VI SA/Wa 2319/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-20

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Pamela Kuraś-Dębecka, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samorząd komorniczy (Izba Komornicza) ma status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym powołania komornika sądowego, uprawniający do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy?
Ratio decidendi
Samorząd komorniczy nie posiada statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym powołania komornika sądowego. Jego rola jest wyłącznie opiniodawcza, co wynika z przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Udział organu w charakterze opiniodawczym wyklucza jego jednoczesny udział jako strony w tym samym postępowaniu. W związku z tym, Izba Komornicza nie była uprawniona do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a decyzja Ministra Sprawiedliwości o umorzeniu postępowania odwoławczego była prawidłowa.
Stan faktyczny
Izba Komornicza w L. wniosła o ponowne rozpatrzenie decyzji Ministra Sprawiedliwości o powołaniu P. P. na stanowisko komornika sądowego, twierdząc, że jako samorząd zawodowy ma status strony w takim postępowaniu. Minister Sprawiedliwości umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że Izba nie jest stroną postępowania. Izba wniosła skargę do WSA w Warszawie, kwestionując stanowisko Ministra. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi I. w L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę VI SA/Wa 2319 /17 Uzasadnienie Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [..] września 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 127 § 3 i art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257 j.t.) oraz w związku z art. 10 i 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U.2017.1277 j.t. z późn. zm.), dalej "u.k.s.e." umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte na wniosek Izby Komorniczej w L. (zwanej dalej "skarżącą") o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o powołaniu P. P. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Minister Sprawiedliwości powołał P. P. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. Następnie do Ministra Sprawiedliwości wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez Izbę Komorniczą w L. Skarżąca wskazała, powołując się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2015 r. sygn. VI SA/Wa 1022/15, z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn. VI SA/Wa 1272/15, z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. VI SA/Wa 1521/16, że izbie komorniczej przysługuje status strony postępowania administracyjnego w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego. Podniosła, że samorządy zawodowe reprezentujące osoby wykonujące zawody zaufania publicznego sprawują pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Stąd skarżąca wywiodła, że samorząd zawodowy powinien mieć wpływ na decyzje dotyczące wskazywania osób, którym powierza się wykonywanie zawodu zaufania publicznego. Zatem skarżąca stoi na stanowisku, że współdziałanie, o którym mowa w art. 11 ust. 1 u.k.s.e. w zw. z art. 106 k.p.a., nie jest wyłącznym i jedynym środkiem przysługującym organowi samorządu w ramach działań koniecznych dla zagwarantowania właściwej obsady personalnej. W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącej, w celu potwierdzenia tezy zgodnie, z którą organ samorządu jest stroną w postępowaniu o powołanie na stanowisko komornika, zbędne jest przywoływanie orzeczeń dotyczących roli w postępowaniach kwalifikacyjnych innych samorządów zawodowych (samorządu notarialnego). Przechodząc natomiast do kwestionowanej decyzji skarżąca stwierdziła, że przesłanki przemawiające za odmową powołania kandydata na stanowisko komornika zostały wyłożone w opinii przesłanej organowi. Podkreśliła, iż nie istnieją po jej stronie żadne wątpliwości co do proceduralnej prawidłowości rozpoznania przez Ministra Sprawiedliwości wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego, w tym do przeprowadzenia przez Ministra Sprawiedliwości szczegółowej, udokumentowanej w trybie art. 14 k.p.a. analizy przesłanek utworzenia nowego stanowiska komornika. Tym niemniej wobec odstąpienia od uzasadnienia decyzji o powołaniu, nie mogła się odnieść merytorycznie do poczynionych ustaleń. Umarzając postępowanie odwoławcze Minister Sprawiedliwości wskazał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez skarżącą nie może zostać rozpatrzony, z uwagi na fakt, iż został wniesiony przez podmiot nie będący stroną w sprawie. Minister wyjaśnił, że pojęcie strony postępowania zdefiniowane zostało w art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym interes prawny, o jakim mowa w tym przepisie to interes "indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, Izba Komornicza w L. nie ma interesu prawnego w złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bowiem żaden przepis prawa materialnego, w tym przypadku u.k.s.e., nie przyznaje organom samorządu komorniczego statusu strony w postępowaniach w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego, a decyzja o powołaniu komornika sądowego nie rozstrzyga bezpośrednio ani też pośrednio o prawach czy obowiązkach samorządu komorniczego. Samorządowi komorniczemu jako organowi opiniodawczemu nie przysługuje prawo występowania w charakterze strony, ponieważ samorząd ten uczestniczy w postępowaniu o powołanie na stanowisko komornika na zasadach określonych w art. 106 k.p.a., przez co wykluczony jest jego jednoczesny udział jako strony w tym postępowaniu. Minister podkreślił, że z przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wynika wprost jedynie opiniodawcza rola samorządu komorniczego w postępowaniach w przedmiocie powołania i odwołania komornika sądowego. Ustawodawca bowiem systemowo uregulował tę kwestię, konsekwentnie wskazując jedynie na kompetencje opiniodawcze organów samorządu komorniczego. Minister wskazał, że sprawy o powołanie na stanowisko komornika sądowego dotyczą indywidualnych interesów osób ubiegających się o stanowisko komornika sądowego. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 u.k.s.e. komornika powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego. Udział samorządu komorniczego w postępowaniu sprowadza się do zagwarantowania mu wpływu na treść rozstrzygnięcia, jednak wyłącznie w zakresie objętym obowiązkiem współdziałania. W tej mierze organ współdziałający ma za zadanie przyczynić się do prawidłowego załatwienia sprawy przez inny organ, ale bez wkraczania we właściwość, zadania i kompetencje innego organu. Opinia właściwej rady izby komorniczej wchodzi do materiału dowodowego, podlega rozważeniu jako jeden z dowodów poddanych swobodnej ocenie w kontekście całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w ten sposób wpływa bezpośrednio na treść rozstrzygnięcia sprawy. Sprawy o powołanie na stanowisko komornika sądowego nie dotyczą indywidualnego interesu prawnego izb komorniczych, lecz indywidualnych interesów osób ubiegających się o powołanie na stanowisko komornika sądowego. Tym samym nie są własnymi sprawami samorządu komorniczego. Jak podniósł Trybunał Konstytucyjny przesłanka interesu publicznego, na gruncie art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, precyzuje cel i granice sprawowanej pieczy nad wykonywaniem zawodu. Każde działanie samorządu zawodowego w tym zakresie podlega zatem konstytucyjnie ukierunkowanej ocenie, dokonywanej z punktu widzenia interesu publicznego (zob. wyrok TK z 18 lutego 2004 r. sygn. P 21/02, OTK ZU nr 2/A/2004, poz.9). Interes publiczny i jego ochrona nie mogą być utożsamiane z partykularnym interesem danej korporacji zawodowej. Organ wskazał, że komornik przede wszystkim jest funkcjonariuszem publicznym i to Minister Sprawiedliwości powołuje go i sprawuje nadzór - zgodnie z art. 64 ust. 1 i 2 u.k.s.e. - nad komornikami. W tym zakresie m. in. może zawiesić komornika w czynnościach czy odwołać z zajmowanego stanowiska (np. w przypadku rażącego naruszenia prawa). Zgodnie z treścią art. 93 ust. 1 u.k.s.e. do zakresu działania rady izby komorniczej należy natomiast nadzór nad przestrzeganiem przez komorników i asesorów komorniczych powagi i godności zawodu. W przepisie tym mowa jest wprost o nadzorze nad komornikami, nie zaś nad kandydatami na komorników. Tymczasem do momentu złożenia ślubowania nie można mówić o powołaniu kandydata na komornika, mimo wydania przez organ stosownej decyzji w tym zakresie. Brak zatem jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, iż odmawiając izbie komorniczej prawa udziału w postępowaniu administracyjnym o powołanie na stanowisko komornika uniemożliwia się wykonywanie obowiązków sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem powagi i godności zawodu oraz sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu. Ustawodawca wyposażył bowiem radę izby komorniczej w szereg instrumentów (np. wizytacje kancelarii komorniczych, wnioskowanie o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego), za pomocą których może skutecznie czuwać nad zapewnieniem wysokiego poziomu merytorycznego dokonywanych przez komorników czynności. Brak udziału w toku postępowania w przedmiocie powołania na komornika żadnego z tych uprawnień izb komorniczych nie narusza, nie można zatem twierdzić, że uprawnienia samorządu komorniczego w tym zakresie są iluzoryczne. Następnie Izba Komornicza w L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, nie zgadzając się z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu decyzji. Skarżąca uznała za nieistotny dla sprawy przytoczony przez Ministra Sprawiedliwości zakres uprawnień komornika sądowego, w istocie odmienny od zakresu uprawnień notariusza, a sprowadzający się do stosowania przymusu w celu podporządkowania dłużnika indywidualnej normie prawa materialnego (przymuszenia do wykonania orzeczenia sądu). Ponadto czynności wykonywane przez komornika nie polegają wyłącznie na stosowaniu przymusu, wystarczy wspomnieć o obowiązku wezwania dłużnika do dobrowolnego wykonania treści tytułu wykonawczego - czy to zapłaty, zgodnie z art. 923 k.p.c., czy dobrowolnego opuszczenia nieruchomości i lokalu zgodnie z art. 1046 k.p.c., gdzie - w przypadku zastosowania się dłużnika do wezwania - do zastosowania przymusu nie dochodzi w ogóle, a jeśli już - wyłącznie wskutek ziszczenia się określonych przesłanek procesowych, nakładających na komornika obowiązek działania. Podobnie jak notariusz, komornik funkcjonalnie jest przedsiębiorcą, a przynajmniej z woli ustawodawcy dokonywane przez niego czynności traktowane są jako usługi dla ludności, o czym bezspornie przesądził Minister Finansów, uznając interpretację ogólną z 9 czerwca 2015 r, że opłaty egzekucyjne winny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Potwierdza to uchwała NSA z dnia 6 marca 2017r. FPS 7/16 zgodnie z którą komornik funkcjonalnie jest przedsiębiorcą. Nie jest również cechą różnicującą brak możliwości swobody czynności zawodowych. Również notariusz zobowiązany jest do dokonania zleconej czynności notarialnej, a jeżeli dokonać jej nie może - odmowy może udzielić w ściśle określonych przypadkach, odmowę tę musi uzasadnić, zaś na odmowę - czym wspomniano wyżej - przysługuje zleceniodawcy zażalenie do właściwego sądu. Co do braku możliwości dokonania czynności bez wynagrodzenia - kompetencja obniżenia opłaty egzekucyjnej, której część w istocie może stanowić) wynagrodzenie komornika, nawet do kwoty posiadającej marginalne znaczenie ekonomiczne, została przeniesiona na sąd zgodnie z treścią art. 49 ust. 7 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, albowiem ustawodawca, w trakcie prac nad nowelizacją umożliwiającą tzw. "miarkowanie" opłaty, uznał że jest to konieczne dla prawidłowego stosowania instytucji miarkowania. W przypadku złożenia wniosku o obniżenie opłaty komornik zobowiązany jest taki wniosek rozpoznać i w razie wystąpienia przesłanek ustawowych - opłatę obniżyć, nawet do wspomnianej, pozbawionej znaczenia ekonomicznego, wysokości. Odnosząc się do kwestii ścisłego powiązania komornika z obszarem sądu rejonowego, przy którym komornik działa, zdaniem skarżącej wbrew stanowisku Ministra Sprawiedliwości związek taki, systematycznie, od czasu nowelizacji ustawy o komornikach sądowych i egzekucji z 2007 r., wprowadzającej nieograniczone terytorialnie prawo wyboru komornika oraz swoistą "konkurencję" w stosowaniu przymusu państwowego – maleje. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. -- Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie narusza ona prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Sprawiedliwości, który po rozpatrzeniu wniosku Izby Komorniczej w L. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Sprawiedliwości o powołaniu P. P. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w P., umorzył postępowanie odwoławcze. W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko Ministra, zgodnie z którym Izba Komornicza w L. nie ma interesu prawnego w złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bowiem żaden przepis prawa materialnego, w tym przypadku ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2015r., poz. 790, ze zm. dalej u.k.s.e.), nie przyznaje organom samorządu komorniczego statusu strony w postępowaniach w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego, a decyzja o powołaniu komornika sądowego nie rozstrzyga bezpośrednio ani też pośrednio o prawach czy obowiązkach samorządu komorniczego. Z przepisów art. 93 ust.1 pkt 2 i art. 11 ust. 4 u.k.s.e. wynika wprost, że samorząd komorniczy jest organem opiniodawczym, współdziałającym przy wydawaniu decyzji w przedmiocie powołania komornika sądowego. Przede wszystkim sprawy o powołanie na stanowisko komornika sądowego dotyczą indywidualnych interesów osób ubiegających się o stanowisko komornika sądowego. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 u.k.s.e. komornika powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego. Opinia właściwej rady izby komorniczej wchodzi do materiału dowodowego, podlega rozważeniu jako jeden z dowodów poddanych swobodnej ocenie w kontekście całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w ten sposób wpływa bezpośrednio na treść rozstrzygnięcia sprawy. Skoro zatem sprawy o powołanie na stanowisko komornika sądowego nie dotyczą indywidualnego interesu prawnego izb komorniczych, lecz indywidualnych interesów osób ubiegających się o powołanie na stanowisko komornika sądowego, nie są własnymi sprawami samorządu komorniczego. Jak słusznie zauważył Minister nie można wywodzić istnienia interesu prawnego z art. 17 Konstytucji RP, tj. z ogólnych zasad statuujących funkcjonowanie samorządów zawodowych, w tym obowiązku sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu. Piecza ta polega na wykonywaniu działań gwarantujących wysoką jakość i kulturę wykonywania zawodu oraz odpowiedni poziom etyczny i profesjonalny osób, które dany zawód już wykonują. Uprawnienie to realizowane jest zgodnie z treścią art. 93 ust. 1 u.k.s.e. poprzez nadzór rady izby komorniczej nad przestrzeganiem przez komorników i asesorów komorniczych powagi i godności zawodu. Ponadto zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych organ opiniodawczy uczestniczący w postępowaniu administracyjnym na zasadach określonych w art. 106 k.p.a., nie może jednocześnie brać udziału w tym postępowaniu w charakterze strony. W tym samym postępowaniu ten sam organ nie może występować jednocześnie jako strona i jako organ współdziałający w trybie art. 106 k.p.a., gdyż te role procesowe wykluczają się wzajemnie (por. wyrok z dnia 12 stycznia 1994r. sygn. akt II SA 1971/93; wyrok NSA z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. II GSK 708/10). Wobec powyższego skoro samorząd komorniczy w postępowaniu o powołanie na stanowisko komornika wydaje opinię w trybie art. 106 k.p.a. nie może być jednocześnie uznany za stronę tego postepowania, występować jednocześnie jako strona której przysługuje prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Okoliczność że samorząd komornicy występuje w tym postępowaniu jako organ współdziałający całkowicie wyklucza przyjęcie, że przysługuje mu status strony. W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko Ministra Sprawiedliwości, że z przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wynika wyłącznie opiniodawcza rola samorządu komorniczego w postępowaniach w przedmiocie powołania i odwołania komornika sądowego. Uprawnienia opiniodawcze samorządu wynikają także z innych przepisów omawianej ustawy m. in. zgodnie z art. 15a ust. 3 u.k.s.e. odwołanie komornika z zajmowanego stanowiska w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 6, 7 i 9 oraz w ust. 2, następuje po uprzednim wysłuchaniu komornika, chyba że nie jest to możliwe, oraz po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby komorniczej, która przedstawia opinię w terminie 21 dni od dnia otrzymania wniosku o wyrażenie opinii; zgodnie z art. 15 b ust. 1 u.k.s.e. o przeniesieniu na stanowisko komornika w innym rewirze komorniczym rozstrzyga Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Komorniczej; zgodnie art. 27 ust. 3 u.k.s.e. prezes sądu apelacyjnego może, w drodze zarządzenia, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby komorniczej, dokonać zmiany zastępcy komornika. Komornik przede wszystkim jest funkcjonariuszem publicznym i to Minister Sprawiedliwości powołuje go i sprawuje nadzór - zgodnie z art. 64 ust. 1 i 2 u.k.s.e. - nad komornikami. W tym zakresie m. in. może zawiesić komornika w czynnościach czy odwołać z zajmowanego stanowiska (np. w przypadku rażącego naruszenia prawa). W ocenie Sądu nie można na grunt niniejszej sprawy przenosić stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrażony w uchwale z dnia 22 września 2014 r., sygn. akt II GPS 1/14, w której uznano, że izbie notarialnej przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym w sprawach w przedmiocie powołania lub odwołania notariusza, albowiem nie dotyczy ona bezpośrednio uprawnień izb komorniczych w sprawach w przedmiocie powołania lub odwołania komornika sądowego. Pomimo zbliżonych uregulowań prawnych dotyczących uprawnień samorządów notarialnego i komorniczego, istnieją istotne różnice w statusie prawnym notariusza i komornika sądowego. Przede wszystkim komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym (art. 1 u.k.s.e.), natomiast notariusz jest osobą zaufania publicznego, powołaną do dokonywania czynności, którym strony są zobowiązane lub pragną nadać formę notarialną (art. 1 § 1 Prawa o notariacie), przy wykonywaniu czynności korzystającą z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym (art. 2 § 1 Prawa o notariacie). Przymiot funkcjonariusza publicznego nadany komornikowi przez ustawodawcę pozostaje w ścisłym związku z wykonywaniem władzy publicznej. Komornik z uwagi na spełnianą rolę organu egzekucyjnego wyposażony został w pewne uprawnienia władcze przysługujące państwu, których szczególnym wyrazem jest możliwość stosowania przymusu. Fakt przekazania przez państwo komornikowi części swojego imperium powoduje zatem, że pozycja ustrojowa komornika jest silniejsza niż notariusza. W odniesieniu do komornika nie zachodzi możliwość swobody czynności zawodowych, a zwłaszcza odmowy przyjęcia sprawy, do której prowadzenia jest właściwy. Komornik, poza wyjątkiem określonym w art. 8 u.k.s.e., jest również ściśle powiązany z obszarem właściwości sądu rejonowego, przy którym działa. Wykonywane przez komornika czynności jako organu egzekucyjnego mają charakter urzędowy, a tym samym nie są one podejmowane we własnym imieniu jako osoby fizycznej. Ze szczególnym publicznoprawnym statusem prawnym komornika sądowego związana jest też specyficzna dla tego zawodu instytucja zawieszenia komornika w czynnościach. Ustawodawca w art. 15 u.k.s.e. dopuszcza z określonych przyczyn zawieszenie obligatoryjne lub fakultatywne, którego dokonuje Minister Sprawiedliwości. Z publicznoprawnym charakterem statusu komornika wiąże się również jego powołanie i odwołanie dokonywane przez Ministra Sprawiedliwości. Z publicznoprawnym statusem komornika sądowego związany jest również szczególnego rodzaju nadzór nad jego działalnością sprawowany przez uprawnione organy. Komornik podlega nadzorowi judykacyjnemu (sądowemu - wykonywanemu przez sąd rejonowy, przy którym działa, z urzędu lub w wyniku złożenia skargi na czynności komornika), administracyjnemu (służbowemu - wykonywanemu przez Ministra Sprawiedliwości i prezesów sądów) i samorządowemu (korporacyjnemu). Zakres uprawnień organów nadzoru wyznacza granice niezależności i samodzielności komornika w wykonywaniu powierzonych czynności. Ponadto zgodnie z art. 23 ust. 3 u.k.s.e. za szkodę wyrządzoną przez komornika solidarną odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa. Takiej odpowiedzialności Skarbu Państwa nie przewidują natomiast przepisy ustawy Prawo o notariacie. Istotnym elementem różnicującym status prawny komornika sądowego i notariusza jest również wspomniany wyżej nadzór judykacyjny sądu nad komornikiem sądowym, sprawowany na podstawie art. 759 § 2 k.p.c., zgodnie z którym sąd może z urzędu wydawać komornikowi zarządzenia zmierzające do zapewnienia należytego wykonania egzekucji oraz usuwać spostrzeżone uchybienia. Zatem uprawnienia nadzorcze przyznane sądowi na podstawie art. 759 § 2 k.p.c. mają zarówno charakter represyjny (usuwanie spostrzeżonych uchybień), jak i prewencyjny (zapewnienie należytego wykonania egzekucji), a sąd może podejmować z urzędu działania nadzorcze w toku prowadzonej przez komornika sądowego egzekucji. Powyższe porównanie wskazuje na zasadnicze różnice pomiędzy instytucją komornika sądowego a notariusza. Notariusz choć wykonuje zawód zaufania publicznego i w granicach działania objęty jest ochroną przysługującą funkcjonariuszowi publicznemu, to jednak z uwagi na wskazane powyższej odmienności nie może być ustrojowo utożsamiany z instytucją komornika sądowego. Dlatego Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, która w istocie stanowi polemikę ze stanowiskiem Ministra. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło