VI SA/Wa 239/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego oddala skargę Komendant Główny Policji (dalej: "organ II instancji", "KGP") decyzją z 24 listopada 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm. dalej: "K.p.a.") oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2020 r. poz. 955, dalej: "u.b.a."), po rozpatrzeniu odwołania J. B. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach (dalej: "organ I instancji", "KWP") z 10 września 2021 r. nr [...], orzekającej o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że sprawa jest rozpatrywana przez KGP po raz; drugi. KWP 10 marca 2020 r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia Stronie pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego, w związku z uzyskaniem informacji o ewentualnych przeciwwskazaniach do posiadania przez w/w broni palnej. Organ I instancji, w celu zweryfikowania powstałych wątpliwości, co do posiadania przez Stronę zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, pismem z 9 października 2020 r. na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a., zobowiązał Stronę do poddania się, w terminie 21 dni, badaniom, lekarskim i psychologicznym oraz przedłożenia wydanych na ich podstawie orzeczeń, informując przy tym o konsekwencjach w przypadku niedopełnienia tego obowiązku. Strona wymaganych orzeczeń nie przedłożyła dlatego też KWP decyzją z 9 grudnia 2020 r. orzekł o cofnięciu wymienionemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego. Od decyzji Strona, wniosła odwołanie do KGP, do którego dołączył poświadczoną za zgodność z oryginałem, kserokopię orzeczenia psychologicznego nr [...] z 21 października 2020 r., stwierdzającego, iż Strona nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. W toku postępowania odwoławczego wpłynął, poświadczony notarialnie odpis orzeczenia lekarskiego nr [...] potwierdzającego, iż Strona nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i może dysponować bronią. Z uwagi na zmianę stanu faktycznego sprawy, który nastąpił w okresie dzielącym orzeczenie zapadłe w I instancji administracyjnej od ponownego rozpatrzenia sprawy, wskutek wniesionego odwołania, KGP 1 kwietnia 2021 r. uchylił w całości decyzję I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji, po zapoznaniu się z przedstawionym orzeczeniem lekarskim i psychologicznym, celem zweryfikowania powstałych wątpliwości co do kondycji psychofizycznej strony, korzystając z przysługującego prawa określonego w art. 15h u.b.a., wniósł do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach odwołanie od orzeczenia lekarskiego z 11 marca .2021 r. nr 1/2021, wydanego przez upoważnionego lekarza. KGP wskazał następnie, że jak wynika z pisma Kierownika Działu Konsultacyjno-Diagnostycznego w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach z 14 maja 2021 r., Strona zgłosiła się w wyznaczonym terminie na badanie lekarskie do Poradni ds. Odwołań i oświadczył, że nie podda się badaniom. Na prośbę organu I instancji (pismo z 13 lipca 2021 r.), został wyznaczony ponowny termin do przeprowadzenia badań lekarskich w trybie odwoławczym, jednakże jak poinformował Kierownik Działu Konsultacyjno-Diagnostycznego w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach w piśmie z 6 sierpnia 2021 r. Strona nie zgłosiła się w wyznaczonym terminie na badanie lekarskie, jak również nie kontaktowała się z Poradnią ds. Odwołań i wydanie orzeczenia w trybie odwoławczym nie było możliwe. Z uwagi na powyższe, KWP decyzją z 10 września 2021 r. nr [...], orzekł o cofnięciu Stronie pozwolenia na broń palną myśliwską do celu łowieckiego, wskazując w podstawie prawnej art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 u.b.a. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji KGP, po przytoczeniu przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie, jak również przedstawieniu powyżej opisanych ustaleń faktycznych, wskazał, że w niniejszej sprawie podstawą zobowiązania Skarżącego do poddania się badaniom - lekarskiemu i psychologicznemu był fakt prowadzonego przeciwko Stronie postępowania karnego z art. 278 § 1 K.k. oraz naruszenia przepisów ruchu drogowego. W celu zatem zweryfikowania powstałych wątpliwości co do posiadania przez stronę zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, organ I instancji, na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a., zobowiązał Stronę do niezwłocznego poddania się badaniom - lekarskiemu i psychologicznemu i przedstawienia wydanych na ich podstawie orzeczeń. KGP wyjaśnił następnie, że powodem cofnięcia Stronie pozwolenia na broń nie było stwierdzenie braku zdolności do dysponowania bronią, czy też prowadzenie przeciwko Stronie postępowania karnego, a fakt, iż Strona odmówiła poddania się w tym kierunku badaniom w trybie odwoławczym. Odmawiając poddania się procedurze odwoławczej i uniemożliwiając w ten sposób wydanie orzeczenia ostatecznego, Strona nie potwierdziła, że nie należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. Nie dopełniła zatem obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 5 u.b.a. Tym samym de facto nie udokumentowała, w sposób prawem przewidziany swojej zdolności do dysponowania bronią, choć mogła to uczynić, skoro organ Policji dwukrotnie dał taką możliwość. To z winy Strony zatem, organ nie miał możliwości ostatecznego zweryfikowania zaistniałych podejrzeń, co do stanu zdrowia. KGP dodał, że pozwolenie na broń nie jest prawem powszechnym, organy Policji są obowiązane do badania wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na posiadanie tak wyjątkowego uprawnienia. Kwestia zdolności do dysponowania bronią nie jest obojętna z punktu widzenia ochrony i bezpieczeństwa publicznego z uwagi na potencjalne zagrożenie dla osób trzecich. Prawo do posiadania broni palnej ma charakter szczególny, a dostęp do niej podlega administracyjnej reglamentacji, nie może więc być żadnej wątpliwości, że osoba, której takie prawo przyznano, daje gwarancję bezpiecznego posługiwania się bronią. Jedną z tych gwarancji jest wprowadzony przez ustawodawcę wymóg posiadania zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, potwierdzony stosownymi orzeczeniami. Ustalono go mając na względzie interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, dla którego zagrożenie mogą stwarzać osoby nieposiadające zdolności psychofizycznej do dysponowania tak niebezpiecznym narzędziem jakim jest broń palna. Strona obowiązku o którym mowa w art. 15 ust. 5 u.b.a., nie wykonała, czym wypełnił przesłanki z art. 18 ust. 5 pkt 2 tej ustawy. KGP uznał, że organ I instancji nie naruszył również przepisów postępowania wydając decyzję I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, reprezentowany przez adwokata, zaskarżając decyzją KGP z 24 listopada 2021 r., w całości, wniósł o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji bezzasadne uznanie, że: a) podstawą wszczęcia postępowania było uzyskanie informacji o ewentualnych przeciwwskazaniach do posiadania broni palnej, podczas gdy podstawą wszczęcia było prowadzenie przeciwko Skarżącemu postępowania karnego oraz rzekome liczne wykroczenia drogowe, b) na podstawie zebranego materiału istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do zdolności fizycznej lub psychicznej Skarżącego do posiadania broni myśliwskiej do celów łowieckich, 2) art. 15h ust. 3 u.b.a., poprzez złożenie odwołania od orzeczenia lekarskiego, którego podstawą było prowadzone postępowanie karne przeciwko Stronie (zakończone zmianą kwalifikacji prawnej czynu na wykroczenie, czego KWP nie zweryfikowała) oraz rzekome liczne wykroczenia drogowe (pomimo braku wykroczeń drogowych w okresie ostatnich 3 lat wstecz), 3) art. 15 ust. 5 oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a., w sytuacji braku w aktach postępowania jakichkolwiek dowodów wskazujących na ujawnienie okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż Skarżący należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 u.b.a. W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął argumentację popierająca zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu dającym podstawy do ich uchylenia. Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, stan faktyczny w sprawie został ustalony przez KGP prawidłowo i zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wyjaśnienia wymaga, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie ocenia czy ustalenia organu zostały dokonana z zachowaniem procedury administracyjnej. Prawidłowość ustaleń faktycznych organów w niniejszej sprawie skutkuje przyjęciem przez Sąd za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 u.b.a. Zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5. Jak natomiast wynika z art. 15 ust. 5 u.b.a., w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 – 4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. Zgodnie z art. 20 u.b.a., cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni oraz unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie podstawą zobowiązania Skarżącego do poddania się badaniom - lekarskiemu i psychologicznemu był fakt prowadzonego przeciwko Skarżącemu postępowania karnego przed Sądem Rejonowym w C. w przedmiocie przestępstwa z art. 278 § 1 K.k. oraz naruszenia przepisów ruchu drogowego. Skarżący w postępowaniu administracyjnym, jak również w skardze zakwestionował dokonanie naruszenia przepisów ruchu drogowego podnosząc, że w okresie ostatnich trzech lat nie popełnił wykroczenia drogowego. Organy obu instancji nie odniosły się do tej kwestii, jednak wobec faktu, że wobec Skarżącego toczyło się postępowanie karna o czyn uregulowany w art. 278 § 1 K.k., okoliczność ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ I instancji bowiem po powzięciu informacji o toczącym się postępowaniu karnym wobec Skarżącego miał podstawy do stwierdzenia, że zostały ujawnione uzasadnione wątpliwości, że Skarżący należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 u.b.a. Okoliczność natomiast toczącego się wobec Skarżącego postępowania karnego nie budzi w niniejszej sprawie wątpliwości. W celu zatem zweryfikowania powstałych wątpliwości co do posiadania przez Skarżącego zdolności psychofizycznej do dysponowania bronią, organ I instancji, niezależnie od podnoszonych, a kwestionowanych przez Skarżącego, naruszeń przepisów ruchu drogowego, był uprawniony do zobowiązania Skarżącego na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a., do niezwłocznego poddania się badaniom - lekarskiemu i psychologicznemu i przedstawienia wydanych na ich podstawie orzeczeń. Skarżący po wydaniu przez KWP decyzji z 9 grudnia 2020 r., przedstawił orzeczenie psychologiczne nr [...] z 21 października 2020 r., stwierdzające, iż nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 3 u.b.a. oraz orzeczenie lekarskie nr [...] potwierdzające, iż nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 u.b.a. i może dysponować bronią. KGP uchylił w tych okolicznościach decyzję KWP z 9 grudnia 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. KWP rozpatrując ponownie sprawę, zastosował w niniejszej sprawie tryb odwoławczy z art. 15h u.b.a., od orzeczenia lekarskiego z 11 marca 2021 r. Skarżący natomiast dwukrotnie nie poddał się badaniom, których termin został wyznaczony przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Katowicach. Wyjaśnienia wymaga, że w świetle przytoczonej powyżej regulacji prawnej, osoba posiadająca pozwolenie na posiadanie broni ma obowiązek poddania się badaniu lekarskiemu i badaniu psychologicznemu na żądanie właściwego organu Policji oraz przedstawienia stosownych orzeczeń, jeśli zostaną ujawnione okoliczności dostatecznie uzasadniające podejrzenie, że osoba ta należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, czyli ma zaburzenia psychiczne lub znacznie ograniczoną sprawność psychofizyczną lub wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego lub jest uzależniona od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Sąd stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że obowiązek ten odnosi się również do badań przeprowadzanych na skutek złożenia odwołań od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. W przypadku zatem wniesienia przez właściwego komendanta wojewódzkiego Policji w trybie art. 15h u.b.a., odwołania od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przedłożenie ostatecznych, pozytywnych orzeczeń przesądza w znaczeniu prawnym o posiadaniu przez daną osobę stanu zdrowia i odpowiednich predyspozycji do posługiwania się bronią palną oraz o wypełnieniu obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Podkreślenia wymaga, że skorzystanie z uprawnienia do złożenia odwołania od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego jest możliwe w przypadku samej subiektywnej wątpliwości podmiotu uprawnionego do złożenia odwołania co do prawidłowości wydanego orzeczenia. Ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie szczególnych wymagań, czy warunków – poza tym, że odwołanie takie jest wnoszone na piśmie (art. 15h ust. 1 u.b.a.) i musi zawierać uzasadnienie (art. 15h ust. 3 u.b.a.). W przypadku natomiast naruszenia przez posiadacza broni obowiązku poddania się badaniom, komendant wojewódzki Policji ma kompetencję do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej. Skarżący nie poddając się badaniom w trybie odwoławczym naruszył obowiązek poddania się badaniom. Podkreślenia wymaga, że podnoszona przez Skarżącego w skardze zmiana kwalifikacji prawnej czynu przez Sąd Rejonowy w C. z przestępstwa na wykroczenie, wbrew twierdzeniu Skarżącego, nie spowodowało odpadnięcia przesłanki w sprawie cofnięcia Skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego. Takiego wniosku nie można wyprowadzić z cyt. powyżej art. 15 ust. 5 u.b.a., który ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 – 4, nie łączy wyłącznie z toczącym się postępowaniem o przestępstwo karne. Ponadto nawet przekonanie Skarżącego o odpadnięciu przesłanki w sprawie cofnięcia Skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego na skutek zmiana kwalifikacji prawnej czynu przez Sąd Rejonowy w C. z przestępstwa na wykroczenie, nie uprawniało Skarżącego do odmowy poddania się badaniom, do których zobowiązał Skarżącego KWP, w tym badaniom w trybie odwoławczym. Odmawiając poddania się tym badaniom Skarżący naruszył ciążący na nim obowiązek nałożony na Skarżącego na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a., co uprawniało organ do zastosowania art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, KGP prawidłowo ocenił działanie KWP w niniejszej sprawie i wydaną przez niego decyzję z 10 września 2021 r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, zaś jego ocena została dokonana przez organ prawidłowo i uzasadniała przyjęcie ustaleń, które stanowiły podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji. Z tych względów Sąd stwierdza, że organy obu instancji nie naruszyły w niniejszej sprawie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym art. 15h ust. 3, art. 15 ust. 5 oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a. Podkreślenia wymaga, że prawo do posiadania broni ma w świetle ustawy o broni i amunicji charakter reglamentowany, a zatem osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny wywiązywać się z ciążących na nich obowiązków, w tym poddania się obowiązkowym badaniom, czego w okolicznościach tej sprawy Skarżący nie uczynił (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2689/16). Zdaniem Sądu, w niespornych okolicznościach faktycznych sprawy zastosowany środek prawny (cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celu łowieckiego) był niezbędny do osiągnięcia założonego przez ustawodawcę celu (użytkowanie broni palnej przez osobę, której zdrowie pozwala na dysponowanie nią), skoro Skarżący z własnej woli nie chciał poddać się badaniom. W ocenie Sądu, uciążliwość zastosowanej przez organ sankcji pozostawała we właściwej proporcji do chronionych prawem dóbr, uwzględniając że dostęp do broni palnej ma charakter reglamentowany, co służy zapewnieniu porządku i bezpieczeństwa publicznego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 476/13). W świetle powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w sentencji wyroku.