania świadczeń).
W wyniku przeprowadzonej w dniu 15 listopada 2010 r. kontroli u Odwołującego, stwierdzono zgodność stanu faktycznego z danymi przedstawionymi w ofercie.
Komisja konkursowa wezwała także Odwołującego do złożenia wyjaśnień w zakresie udzielonych odpowiedzi w formularzu ofertowym rozdziału 1.5 pkt 11 i 12 oraz rozdziału 1.6 pkt 9. W odpowiedzi na wezwanie, Odwołujący oświadczył, iż błędnie zostały udzielone odpowiedzi. Na pytanie z rozdziału 1.5 pkt 11 i 12 odpowiedź powinna być zgodnie ze stanem faktycznym: "Spełniam warunek w dniu złożenia oferty i będę spełniać od początku obowiązywania umowy". Natomiast odpowiedź na pytanie z rozdziału 1.6 pkt 9 ankiety winna być: "Nie spełniam warunku w dniu złożenia oferty, ale będę spełniać od początku obowiązywania umowy".
Z protokołu z posiedzenia komisji w części jawnej z dnia [...] listopada 2010 r. wynika, iż komisja konkursowa przyjęła do dalszego postępowania tj. do części niejawnej 8 ofert w tym ofertę Odwołującego.
Z rankingu bieżącego wynika, że oferta złożona przez Odwołującego zajęła 9 pozycję, uzyskując łączną liczbę pkt oceny 32,28, w tym za:
1. Ofertę cenową 21,81 pkt;
2. Ciągłość 7,14 pkt;
3. Jakość 3,33 pkt;
4. Dostępność 0,00 pkt.
Komisja konkursowa przeprowadziła z Odwołującym negocjacje w dniu 19 listopada 2010 r. w wyniku, których został podpisany protokół o statusie rozbieżnej liczbie świadczeń.
Ponownie zostały przeprowadzone negocjacje w dniu 25 listopada 2010 r., gdzie strony ustaliły cenę jednostkową w wysokości 1,05 zł oraz liczbę świadczeń w wymiarze 60156.
Odzwierciedleniem dokonanych ustaleń jest podpisany przez Odwołującego i komisję konkursową protokół końcowy z negocjacji, który zawiera ostateczne (zbieżne) stanowiska stron w procesie negocjacji do ilości i ceny.
W uwagach protokołu końcowego z negocjacji zostało zapisane, iż Odwołujący podtrzymał cenę 1,05 oraz zgodził się przyjąć ilości zaproponowane przez NFZ.
Ostatecznie, w rankingu końcowym po negocjacjach, oferta składającego odwołanie zajęła 9 pozycję uzyskując łączną liczbę pkt oceny 32,28, w tym za:
1. Ofertę cenową 21,81 pkt;
2. Ciągłość 7,14 pkt;
3. Jakość 3,33 pkt;
4. Dostępność 0,00 pkt.
Komisja konkursowa po części niejawnej wybrała 7 ofert, nie wybrała 2 ofert, w tym oferty Odwołującego.
Oferta Odwołującego nie została wybrana, pomimo, że spełniała wszystkie wymagania formalno-prawne oraz mimo, że strony doszły do porozumienia, co do liczby i ceny świadczeń opieki zdrowotnej.
W przedmiotowym konkursie złożono bowiem oferty, które uzyskały wyższą ocenę punktową i te oferty, jako najkorzystniejsze zostały wybrane w celu zawarcia umowy.
Odwołujący nie skorzystał z możliwości złożenia do komisji konkursowej umotywowanego protestu w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej do czasu zakończenia postępowania (art. 153 ust. 1 ustawy o świadczeniach).
Pismem z dnia 7 grudnia 2010 r., Odwołujący złożył odwołanie od wyników przedmiotowego postępowania.
W dniu [...] grudnia 2011 r. dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Fundusz Zdrowia wydał decyzję ([...]) oddalającą odwołanie Odwołującego.
Od powyższej decyzji, Odwołujący wniósł odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Prezes Funduszu po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Fundusz Zdrowia ponownie wydał decyzję oddalającą odwołanie Odwołującego ([...] marca 2011 r., [...]).
Od powyższej decyzji, Odwołujący wniósł odwołanie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
W odwołaniu Odwołujący zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisu art. 104 § 2 w związku z art. 138 § 2 poprzez niedokonanie ponownego rozpoznania sprawy oraz zarzucił:
1. naruszenie zapisów zarządzenia Nr 56/2009/DSOZ z dnia 29.10.2009 r. poprzez nieuwzględnienie w sposób rzetelny rzeczywistych warunków wykonywania usług objętych konkursem oraz bezpodstawnym przyjęciem ceny jako kryterium, które stanowiło przyczynę uzyskania przez ofertę wyniku negatywnego,
2. dowolną ocenę rozdysponowania puli środków pieniężnych przeznaczonych na świadczenia opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza, w zakresie: fizjoterapia ambulatoryjna na terenie powiatu s. wśród 7 z 8 podmiotów biorących udział w konkursie,
3. naruszenie art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach tj. zasady równości stron postępowania, poprzez przyznawanie dodatkowych punktów podmiotom za fakt uczestnictwa w takich konkursach w przeszłości, w przeciwieństwie do podmiotów, które po raz pierwszy przystępują do konkursu ofert, a także z uwagi na nieprzystąpienie przez NFZ do powtórnych negocjacji w zakresie liczby punktów, mimo złożenia takiej deklaracji przez organ, co miało niewątpliwie wpływ na wyniki konkursu,
4. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokonanie rzetelnego i pełnego zebrania materiału dowodowego w sprawie i bezkrytyczne przyjęcie oświadczeń innych podmiotów za prawdziwe, mimo braku weryfikacji stanu faktycznego w przedmiotowym zakresie, choćby we wskazanym przez Odwołującego zakresie i po wyartykułowaniu zarzutów wobec innych jednostek,
5. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niedokonanie rzetelnej analizy stanu faktycznego poszczególnych podmiotów biorących udział w postępowaniu konkursowym, a w szczególności oparcie wyników konkursu przez organ na podstawie danych sprzed kilku lat,
6. naruszenie przepisu art. 8 kpa poprzez nierzetelne rozpoznanie sprawy skutkujące osłabieniem zaufania obywatela do organów administracji publicznej, a w szczególności wskazaniu przez NFZ zarówno liczby punktów, jak też ceny, która umożliwiłaby pozytywny wynik konkursu, a następnie wskazywanie ceny jako głównego czynnika stanowiącego o negatywnym rozstrzygnięciu konkursu,
W związku z powyższymi zarzutami Odwołujący wniósł:
1. o uchylenie decyzji dyrektora [...] OW NFZ z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...] w całości i orzeczenie co do istoty, bądź uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania,
2. przeprowadzenie postępowania dowodowego, na podstawie art. 136 kpa, przez organ odwoławczy albo organ I instancji, w zakresie rzetelności informacji wskazanych w ofertach założonych przez pozostałych uczestników konkursu postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: rehabilitacja lecznicza, w zakresy: fizjoterapia ambulatoryjna na terenie powiatu s.,
3. zabezpieczenie roszczeń Odwołującego poprzez wstrzymanie wypłat środków pieniężnych uczestnikom konkursu, których oferty zostały wybrane, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w niniejszej sprawie.
Pismem z dnia 10 maja 2011 r. poinformowano stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W wyznaczonym terminie skarżący nie skorzystał z przysługującego jej uprawnienia.
Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. zawiadomiono stronę o nowym terminie załatwienia sprawy.
W wyniku rozpatrzeniu odwołania, Prezes Funduszu powołując się na treść przepisów wskazanych w decyzji podniósł, że:
Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania.
Oferenci przystępujący do konkursu ofert w przedmiotowym postępowaniu, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego w tym rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. nr 140 poz. 1145 z późn. zm.), powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach w:
1) zarządzeniu Nr 53/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 września 2010 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza zwana dalej zarządzeniem nr 53/2010/DSOZ;
2) zarządzeniu nr 49/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zwanym dalej zarządzeniem nr 49/2010/DSOZ;
3) zarządzeniu nr 73/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 13 listopada 2009 roku w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem nr 85/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 11 grudnia 2009 r. oraz zmienionym zarządzeniem nr 50/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 1 września 2010 r., zwanym dalej zarządzeniem nr 73/2009/DSOZ.
Zarządzenia Prezesa NFZ, są dla świadczeniodawców wiążące.
Organ stwierdził, że komisja konkursowa w ramach przeprowadzanego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej działa na podstawie ustawy o świadczeniach, rozporządzenia Ministra Zdrowia, w/w zarządzeń Prezesa, regulaminu pracy komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (załącznik do uchwały nr 36/2005/I Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 października 2005 r.) oraz Procedury konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nr 2010/001/BO/KONTR/5.6.
Prezes NFZ nie zgodził się z zarzutem Odwołującego, że druga decyzja [...] OW NFZ z dnia [...] marca 2011 r., nie była merytoryczną w sprawie bo "organ II instancji uwzględniając zarzuty zawarte w odwołaniu uchylił decyzję I organu".
Decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] uchyliła decyzję ZOZ NFZ z dnia [...] grudnia 2010 r. i sprawa wróciła do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia art. 10 § 1 kpa. Oddział po ponownym rozpoznaniu sprawy i po ponownej analizie akt postępowania orzekł o podniesionych zarzutach w odwołaniu, co stanowiło orzeczenie co do istoty sprawy.
Odwołujący zarzucając nieuwzględnienie warunków wykonywania usług objętych konkursem oraz przyjęcie ceny jako kryterium, które stanowiło przyczynę uzyskania przez ofertę NZOZ "B." wyniku negatywnego podaje nieprawdę, gdyż komisja stosowała kryteria oceny ofert zawarte w zarządzeniu Nr 73/2009/DSOZ.
Natomiast uzasadniając bezzasadność podniesionych zarzutów w obu odwołaniach odnośnie stosowania przez komisję wyłącznie kryterium ceny, zarówno w decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. (znak: [...]) jak i w decyzji z dnia [...] marca 2011 r. (znak: [...]) podane zostało, że Odwołujący uzyskał niską łączną liczbę punktów oceny oferty za cenę i pozostałe kryteria oceny, nie tylko za cenę.
Odwołujący podaje, że skoro propozycje cenowe pozostałych oferentów zawierały się w przedziale 1,00 - 1,10 zł, a Odwołujący zaproponował 1,05 zł za punkt, to ta propozycja nie powinna stanowić przeszkody pozytywnego dla Odwołującego rozstrzygnięcia. Odwołujący stawiając taki zarzut, nie bierze pod uwagę pozostałych kryteriów oceny za które otrzymał niską punktację, a w przypadku kryterium dostępności - punktację zerową.
W stosunku do pozostałych oferentów wynik łącznej liczby punktów oceny oferty Odwołującego wynoszący 32,28 nie pozwolił na zajęcie wyższego miejsca w rankingu końcowym.
Podstawą dokonanej oceny punktowej oferty, a w konsekwencji wyboru oferty, były odpowiedzi na pytania ankiety wchodzącej w skład formularza ofertowego. Odwołujący uzyskał bardzo niską punktację w kryterium np. za "jakość" tylko 3,33 punkty na co składa się: 0 punktów za personel - inny (pytania ankietowe: 2.1.1 Czy świadczenia udzielane są przez osobę posiadającą specjalizacje w dziedzinie fizjoterapii - w wymiarze czasu pracy odpowiadającym równoważnikowi co najmniej 1 etatu przeliczeniowego? Odpowiedź Odwołującego: NIE); 3,33 punkty za sprzęt i aparaturę medyczną (na 3 pytania ankietowe z rozdziału 4 ankiety Odwołujący udzielił tylko na 1 pytanie odpowiedzi na TAK, w związku z powyższym otrzymał 1 pkt na 3 możliwe do uzyskania [1/3 *10 waga skalująca = 3,33 pkt.]); 0 punktów za zewnętrzną ocenę jakości; 0 punktów za wyniki kontroli prowadzonych przez NFZ . W poziomie skalującym zewnętrzna ocena jakości - Odwołujący na dwa pytania ankietowe: 5.1.1."Czy oferent posiada certyfikat Centrum Monitorowania Jakości, ważny w dniu zawarcia umowy?, 5.1.2 "Czy oferent posiada certyfikat ISO w zakresie usług medycznych, ważny w dniu zawarcia umowy?" (punktowane po 2,5 pkt za każdą odpowiedź twierdzącą) udzielił odpowiedzi NIE, w związku z powyższym uzyskał 0 pkt. W poziomie skalującym - wyniki kontroli prowadzonych przez NFZ, Odwołujący otrzymał 0 punktów. W przypadku podania odpowiedzi twierdzących oferent otrzymałby punkty ujemne.
W kryterium "dostępność" Odwołujący otrzymał 0 punktów (pytania ankietowe: 3.1.1 Czy czas pracy gabinetu/zakładu rehabilitacji/fizjoterapii wynosi przynajmniej 5 dni w tygodniu - nie krócej niż 10 godzin dziennie? Odpowiedź Odwołującego: NIE).
Odwołujący wyznaczył harmonogram pracy w ciągu: 3 dni w godz. 8.00-15.30 i 2 dni w godz. 8.00-18.00, podczas, gdy najwyżej oceniony podmiot gwarantuje personel 11 osobowy, w tym lekarzy, fizjoterapeutów oraz techników fizjoterapii oraz maksymalny czas pracy tj. 5 dni w godz. 8-20.
Ponadto przedmiotowa oferta nie została odrzucona, jak podaje Odwołujący w odwołaniu. Oferta nie została wybrana z uwagi na miejsce zajęte w rankingu końcowym.
Liczba punktów jaką uzyskała złożona przez Odwołującego oferta była mniejsza w stosunku do tych ofert, które wybrano w toku prowadzonego postępowania.
Zdaniem organu, porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonane zostało zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach. Art. 148 ustawy o świadczeniach nie różnicuje kryteriów oceny ofert i nie wskazuje, które kryterium jest decydujące. Porównanie ofert jest wynikiem uzyskania łącznej oceny wszystkich kryteriów, które są brane pod uwagę stosownie do danego rodzaju i zakresu świadczeń.
Ranking końcowy został dokonany wg poszczególnych kryteriów wymienionych zarządzeniem nr 73/2009/DSOZ tj. ceny, ciągłości, jakości, dostępności. Dokonanie oceny oferty w zakresie wymienionych kryteriów wynika wprost z treści załącznika nr 1 do zarządzenia nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ, które określa w sposób szczegółowy zastosowanie poszczególnych kryteriów do oceny oferty w zależności od zakresu świadczeń opieki zdrowotnej, na które została złożona oferta.
Prezes NFZ podkreślił, iż przepisy powyższego zarządzenia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia określają bardzo dokładnie parametry kryteriów ocen, wagę poszczególnych kryteriów w ocenie łącznej, w podziale na poszczególne rodzaje lub zakresy świadczeń, sposób oceny ofert pod względem kryteriów ceny.
Końcowa ocena oferty (liczba punktów oceny) jest wyliczana zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 1 do Zarządzenia nr 73/2009/DSOZ, natomiast kryterium cenowe zgodnie z załącznikiem nr 2 do wyżej wymienionego załącznika.
Do obliczenia końcowej oceny ofert bierze się pod uwagę wartości danych, w szczególności: wagi skalujące (maksymalne liczby punktów oceny), liczby punktów jednostkowych odpowiadających poszczególnym parametrom oferty (odpowiedziom w ankiecie). Wagi skalujące oraz liczby punktów są przedstawione w tabelach załącznika nr 1 do zarządzenia nr 73/2009/DSOZ, odrębnie dla każdego rodzaju kontraktowanych świadczeń. Maksymalną liczbą punktów jednostkowych możliwych do uzyskania w zakresie parametrów szczegółowych objętych wspólną wagą skalującą jest uzależniona od wymagań i warunków dodatkowych określonych dla danego zakresu świadczeń.
Sporządzenie rankingu końcowego, w którym oferty zostały uszeregowane w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny, a następnie dokonanie wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym do wyczerpania łącznej liczby planowanych do zakupu świadczeń lub wartości zamówienia określonym w ogłoszeniu stanowi realizację przez komisję konkursową postanowień "Procedury konkursu ofert lub rokowań prowadzonych na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nr 2010/001/BO/KONTR/5.6.
Porównanie ofert jest wynikiem uzyskania łącznej oceny wszystkich kryteriów, które są brane pod uwagę stosownie do danego rodzaju i zakresu świadczeń. Jednym z kryteriów oceny ofert jest cena, która ustalana jest podczas negocjacji.
Konkurs ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej jest trybem eliminacyjno-konkurencyjny, co oznacza, że oferty niepodlegające odrzuceniu szeregowane są w ramach tzw. listy rankingowej od oferty najkorzystniejszej do oferty z najniższą liczbą punków a wyboru dokonuje się spośród ofert, które uzyskały określoną liczbę punków aż do wyczerpania środków finansowych przeznaczonych dany zakres kontraktowanych świadczeń, wskazanych w ogłoszeniu postępowania jako wartość zamówienia.
Komisja konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym do wyczerpania łącznej liczby planowanych do zakupu świadczeń lub wartości zamówienia określonym w ogłoszeniu.
Oferent, który znalazł się na 8 pozycji w rankingu końcowym uzyskując 34,92 pkt wyczerpał liczbę mianowanych do zakupu świadczeń tj. 786 897 pkt.
Odwołujący zajął ostatnie miejsce w rankingu końcowym i znalazł się poniżej możliwości wyboru do zawarcia umowy, spowodowanej wyczerpaniem łącznej liczby punktów planowanych do zakupu świadczeń na terenie powiatu s.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez przyznawanie dodatkowych punktów podmiotom za fakt uczestnictwa w takich konkursach w przeszłości, organ stwierdził, że nie wiadomo na jakiej podstawie Odwołujący oparł swoje twierdzenie, gdyż kryterium oceny ofert za posiadanie wcześniej kontraktu i jego prawidłową realizację nie uzyskiwało się punktów dodatkowych. Można było natomiast uzyskać w tym przedmiocie wyłącznie punktację ujemną, w przypadku nieprawidłowej realizacji umowy przez oferentów. Tym bardziej, żadnych ujemnych konsekwencji Odwołujący nie poniósł z tego tytułu, że po raz pierwszy brał udział w postępowaniu konkursowym. Odwołujący błędnie interpretuje to kryterium. Kryterium kompleksowości, o którym pisze odwołujący, nie było w danym zakresie świadczeń oceniane.
Natomiast w kwestii zarzutu braku ze strony komisji zaproszenia do kolejnych negocjacji w sprawie liczby punktów, co zdaniem Odwołującego gwarantuje zapis w uwagach w protokole z negocjacji z dnia 19 listopada 2010 r. Prezes wyjaśnił, że Odwołujący został zaproszony do drugich negocjacji w dniu 25 listopada 2010 r. Podczas pierwszych negocjacji podpisany został protokół rozbieżności z powodu braku wspólnych stanowisk, co do ilości świadczeń. Natomiast w dniu 25 listopada 2010 r. podpisany został protokół końcowy ze zbieżnym statusem.
Odwołujący zarzuca, że niska ocena punktowa jego oferty w stosunku do pozostałych wynika z braku weryfikacji danych zawartych w ofertach pozostałych uczestników postępowania, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa. Ponadto Odwołujący twierdzi, że pomimo wskazania nierzetelności pozostałych oferentów przy sporządzaniu ofert Oddział nie dokonał tej weryfikacji.
Niska ocena punktowa, którą otrzymał Odwołujący za swoją ofertę została wyjaśniona wyżej.
Natomiast, co do wskazania przez Odwołującego innych nierzetelnych oferentów [...] Oddział Wojewódzki NFZ wyjaśnił, że Odwołujący podczas przeglądania akt z tytułu przysługującego prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w dniu 18 marca 2011 r. wypowiedział się, co do podmiotu wybranego w przedmiotowym postępowaniu do zawarcia umowy - NZOZ "N." S.C. - twierdząc, że "podjazd dla niepełnosprawnych nie spełnia wymagań a wykorzystywany sprzęt i aparatura medyczna są przestarzałe". Przewodnicząca komisji, obecna podczas zapoznania się Odwołującego z dokumentacją konkursową zaproponowała spisanie tej wypowiedzi i złożenie podpisu przez Odwołującego w celu przedłożenia tego oświadczenia w dziale kontroli. Odwołujący odmówił. Ponadto przewodnicząca komisji poinformowała Odwołującego, iż NZOZ "N." S.C. był dotychczasowym świadczeniodawcą, w trakcie realizacji umowy nie było żadnych skarg na ten podmiot, wobec tego w trakcie postępowania konkursowego w rodzaju rehabilitacja lecznicza, w zakresie: fizjoterapia ambulatoryjna na terenie powiatu szczecineckiego nie została zlecona kontrola NZOZ "N." S.C.
Przeprowadzenie kontroli w ramach § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia u jednego tylko oferenta nie narusza w żaden sposób zasady równości stron w postępowaniu konkursowym, albowiem kontrola oferenta nie pociąga za sobą obowiązku kontroli u innych oferentów i nie jest związana z oceną porównawczą złożonych ofert, a jedynie z okolicznością zweryfikowania przekazanych w toku postępowania konkursowego danych oraz informacji.
Odwołujący podnosi, że bezpodstawnie zarzucono zaproponowanie zbyt wysokiej ceny. Ponadto wskazuje, że cenę zasugerowała komisja podczas spotkania negocjacyjnego i była ona niewystarczająca na pokrycie podstawowych kosztów działalności.
W tym zakresie Prezes NFZ stwierdził, że nieprawdą jest, jakoby komisja zasugerowała Odwołującemu cenę. Podczas negocjacji (co zostało wskazane w treści uzasadnienia decyzji organu I instancji) Odwołujący, tak jak i pozostali oferenci zostali poinformowani m.in. w zakresie: wysokości ceny oczekiwanej za punkt oraz o przedziale cen w ofertach złożonych w przedmiotowym postępowaniu. Również komisja konkursowa informowała, że cena oraz pozostałe kryteria oceny ofert będą miały przełożenie wprost na miejsce zajęte w rankingu końcowym.
Odwołujący złożył swoją propozycję cenową, którą podtrzymał podczas negocjacji, zakończonych protokołem końcowym.
Zauważono, że komisja składa swoje propozycje dotyczące liczby świadczeń (stosownie do potencjału oferenta), natomiast o cenie decydował głównie oferent.
Z tych względów zarzucanie naruszenia zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. jest chybione.
Konkludując, komisja konkursowa w ramach przedmiotowego postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu.
Ponadto, kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od oferentów były jawne i nie podlegały zmianie w toku przedmiotowego postępowania.
Ocena ofert, w tym oferty Odwołującego, odbyła się z uwzględnieniem określonych kryteriów, które jak wskazano, były jednakowe dla wszystkich oferentów.
Reasumując, w przedmiotowym postępowaniu nie stwierdzono naruszenia ogólnie obowiązujących przepisów prawa.
K. W. w złożonej do Sądu skardze wskazuje na naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
- niewłaściwe zastosowanie przepisów zarządzenia nr 56/2009/DSOZ z dnia 29.10.2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza poprzez nieuwzględnienie w sposób rzetelny rzeczywistych oferowanych warunków wykonywania usług objętych konkursem oraz bezpodstawnym przyjęciu oferowanej ceny, jako jedynego lub głównego kryterium wyboru ofert,
- przyjęcie dowolnych kryteriów oceny ofert,
- niezastosowanie w przyjętej procedurze konkursowej art. 68 ust. 1-3 Konstytucji, co w rezultacie odebrało obywatelom konstytucyjnie zagwarantowane prawo równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych oraz na naruszenie przepisów prawa procesowego, poprzez:
- nieuwzględnienie przez organ II instancji możliwego do udowodnienia błędnego rozstrzygnięcia konkursu dokonanego przez organ I instancji,
- naruszenie art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niedokonane rzetelnego i pełnego zebrania materiału dowodowego w sprawie i bezkrytyczne przyjęcie oświadczeń innych podmiotów za zgodne z prawdę i zaniechanie weryfikacji stanu faktycznego w przedmiotowym zakresie,
- naruszenie przepisu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niedokonanie rzetelnej analizy stanu faktycznego istniejącego w poszczególnych podmiotach biorących udział w postępowaniu konkursowym,
- naruszenie przepisu art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nierzetelne rozpoznanie sprawy skutkujące osłabieniem zaufania obywatela do organów administracji publicznego,
- naruszenie przepisu art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przewlekłe rozpoznanie sprawy,
- nierozpoznanie wniosku Strony o dokonanie zabezpieczenia jej interesów poprzez wstrzymanie wypłat środków pieniężnych dla podmiotów, których oferty w konkursie zostały wybrane, aż do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Przedstawiając powyższe zarzuty, Skarżący wnosi o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga K. W. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że organ miał obowiązek wszczęcia kontroli (czy też podjęcia w tym kierunku czynności wyjaśniających) wobec innych uczestników przedmiotowego postępowania konkursowego.
Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania Komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719), Komisja konkursowa jest uprawniona do kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy. Uprawnienie to, jako wynikające z obowiązującego prawa nie może być odczytywane jako naruszenie prawa. Dodać należy, że to uprawnienie nie może być rozumiane jako przejaw nierównego traktowania uczestników konkursu, mieści się bowiem w granicach swobodnego wyboru Komisji konkursowej (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2011 r. II GSK 554/10). Nie można także podzielić stanowiska skarżącego, że w rozpatrywanej sprawie, organ przyjął jako jedyne (główne) kryterium ceny czy też oparł się na dowolnych kryteriach oceny złożonych ofert.
W przedmiotowym postępowaniu konkursowym wybór ofert dokonany został w oparciu o kryteria oceny ofert, które zawarte zostały w zarządzeniu nr 73/2009/DSOZ. Kryteria oceny ofert były jawne, stosownie do art. 147 ustawy o świadczeniach. Końcowa ocena oferty (liczba punktów oceny) wyliczona została zgodnie ze wzorem określonym w załączniku nr 1 do Zarządzenia 73/2009/DSOZ, natomiast kryterium cenowe zgodnie z załącznikiem nr 2 do wyżej wymienionego zarządzenia. Do obliczenia końcowej oceny ofert wzięto pod uwagę wartości danych, w szczególności: wagi skalujące (maksymalne liczy punktów oceny), liczby punktów jednostkowych odpowiadających poszczególnym parametrom oferty (odpowiedziom w ankiecie). Wagi skalujące oraz liczby punktów są przedstawione w tabelach załącznika nr 1 do zarządzenia 73/2009/DSOZ, odrębnie dla każdego rodzaju kontraktowanych świadczeń. Maksymalna liczba punktów jednostkowych możliwych do uzyskania w zakresie parametrów szczegółowych objętych wspólną wagą skalującą jest uzależniona od wymagań i warunków dodatkowych określonych dla danego zakresu świadczeń.
Zdaniem Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, organ nie naruszył również przepisów regulujących postępowanie. Oferta skarżącego nie została wybrana ze względu na miejsce uzyskane w rankingu końcowym ustalonym według w/w zarządzenia Nr 73. Organ drobiazgowo wyjaśnił w decyzji dokonaną ocenę punktową. Należy podkreślić, że skarżący uzyskał niską liczbę punktów nie tylko za podaną cenę ale również za inne kryteria - w tym za kryterium dostępności – punktację zerową.
Brak jest przy tym podstaw do uznania zarzutu skarżącego, iż organ przyznawał punkty za fakt uczestnictwa w analogicznych konkursach w przeszłości, co nie miałoby oparcia w obowiązujących przepisach ustawy o świadczeniach.
Zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności: ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją; ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów.
Organ wykazał, że w niniejszej sprawie wszystkie oferty, w tym oferta skarżącego zostały poddane ocenie według powyższych kryteriów. Kryteria te i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianom w toku postępowania.
Za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego niezastosowania w przyjętej procedurze konkursowej art. 68 ust. 1-3 Konstytucji co w rezultacie odebrało obywatelom konstytucyjnie zagwarantowane prawo równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych poprzez przyznanie świadczeń na terenie powiatu s. w sposób dyskryminujący mieszkańców Gminy [...].
Odpierając powyższą argumentację należy wskazać, iż ustawa o świadczeniach nie przewiduje zabezpieczenia świadczeń w każdej lokalizacji kraju.
Sytuację nieuniknioną dla grupy świadczeniobiorców mieszkających w pewnej odległości od miejsca udzielania świadczeń przez podmiot, który wygrał konkurs o udzielanie świadczeń będą niedogodności związane z koniecznością dotarcia do świadczeniodawcy. Tym niemniej, w żadnym razie nie można poczytywać powyższego, za naruszenie art. 68 ust. 2 Konstytucji RP, który to przepis gwarantuje obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych.
Prawo ubezpieczonych do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych realizowane jest przede wszystkim przez prawo ubezpieczonego do swobodnego wyboru świadczeniodawcy, ale również przez odpowiedni podział środków na koszty świadczeń opieki zdrowotnej pomiędzy poszczególne oddziały wojewódzkie NFZ. Podział, który zapewni ubezpieczonym równy dostęp do tych świadczeń, niezależnie od oddziału, w którym ubezpieczony jest zarejestrowany, przy jednoczesnym efektywnym wykorzystaniu przedmiotowych środków.
Sąd wyraża pogląd, iż wprawdzie postępowanie w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie jest postępowaniem administracyjnym, zaś rozpatrując odwołanie organ nie prowadzi na nowo rokowań, niemniej jednak - odwołanie złożone prawidłowo przez podmiot, którego interes prawny doznał uszczerbku wszczyna to postępowanie administracyjne, zaś obowiązkiem organu prowadzącego to postępowanie jest należyte wyjaśnienie stronie wszystkich jego aspektów, w szczególności ustosunkowując się do stawianych przez nią zarzutów.
W niniejszej sprawie organ, w ocenie Sądu, dopełnił powyższych obowiązków, wydając decyzję spełniającą warunki określone w art. 7, 77 i 107 k.p.a. Postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach, z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Oferta skarżącego została przyjęta do dalszego postępowania konkursowego, a jej ocena została dokonana według jednolitych dla wszystkich świadczeniodawców zasad określonych w przepisach prawa, jak już wyżej wspomniano.
Odnoszą się do zarzutu naruszenia art. 35 kpa należy stwierdzić, że strona była informowana przez Prezesa NFZ pismami o nowym terminie załatwienia sprawy (v. pisma z 16 maja 2011 r. oraz 21 czerwca 2011 r.). W w/w pismach podano przyczyny zwłoki oraz wskazano nowy termin załatwienia sprawy. Należy dodać, że w ostatnim z wymienionych pism organ wyznaczył kolejny termin do załatwienia sprawy i w tym terminie wydał zaskarżoną decyzję. W tym stanie rzeczy uznać należy, że powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc pod uwagę powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło