VI SA/Wa 2318/24
WyrokWSA w Warszawie2024-10-08
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Andrzej Nogal, Dorota Brzozowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata za zajęcie pasa drogowego może być naliczana za część jezdni przeznaczoną na tymczasowy, publiczny chodnik, gdy pierwotny chodnik został zajęty pod zaplecze budowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata za zajęcie pasa drogowego nie może być naliczana za część jezdni przeznaczoną na tymczasowy, publiczny chodnik. Zajęcie to nie stanowi zajęcia na prawach wyłączności w celach innych niż związane z drogą, a tym samym nie podlega opłacie zgodnie z art. 40 ust. 3 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych. Jest to bowiem korzystanie z pasa drogowego zgodnie z jego przeznaczeniem (ruch pieszych).Stan faktyczny
Spółka uzyskała zezwolenie na zajęcie pasa drogowego pod zaplecze budowy hotelu, które obejmowało m.in. część jezdni przeznaczoną na tymczasowy chodnik dla pieszych. Organ administracji naliczył opłatę za zajęcie tej części jezdni. Spółka kwestionowała tę opłatę, argumentując, że chodnik jest częścią drogi przeznaczoną dla ruchu pieszego i nie stanowi zajęcia na prawach wyłączności. Po postępowaniu przed organami i WSA, sprawa trafiła do NSA, który uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wadliwą wykładnię pojęcia "rażącego naruszenia prawa".Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz E. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nogal Asesor WSA Dorota Brzozowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2024 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 26 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i ustalenia wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 6917 (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z 15 listopada 2021 r. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej: "strona", "spółka" , "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ("SKO", "organ odwoławczy") z [...] października 2021 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało zaskarżoną w części decyzję Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] oraz ul. [...] pod zaplecze budowy hotelu, w zakresie ustalenia wysokości opłaty tj. w zakresie kwoty 70 977,60 zł za zajęcie jezdni pod strefę bezpieczeństwa dla komunikacji pieszej (chodnik).
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a."), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570) w zw. z art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 470, dalej: u.d.p.).
Podstawę faktyczną stanowiły następujące ustalenia:
Spółka złożyła [...] czerwca 2020 r. wniosek o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót polegających na budowie hotelu – konieczności zapewnienia zaplecza budowy w okresie od 5 sierpnia 2020 r. do 5 listopada 2020 r. Do wniosku załączono projekt czasowej organizacji ruchu z marca 2020 r. oraz stanowisko Zarządu Dróg Miejskich odnośnie akceptacji projektu organizacji ruchu. Z dokumentu tego wynikało, iż "z uwagi na zamknięty chodnik po południowej stronie ul. [...], należy przeanalizować możliwość zawężenia ul. [...] do jednego pasa ruchu, wyznaczając tym samym pas rowerowy i poszerzając ciąg pieszy po stronie północnej".
W dniu 29 lipca 2020 r. strona złożyła korektę do przedmiotowego wniosku. M.in. korekta dotyczyła uwzględnienia zajęcia jezdni pod chodnik publiczny o powierzchni 190,8 m2. Jednakże strona w korespondencji elektronicznej z 29 lipca 2020 r. wskazała, że w jej ocenie nie ma podstaw do pobierania opłaty za zajęcie pasa jezdni w celu zlokalizowania tam publicznego chodnika do obsługi publicznego ruchu pieszego.
Decyzją z [...] sierpnia 2020r. nr [...] Prezydent [...], na podstawie art. 19 ust. 5 i art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 4, ust. 3, 4 u.d.p., § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz.U. z 2016 r., poz. 1264, dalej: "rozporządzenie") oraz § 1, 2, 4, 5 Uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...] maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze [...], z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dz. U. Województwa [...] z 2004 r., Nr [...]) oraz art. 104 k.p.a.:
Zezwolił stronie na zajęcie: w ul. [...] przy ul. [...]
chodnika - 93,00 m2
w ul. [...] na odc.: ul. [...] - ul. [...]
jezdni (bez naruszania konstrukcji nawierzchni - pod strefę bezpieczeństwa dla komunikacji pieszej), chodnika, trawnika - łącznie 580,80 m2
pod zaplecze budowy związane z budową hotelu na działce inwestora
w terminie od 2020-08-05 do 2020-11-05 wg Projektu organizacji ruchu Nr [...] załączonego do wniosku.
Ustalił opłatę, jaką za zajęcie pasa drogowego powinna uiścić spółka w wysokości 183 275,10 zł zgodnie z Wyliczeniem opłat stanowiącym część integralną niniejszej decyzji.
Opłatę, o której mowa w pkt. 2, należy uiścić w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stała się ostateczna na wskazany rachunek Zarządu Dróg Miejskich,
Ustalił, iż dzień stanowiący początkowy termin zajęcia pasa drogowego określony w niniejszej decyzji stanowi datę przejęcia terenu, o którym mowa w pkt. 1 decyzji i do czasu protokolarnego zwrotu przedmiotowego terenu, Zajmujący zobowiązany jest do jego bieżącego utrzymania w prawidłowym stanie technicznym, a także zgodnie z warunkami bezpieczeństwa dla użytkowników ruchu oraz ponoszenia wszelkiej odpowiedzialności wobec osób trzecich za ewentualne szkody i straty powstałe zarówno na terenie przekazanym jak i terenie znajdującym się w obszarze oddziaływania wprowadzonych przez zajmującego zmian w organizacji ruchu;
Zajmujący w przypadku uwag, co do stanu technicznego terenu pasa drogowego, którego zajęcie planuje, zobowiązany jest do pisemnego poinformowania o tym fakcie ZDM, na co najmniej 3 dni przed rozpoczęciem robót, w celu sporządzenia protokołu oględzin przed zajęciem terenu;
Zajmujący przed przystąpieniem do robót zobowiązany jest, co najmniej na 7 dni przed dniem wprowadzenia organizacji ruchu, do zgłoszenia organowi zarządzającemu ruchem w Biurze Polityki Mobilności i Transportu Urzędu [...], ul. [...], [...], zarządowi drogi w Zarządzie Dróg Miejskich na adres e-mail: [...] oraz właściwemu komendantowi Policji, ograniczeń w ruchu drogowym zgodnie z powołanym wyżej projektem organizacji ruchu opracowanym i zatwierdzonym na potrzeby przedmiotowego zajęcia pasa drogowego.
Zajmujący przed rozpoczęciem robót w terenie zielonym zobowiązany jest do uzgodnienia z Zarządem Zieleni [...], ul. [...], [...], sposobu prowadzenia prac i ochrony roślinności. W celu dokonania uzgodnienia, Zarząd Zieleni [...] wymaga przedłożenia projektu wykonanego zgodnie z wytycznymi zawartymi w zakładce BAZA WIEDZY na stronie [...] oraz Standardami kształtowania zieleni [...] (załącznik nr 7 do Programu Ochrony Środowiska dla [...] na lata 2017-2020 z perspektywą do 2023 r. stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2016 r.).
W przypadku prac prowadzonych w obszarze zlokalizowanej infrastruktury przystankowej, Zajmujący zobowiązany jest przynajmniej na 3 dni przed planowanym wejściem w teren, powiadomić o tym fakcie Zarząd Transportu Miejskiego na adres e-mail: [...].
Przekazania informacji do Miejskiego Systemu Informacji Zarządu Dróg Miejskich o przystąpieniu do robót pod nr tel. [...] lub e-mail: [...]. Podczas prowadzenia robót związanych z elementami Miejskiego Systemu Informacji (MSI) należy: pokryć wszystkie koszty wynikające ze zmiany lokalizacji elementów MSI, pokryć wszystkie koszty wynikające z odtworzenia ewentualnie uszkodzonych elementów MSI a także wykonać je w oparciu o ich karty katalogowe, pod nadzorem Wydziału (MSI) i zakończyć roboty protokołem odbioru.
W przypadku naruszenia nawierzchni w obrębie skrzyżowań z sygnalizacją świetlną oraz w promieniu mniejszym niż 5 mb od obiektów sygnalizacji świetlnej Zajmujący zobowiązany jest przekazać informację o planowanym terminie rozpoczęcia robót do Wydziału Sygnalizacji ZDM na adres e-mail: [...].
W przypadku naruszenia nawierzchni w promieniu mniejszym niż 5 mb od kabli oświetleniowych Zajmujący zobowiązany jest przekazać informację o planowanym terminie rozpoczęcia robót do Wydziału Oświetlenia ZDM na adres e-mail: [...].
W przypadku wyłączenia płatnych miejsc parkingowych Zajmujący zobowiązany jest przekazać informację o planowanym terminie rozpoczęcia robót do Wydziału Parkowania ZDM na adres e-mail: [...].
Zajmujący teren zobowiązany jest do umieszczenia na budowie tablicy identyfikującej podmiot zajmujący pas drogowy.
Zajmujący pas drogowy zobowiązany jest do bieżącego utrzymywania w czystości terenu w obrębie placu budowy, bezzwłocznego usuwania z pasa drogowego zanieczyszczeń i zabrudzeń powstałych w wyniku prowadzonych robót oraz utrzymywania w czystości pojazdów obsługujących budowę a zwłaszcza czystości kół samochodów wyjeżdżających z terenu budowy na drogi publiczne.
Zajmujący zobowiązany jest do prowadzenia prac w sposób, który nie będzie naruszał przepisów przyjętego uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2016r. Programu ochrony środowiska dla [...] na lata 2017-2020 z perspektywą do 2023r.
Zajmujący zobowiązany jest do prowadzenia prac ziemnych w sposób zapewniający ochronę znaków osnowy geodezyjnej zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019r. poz. 725).
Zajmujący zobowiązany jest do ustawienia równolegle do ogrodzenia podstaw betonowych (stóp) oraz do zabezpieczenia i monitorowania stanu technicznego i estetycznego tymczasowych urządzeń zabezpieczających plac budowy, wykonywania na własny koszt ich konserwacji oraz ponoszenia za ich stan odpowiedzialności wobec zarządu drogi i osób trzecich.
Zajmujący zobligowany jest do niezwłocznego zgłoszenia gotowości do protokolarnego zwrócenia terenu do ZDM po zakończeniu robót objętych niniejszą decyzją. Odbiór terenu dokonany zostanie przez ZDM po przedstawieniu kompletnej dokumentacji powykonawczej.
Zajmujący zobowiązany jest do czuwania nad stanem technicznym wykonanych robót w okresie dwuletniej gwarancji liczonej od daty protokolarnego odbioru terenu przez ZDM oraz dokonywania napraw gwarancyjnych w terminach wskazanych przez Wydziału Infrastruktury ZDM.
Spółka zaskarżyła ww. decyzję w części ustalającej opłatę za zajęcie pasa drogowego w przedmiotowej lokalizacji ul. [...] na odc. ul. [...] – ul. [...] w terminie od 2020-08-05 do 2020-11-05, w zakresie obejmującym jezdnię pod strefę bezpieczeństwa dla komunikacji pieszej o powierzchni 190,80 m2 w zakresie kwoty w wysokości 70 977,60 zł. Wskazała, że ta część pasa drogowego nie powinna być objęta opłatą, ponieważ została przeznaczona pod tymczasowy publiczny chodnik – strefę bezpieczeństwa dla komunikacji pieszej. W tym zakresie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w tej części w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
SKO, rozpoznając odwołanie w części ustalającej opłatę za zajęcie pasa drogowego w ul. [...] na odc. ul. [...] - ul. [...] tj. jezdni (pod strefę bezpieczeństwa dla komunikacji pieszej) o pow. 190,80 m2 - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uznało, że organ I instancji prawidłowo ustalił opłatę w wysokości 183 275,10 zł, a w niej kwotę 70 977,60 zł wynikającą z zajętej powierzchni 190,80 m2 drogi powiatowej w oparciu o art. 40 ust. 2 pkt. 4 u.d.p. Według SKO, ma rację organ I instancji, że pas jezdni zostaje wykorzystywany niezgodnie ze swoją pierwotną funkcją w wyniku wdrożenia przez stronę czasowej organizacji ruchu zatwierdzonej przez Biuro Polityki Mobilności i Transportu pod nr [...], bowiem "został wygrodzony chodnik (na prawach wyłączności) na całej jego szerokości, co w konsekwencji spowodowało skierowanie pieszych na jezdnię oraz jej wygrodzenie".
Organ odwoławczy uznał za dopuszczalne, na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., złożenie środka zaskarżenia od części wysokości opłaty. Powołał się na art. 40 ust. 1 i 2 pkt 1-4 u.d.p. wskazujące na przesłanki do uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. Udzielając zezwolenia i określając dla jakiego celu jest ono wydawane, zarządca drogi ustala równocześnie opłatę zgodnie z art. 40 ust. 3 u.d.p. Przy czym pas drogi publicznej, jako jeden ze składników majątku publicznego, podlega szczególnej ochronie prawnej wynikającej z art. 39 ust. 1 u.d.p. Wymienione tam formy ingerencji w pas drogowy są zabronione, a wyliczenie to posiada charakter przykładowy i otwarty. Generalną zasadą jest zakaz wykorzystywania przestrzeni publicznej pasa drogowego na tzw. "cele niedrogowe", w tym jego różne formy komercyjnego wykorzystania. Zakaz ten nie jest bezwzględny, bowiem w art. 40 ust. 1 u.d.p. dopuszczono jego uchylenie w indywidualnym przypadku. Kompetencja zarządcy drogi w tym zakresie ma charakter reglamentacyjny. Odwołując się do wyroku WSA w Olsztynie z 27 października 2020 r. sygn. II SA/Op 205/20, dotyczącego deliktu administracyjnego SKO stwierdziło, że ustalając czy doszło do zajęcia pasa drogowego, należy odwołać się do definicji ujętych w art. 40 ust. 1 i 2 u.d.p. Słowo "zająć" należy rozumieć na gruncie art. 40 ust. 1 jako "zapełnić sobą lub czymś jakąś przestrzeń lub powierzchnię" (słownik języka polskiego PWN). Jako takie zajęcie jezdni pod chodnik niewątpliwie jest zajęciem pasa drogowego. Ponadto, nie jest to zajęcie na cele związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. SKO stwierdziło, że wypełniono przesłanki wskazane w art. 40 ust. 1 u.d.p., uznało za adekwatne powołanie się na wyrok NSA z 21.08.2013 r. sygn. akt II GSK 753/13: "Zajęcie pasa drogowego na podstawie zezwolenia zarządcy drogi oznacza objęcie tego pasa we władanie w zakresie określonym w zezwoleniu. Zezwolenie dopuszcza więc na pewne zachowania o charakterze faktycznym i przez to dotyczy przede wszystkim faktycznie zajmującego pas drogowy w celu wykonania robót w tym pasie."
SKO oceniło, że wniosek skarżącej należało zakwalifikować jako zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.d.p. Przesłankę wyłączności należy interpretować jako ograniczenie możliwości korzystania przez innych użytkowników dróg w sposób zgodny z jej przeznaczeniem. Przedsiębiorca obejmuje przedmiotowy pas drogi w posiadanie oraz w tym zakresie zmienia jego wykorzystanie. Wskazało na to, udostępnienie pieszym nie zmienia faktu, iż dzieje się tak z powodu zamiarów inwestycyjnych przedsiębiorcy. Ujęcie to "na prawach wyłączności" będzie odwoływało się do przejęcia władztwa nad fragmentem pasa drogowego, oraz uniemożliwienie innym podmiotom korzystania z ww. pasa w sposób zgodny z przeznaczeniem.
Zdaniem SKO, interpretacja zapisów prezentowana przez skarżącą prowadziłaby do sprzeczności norm prawnych uniemożliwiając ich stosowanie. Rozwiązanie przyjęte w art. 40 ust. 3 u.d.p. przewiduje obligatoryjne pobieranie opłat za zajęcie pasa drogowego. Przyjęcie, iż można zająć fragment pasa drogowego bez obowiązku uiszczania stosownej opłaty prowadziłoby do braku realizacji ww. przepisu. Skoro jeden przepis przewiduje jej obowiązkowe pobieranie, to inny nie może mu tego uniemożliwiać. Uznało, że brak obowiązku uiszczania opłaty byłby sprzeczny z celami ww. regulacji - wyjątkowością ingerencji w pas drogowy oraz odpłatnością każdorazowej ingerencji w pas drogowy. Kluczową funkcją tej daniny publicznej jest rekompensowanie ewentualnych ograniczeń z jakimi musi liczyć się zarządca drogi zezwalając na lokalizację urządzenia w pasie drogowym.
Zarzut odnośnie zajęcia pasa drogowego, który odnosi się do korzystania z ww. pasa zgodnie z przeznaczeniem, zdaniem SKO, nie znajduje uzasadnienia. Wskazało, iż w sprawie niniejszej nie ma miejsca sytuacja, o jakiej mowa w powołanym przez stronę wyroku WSA we Wrocławiu z 9 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 743/04, który wskazał, iż zajęcie pasa drogowego obejmuje tylko sytuacje, które nie są związane z korzystaniem z jego przeznaczeniem. Zajęty fragment pasa drogowego to jezdnia, czyli zgodnie z art. 4 pkt. 5 u.d.p., część drogi przeznaczona do ruchu pojazdów. W konsekwencji nie jest to korzystanie z fragmentu pasa zgodnie z jego przeznaczeniem, ale zmiana tego przeznaczenia.
Rozpoznając ponownie sprawę w zaskarżonym zakresie, organ odwoławczy zbadał również wysokość stawek opłat zaprezentowanych w decyzji organu I stopnia wynikającą z uchwały Rady [...] Nr [...] - załącznik 4 punkt 1 - oplata dla terenu budowy, zaplecza budowy, obsługa komunikacyjna zaplecza budowy, składowanie materiałów. Wysokość opłaty wynosi 4 zł za m2 powierzchnia wynosi 190,80 m2 natomiast okres wynosi 93 dni. W konsekwencji uznało, że wyliczona opłata w zaskarżonym zakresie, w kwocie 70 977,60 zł jest zgodna z prawem.
W skardze wniesionej do tut. Sądu na ww. decyzję, skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że spółka powinna uiścić opłatę za zajęcie pasa drogowego w ul. [...] na odc. ul. [...] - ul. [...] - tj. jezdni o powierzchni 190,80 m2- pod strefę bezpieczeństwa dla komunikacji pieszej, w przypadku gdy przepisy prawa przewidują możliwość ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego jeżeli zajęcie następuje w celu: (i) prowadzenia robót w pasie drogowym; (ii) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; (iii) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; (iv) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w innych celach, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że organ nie może zobowiązać Spółki do uiszczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego pod strefę bezpieczeństwa dla komunikacji pieszej;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 40 ust. 1 i 3 u.t.d. poprzez uznanie, że zajęcie części pasa drogowego - jezdni - na wyznaczenie tymczasowego chodnika dla komunikacji pieszej, stanowi podstawę do wyliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego;
art. 40 ust. 2 pkt 4 u.t.d. poprzez uznanie, że zajęcie pasa drogowego w ul. [...] na ode. ul. [...] - ul. [...] - tj. jezdni o powierzchni 190,80 m2 odbywa się na prawach wyłączności, w przypadku gdy ten fragment jezdni przeznaczony jest na ogólnodostępny chodnik dla komunikacji pieszej.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podnosiła, że decyzja Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2020 r., była zgodna z oczekiwaniami spółki w zakresie wszystkich jej punktów, poza punktem 2 dotyczącym wysokości kwoty ustalonej opłaty za zajęcie pasa drogowego, w ul. [...] na odc. ul. [...] - ul. [...] - tj. jezdni (zajętej pod strefę bezpieczeństwa dla komunikacji pieszej) o powierzchni 190,80 m2 tj. w zakresie kwoty w wysokości 70 977,60 zł. Podobnie jak w odwołaniu podniosła, że naliczenie opłaty z tytułu zajęcia pasa drogowego o powierzchni 190,80 m2 zajętej pod strefę bezpieczeństwa dla komunikacji pieszej, jest niezgodne z prawem i nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach prawa. Podnosiła, że zgodnie z art. 4 pkt 6 u.d.p. "chodnik" jest częścią drogi przeznaczoną do ruchu pieszych, a ruch pieszy jest elementem składowym ruchu drogowego (ruch drogowy to zgodnie z ustawą prawo o ruchu drogowym - ruch pojazdów, zwierząt i pieszych po drogach). Chodnik jako część pasa drogowego przeznaczony jest dla ogółu osób i z tego powodu nie może być zajęty przez spółkę na prawach wyłączności w rozumieniu art. 40 ust. 2 pkt 4 u.d.p., dlatego też zajęcie pasa drogowego w tym zakresie powinno być zwolnione z opłat.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 lutego 2022 r., o sygn. akt VI SA/Wa 3021/21 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, nieważność poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w zakresie: – pkt 1 w części odnoszącej się do wydania skarżącej zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w lokalizacji ul. [...] na odcinku ul. [...] – ul. [...]: jezdni, chodnika i trawnika ponad powierzchnię 390 m2; - pkt 2 w części odnoszącej się do ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego ponad kwotę 102 297,50 zł oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę 6917 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnienie wyroku Sąd wyjaśnił, iż należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji w całości i decyzji utrzymanej nią w mocy w części, bowiem zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy, powtórzył za organem I instancji ocenę prawną i rażąco naruszając prawo materialne, utrzymał w mocy decyzję w zaskarżonej części. Zastosowane przez organy przepisy prawa, odnoszące się do korekty wniosku dotyczącej zajęcia jezdni pod chodnik publiczny o powierzchni 190,8 m2, nie budzą żadnej wątpliwości interpretacyjnej. Sąd zgodził się ze stanowiskiem spółki, prezentowanym w toku postępowania, że "zajęcie na chodnik publiczny, dostępny dla każdego pieszego, części pasa jezdni jest nadal wykorzystaniem pasa jezdni na cel publiczny i związany z przeznaczeniem pasa jezdni jakim jest chodnik. W związku z powyższym chodnik tymczasowy umieszczony w pasie jezdni nie jest zajęciem na cele inwestora i nie powinien podlegać opłacie." W ocenie Sądu część jezdni o jakiej mowa - przeznaczona na chodnik dla pieszych, która nie została wyodrębniona w pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji, nie była i nie jest zajęta przez skarżącego, skoro w omawianej decyzji została przeznaczona nadal na cele publiczne: strefę bezpieczeństwa dla komunikacji pieszej. O ile jezdnia ma pełnić rolę publicznie dostępnego chodnika dla pieszych, to nie stanowi wygrodzonego dla wyłącznego korzystania zaplecza budowy hotelu.
Sąd nie podzielił stanowiska SKO, że korzystanie na prawach wyłączności jest kategorią jednoznaczną, nie wymagającą wykładni rozszerzającej, ponad zakres określony w ustawie, tym samym uznał, że w sposób nieuprawniony i z rażącym naruszeniem prawa, organy dokonały wykładni rozszerzającej cytowanych wyżej przepisów, w części odnoszącej się do jezdni, z której wydzielono publiczne przejście dla pieszych, nakładając na skarżącego obowiązek opłaty za tę powierzchnię, czyli ponad cel wymagany ustawą. Tymczasem już z definicji drogi publicznej określonej w art. 1 u.d.p. wynika, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Powyższe oznacza w okolicznościach niniejszej sprawy częściowe przeznaczenie jezdni na chodnik, które zostało zbiorczo ujęte: w pkt 1 zaskarżonej decyzji obejmującej łącznie powierzchnię 580 m2 oraz w ustalonej opłacie objętej pkt 2 – łącznie 183 275,10 złotych, a dotyczące 190,80m2 i wyliczonej za tę powierzchnię opłaty w kwocie 70 977,60 złotych – winno być wyłączone od obowiązku opłaty jako nienależne, stanowiące realizację celu publicznego, a nie celu inwestora (zaplecza budowy hotelu na działce inwestora). Celem publicznym było zapewnienie, w określonej na planie części jezdni, zarówno przejazdu pojazdom, jak i bezpiecznego przejścia dla pieszych – na skutek przeznaczenia m.in. właściwego chodnika pod zaplecze budowy hotelu na działce inwestora.
Zdaniem Sądu brak jest podstawy do obciążania skarżącej kosztami ww. opłaty za powierzchnię jezdni, przeznaczonej na publiczny chodnik, skoro jej nie zajmuje na zasadach wyłączności, a do zmiany organizacji ruchu kołowego i pieszego doszło na skutek uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie.
W ocenie Sądu, skoro wymienione w podstawie prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia przepisy art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 4, ust. 3 i 4 u.d.p. nie przewidują uzyskania zezwolenia za zajęcie pasa drogowego przeznaczonego pod cel publiczny w sytuacji przeznaczenia części jezdni do korzystania przez pieszych jako chodnika i tym samym nie przewidują opłaty za takie zajęcie, zatem należało uznać, że organ odwoławczy zaakceptował w tym zakresie rażące naruszenie prawa przez organ I instancji. Podstawą do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji SKO jest w tym przypadku art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 4 i ust. 3 i 4 u.d.p.
Sąd podkreślił, iż nie było podstaw do zastosowania w omawianym zakresie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego oraz § 1, 2, 4, 5 Uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze [...], z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, ponieważ normy te nie odnoszą się do zajęcia pasa drogowego na cel publiczny.
Reasumując sformułowany w wyroku zakres rozstrzygnięcia był podyktowany tym, że zakwestionowana przez skarżącą, jako zajęcie pasa drogowego, część jezdni zajętej na potrzeby publicznego przejścia dla pieszych o powierzchni 190,80 m2, nie została zindywidualizowana w pkt 1 decyzji organu I instancji. Z tego względu rozstrzygnięcie dotyczące rażącego naruszenia prawa dotyczy powierzchni 190,80m2 w ul. [...] na odc. na odcinku.: ul. [...] - ul. [...]. W konsekwencji powyższego, prawidłowe przyjęcie zajęcia pasa drogowego w pkt 1 decyzji organu I instancji dotyczy w tej lokalizacji zajęcia chodnika i trawnika pod zaplecze budowy związane z budową hotelu na działce inwestora, jaka wynika z różnicy 580,80 m2 minus 190,80m2, czyli 390 m2 (plus zindywidualizowany teren chodnika o pow. 93 m2 przy ul. [...] przy ul. [...]).
Dalej Sąd stwierdził, iż wyeliminowana została, wyliczona z rażącym naruszeniem prawa, opłata za powierzchnię 190,80m2 – w kwocie 70 977,60 złotych, która nie została zindywidualizowana w pkt 2 decyzji organu I instancji, obejmującym całość opłaty. Z tego względu, różnica po wyeliminowaniu nienależnej kwoty 70 977,60 złotych (183 275,10 zł minus 70 977,60 zł ) wynosi 102 297,50.
Sąd wyjaśnił, że po wyeliminowaniu rażącego naruszenia prawa w części objętej wyrokiem, w pozostałym zakresie organ prawidłowo zastosował prawo materialne, w tym art. 40 ust. 4 u.d.p. odnoszący się do podstawy wyliczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, która nie była kwestionowana. Ustalona została jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 lutego 2022 r. o sygn. VI SA/Wa 3021/21 wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zaskarżając ten wyrok w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 listopada 2023 r. o sygn. II GSK 2053/22 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż zgodnie z ugruntowanym zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie stanowiskiem, z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, w której występują zasadniczo kumulatywnie – trzy przesłanki: "oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja"
Mając na uwadze to, iż WSA w Warszawie uznał, że rozstrzygające sprawę organy dopuściły się rażącego naruszenia prawa, na skutek zastosowania rozszerzającej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów, już tylko z tego względu można stwierdzić, iż w tym wypadku nie mamy do czynienia z oczywistością naruszenia. Naczelny sąd Administracyjny stwierdził, iż skoro bowiem uchybienie określonej regulacji prawnej nastąpiło w procesie jej wykładni, poprzez rozszerzenie znaczeń określonych pojęć, to tym samym podjęty i ze swej istoty złożony proces interpretacyjny wyklucza oczywistość ewentualnego naruszenia w tym zakresie. Tak więc z uwagi na brak tego właśnie elementu definiującego właściwość rażącego naruszenia prawa powoduje, że zaprezentowana przez Sąd I instancji wykładnia wskazanych przez skarżącego kasacyjnie regulacji art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 4, ust. 3 i 4 u.d.p., oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest prawidłowa, zwłaszcza w zakresie ostatniego z wymienionych przepisów.
Naczelny sąd Administracyjny odnosząc się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, w przypadku stwierdzenia, że nie odpowiada ona prawu, jedynie w określonej części, zobowiązał Sąd do rozważenia możliwość częściowego jej wyeliminowania z obrotu prawnego, mając na względzie konieczność charakteryzowania się przez tę część, jak i część pozostałą samodzielnym bytem, tj. samodzielnością w obrocie prawnym. W tym zakresie należy pod uwagę wszystkie ich aspekty związane z funkcjonowaniem w obrocie prawnym, nieograniczające się jedynie do kwotowej wysokości konkretnej opłaty, związanej z poszczególnymi elementami od której jest ona naliczana. Ponadto z treści uzasadnienia wyroku wynika, iż niezależnie od powyższego, WSA w Warszawie ponownie dokona całościowej oceny legalności zaskarżonej decyzji, będąc związany granicami sprawy, a nie jedynie granicami skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Sąd rozpoznając skargę jest związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2023 r. sygn. akt II GSK 2053/22 na podstawie art. 190 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym poglądem NSA, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organami administracji publicznej. Przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2020 r. w zakresie ustalenia wysokości opłaty za zajęcie pasa drogowego - jezdni o pow. 190,80 m2 - pod strefę bezpieczeństwa dla komunikacji pieszej w zakresie kwoty w wysokości 70 977,60 zł.
Zaskarżony pkt 2 decyzji dotyczy całościowego ustalenia opłaty, jaką za zajęcie pasa drogowego powinna uiścić spółka w wysokości 183 275,10 zł, we wnioskowanym terminie, zgodnie z wyliczeniem opłat stanowiącym część integralną niniejszej decyzji (k. 45 akt adm.). Z ww. wyliczenia wynika, że opłata w wysokości 70 977,60 złotych dotyczy zajęcia jezdni drogi powiatowej 190,80 m2 x 4,00 x 93 dni.
Z pkt I decyzji jednoznacznie przedmiot wydanego spółce zezwolenia na zajęcie pasa drogowego: "pod zaplecze budowy związane z budową hotelu na działce inwestora": chodnika powierzchni 93m2 (ul. [...] przy ul. [...]) oraz jezdni, chodnika i trawnika o powierzchni łącznej 580,80m2 (ul. [...] na odc. [...] – ul. [...]).
Spółka w niniejszym postępowaniu wnosiła o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót polegających na budowie hotelu oraz na zaplecze budowy w okresie od 5 sierpnia 2020 r. do 5 listopada 2020 r., obejmującego:
1) ul. [...]: chodnik o pow. 232 m2; trawnik o pow. 65,50 m2, 84 m2 i 9 m2; jezdnia na chodnik publiczny o pow. 190,80 m2
2) ul. [...]: chodnik o pow. 93 m2.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt II GSK 2326/21, organ administracji powinien mieć zawsze na względzie, że obowiązujące przepisy prawa obligują organ do dbałości nie tylko o interes publiczny, ale także o słuszny interes strony. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Nie jest pożądane takie interpretowanie żądania strony, które naruszy jej słuszne interesy z powodu niedostatecznie jasno sformułowanego przez tę stronę podania. Należy tu zwrócić szczególną uwagę na zasadę wynikającą z art. 9 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Ponadto zgodnie z art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zasada pogłębiania zaufania do organów państwa zostaje naruszona, również kiedy organ nie informując strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania, dokonuje samodzielnej interpretacji żądań strony narażając ją na niekorzystne skutki prawne.
Kwestią zasadniczą w niniejszym postępowaniu jest zatem ocena, czy w świetle przepisów prawa materialnego, wszystkie powierzchnie pasa drogowego objęte ww. zezwoleniem (chodnik, trawnik i jezdnia przeznaczona na chodnik publiczny) są "zajęte" przez skarżącą. Czy spółka winna uiszczać opłatę także za powierzchnię jezdni przeznaczoną (zajętą) na chodnik publiczny dlatego, że właściwy chodnik dla pieszych został objęty zezwoleniem i przeznaczony pod zaplecze budowy hotelu?
Niewątpliwie jezdnia o pow. 190,80 m2 została wyłączona z użytkowania zgodnie z przeznaczeniem (do ruchu pojazdów – art. 4 pkt 5 u.d.p.) i przeznaczona na chodnik (do ruchu pieszych – art. 4 pkt 6 u.d.p.).
Nie może jednak umknąć z pola widzenia fakt, że z definicji legalnej pasa drogowego z art. 4 pkt 1 u.d.p., wynika, że jest to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z kolei droga, w myśl art. 4 pkt 2 u.d.p., to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym.
Z powyższych definicji wynika zatem, że zarówno jezdnia, jak i chodnik stanowią części drogi przeznaczonej do ruchu – odpowiednio: pojazdów i pieszych. Definicja drogi publicznej, określona w art. 1 u.d.p. stanowi, że jest to droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Art. 40 ust. 1 u.d.p. stanowi, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.
Art. 40 ust.2 u.d.p. reguluje wyraźnie, jakich przypadków dotyczy zezwolenie na zajęcie pasa drogowego:
1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
Należy wskazać, że Organ nie dokonał w zaskarżonej decyzji ustaleń faktycznych i prawidłowej oceny materiału dowodowego w celu subsumpcji ww. normy, naruszając art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że spółka powinna uiścić opłatę w kwocie 70 977,60 zł za zajęcie pasa drogowego w ul. [...] na odc. ul. [...] - ul. [...] - tj. jezdni o powierzchni 190,80 m2- pod strefę bezpieczeństwa dla komunikacji pieszej.
Obowiązkiem organu przed ustaleniem opłaty jest ustalenie, do jakiego rodzaju zajęcia pasa drogowego, z wymienionych w art. 40 ust. 2 u.d.p., należy zaliczyć zajęcie objęte wnioskiem z 26 czerwca 2020 r.: zajęcie chodnika, trawnika i jezdni na chodnik publiczny o pow. 190,80 m2.
SKO stwierdziło, iż wniosek skarżącej należy zakwalifikować jako zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.d.p., interpretując
przesłankę wyłączności jako ograniczenie możliwości korzystania przez innych użytkowników dróg w sposób zgodny z jej przeznaczeniem.
Sąd nie podziela argumentacji SKO. Zajęcie pasa drogowego obejmuje tylko takie zajęcie, które nie jest związane z korzystaniem z pasa drogowego zgodnie z jego przeznaczeniem. I tylko takie zajęcie pasa drogowego wymaga wydania decyzji, a co za tym idzie, stosownej opłaty pobranej w oparciu o przepis art. 40 ust. 3 omawianej ustawy. Za korzystanie z dróg zgodnie z ich przeznaczeniem pobiera się opłaty tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Korzystanie z drogi publicznej zgodnie z jej przeznaczeniem nie wymaga co do zasady wydania decyzji administracyjnej. Co więcej, materialnoprawną podstawą pobierania opłaty, jest art. 40 ust. 3 u.d.p., który stanowi, że opłatę pobiera się za zajęcie pasa drogowego.
Tymczasem jest oczywiste, że wniosek o zajęcie pasa drogowego pod zaplecze budowy hotelu na działce skarżącej dotyczący: chodnika i trawnika i przeznaczenia jezdni na chodnik publiczny nie dotyczy przypadków objętych art. 40 ust.1-3 u.d.p., a wyłącznie objętego art. 40 pkt 4 u.d.p.: zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3. Oznacza to, że organ mógł rozstrzygać i w istocie rozpatrywał wniosek w przedmiocie zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności "pod zaplecze budowy związane z budową hotelu na działce inwestora". Jest oczywiste i bezsporne, że w ramach przewidzianej w decyzji powierzchni łącznej 580,80m2 w ul. [...] na odc. ul. [...] – ul. [...]: jezdni, chodnika i trawnika -przeznaczonych na zaplecze budowy, wliczona jest opłata 70 977,60 zł za powierzchnię jezdni drogi powiatowej 190,80m2 , przeznaczonej na publiczny chodnik, co potwierdza wyliczenie opłaty za zajęcie pasa drogowego do ww. decyzji (k.18 akt adm.). Potwierdza to także mapa na k. 22 akt adm. zawierająca zwymiarowany szkic dotyczący zajęcia jezdni z przeznaczeniem dla ruchu pieszego publicznego. Jest to zatem powierzchnia jezdni przeznaczona na publicznie dostępny chodnik – strefę bezpieczeństwa dla komunikacji pieszej o długości 63 m szerokości 3 m (pow. 190,80 m2), co nie stanowi zajęcia na prawach wyłączności, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.d.p.
Zdaniem Sądu, oznacza to w konsekwencji w części zaskarżonej naruszenie przez SKO prawa materialnego - art. 40 ust. 3 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.d.p. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie.
Przepisy te nie dawały bowiem podstawy prawnej do utrzymania zaskarżonej odwołaniem części pkt 2 decyzji z [...] sierpnia 2020 r. w zakresie obciążenia skarżącej opłatą w zakresie zaskarżonym co do kwoty 70 977,60 zł, bo tej nie pobiera się w sytuacji, kiedy skarżąca nie zająłby pasa drogowego na prawach wyłączności o pow. jezdni 190,80m2, przeznaczonej na publiczny chodnik. Na marginesie prawomocnym wyrokiem z dnia 22 lipca 2021 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1389/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję SKO w przedmiocie udzielenia zezwolenia spółce na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego za okres 6 lutego 2021 r. do 15 kwietnia 2021 r.
W tym miejscu należy zauważyć, że z istoty postępowania odwoławczego wynika, że jest ono oparte na zasadzie skargowości, a tym samym organ odwoławczy nie może działać z urzędu oraz, że w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej części, jeżeli część ta nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć nią objętych, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. W realiach niniejszej sprawy nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Jak wynika, iż z pkt 1 tiret dwa decyzji Prezydenta [...], zezwolono spółce na zajęcie pasa drogowego w lokalizacji ul. [...] na odcinku ul. [...] – ul. [...]: jezdni – pod strefę bezpieczeństwa dla komunikacji pieszej, chodnika i trawnika w łącznej powierzchnię 580,80 m2.
Powyższą ocenę prawa materialnego organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić na mocy art. 153 p.p.s.a. przy ponownym rozpatrzeniu odwołania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku.
O kosztach postępowania w kwocie 6917 zł, Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., na które składa się: wpis w wysokości 1500 zł, 5400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa radcy prawnego wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935) oraz 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło