VI SA/Wa 2303/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-12
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, uwzględniając zobowiązania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Osoba prawna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli wykaże brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia tego spoczywa na wnioskodawcy. Zobowiązania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, takie jak kredyty czy leasing, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, a strata w działalności nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka A. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Prezesa UOKiK nakładającą karę pieniężną i jednocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego, spółka wniosła sprzeciw, wskazując na swoje zobowiązania finansowe (kredyt, leasing, opłaty, kary) oraz stratę w działalności. Sąd uznał, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, biorąc pod uwagę jej aktywa i zysk wykazany w sprawozdaniu finansowym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania A. Sp. z o.o. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu partii zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych postanawia: odmówić przyznania A. Sp. z o.o. z siedzibą w O. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca – A. Sp. z o. o. z siedzibą w O. wniosła skargę na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu wprowadzenia do obrotu partii zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych, wnosząc m. in. o zwolnienie od kosztów sądowych. Do skargi załączono sprawozdanie na dzień 31 sierpnia 2012 r., zestawienie kosztów za 8 miesięcy, umowę kredytu obrotowego na rachunku bieżącym wraz z aneksem.
W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego skarżąca złożyła wypełniony urzędowy formularz PPPr o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jak również sprawozdanie na dzień 31 grudnia 2012 r., bilans sprawozdanie na dzień 31 grudnia 2012 r. oraz wyciągi z posiadanych rachunków bankowych.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 maja 2013 r. odmówiono skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W terminie skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, jednakże nie został on podpisany. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI z dnia 31 maja 2013 r. skarżąca nadesłała podpisany sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podała, że nie zgadza się z postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r., gdyż nie wzięto pod uwagę zobowiązań spółki takich jak:
• kredyt na kwotę 282817 zł,
• leasing floty samochodowej w kocie 216534 zł,
• opłata za wynajem magazynu redystrybucyjnego w kwocie 10854 zł,
• kara obciążeniowa 146751 zł.
Nadto wskazano, że do września 2012 r. spółka poniosła stratę sięgającą 262243 zł, powyższe w połączeniu z trudną sytuacją ekonomiczną w skali kraju, zdaniem spółki powoduje, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez istotnego zachwiania płynności finansowej. Ponadto strona skarżąca wskazała, że na dzień wniesienia sprzeciwu nie ma możliwości "upłynnienia" środków trwałych, jak również, iż jest stroną wielu postępowań sądowych i administracyjnych, które to wymagają nakładów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej cytowanej jako "p.p.s.a.") od zarządzeń wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw.
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek Sąd miał na względzie przepis 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., w myśl którego prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów.
Sąd, po przeanalizowaniu przedstawionych przez skarżącą dokumentów, uznał, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki, o których stanowi art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., gdyż strona nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd oceniając wniosek osoby prawnej o przyznanie prawa pomocy, bierze pod uwagę jedynie dane o jej stanie majątkowym i dochodach (por. M. Grzymisławska-Cybulska, Zakresy podmiotowy i przedmiotowy wniosku o przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2007, nr 1, s. 38). Pod pojęciem stanu majątkowego należy rozumieć nie tylko zasób gotówki znajdujący się w posiadaniu strony, lecz również środki finansowe ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 maja 2012 r., sygn. akt II FZ 390/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 144/11, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 553/13).
Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów przedstawionych w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego wynika, że spółka posiadała na koniec 2012 r. aktywa trwałe o wartości 516767,48 zł, środki trwałe o wartości 239862,71 zł. Na koniec 2012 r. wykazała aktywa obrotowe w kwocie 5470102,13 zł, w tym należności krótkoterminowe o wartości 4067612,56 zł. Z kolei co do zobowiązań, wykazała zobowiązania krótkoterminowe, na kwotę 5158387,69 zł. Wyciągi z posiadanych rachunków bankowych obrazują szereg transakcji.
Zauważyć należy, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż nie można uznawać wszelkich kosztów działalności gospodarczej za priorytetowe wobec kosztów prowadzonego postępowania sądowego, nadto wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy osobie prawnej nie stanowi wykazanie straty w swojej działalności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I FZ 344/11, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt II FZ 553/13, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11). W ocenie Sądu, wskazane przez spółkę zobowiązania takie jak kredyt, leasing floty samochodowej, opłata za wynajem magazynu redystrybucyjnego, kary obciążeniowe należy uznać za związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wobec czego wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami niniejszego postępowania sądowego. Mimo deklarowanych trudności finansowych spółka pozostaje w obrocie i utrzymuje płynność finansową. Nadto wskazanie przez spółkę, że nie może spieniężyć części swego majątku w postaci środków trwałych nie jest podstawą do wydania orzeczenia zgodnie z jej wnioskiem. Przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy. Zauważyć należy, że spółka wykonuje ciążące na niej zobowiązania kredytowe jak również inne związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, wobec czego niedopuszczalne jest obciążanie Skarbu Państwa kosztami postępowania zainicjowanymi przez skarżącą. Podkreślić należy, że ze sprawozdania na dzień 31 grudnia 2012 r. wynika, iż spółka osiągnęła zysk w kwocie 263402,91 zł.
Reasumując, skarżąca nie wykazała, iż jej sytuacja finansowa kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło