VI SA/Wa 237/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak – Osetek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant ref. Magdalena Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi R. S. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2017 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1154/17, w przedmiocie kary pieniężnej I. wznawia postępowanie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2017 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1154/17; II. zmienia prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2017 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1154/17 w ten sposób, że: 1. uchyla decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. S. kwotę 1 000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. określa, że zwrotowi na rzecz R. S. podlega kwota uiszczonej kary pieniężnej w wysokości 5 000 (pięć tysięcy) złotych wraz z odsetkami w wysokości jak od zaległości podatkowych od dnia 16 lutego 2018 r. do dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; IV. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego. R. S. "R." (dalej: "Skarżący", "Strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako: "Sąd I instancji") z dnia 7 września 2017r., sygn. akt VI SA/Wa 1154/17, oddalającym skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "Organ odwoławczy) nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD", "Organ I instancji") nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nakładającą na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś napędową. Stan sprawy przedstawia się następująco: W dniu 2 października 2013 r. w miejscowości T. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pięcioosiowy pojazd członowy, składający się z dwuosiowego ciągnika marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem tym kierował K. K., który wykonywał międzynarodowy transport drogowy na trasie Dania - Polska, w imieniu przedsiębiorcy R. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "R.". Droga, na której stwierdzono przejazd i dokonano zatrzymania do kontroli ww. pojazdu została zaliczona do dróg krajowych, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono przekroczenie wartości dopuszczalnej przewidzianej dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t o wartość 0,85 t. Poza tym, stwierdzono normatywność w zakresie: rzeczywistej masy całkowitej i nacisku pozostałych osi pojazdu oraz wymiarów zewnętrznych (długość, szerokość i wysokość pojazdu). W związku z powyższym, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. wydaną na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej: "p.r.d.") i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "k.p.a.") oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Organ I instancji nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś napędową. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenia. W wyniku rozpatrzenia odwołania, GITD decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 p.r.d. oraz art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 260, dalej: "u.d.p") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. Na powyższa decyzję Organu odwoławczego Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Organu I instancji, powtarzając zarzuty z odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2456/14, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję WITD z dnia [...] lutego 2014 r. i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. GITD skargą kasacyjną zaskarżył w całości ww. wyrok Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 1434/17 uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał w dniu 7 września 2017 r. wyrok w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1154/17, oddalając skargę Skarżącego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia w zaskarżonej decyzji wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego i przepisów procesowych. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2017 r. jest rozstrzygnięciem ostatecznym i prawomocnym. Pismem z dnia 9 lutego 2021 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2017 r., sygn. VI SA/Wa 1154/17 powołując się na art. 272 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") w związku art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 54) oraz na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 marca 2019r. w sprawie oznaczonej sygnaturą C-127/17 i wniósł jednocześnie o: - uchylenie wyroku z dnia 7 września 2017 r. sygn. VI SA/Wa 1154/17, - uchylenie decyzji WITD o nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. oraz decyzji GITD o nr [...] z dnia [...] maja 2014r., - zasądzenie kwoty zwrotu zapłaconej kary wraz z ustawowymi odsetkami, - zasądzenie zwrotu kosztów sądowych według norm przypisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1154/17, została wniesiona w niniejszej sprawie, na podstawie art. 19 ustawy z 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 54) dalej "ustawa o zmianie" w zw. z art. 272 § 2a i art. 277 p.p.s.a. Zgodnie z art. 272 § 2a p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia. Podstawą wznowienia może być orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wydane w trybie pytania prejudycjalnego, nawet jeżeli to orzeczenie nie zostało doręczone stronie wnoszącej skargę o wznowienie postępowania (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 16 października 2017 r. I FPS 1/17). Ustawa o zmianie weszła w życie 13 marca 2021 r., przy czym art. 2, art. 4, art. 18 i art. 19 tej ustawy weszły w życie od 26 stycznia 2021 r. W myśl art. 18 ustawy w sprawie zakończonej decyzją ostateczną dotyczącą: 1) zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego albo 2) nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia, o którym mowa w pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia - w zakresie przejazdu dokonanego w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy można żądać wznowienia postępowania w związku z orzeczeniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej niezgodności przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. WE L 235 z 17.09.1996, str. 59, Dz. Urz. WE L 67 z 09.03.2002, str. 47 oraz Dz. Urz. UE L 115 z 06.05.2015, str. 1). Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o zmianie , na podstawie którego wniesiono skargę o wznowienie postepowania sądowego w niniejszym postępowaniu ,w sprawie określonej w art. 18 ust. 1 ustawy o zmianie , zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego można żądać wznowienia postępowania przed tym sądem w związku z orzeczeniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej niezgodności przepisów krajowych nakładających obowiązek posiadania zezwoleń umożliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów o nacisku pojedynczej osi do 11,5 t z dyrektywą Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającą dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym. W myśl ust. 2 art. 19 ustawy o zmianie, wznowienia, o którym mowa w ust. 1, można żądać niezależnie od trasy przejazdu pojazdu lub miejsca jego załadunku lub rozładunku. Ponadto w sytuacji określonej w ust. 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony (art. 19 ust. 3 ustawy o zmianie ). Podstawa wznowienia postępowania w niniejszej sprawie związana jest z wydaniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) dnia 21 marca 2019 r. wyroku w sprawie C-127/17. W wyroku tym uznano, że nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczypospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53. Mając powyższe przepisy na uwadze, Sąd stwierdził, iż skarga o wznowienie postępowania sądowego została wniesiona w terminie i wznowił postępowanie sądowoadministracyjne zakończone ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1154/17 i przyjął, że decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną w niniejszej sprawie narusza art. 3 i art. 7 w zw. z pkt 3.1 oraz pkt 3.4 załącznika I do dyrektywy nr 96/53/WE. Wynikająca z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP zasada pierwszeństwa prawa unijnego wyraża obowiązek nadrzędnego stosowania prawa unijnego przed prawem krajowym, jeżeli pomiędzy przepisami należącymi do tych dwóch porządków prawnych zachodzi kolizja. Zastosowane przez organy w sprawie niniejszej przepisy krajowe, tj. art. 41 ust. 2 pkt 1 u.d.p. w związku z art. 140 aa ust. 1 i 3 pkt 1 oraz art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. (w brzmieniu obowiązującym w dniu popełnienia naruszenia i zarazem wydania zaskarżonej decyzji) pozostają w oczywistej sprzeczności z wskazanymi wyżej artykułami dyrektywy 96/53/WE. Z zasady pierwszeństwa prawa unijnego wynikają szczególne obowiązki sądów krajowych w zakresie zapewnienia skuteczności i pierwszeństwa tego prawa. Na sądach spoczywa obowiązek kontroli działań administracji publicznej w sposób umożliwiający wyeliminowanie rozstrzygnięć niezgodnych z prawem unijnym. Sąd krajowy, do którego należy w ramach jego kompetencji stosowanie przepisów prawa unijnego, zobowiązany jest zapewnić skuteczność tych norm - nie stosując sprzecznych z nimi przepisów prawa krajowego. Realizacja zasady bezpośredniej skuteczności i pierwszeństwa stosowania prawa unijnego (art. 90 w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP) wymaga uwzględnienia ww. wyroku TSUE z dnia 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17 Komisja Europejska przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, w którym TSUE stwierdził sprzeczność z przepisami dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym niektórych rozwiązań normatywnych przyjętych w prawie polskim. TSUE w przywołanym wyroku stwierdził, że nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i art. 7 dyrektywy 96/53/WE. Art. 3 ust. 1 dyrektywy 96/53/WE stanowi, że Państwo Członkowskie nie może na swoim terytorium odmówić lub zabronić używania: - w ruchu międzynarodowym pojazdów zarejestrowanych lub dopuszczonych do ruchu w jednym z pozostałych Państw Członkowskich, z przyczyn odnoszących się do masy lub wymiarów, - w ruchu krajowym pojazdów zarejestrowanych lub dopuszczonych do ruchu w jednym z pozostałych Państw Członkowskich z przyczyn odnoszących się do ich wymiarów; pod warunkiem że pojazdy te odpowiadają wartościom maksymalnym określonym w załączniku I. Przepis stosuje się bez względu na fakt, że: a) wymienione pojazdy nie są zgodne z wymaganiami stawianymi przez to Państwo Członkowskie w odniesieniu do niektórych, nieobjętych w załączniku I parametrów ciężaru i wymiarów, b) właściwy organ Państwa Członkowskiego, w którym pojazdy są zarejestrowane lub dopuszczone do ruchu, określił limity, nieokreślone w art. 4 ust. 1, przekraczające wartości ustanowione w załączniku I. Natomiast zgodnie z art. 7 dyrektywy 96/53/WE, dyrektywa nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. Obejmuje to również możliwość nakładania lokalnych ograniczeń na maksymalne dopuszczalne wymiary i/lub ciężary pojazdów, które mogą być używane, w przypadku gdy infrastruktura nie jest przystosowana do długich i ciężkich pojazdów, w określonych obszarach lub na określonych drogach, takich jak centra miast, małe wioski lub miejsca o szczególnym znaczeniu przyrodniczym. W konsekwencji TSUE uznał, że wynikające z prawa krajowego ograniczenia mające zastosowanie w zależności od rodzajów dróg - co motywowane jest jakością infrastruktury drogowej, pozostając jednocześnie w opozycji do cezury czasowej okresu przejściowego (31 grudnia 2010 r.) - nie mogą być usprawiedliwiane treścią art. 7 dyrektywy 96/53/WE, gdyż wynikający z tego przepisu wyjątek niweczyłby zasadę ustanowioną art. 3 tej dyrektywy (pkt 82 - 88 wyroku TSUE). W świetle wyroku TSUE nie ma podstaw dla ustanawiania w prawie krajowym - w odniesieniu do pojazdów odpowiadających określonym w pkt 3.1 oraz 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53/WE wartościom nacisku osi - ograniczeń dalej idących, niż wyjątki wynikające z art. 7 tej dyrektywy (zob. m.in. wyrok NSA z 12 czerwca 2019 r. sygn. akt II GSK 562/17). Skoro sprzeczne z art. 3 dyrektywy nr 96/53/WE było obniżenie dopuszczalnych wartości nacisków osi pojazdów poniżej 11,5 t, to przepis krajowy ustanawiający w tym zakresie limit na poziomie 10 t nie mógł stanowić podstawy nałożenia na skarżącego kary administracyjnej w wysokości 5000 zł. Nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu w niniejszej sprawie wyniósł 10,85 t zaś norma nacisku osi wynikająca z wyżej przywołanych przepisów dyrektywy wynosi 11,5 t. Mając powyższe na uwadze, Sąd wznowił postępowanie sądowoadministracyjne i w myśl art. 282 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i § 3 p.p.s.a. uchylił ww. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2017 r.VI SA/Wa 1154/17, jak również uchylił Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2014 r. nr [...]; umorzył postępowanie administracyjne. Ponadto w myśl art. 19 ust. 5 ustawy o zmianie Sąd określił, że zwrotowi na rzecz skarżącego podlega kwota uiszczonej kary pieniężnej w wysokości 5000 zł z wraz z odsetkami w wysokości jak od zaległości podatkowych od dnia 16 lutego 2018 r. do dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200, art. 205 i art. 276 p.p.s.a.; obejmują one zwrot kosztów postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2017 r. VI SA/Wa 1154/17 na które złożyły się : wpis sądowy od skargi (200 zł) koszty postępowania kasacyjnego 700 zł, opłata od wniosku o uzasadnienie wyroku (100 zł) oraz koszty skargi o wznowienie w wysokości uiszczonego wpisu sadowego (100 zł).