VI SA/Wa 2525/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. spec. Patrycja Kumicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi "E." Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej "E." Sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] września 2013 r. E. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: E., uprawniony) zgłosił do ochrony sporny wzór przemysłowy pt. "Butelka". W dniu 21 lipca 2014 r. A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: wnioskodawca, wnoszący sprzeciw) wniósł do Urzędu Patentowego RP (dalej: Urząd, UP, organ) sprzeciw wobec decyzji tego organu z [...] listopada 2013 r. o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Butelka", nr [...], udzielonego na rzecz uprawnionego. Jako materialnoprawną podstawę żądania unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru podał: art. 102, art. 103, art. 104 oraz art. 117 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410; dalej: "p.w.p."), a także art. 1 ust. 1 i art. 17 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wnoszący sprzeciw podnosił, że sporny wzór przemysłowy był przed datą jego zgłoszenia do ochrony w UP podany do powszechnej wiadomości w sposób umożliwiający jego odtworzenie. Uważał, że "butelki, niemal identyczne do wzoru uprawnionego, od wielu lat udostępniane są na rynku włoskim - przez rozmaitych producentów": mleczarnie Centrale Del Latte di Cesena, Centrale Del Latte di Vicensa oraz Centrale Latte di Torino, szczególnie dotyczy to butelki Latte di Cesena. Zaznaczył, że zewnętrzny kształt fragmentów butelki, które w obrocie pozostają zasłonięte, wyłączony jest z monopolu uprawnionego z rejestracji wzoru, co dotyczy środkowej części, na której występują karby obwodowe oraz dna butelki. Nadto ocena nowości i indywidualnego charakteru wzoru dotyczy tylko jego widocznych cech, a oceny dokonuje zorientowany użytkownik. Co do kwestii swobody twórczej, wnoszący sprzeciw uznał, że w przypadku projektowania butelek [...] na mleko, swoboda ta jest znaczna. Wnoszący sprzeciw zarzucił też, że doszło do naruszenia praw autorskich, gdyż kształt butelki Latte di Cesena stanowił utwór, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Uprawniony z prawa ochronnego na sporny wzór przemysłowy uznał powyższy sprzeciw za bezzasadny. Sprzeciw został złożony w ustawowym terminie oraz został uznany za bezzasadny przez uprawnionego i dlatego sprawę przekazano do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W toku postępowania spornego obie strony przedstawiły swoje argumenty i przedłożyły do akt sprawy materiały dowodowe. Na rozprawie przed UP w dniu [...] marca 2015 r. wnioskodawca wyjaśnił między innymi, że zarzut z art. 117 ust. 2 p.w.p. jest zarzutem dopełniającym i nie posiada żadnych dowodów na jego uzasadnienie. Urząd Patentowy RP, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 w zw. z art. 102 i art. 104 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p., unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Butelka" nr [...] oraz przyznał wnioskodawcy od uprawnionego zwrot poniesionych kosztów postępowania spornego na mocy art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. Urząd stwierdził, że zaistniały przesłanki do unieważnienia spornego prawa z rejestracji na podstawie art. 102 oraz art. 104 p.w.p. z uwagi na brak indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego. Urząd przedstawił, że zgodnie z opisem zawartym w aktach rejestrowych, istotą spornego wzoru przemysłowego jest nowa postać butelki, przejawiająca się w kształcie i układzie linii nadających jej oryginalny wygląd. Butelka posiada lekko wklęsłą podstawę o kształcie zbliżonym do kwadratu z wyoblonymi narożami i obwodowymi oraz koncentrycznymi pogrubieniami wzmacniającymi, a każda ze ścianek bocznych posiada karby wzmacniające - owalne w dolnej części i trapezoidalne w górnej części oraz usytuowane pomiędzy nimi, łączące się ze sobą, poziome karby obwodowe. Prostopadłościenna dolna część butelki przechodzi łagodnie w krótką szyjkę o kształcie walca. Konstrukcja butelki zapewnia znaczną sztywność, pewny chwyt dłonią, stabilność w pozycji stojącej i transporcie. Przedmiot wzoru pokazano na załączonym materiale ilustracyjnym, na którym fig. 1 przedstawia butelkę w widoku z boku, fig. 2 - butelkę w widoku ogólnym, a fig. 3 - denko butelki. Urząd stwierdził, że za przeciwstawienie, świadczące o braku indywidualnego charakteru przez sporny wzór przemysłowy, uznać trzeba wzór o nazwie Latte di Cesena (przedstawiony w filmie udostępnionym na portalu YouTube). Przeciwstawiony wzór stanowił przezroczystą butelkę o podstawie kwadratu. Posiadał etykietę na środku butelki oraz wyraźne wklęsłości w górnej części w kształcie zbliżone do trójkąta. Dodatkowo, UP uwzględnił butelkę, której zdjęcie zostało opublikowane w internecie o nazwie IFAP (jest to równocześnie producent butelek na mleko o tej nazwie, przedstawiony na stronie ifap - film). Organ podkreślił, że istotna była data zgłoszenia do ochrony spornego wzoru przemysłowego, tj. [...] września 2013 r., a przeciwstawione wzory przemysłowe pochodziły sprzed tej daty. Urząd stwierdził, że porównywane wzory stanowią butelki, przy czym w przypadku spornego wzoru butelkę według fig. 1 (profil), fig. 2 (półprofil) oraz fig. 3 (dno). Są to zatem, wytwory należące do tego samego asortymentu towarów - ich przeznaczenie polega na możliwości przechowywania napojów. Zdaniem UP tego rodzaju opakowania występują masowo, są używane w codziennym życiu. Dlatego uznał, że zorientowanym użytkownikiem wskazanych powyżej produktów są zarówno dystrybutorzy tych towarów, jak też ich nabywcy korzystający w sposób stały z tego rodzaju przedmiotów, napojów opakowanych w butelki. Organ, opierając się na materiałach dowodowych przyjął, że przeciwstawiony wzór przemysłowy został upubliczniony przed datą zgłoszenia do ochrony spornego wzoru przemysłowego. Świadczyć o tym miały zwłaszcza filmy umieszczone na portalu YouTube oraz uzupełniająco argumentacja przedstawiona przez W. G. w oświadczeniu z 22 kwietnia 2015 r. Organ nie podzielił wątpliwości uprawnionego co do wiarygodności oświadczenia W. G. (nie jest osobą bezstronną jako pracownik A.), uznając je za subiektywne. Oświadczenie W. G. znajdowało potwierdzenie w materiałach dowodowych zgromadzonych w sprawie i nie było jedyną podstawą wydania decyzji. Porównując przeciwstawione wzory przemysłowe, organ twierdził, że miał na uwadze, zarówno ogólne wrażenie, jak też poszczególne elementy wytworów (składające się ostatecznie na całościowy odbiór owych wzorów). Organ zaznaczył, że w ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, inaczej niż przy badaniu jego nowości, gdzie najistotniejsze są różnice, kluczowe jest ustalenie podobieństw pomiędzy porównywanymi wytworami. Oceniając określone przez uprawnionego istotne cechy spornego wzoru uznał, że cechy te jednocześnie występują w przeciwstawionych wzorach przemysłowych. Wygląd wzoru spornego jest niemal identyczny, jak wygląd wzorów przeciwstawionych, a jedyna różnica dotyczy innego karbowania w dolnej części butelki. Zdaniem UP, w spornym wzorze jest to karbowanie w kształcie wydłużonego prostokąta o zaoblonych kątach, a w przeciwstawionych wzorach przemysłowe karbowanie wchodzi w dno butelki - stąd widoczne są tylko trzy boki karbowania. Dodatkowo, w spornym wzorze widać elementy karbowania w dolnej części - są to linie wychodzące w górę, lekko nachylone. Inaczej wygląda też karbowanie poziome występujące w środkowej części - w przypadku spornego wzoru przemysłowego są to cztery wklęsłe linie, podczas gdy wzór przeciwstawiony IFAP oraz Latte di Cesena posiada trzy takie wklęsłe linie. Organ uznał, że różnice w karbowaniu są małym detalem butelki nie wpływającym na odbiór przez zorientowanego użytkownika. Urząd stwierdził, że z uwagi na treść art. 104 p.w.p., konieczne jest wyjaśnienie pojęć "ogólne wrażenie" i "zorientowany użytkownik", a także ustalenie "zakresu swobody twórczej" w branży. Ocena, czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter, musi być dokonana przez pryzmat zorientowanego użytkownika przy uwzględnieniu zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu tego konkretnego wzoru. Oznacza to, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru, który z kolei jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. Organ stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku za zorientowanego użytkownika należy uznać przede wszystkim końcowych odbiorców - hurtowników i przedsiębiorców zajmujących się sprzedażą mleka w butelkach, a także istotną cześć konsumentów, szczególnie tych, którzy w sposób stały korzystają z tego rodzaju wytworów, tj. butelek z mlekiem. Istotne jest, jak dodał organ, że ocena z punktu widzenia zorientowanego użytkownika powinna być dokonywana przy założeniu, że dokonuje on bezpośredniego zestawienia porównywanych wzorów przemysłowych. Analizując zagadnienie zakresu swobody twórczej, UP zauważył, że jest on zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. W przypadku wzorów, które muszą uwzględniać przede wszystkim wymogi funkcjonalne przedmiotu, zakres swobody twórczej jest mniejszy, niż w przypadku wzorów, w których przeważają założenia estetyczne. Tam, gdzie zakres swobody twórczej jest większy, różnice między wzorami powinny być łatwiej zauważalne, niż w przypadku wąskiego zakresu tej swobody. Zorientowany użytkownik musi mieć wiadomości w tym przedmiocie, wystarczające do oceny zakresu swobody twórczej, i umieć zauważyć nawet stosunkowo małe różnice, istotne w przypadku wzorów o niewielkiej swobodzie. Dokonując analizy swobody twórczej przy projektowaniu nowych i oryginalnych rozwiązań dotyczących butelek, w szczególności butelek na mleko, UP przyjął, że jest ona dość duża, ograniczona jedynie kształtem i rozmiarem tych przedmiotów. Na rynku występują zasadniczo butelki składające się z podstawy, części środkowej i części górnej zaopatrzonej w otwór. Występują więc znaczące możliwości projektowe, np. różne mogą być uchwyty pozwalające na trzymanie, ornamentacja, kształt, czy w końcu wykończenie (m.in. zaokrąglenie boków lub wyżłobienia albo inne elementy ozdobne). Zatem, według UP, swoboda twórcza w rozpatrywanym przypadku jest dość duża. Wobec występującej różnorodności ornamentacji, kształtu, sposobu mocowania i zdobienia butelek, Urząd uznał, że sporny wzór przemysłowy nie różni się od wzoru przeciwstawionego w takim stopniu, że zorientowany użytkownik rozróżni porównywane wzory. Decydujące znaczenie będą miały podobieństwa dotyczące proporcji poszczególnych elementów, kształtu, a także zdobienia i ornamentacji. Natomiast występowanie innej liczby karbowań poziomych oraz karbowania dolnego nie będą miały takiego znaczenia dla zorientowanego użytkownika, który skoncentruje się na ogólnym wyglądzie wytworu. Drobne różnice dotyczące karbowań niektórych elementów są nieistotne, nie różnicują one porównywanych wzorów przemysłowych w takim stopniu, aby wywierały one odmienne ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku. W tej sytuacji, zdaniem UP ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór przemysłowy przeciwstawiony. Według organu zorientowani użytkownicy nie odróżnią porównywanych butelek z uwagi na niewielkie różnice i liczne podobieństwa. Oznaczało to, że sporny wzór przemysłowy pozbawiony był indywidualnego charakteru w dacie jego zgłoszenia do UP. Organ nie podzielił zarzutów uprawnionego, w szczególności tych, dotyczących przydatności nagrań z portalu YouTube. Wyrokiem z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 413/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) uchylił decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej – E. sp. z o.o. z siedzibą w [...] zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji, rozpoznając skargę E., stwierdził, że Urząd Patentowy swoim rozstrzygnięciem dopuścił się istotnego naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. Organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, dokonał błędnych ustaleń faktycznych i dowolnej oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, szczególnie w zakresie, że przeciwstawione wzory przemysłowe pochodziły sprzed daty zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego, tj. sprzed 12 września 2013 r. Organ nadto w decyzji niewłaściwie ustalił również zakres swobody twórczej przy opracowywaniu butelek będących przedmiotem analizowanego wzoru, a także niezasadnie przyjął model zorientowanego użytkownika. Uchybienia te doprowadziły UP do naruszenia przepisów art. 104 w zw. z art. 102 ust. 1 p.w.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia przez organ, że sporny wzór przemysłowy nie wykazywał w dacie zgłoszenia indywidualnego charakteru, w rozumieniu tych przepisów. Sąd doszedł do wniosku, że Urząd, unieważniając prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego z uwagi na brak indywidulanego charakteru tego wzoru, wadliwie uznał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynikało, że przeciwstawione przez wnioskodawcę wzory przemysłowe przedstawione na wydrukach i filmach z Internetu pochodzą sprzed daty zgłoszenia spornego wzoru do ochrony. Nie zgodził się z UP, aby przeciwstawiony wzór został publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo spornego wzoru przemysłowego. Formy publicznego udostępnienia niweczące nowość wzoru przemysłowego wyliczone zostały w art. 103 ust. 1 p.w.p., przy czym wyliczenie to nie jest enumeratywne. Sąd przyjął, że ujawnienie wzoru przemysłowego może być związane z jego stosowaniem w obrocie, a więc sprzedażą i reklamą produktów inkorporujących wzór. Wprowadzenie do obrotu produktów inkorporujących wzór można udowodnić za pomocą faktur lub oświadczeń organów zarządzających. Podniósł, że przyjmuje się w orzecznictwie i literaturze, że przedstawienie wzoru przemysłowego w formie zdjęcia prezentowanego w gazetach, czasopismach, książkach, katalogach, broszurach, ulotkach, ogłoszeniach, materiałach marketingowych wydawanych w tradycyjnej formie drukowanej, jak i w formie elektronicznej stanowi jego publiczne udostępnienie, przy czym ujawnienie w ten sposób musi mieć potwierdzoną datę. Natomiast ujawnienie wzoru przemysłowego w internecie rodzi trudności w ocenie, czy spełnia ono przesłanki określone w art. 103 ust. 2 p.w.p. (decydujące może być przeznaczenie strony internetowej), a także generuje problemy dowodowe z wykazaniem precyzyjnej daty publicznego udostępnienia. Sąd I instancji podkreślił, że w doktrynie oraz orzecznictwie podnosi się, że zasadniczo wszelkie materiały, potwierdzające w wiarygodny sposób przedstawienie wzoru (wygląd) oraz datę ujawnienia, mogą być wykorzystane w postępowaniu o unieważnienie wzoru, jako dowód wcześniejszego ujawnienia, za wyjątkiem m.in. wydruków ze stron internetowych, chyba że towarzyszą im inne dowody, np. faktury VAT i katalogi. Sąd podzielił zarzut uprawnionego, że organ nie ustalił najważniejszej okoliczności sprawy, tj. kiedy dokładnie włoski producent butelek wprowadził butelki do obrotu oraz czy daty widniejące na wydrukach stron internetowych, jak i w filmach z portalu YouTube faktycznie pochodzą sprzed dnia zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego do Urzędu. Stanowiło to uchybienie o tyle istotne, o ile zważy się, że uprawniony zarzucał w toku postępowania spornego brak daty pewnej we wszystkich wydrukach i filmach, które miały przedstawiać przeciwstawione wzory przemysłowe. Dlatego UP dokonał ustaleń z naruszeniem art. 80 k.p.a., gdyż jego ocena nie znalazła potwierdzenia ani w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, ani też w okolicznościach stanu faktycznego sprawy. Uchybienia formalne poczynione w toku postępowania przez organ, według WSA uniemożliwiły prawidłową ocenę zaistnienia istotnej przesłanki publicznego udostępnienia przeciwstawionych wzorów przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Sąd podkreślił, że dla oceny rozstrzygnięcia organu administracji, WSA musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek oceny), które należy sprawdzić, analizując, czy dany wzór przemysłowy, zgłoszony do ochrony, posiada owe cechy (nowość i indywidualny charakter) jako zasadnicze przesłanki zdolności rejestrowej wzoru przemysłowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zaś nie spełniało wymogów stawianych przez art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie zawierało wyjaśnienia wszystkich ważnych okoliczności, które należało uwzględnić przy wydawaniu decyzji w niniejszej sprawie. Sąd zarzucił, że Urząd w sposób niewłaściwy ustalił zakres swobody twórczej przy opracowywaniu butelek będących przedmiotem analizowanego wzoru, a także w sposób nieuzasadniony przyjął model zorientowanego użytkownika, co doprowadziło do naruszenia art. 104 w zw. z art. 102 ust. 1 p.w.p. - wskutek ich niewłaściwego zastosowania poprzez przyjęcie przez Urząd, że sporny wzór przemysłowy nie wykazywał w dacie zgłoszenia indywidualnego charakteru, w rozumieniu tych przepisów. W ocenie WSA, ocena indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego ma być dokonywana z uwzględnieniem kryteriów zobiektywizowanych przez pryzmat konstrukcji normatywnej zorientowanego użytkownika. Sąd w pełni podzielił zarzut uprawnionego, iż organ w sposób niedostatecznie jasny uzasadnił swoje stanowisko, w którym uznał za zorientowanego użytkownika zarówno odbiorców końcowych - hurtowników i przedsiębiorców zajmujących się sprzedażą mleka w butelkach, jak i istotną część konsumentów, szczególnie tych, którzy w sposób stały korzystają z tego rodzaju wytworów. Za zasadny uznał zarzut skargi co do stanowiska organu, jakoby zorientowanym użytkownikiem był zarówno podmiot profesjonalny - hurtownik i przedsiębiorca zajmujący się sprzedażą mleka, jak i istotna część konsumentów, szczególnie tych, którzy w sposób stały korzystają z tego rodzaju wytworów, tj. butelek z mlekiem. Uważał, ze teza ta nie została w żaden sposób poprzedzona przez UP solidną analizą. Zabrakło w uzasadnieniu decyzji także odniesienia się do faktu, że uprawniony jest producentem opakowań i zgłoszenie wzoru przemysłowego dotyczyło wyłącznie butelki, nie zaś konkretnej butelki do mleka. Zdaniem Sądu, organ nie dokonał również prawidłowej analizy stopnia (zakresu) swobody twórczej przy opracowywaniu wzorów butelek. Nie zgodził się z Urzędem, że w obrębie wzorów przemysłowych butelek na mleko występują znaczące możliwości projektowe. Kierując się powyższymi argumentami, WSA, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego. A., nie zgadzając się z orzeczeniem, zaskarżyła w całości ww. wyrok WSA na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") i zarzuciła mu: I. zgodnie z art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na: 1. błędnej wykładni art. 102 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 103 ust. 1 i 2 p.w.p. oraz art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. - polegającej na przyjęciu, że: a) zniweczenie nowości lub indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego może nastąpić jedynie poprzez wprowadzenie wytworu sporządzonego według wzoru do obrotu; względnie: że wykazanie iż wzór pozbawiony jest nowości lub indywidualnego charakteru może nastąpić wyłącznie poprzez udowodnienie, iż przed datą, według której określa się pierwszeństwo wzoru, doszło do wprowadzenia wytworu sporządzonego według wzoru do obrotu. b) dowodem publicznego udostępnienia wzoru nie są m.in. wydruki ze stron internetowych, o ile nie towarzyszą im inne dowody; c) tożsamość zorientowanego użytkownika wzoru należy określać przy uwzględnieniu przedmiotu działalności uprawnionego do prawa z rejestracji wzoru; II. zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na: 1. naruszeniu art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647; dalej: "p.u.s.a.") w zw. art. 151 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23; dalej: "k.p.a.") oraz w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., a także art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p. polegające na nienależytym wykonaniu obowiązku kontroli i uwzględnieniu skargi z uwagi na to, że: a) organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a także dokonał błędnych ustaleń faktycznych i dowolnej oceny materiału dowodowego w zakresie: i) ustalenia, że wzory przeciwstawione były publicznie udostępnione przed datą zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego w UP (12 września 2013 r.) - w tym także że "wzory przemysłowe przedstawione na wydrukach i filmach z Internetu pochodzą sprzed daty zgłoszenia spornego wzoru do ochrony"; ii) ustalenia, że zorientowanym użytkownikiem spornego wzoru jest zarówno hurtownik i przedsiębiorca zajmujący się sprzedażą mleka w butelkach, jak i istotna część konsumentów; iii) ustalenia iż swoboda twórcza projektanta butelek jest znaczna, - w sytuacji, gdy w ocenie skarżącego kasacyjnie organ dokonał ww. ustaleń faktycznych w sposób prawidłowy, na podstawie właściwej oceny dowodów; b) organ nie ustalił daty publicznego udostępnienia stron internetowych oraz filmów z portalu YouTube, na których oparł się, ustalając datę publicznego udostępnienia wzoru przeciwstawionego - w sytuacji, gdy ustalenie takie miało miejsce; c) organ w sposób wadliwy uzasadnił skarżoną decyzję - w sytuacji gdy w ocenie skarżącej Urząd w uzasadnieniu skarżonej decyzji zawarł wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza: określił które okoliczności uznał za udowodnione wskazał dowody na jakich się oparł i podstawy prawne decyzji; d) organ nie odnotował w uzasadnieniu skarżonej decyzji, iż E. jest producentem opakowań - w sytuacji gdy przedmiotowa okoliczność (nawet gdyby została wykazana) nie miała żadnego znaczenia dla sprawy; 2) naruszeniu art. 1 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającym na nienależytym wykonaniu obowiązku kontroli i wadliwym uzasadnieniu skarżonego wyroku poprzez: a) przedstawienie w uzasadnieniu skarżonego wyroku sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, z pominięciem stanowiska zajętego przez stronę skarżącą - w tym w zakresie, iż: i) znaczenie z punktu widzenia postępowania toczącego się przez UP miało ustalenie daty publicznego udostępnienia wzorów przeciwstawionych, a nie daty wprowadzenia butelek według wzoru do obrotu przez włoskiego producenta (zob. pkt. I 3 d odpowiedzi na skargę); ii) Urząd Patentowy przy dokonywaniu ustalenia, iż publiczne udostępnienie wzorów przeciwstawionych nastąpiło przed datą zgłoszenia wzoru spornego - oparł się między innymi na wydruku witryny internetowej IFAP (www.ifap.it/bottiqlie.html) sporządzonym w obecności notariusza, w wersji na dzień wydruku oraz na dzień 22 czerwca 2013 r. (za pośrednictwem serwisu Wayback Machinę; zob. pkt. I 4 b odpowiedzi na skargę); iii) znaczący zakres swobody twórczej projektanta znajduje odzwierciedlenie w materiale zebranym w aktach sprawy (zob. pkt. III 11 odpowiedzi na skargę); b) ujęcie w uzasadnieniu wskazania dla UP co do dalszego postępowania, zawartego w zdaniu iż "organ nie ustalił najważniejszej okoliczności sprawy, tj. kiedy dokładnie włoski producent butelek wprowadził butelki do obrotu (...)"- w sytuacji, gdy okoliczność ta ma jedynie pośrednie znaczenie, a decydującą z punktu widzenia nowości wzoru spornego jest data publicznego udostępnienia wzoru przeciwstawionego (co może nastąpić w inny sposób niż wprowadzenie butelki według wzoru do obrotu). co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało wydanie przez WSA wyroku uwzględniającego skargę E., w sytuacji gdy powinien zostać wydany wyrok oddalający skargę. W oparciu o przedstawione zarzuty A. wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie (w przypadku przyjęcia przez NSA, że nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego) lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz (niezależnie od przyjętego rozwiązania) zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi kasacyjnej dokumentów, tj. fragmentu wytycznych EUIPO dot. badania zarejestrowanych wzorów wspólnotowych z dnia 1 lutego 2017 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym - na okoliczność praktyki EUIPO w zakresie weryfikacji wiarygodności dowodów ujawnienia informacji w internecie. W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie przedstawił argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, E. wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej, oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodów, przeprowadzenie rozprawy oraz zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz uprawnionego kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z dnia 12 września 2019 r., II GSK 2370/17, uchylił ww. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA za uzasadnione uznał zarzuty naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 102 ust. 1, art. 103 ust. 1 i art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p., sformułowane w pkt II.1. lit.) i b) petium skargi kasacyjnej. W tym zakresie NSA wskazał, że istota sporu sprowadzała się do oceny czy dowody pochodzące ze stron internetowych, np. wydruki, w tym wydruki poświadczone notarialnie, wydruki z tłumaczeniem przysięgłym, filmy mogły stanowić zasadniczy dowód dla określenia daty publicznego ujawnienia wzoru oraz czy Urząd prawidłowo ustalił, a następnie uzasadnił zakres swobody twórczej przy opracowywaniu spornego wzoru oraz katalog osób stanowiących zorientowanego użytkownika spornego i przeciwstawionych wzorów. NSA wskazał, że w myśl art. 256 ust. 1 p.w.p do postępowania spornego przed Urzędem w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Mając na uwadze, że postępowanie sporne ma charakter kontradyktoryjny z mocy art. 255 ust. 1 pkt 1, art. 255 ust. 4 (Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę.) p.w.p., to na stronach tego postępowania, a przede wszystkim na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których każda wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Natomiast rolą organu, tj. UP jest ustalenie stanu faktycznego na podstawie dowodów przedstawionych przez strony, w szczególności zaś dowodów przedłożonych przez wnioskodawcę (por. wyroki NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 2077/11, z 20 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3395/15, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Urząd w postępowaniu spornym powinien przede wszystkim wyczerpująco rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy przedstawiony przez strony, a zwłaszcza przez wnioskodawcę, który już we wniosku o unieważnienie prawa, jak wynika expressis verbis z art. 2551 ust. 3 pkt 5 p.w.p, wskazuje środki dowodowe i zobowiązany jest do wykazania zasadności zgłoszonych podstaw unieważnienia (por. wyrok NSA z 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12). Dlatego strona podnosząca argumenty co do danej okoliczności powinna była przedstawić dowody na ich potwierdzenie. Zgłaszający sprzeciw, datę upublicznienia wzorów próbował przede wszystkim wykazać poprzez materiały pochodzące z internetu. Organ, po ich analizie, uznał te środki dowodowe za wystarczające, a WSA je zakwestionował, bez przeprowadzenia ich analizy. Stanowisko WSA, który dysponując różnorodnością materiałów z internetu: wydruki, wydruki poświadczone notarialnie, wydruki z tłumaczeniem przysięgłym, filmy, bez jakiejkolwiek oceny ich przydatności, uznał je za nieprzydatne, z uwagi na brak innych wiarygodnych dokumentów, np. faktur VAT, katalogów, było nieprawidłowe. NSA wskazał, że Sąd I instancji z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. pominął zasadę wynikającą z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., że organ ma rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić na podstawie całego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Oceny dowodów podniesionych przez wnoszącego o unieważnienie prawa do wzoru należy dokonywać przy uwzględnieniu ich wzajemnych relacji. O ile bowiem niektóre z tych dowodów mogą być same w sobie niewystarczające, aby wykazać ujawnienie wcześniejszego wzoru, o tyle gdy są rozpatrywane w powiązaniu lub łącznie z innymi dokumentami lub informacjami mogą przyczynić się do wykazania ujawnienia. By dokonać oceny mocy dowodowej należy zweryfikować prawdopodobieństwo i prawdziwość zawartych w dokumencie informacji, np. jego pochodzenie, okoliczności jego sporządzenia oraz jego adresata, a następnie ocenić, czy wydaje się sensowny i wiarygodny (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 27 lutego 2018 r. w sprawie T-166/15, opubl. curia.europa.eu). Ponadto uprawniony nie zakwestionował prawdziwości tłumaczenia fragmentu wytycznych EUIPO dotyczących oceny ujawnień informacji pochodzących z internetu, przedstawionego przez skarżącego kasacyjnie wraz ze skargą kasacyjną (k. -111-112 akt sądowych), przy tym opubl.: euipo.europa.eu. Sam EUIPO określił je jako wytyczne, które mają pomóc zarówno użytkownikom, jak i jego pracownikom odpowiadającym za poszczególne procedury. Zostały opracowane tak, by odzwierciedlać praktyki stosowane przez EUIPO w najczęściej spotykanych sytuacjach. Zawierają ogólne instrukcje, które należy odpowiednio dopasować do specyfiki danej sprawy. Sam EUIPO określił wytyczne, że nie są to teksty prawodawcze, ale z drugiej strony mają charakter pomocniczy dla użytkowników wzorów i pracowników EUIPO w trakcie rozpatrywania spraw. Przedstawiają także na bieżąco praktykę EUIPO dotyczącą rozpatrywania spraw. Pominięcie przez Sąd I instancji dowodów pochodzących z internetu, mających wykazać publiczne udostępnienie przeciwstawionych wzorów przed datą zgłoszenia do UP spornego wzoru, mogło - zdaniem NSA - stanowić istotne naruszenie przepisów postępowania. Organ, opierając się właśnie na tych dowodach ustalił datę publicznego udostępnienia wzorów przeciwstawionych. Zatem ocena tychże dowodów rzutowała na ustalenie ewentualnego zaistnienia przesłanki publicznego udostępnienia wzoru przeciwstawionego, zwłaszcza że WSA zgodził się z argumentacją Urzędu, że oświadczenie W. G. stanowiło jedynie uzupełnienie pozostałych materiałów dowodowych. Przy tym należy zauważyć, że ocenie organu oraz Sądu umknęło oświadczenie uprawnionego co daty wydruku materiału z internetu (k-192 akt adm.). Przechodząc do oceny WSA w odniesieniu do zawartości uzasadnienia decyzji UP co do zorientowanego użytkownika spornego wzoru, Sąd kasacyjny nie dopatrzył się zgłaszanych przez Sąd I instancji błędów. NSA wskazał, że organ prawidłowo wywiódł i uzasadnił, że zorientowanym użytkownikiem są osoby, które mają większy stopień orientacji i wiedzy w dziedzinie butelek typu PET, posiadają ogólną wiedzę o tych butelkach, natomiast osoby te nie mają wiedzy specjalistycznej i nie orientują się w szczegółach dotyczących ich konstrukcji czy związanych z nią kwestii technicznych. Takie stanowisko organu odpowiada poglądom doktryny i orzecznictwa sądów europejskich na temat modelu normatywnego zorientowanego użytkownika. Pojęcie "użytkownik" odnosić należy do osób, które używają produktu, w którym zawiera się wzór. Natomiast określenie "poinformowany" sugeruje ponadto, że nie będąc twórcą czy ekspertem technicznym, użytkownik zna różne wzory istniejące w danej branży, posiada pewien zakres wiedzy na temat elementów, jakie te wzory zwykle posiadają, i w związku z zainteresowaniem danymi produktami wykazuje stosunkowo wysoki poziom uwagi przy ich używaniu (zob. wyroki Sądu: z 22.6.2010 r. w sprawie Shenzen Taiden Industrial Co. Ltd. przeciwko OHIM, T-153/08, pkt 46; Legalis nr 227410; z 9.9.2011 r. w sprawie Kwang Yang Motor Co., Ltd. przeciwko OHIM, T-10/08, pkt 20 i 22, Legalis nr 453173; zob. także J. Sieńczyło-Chlabicz, Ustanie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej. Tom 14B, red. R. Skubisz, wyd. 2, Warszawa 2017, s. 353). Pojęcie "zorientowany użytkownik" odnosi się do użytkownika wzoru, który ma określony zasób wiedzy na temat wzorów i jest zdolny do oceny rodzaju, natury określonego wzoru, natomiast nie jest to znawca w danej dziedzinie, czy ekspert, który posiada szczegółowe kompetencje techniczne i ma orientację w szczegółach technicznych (por. wyrok SN z 18 lutego 2016 r., II CSK 282/15, OSNC 2017/1/10, wyrok NSA z 8 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1534/17). Dlatego nie można było zaakceptować stanowiska WSA o niepełnym wyjaśnieniu i uzasadnieniu przez Urząd przesłanki zorientowanego użytkownika spornego wzoru. Prawidłowy również - zdaniem NSA - okazał się zarzut błędnej kontroli przez WSA argumentów Urzędu wykazujących, że swoboda twórcza projektanta butelek jest znaczna. W ocenie Sądu kasacyjnego, organ nie tylko prawidłowo określił zakres przesłanki swobody twórczej w przypadku wzorów typu butelka, ale zawarł swoje argumenty w uzasadnieniu decyzji. Przeprowadzona analiza jest kompletna i jednoznacznie przedstawiona (str. 12-13 decyzji). Słusznie organ przyjął, że swoboda twórcza w przypadku butelek jest dość duża, gdyż jest ograniczona jedynie kształtem i rozmiarem butelek oraz przez cechy funkcjonalne przedmiotu i jego wcześniejsze wzornictwo. Oparł się także na obszernym materiale dowodowym przedstawionym przez wnoszącego sprzeciw, wykazującym szeroki zakres swobody twórczej. Mając na uwadze powyższe, NSA zobowiązała Sąd I instancji, do ponownej kontroli decyzji Urzędu unieważniającej prawo z rejestracji spornego wzoru pt. Butelka nr [...], czy została wydana w zgodzie z obowiązującymi przepisami postępowania i wskazanymi przez A. w sprzeciwie jego podstawami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Istotną okolicznością mającą wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy ma fakt, że była już ona przedmiotem rozpoznania przez NSA. Zastosowanie zatem znajdzie art. 190 p.p.s.a., który stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Mając na uwadze ów stan związania Sądu ponownie orzekającego w tej sprawie oceną prawną wynikającą z przedstawionego wyżej wyroku NSA z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt II GSK 2370/17, zaskarżoną decyzję UP RP należało uchylić. I tak, uwzględniając w pełnym zakresie wykładnię prawa dokonaną przez NSA, za punkt wyjścia w tej sprawie należało przyjąć definicję wzoru przemysłowego, uregulowaną w art. 102 ust. 1 p.w.p., i rozumianego jako nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Zatem nowość, zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p. stanowiła, obok indywidualnego charakteru, przesłankę ochrony prawem z rejestracji wzoru przemysłowego. Według treści art. 103 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy spełnia kryterium nowości, jeżeli wcześniej (przed datą pierwszeństwa) identyczny wzór nie został publicznie udostępniony w rozumieniu art. 103 ust. 2 p.w.p. przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, przy czym w art. 103 ust. 3 p.w.p. opisano przypadki ujawnień nieszkodzących nowości wzoru przemysłowego. Weryfikacja nowości wzoru przeprowadzana jest przez zestawienie z wzorem przemysłowym wcześniej udostępnionym publicznie i ustalenie różnicy między zestawianymi wzorami (stwierdzenie, że nie są identyczne). Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. Na gruncie ww. przepisów pierwszorzędne znaczenie ma zatem kwestia ustalenia, czy wzór przeciwstawiony został wcześniej (przed datą pierwszeństwa) publicznie udostępniony w rozumieniu art. 103 ust. 2 p.w.p. Organ w spornym zakresie uznał, że istotna w sprawie była data zgłoszenia do ochrony spornego wzoru przemysłowego, tj. dzień 12 września 2013 r., a rozpatrywane przez Kolegium przeciwstawione wzory przemysłowe pochodziły sprzed tej daty. Pochodzące z internetu dowody przedstawione w tym zakresie przez wnoszącego sprzeciw nie zostały jednak prawidłowo przez organ ocenione uwzględniając zarzuty zgłaszane pod ich adresem przez uprawnionego. Jak wskazał NSA, by dokonać oceny mocy dowodowej należało zweryfikować prawdopodobieństwo i prawdziwość zawartych w każdym dokumencie informacji, np. jego pochodzenie, okoliczności jego sporządzenia oraz jego adresata, a następnie ocenić, czy wydaje się sensowny i wiarygodny (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 27 lutego 2018 r. w sprawie T-166/15, opubl. curia.europa.eu). NSA zwrócił także uwagę na okoliczność praktyki EUIPO w zakresie weryfikacji wiarygodności dowodów ujawnienia informacji w internecie. Sąd orzekający uważa zaś za uzasadnione wzięcie pod uwagę przez organ również tych wytycznych, aby móc uznać, że kwestia wiarygodności i mocy dowodowej dowodów pochodzących z Internetu stała się przedmiotem poważnych rozważań organu. Reasumując, zdaniem Sądu, organ uchybił zasadom prowadzenia postępowania, albowiem pobieżnie i wyrywkowo ocenił materiał dowodowy w sprawie. W ten sposób naruszone zostały przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie zgodnie z zasadą oficjalności jest wnikliwe i wszechstronne wyjaśnienie sprawy, które polega na ocenie całokształtu materiału dowodowego w celu ustalenia niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego, a następnie zastosowanie odpowiednich norm prawa materialnego. Ponownie orzekający w sprawie Sąd wskazuje przy tym, że wprawdzie NSA - w wyroku z dnia 12 września 2019 r. - dopatrzył się nieprawidłowości w ww. zakresie w działaniu Sądu I instancji - co jest oczywiste z uwagi na zakres kognicji NSA - to jednak błędy wytknięte przez Sąd wyższej instancji zostały popełnione już w postępowaniu przed Urzędem Patentowym. Dlatego w ponownym postępowaniu organ zobowiązany będzie rozważyć ww. kwestię i uzupełnić swoje stanowisko w analizowanym zakresie. Powyższe powoduje, ze zaskarżony akt uchyla się spod merytorycznej kontroli Sądu w tej części. Nie jest bowiem rzeczą Sądu poszukiwanie argumentów przemawiających za zasadnością stanowiska organu, czy też odpowiedź na postawione w toku postępowania przed organem zarzuty. Z mocy bowiem art. 1 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli działań organów administracji publicznej, a tym samym nie mogą ich w tych działaniach zastępować. Na koniec Sąd wskazuje, że nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącej o odroczenie (zmianę terminu) rozprawy uznając, że brak ku temu uzasadnionych powodów. Po pierwsze nieodwołane pełnomocnictwo od skarżącej z dnia 26 stycznia 2016 r. (karta nr 17 akt sadowych) wymienia obok radcy prawnego M. L. także radcę prawnego C. S., którego nie dotyczą okoliczności wskazane w piśmie z dnia 10 marca 2020 r. Po drugie z uwagi na fakt, że w tej sprawie stanowisko strony skarżącej było składane wielokrotnie, także w odniesieniu do kwestii spornej w sprawie, a mianowicie oceny dowodów pochodzących z internetu. Nastąpiło to np. w odpowiedzi spółki E. sp. z o.o. na skargę kasacyjną uczestnika - spółki A. sp. z o.o. Dlatego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. W oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy Sąd zasądził od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości 2217 zł, w tym kwotę 1000 zł stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi i kwotę 1200 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika ustaloną zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) oraz kwotę 17 zł poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.