VI SA/Wa 2443/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. z siedzibą w S. o wstrzymanie wykonania decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [....] października 2016 r. w sprawie ze skargi K. z siedzibą w S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Pismem z dnia [...] października 2016 r. K. z siedzibą w S. (nazywana dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia w L. zarządcy komisarycznego, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., nazywanej dalej: "p.p.s.a.") z uwagi na okoliczność, że wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem w sytuacji ustanowienia zarządcy komisarycznego zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1910, nazywana dalej: "ustawa o skok") przejmuje on na zasadach pełnej substytucji komisarycznej kompetencje wszystkich organów kasy (z wyjątkiem zmiany jej statutu), może więc dowolnie kształtować działalność kasy. Zarządca komisaryczny nie jest reprezentantem K., lecz podmiotem wykonującym kompetencje powierzone mu przez organ nadzoru. Nie jest w zasadzie ograniczony w podejmowaniu decyzji dotyczących przyszłości L. Przede wszystkim, co zostało podkreślone przez skarżącą, kolejnym etapem ingerencji organu nadzoru (po ustanowieniu zarządcy komisarycznego) staje się przejęcie K. przez bank, co wywołuje ze swej istoty nieodwracalne skutki (art. 74c ust. 9 ustawy o skok wyłącza możliwość jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, toczącym się na skutek skargi wniesionej od decyzji KNF), dlatego też skutki decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego mogą być nieodwracalne jeżeli nie nastąpi wstrzymanie wykonania decyzji przez Sąd. Decyzja o ustanowieniu zarządcy komisarycznego pozbawia członków możliwości sprawowania demokratycznej kontroli i kierownictwa nad działalnością spółdzielni, a przejęcie Kasy przez bank pozbawia członków wszelkich praw wynikających z członkostwa w spółdzielni. Skarżąca wskazała na zaniechanie przez zarządcę realizacji projektów zmierzających do zwiększenia rentowności działalności kasy opisanych szczegółowo w aktualizacji Programu postępowania naprawczego skarżącej z września 2016 r., co uniemożliwia trwałe ustabilizowanie działalności L. z siedzibą w Z., które powinno być celem Programu postępowania naprawczego, wyrządzając tej kasie nieodwracalny uszczerbek majątkowy. Skarżąca podkreśliła, że tylko wstrzymanie wykonania decyzji może odwrócić negatywne następstwa dla kasy i przywrócić sytuację, w której ponownie zaistnieje dla skarżącej szansa zrealizowania Programu postępowania naprawczego zakładającego samodzielną sanację L., jak również na dokonanie połączenia z inną kasą na podstawie przepisów Prawa spółdzielczego, przy wsparciu K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Zawarty w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia ostatecznego, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Strona skarżąca, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Pod pojęciem "wyrządzenia znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W rozpoznawanej sprawie żądaniem wstrzymania wykonania została objęta decyzja Komisji Nadzoru Finansowego ustanawiająca zarządcę komisarycznego, na którego KNF nałożył obowiązki informacyjne i prawno – organizacyjne w zakresie programu postępowania naprawczego L. lub wypracowania koncepcji restrukturyzacyjnej tej K. W literaturze przedmiotu podnosi się, że decyzja o ustanowieniu zarządcy komisarycznego nie ma wpływu na organizację i sposób działania kasy. Oznacza to, że kasa nadal prowadzi działalność na rzecz członków. Z kolei zasadniczym zadaniem zarządcy komisarycznego jest opracowanie, przy aktywnym udziale KNF, programu postępowania naprawczego, a następnie jego realizacja oraz bieżące informowanie KNF, Rady Nadzorczej Kasy lub Kasy Krajowej o kolejnych etapach jego wdrażania. Może on również realizować wszystkie zadania, którymi obciążyła go KNF (patrz Piotr Zakrzewski w: A. Herbert, S. Pawłowski, P. Zakrzewski Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe. Komentarz Warszawa 2014 r. Wydawnictwo Prawnicze C.H. Beck str. 418-419). Argumentacja wniosku K. z siedzibą w S. o wstrzymanie wykonania decyzji nakierowana była nie na faktyczne wykazanie wpływu jaki zaskarżona decyzja ma lub będzie miała na funkcjonowanie L., np. na jej obecną lub dalszą kondycję finansową – a co za tym idzie na wykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., lecz na wykazanie niewłaściwej, w ocenie skarżącej, postawy ustanowionego przez organ zarządcy komisarycznego, który w swoim postępowaniu i przy podejmowaniu decyzji dotyczących L. kieruje się nie interesem K. lecz wykonywaniem zaleceń organu nadzoru. Trudno też mówić, analizując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, by przejęcie kasy przez bank mogło stanowić uzasadnienie dla tego wniosku. Poczynione przez skarżącą założenie dotyczy hipotetycznych działań zarządcy komisarycznego niekorzystnych dla przyszłości L., zakończonych likwidacją tej K. Tymczasem zarządca komisaryczny, zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy o skok ustanawiany jest na czas nie dłuższy niż do końca realizacji programu postępowania naprawczego. Ponadto, przejęcie L. przez bank jest kolejnym etapem nadzoru nad S., wymagającym jednak wydania odrębnej decyzji, ta zaś jest wydawana w ściśle określonej sytuacji uregulowanej przepisem art. 74c ust. 1-4 ustawy o skok. W ocenie Sądu, tak przedstawione uzasadnienie złożonego wniosku o przyznanie ochrony tymczasowej jest niewystarczające dla oceny, czy w przypadku strony zachodzą przesłanki warunkujące jej udzielenie, określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt II GZ 124/17). Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że ochrona tymczasowa nie służy odwróceniu następstw wykonanych już decyzji, albowiem warunkiem wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest jej niewykonanie do czasu rozpatrzenia wniosku. Wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu nie ma zastosowania w sytuacji, gdy decyzja objęta skargą została wykonana, gdyż nie spowoduje odwrócenia już zaistniałych następstw wykonania decyzji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 156/12). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji