VI SA/Wa 2417/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-19

Skład orzekający: Jolanta Królikowska - Przewłoka, Elżbieta Olechniewicz, Dorota Wdowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczeniodawca, który nie złożył oferty w postępowaniu o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie rokowań, a postępowanie zostało unieważnione, jest uprawniony do złożenia odwołania od rozstrzygnięcia o unieważnieniu?
Ratio decidendi
Świadczeniodawcy, który nie złożył oferty w postępowaniu o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a postępowanie zostało następnie unieważnione, nie przysługuje prawo do złożenia odwołania od rozstrzygnięcia o unieważnieniu. Postępowanie w takiej sytuacji jest bezprzedmiotowe podmiotowo, co skutkuje brakiem możliwości merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Zaskarżona decyzja Prezesa NFZ, która uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ organ odwoławczy nie wykazał, aby rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli ofertę w postępowaniu o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie rokowań. Oferta została odrzucona z powodu złożenia po terminie, co skutkowało unieważnieniem postępowania. Dyrektor NFZ oddalił odwołanie skarżących od unieważnienia. Prezes NFZ uchylił decyzję Dyrektora NFZ i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, sugerując odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego z powodu niedopuszczalnego odwołania. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi B. O. i J. O. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w trybie rokowań 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchyla decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżących B. O. i J. O. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2013 r. uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Dyrektor [...] NFZ) z [...] czerwca 2013 r., którą oddalono B. O. i J.O. - wspólnikom spółki cywilnej C. w P. (dalej "Skarżący"), odwołanie od ogłoszenia o unieważnienie konkursu ofert na zawieranie przez narodowy fundusz zdrowia umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie rokowań w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna, w zakresie [...] na obszarze Miasta P. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Jako podstawę zaskarżonej decyzji wskazano art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm., dalej: "u.o.ś.") oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej "K.p.a."). Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektor [...] NFZ w [...] kwietnia 2013 r. ogłosił postępowanie prowadzone w trybie rokowań w sprawie zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w ww. rodzaju i zakresie na wskazanym powyżej obszarze, na okres obowiązywania umowy od [...] maja 2013 r. do [...] grudnia 2016 r. Ogłoszenie dotyczące rokowań zamieszczone zostało na tablicy ogłoszeń w siedzibie Oddziału NFZ oraz na jego stronie internetowej. Do udziału w postępowaniu zaproszono tylko Skarżących, którzy mogli złożyć swoją ofertę do [...] kwietnia 2013 r. W dniu [...] kwietnia 2013 r. komisja konkursowa poinformowała Skarżących o odrzuceniu ich oferty w całości z powodu złożenia jej po terminie. Skarżący złożyli protest w przedmiocie odrzucenia w całości swojej oferty. Komisja konkursowa [...] kwietnia 2013 r. oddaliła protest Skarżących uznając, iż złożyła swoją ofertę po terminie przewidzianym na jej złożenie. Ostatecznie Dyrektor [...] NFZ - działając na wniosek Komisji konkursowej, w dniu [...] maja 2013 r. unieważnił przedmiotowe postępowanie prowadzone w trybie rokowań uznając, iż nie wpłynęła żadna oferta. Skarżący złożyli odwołanie, zarzucając rażące naruszenie przepisu art. 134 u.o.ś., przez wyznaczenie terminu do złożenia oferty na dzień [...] kwietnia 2013 r. (otwarcie ofert [...] kwietnia 2013 r.), przy równoczesnym doręczeniu oferentowi zaproszenia do złożenia oferty w dniu [...] kwietnia 2013 r. Zarzucili zbyt krótki czas do rzetelnego przygotowania oferty i uniemożliwienie złożenie oferty w terminie, co naruszyło gwarancję zachowania uczciwej konkurencji. Dyrektor [...] NFZ decyzją z [...] czerwca 2013 r. oddalił ww. odwołanie Skarżących, nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. Skarżący nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem zaskarżyli je do Prezesa NFZ stwierdzając, że wyznaczono im termin uniemożliwiający złożenie oferty, w związku z czym nie byli w stanie przygotować oferty. Prezes NFZ uchylając ww. decyzję w całości i orzekając o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, uznał, że skoro Skarżący nie złożyli w terminie wskazanym w zaproszeniu do udziału w tym postępowaniu oferty i postępowanie zostało unieważnione, nie byli świadczeniodawcą biorącym udział w tym postępowaniu. Prezes NFZ odwołał się więc do art. 149 ust. 1 pkt 1 oraz do art. 150 ust 1 pkt 1 i pkt 3 u.o.ś. i stwierdził, że Skarżący złożyli swoją ofertę po terminie. Oferta ta podlegała odrzuceniu, a postępowanie unieważnieniu. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie, skoro postępowanie zostało unieważnione, to Skarżący nie byli uprawnieni do skutecznego złożenia odwołania w trybie art. 154 ust. 1 u.o.ś. bowiem nie byli stroną uprawnioną do złożenia odwołania, ponieważ nie złożyli oferty w terminie przewidzianym w zaproszeniu. Prezes NFZ odwołał się także do art. 61a § 1 K.p.a. stwierdzając, że złożenie przez Skarżących odwołania było de facto żądaniem przez nich wszczęcia postępowania administracyjnego, którego celem byłoby zbadanie sprawy i ewentualne wydanie decyzji administracyjnej. Organ odwoławczy uznał, że w sytuacji, kiedy odwołanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną (nie będącą uprawnioną do wniesienia odwołania), wówczas organ miał obowiązek wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. W ocenie Prezesa NFZ w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą więc przesłanki umożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego w związku ze złożeniem ww. odwołania od rozstrzygnięcia unieważnionego postępowania, gdyż Skarżący nie byli stroną uprawnioną do wniesienia tego typu odwołania. W konsekwencji Prezes NFZ uznał, że Dyrektor [...] NFZ naruszył art. 6 K.p.a. wydając decyzję z [...] czerwca 2013 r., w sytuacji, gdy powinien w formie postanowienia odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w związku ze złożeniem odwołania przez stronę nieuprawnioną. Skarżący na powyższą decyzję Prezesa NFZ wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosząc o jej uchylenie, zarzucili naruszenie: 1) art. 152 u.o.ś. przez jego błędną interpretację i przyjęcie, że świadczeniodawcą, o którym mowa w art. 152 u.o.ś., jest wyłącznie świadczeniodawca, który złoży nieodrzuconą ofertę, przez co Skarżącym nie przysługiwało uprawnienie do złożenia odwołania, podczas gdy ich interes prawny doznał uszczerbku w wyniku wyznaczenia przez organ zbyt krótkiego terminu do złożenia przez nich oferty, co doprowadziło do unieważnienia postępowania i nie podpisania kontraktu z uwagi na niemożność złożenia oferty; 2) art. 154 ust 7 u.o.ś. przez pozorne zapewnienie świadczeniodawcy udziału w postępowaniu w drodze rokowań, co naruszało interes świadczeniodawcy i było sprzeczne ze społeczno-gospodarczym celem tego przepisu nie powinno podlegać ochronie. Skarżący zarzucili Dyrektorowi [...] NFZ, że ten - wyznaczając zbyt krótki termin do złożenia oferty, uniemożliwił przygotowanie prawidłowo sporządzonej oferty. Ponadto unieważniając postępowanie konkursowe, uniemożliwił im zawarcie umowy, co uzasadnia zasadność powoływania się na przesłanki z art. 152 u.o.ś. Wskazali, że organ w sposób błędny zastosował w niniejszym przypadku wykładnię literalną przepisu art. 152 u.o.ś., pomijając wykładnię celowościową tego przepisu. Uznali, że skoro ustawodawca przewidział możliwość korzystania ze środków odwoławczych w przypadku powstania uszczerbku w interesie prawnym oferenta, to w sytuacji ewentualnej kolizji powyższej normy prawnej z przepisem przewidującym, iż w przypadku unieważnienia postępowania środki odwoławcze nie przysługują, należy każdorazowy przypadek dokładnie zweryfikować pod względem zbadania przyczyn unieważnienia postępowania. Na poparcie przywołano fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. w sprawie sygn. akt II GSK 474/10. Skarżący wskazali, że w niniejszej sprawie spór opiera się o kwestię, czy świadczeniodawca, który nie złożył oferty, a był zaproszony do rokowań na skutek uwzględnienia jego odwołania przez Prezesa NFZ jest świadczeniodawcą, o którym mowa w art. 152 u.o.ś. Podnieśli, że w niniejszej sprawie doszło do kuriozalnej sytuacji, w której wygrali spór z NFZ, albowiem Prezes NFZ uwzględnił ich wcześniejsze odwołanie, następnie zostali zaproszeni do rokowań, ale w taki sposób, aby maksymalnie utrudnić im złożenie oferty. Złożenie oferty zgodnej z przepisami wymaga czasu przy wysoko wyspecjalizowanych zakresach świadczeń i konieczności uzgodnienia z lekarzami możliwych terminów udzielania świadczeń natomiast 7 dni - chociaż zgodne z prawem, jest w tej konkretnej sytuacji niewystarczające. Zdaniem Skarżących pozorna zgodność czynności z prawem, przy jednoczesnej sprzeczności ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa i z zasadami współżycia społecznego nie może być uznana za wykonanie obowiązku z art. 154 ust. 7 u.o.ś. Skarżący podnieśli, że rozpatrując niniejszą sprawę, należy wziąć pod uwagę całokształt okoliczności sprawy i uwzględnić ciąg zdarzeń, który doprowadził do niniejszej skargi, a mianowicie: 1) złożenie przez Skarżących oferty w 2011 r. na świadczenia z zakresu AOS w zakresie gruźlicy i chorób płuc na ww. obszarze; 2) uwzględnienie odwołania Skarżących złożonego w toku konkursu z 2011 r. w 2013 r. przez Prezesa NFZ; 3) wykonanie decyzji Prezesa NFZ przez zaproszenie Skarżących do rokowań, w oparciu o art. 154 ust. 7 u.o.ś.; 4) zaproszenie do złożenia oferty, po kilkunastu miesiącach oczekiwania i konieczności odbudowania stanu zasobów ich przedsiębiorstwa w terminie 7 dni. Mając powyższe rozważania na uwadze Skarżący wnieśli o zobowiązanie Dyrektora [...] NFZ do przedłożenia całej dokumentacji niniejszej sprawy wraz z dokumentacją konkursową z 2011 r., dotyczącą ogłoszenia konkursu na udzielanie ww. świadczeń opieki zdrowotnej, z rozstrzygnięciem, z korespondencją z Prezesem NFZ, z decyzją o uwzględnieniu odwołania i z zaproszeniem do składania ofert w drodze rokowań. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 19 marca 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek dowodowy Skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd administracyjny, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w jej treści podstawą prawną - stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż w niej wskazano. W rozpoznawanej sprawie Dyrektor [...] NFZ - działając na wniosek Komisji konkursowej, w dniu [...] maja 2013 r. unieważnił przedmiotowe postępowanie prowadzone w trybie rokowań uznając, że nie wpłynęła żadna oferta. Następnie wskutek złożenia przez Skarżących odwołania od tego rozstrzygnięcia, Dyrektor [...] NFZ oddalił je. Z kolei Prezes NFZ, zaskarżoną decyzją, uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania, sugerując konieczność wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w związku ze złożeniem niedopuszczalnego odwołania od unieważnionego postępowania. W świetle przepisu art. 150 ust. 1 pkt 1 u.o.ś. Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu unieważnia postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, gdy nie wpłynęła żadna oferta. Natomiast w myśl art. 152 ust. 2 pkt 3 u.o.ś. środki odwoławcze nie przysługują na unieważnienie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Sąd podziela stanowisko Prezesa NFZ o wniesieniu odwołania przez osoby niebędące stroną uprawnioną do jego wniesienia. W ocenie organów NFZ, w rozpatrywanej sprawie Skarżący wnieśli odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania nr [...], które to postępowanie nie podlegało rozstrzygnięciu, gdyż zostało unieważnione przez Dyrektora [...] NFZ. z powodu odrzucenia jedynej oferty podmiotu biorącego udział w przedmiotowym postępowaniu. Tym samym Skarżący nie mogli wnieść odwołania od rozstrzygnięcia postępowania, w sytuacji gdy przedmiotowe postępowanie nie zakończyło się rozstrzygnięciem. Oznacza to, iż odwołanie od rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania, skierowane do Dyrektora [...] NFZ, zostało złożone w sytuacji wystąpienia niedopuszczalności drogi odwoławczej, gdyż świadczeniodawcy nie przysługuje odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego lub rokowań w sytuacji, kiedy postępowanie unieważniono. Pismo Dyrektora [...] NFZ z dnia [...] maja 2013 r., od którego Skarżący wnieśli odwołanie, ma charakter informacyjny i nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem odwołanie od niego nie przysługuje. Przystępując do rozpatrzenia sprawy należy przede wszystkim podkreślić, że sprawa ma przede wszystkim charakter procesowy, proceduralny, choć takiego charakteru nie mają w większości przepisy, do których odwołują się Skarżący. W związku tym zarzuty Skarżących, dotyczące bezzasadnego odrzucenia jej oferty oraz naruszenia w ten sposób interesu publicznego, nie podlegają rozpatrzeniu przez Sąd. Przyczyny odrzucenia oferty Skarżących nie mają bowiem znaczenia prawnego wobec unieważnienia całego postępowania. W myśl art. 149 ust. 1 u.o.ś. odrzuca się ofertę: 1) złożoną przez świadczeniodawcę po terminie; 2) zawierającą nieprawdziwe informacje; 3) jeżeli świadczeniodawca nie określił przedmiotu oferty lub nie podał proponowanej liczby lub ceny świadczeń opieki zdrowotnej; 4) jeżeli zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia; 5) jeżeli jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów; 6) jeżeli świadczeniodawca złożył ofertę alternatywną; 7) jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3; 8) złożoną przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażane jest pogląd, że "W art. 149 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (...) zawarty jest zamknięty katalog przypadków, w których odrzuca się ofertę (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 821/08, LEX nr 560209). Natomiast art. 150 ust. 1 u.o.ś. stanowi, że dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu unieważnia postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, gdy: 1) nie wpłynęła żadna oferta; 2) wpłynęła jedna oferta niepodlegająca odrzuceniu, z zastrzeżeniem ust. 2; 3) odrzucono wszystkie oferty; 4) kwota najkorzystniejszej oferty przewyższa kwotę, którą Fundusz przeznaczył na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej w danym postępowaniu; 5) nastąpiła istotna zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub zawarcie umowy nie leży w interesie ubezpieczonych, czego nie można było wcześniej przewidzieć. W rozpatrywanej sprawie dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu unieważnił postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z powodu określonego w art. 151 ust. 1 pkt 3 u.o.ś., tj. odrzucenia jedynej oferty. Zgodnie z art. 151 ust. 1 u.o.ś., jeżeli nie nastąpiło unieważnienie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, komisja ogłasza o rozstrzygnięciu postępowania. Jeżeli natomiast nastąpiło unieważnienie postępowania, to komisja wydaje w tej sprawie stosowne zawiadomienie. Sąd stwierdza, że pismo Dyrektora [...] NFZ z dnia [...] maja 2013 r. nie miało cech decyzji administracyjnej. Tym samym odwołujący nie mogli wnieść odwołania od rozstrzygnięcia postępowania, w sytuacji gdy przedmiotowe postępowanie nie zakończyło się rozstrzygnięciem. Podsumowując stwierdzić należało, iż odwołanie Skarżących od rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania, skierowane do Dyrektora [...] NFZ, zostało złożone w sytuacji wystąpienia niedopuszczalności drogi odwoławczej, gdyż nie przysługuje świadczeniodawcy odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego lub rokowań w sytuacji, kiedy postępowanie unieważniono. Przepis art. 152 ust. 2 u.o.ś. ma jednoznaczne brzmienie, w myśl którego środki odwoławcze nie przysługują na: 1) wybór trybu postępowania; 2) niedokonanie wyboru świadczeniodawcy; 3) unieważnienie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oznacza to, że wszystkie wymienione w ustawie środki odwoławcze, tj. 1) protest, 2) odwołanie do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu od rozstrzygnięcia postępowania, 3) odwołanie do Prezesa Funduszu oraz na rozstrzygnięcia w ww. sprawach po prostu nie przysługują, w żadnej sytuacji. Rozstrzygnięcia tego rodzaju są zatem z przyczyn przedmiotowych obciążone niedopuszczalnością odwołania. W ocenie Sądu etap procesowy, na którym znalazła się przedmiotowa sprawa w związku ze złożeniem przez Skarżących odwołania od rozstrzygnięcia, które to odwołanie w świetle cytowanych wyżej przepisów ustawy o świadczeniach jest niedopuszczalne, nie upoważniały organu do stosowania instytucji odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Przepis art. 138 § 2 K.p.a. wskazany jako podstawa prawna decyzji będącej przedmiotem skargi stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W przeciwieństwie do decyzji organu odwoławczego określonych w art. 138 § 1 tej ustawy, który nie ustanawia przesłanek ich wydania, organ może decyzję kasacyjną określoną artykułem 138 § 2 K.p.a. wydać tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki wymienione w zdaniu pierwszym przepisu. Oznacza to, że wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej i w związku z tym za niedopuszczalną należy uznać wykładnię rozszerzającą art. 138 § 2 K.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 1981 r., sygn. akt II SA 400/81, ONSA 1981, Nr 2, poz. 88). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja Prezesa NFZ wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a., bowiem organ odwoławczy nie wykazał, aby rozstrzygniecie sprawy wymagało przeprowadzenia uprzedniego postępowania wyjaśniającego w jakimkolwiek zakresie. W ocenie Sądu, zasadne było uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w całości, w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Jako przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania należało wskazać bezprzedmiotowość podmiotową postępowania. Sprawę administracyjną określają bowiem elementy podmiotowe i przedmiotowe. Brak któregokolwiek z nich uzasadnia pogląd o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Inaczej mówiąc, brak podstaw prawnych lub faktycznych (materialnych lub procesowych) do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania. Bezprzedmiotowość podmiotowa, która zdaniem Sądu ma miejsce w niniejszej sprawie, zachodzi w przypadku wniesienia podania przez podmiot, któremu nie służy przymiot strony i jest podstawą do umorzenia postępowania. W konsekwencji zalecenie zastosowania przez organy Funduszu niewłaściwego trybu postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy było niezasadne w świetle niedopuszczalności złożenia odwołania w przypadku unieważnienia postępowania w trybie rokowań. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezesa NFZ nie może się ostać w obrocie prawnym z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W tych warunkach Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło