VI SA/Wa 257/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu postanawia: odrzucić skargę Skarżący – L. C., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ") wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. Prezes NFZ w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że skarżona decyzji została doręczona Skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. z dniem 22 stycznia 2019 r., a Skarżący skargę nadał 4 grudnia 2019 r. – tj. z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Postanowieniem z 5 marca 2020 r. Sąd odrzucił wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi wskazując, że w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia Skarżącemu decyzji Prezesa NFZ. Zatem wniosek o przywrócenie terminu, który nie rozpoczął biegu, jest niedopuszczalny. Postanowienie z 5 marca 2020 r. zostało doręczone pełnomocnikowi organu oraz Skarżącemu 27 marca 2020 r. Z uwagi na obowiązujący w Polsce od 20 marca 2020 r. stan epidemii (wcześniej od 14 marca 2020 r. stan zagrożenia) (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii – Dz.U. 2020 r., poz. 491) oraz na art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 r., poz. 568), przy czym zauważenia wymaga, że ww. przepis art. 15zzs ustawy został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. 2020 r., poz. 875), przy czym zgodnie z art. 68 pkt 6 owej ustawy zmieniającej terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzs, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, postanowienie z 5 marca 2020 r. stało się prawomocne od 9 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Stosownie do art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Sąd stwierdza, że Skarżący temu wymogowi zadośćuczynił. Zgodnie zaś z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd badając terminowość skargi ustalił, że skarżona decyzja została uznana przez Prezesa NFZ za doręczoną Skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. Stosownie do art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096), dalej "k.p.a." w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1. operator pocztowy, w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2. pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ art. 44 § 1 k.p.a.. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata - art. 44 § 2 k.p.a. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia - art. 44 § 3 k.p.a. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy n- art. 44 § 4 k.p.a. Sąd badając akta administracyjne sprawy ustalił, że skarżona decyzja została skierowana na wskazany przez Skarżącego w odwołaniu adres, co nastąpiło 4 stycznia 2019 r. w UP [...]. Z koperty, w której ową decyzję przesłano, a która została do Prezesa NFZ zwrócona jako niepodjęta w terminie wynika, że pierwsze awizo miało miejsce dnia 8 stycznia 2019 r., gdyż "Adresata nie zastałem Mieszkanie zamknięte" i adnotacja ta została potwierdzona przez doręczyciela; oraz że zwrot nastąpił 23 stycznia 2019 r. Sąd zaważa, że tylko data zwrotu korespondencji (23012019) została potwierdzona zarówno pieczęcią UP [...], jak i podpisem doręczyciela. Bezsprzecznie na badanej kopercie nie został odnotowany fakty drugiego awiza, co Prezes NFZ ustalił w oparciu o wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej SA "Śledzenie przesyłek – Tracking", który załączono do akt. Z racji zastosowania przez Prezesa NFZ ograniczonego druku/blankietu zwrotnego potwierdzenia odbioru, na badanej korespondencji nie ma żadnej informacji o tym gdzie, w jakim miejscu, pozostawiono zawiadomienie/zawiadomienia, tj. czy w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie było to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Powyższe ustalenia – brak dowodu drugiej awizacji oraz niewskazanie gdzie, w jakim miejscu, pozostawiono zawiadomienia, w kontekście analizy przywołanego na wstępie art. 44 k.p.a., dowodzą, że w sprawie – wbrew twierdzeniu Prezesa NFZ, nie można przyjąć, że doszło do skutecznego doręczenia zastępczego skarżonej decyzji. Dla uznania skuteczności takiego doręczenia, tj. w trybie zastępczym, koniecznym było bowiem łączne spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 44 k.p.a. W odmiennym przypadku, nie ma podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z tym wadliwym doręczeniem skutku prawnego, jakim jest złożenia skargi po terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że przyjęcie fikcji doręczenia, jako że może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania, nie może nasuwać jakichkolwiek wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów zawartych w art. 44 k.p.a. Okoliczności dotyczące dat i sposobu, w jaki adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki, nie mogą nasuwać wątpliwości i muszą wynikać z materiału dowodowego sprawy, a przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru (dalej "z.p.o.") dołączonego do doręczanej przesyłki. To na z.p.o. powinny znaleźć się adnotacje doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wyżej wskazanych warunków, pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia zastępczego. Jest to o tyle istotne, że w świetle art. 44 k.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru może być umieszczone - w zależności od sytuacji - w różnych miejscach, nie tylko w oddawczej skrzynce pocztowej. Obowiązkiem doręczyciela jest pozostawienie zawiadomienia o piśmie – w pierwszej kolejności - w oddawczej skrzynce pocztowej, a dopiero, gdy nie ma takiej możliwości, na drzwiach domu adresata, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki, bez konkretnego wskazania miejsca, nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. Przepis art. 44 k.p.a. jest regulacją wyjątkową i powinien być wykładany i stosowany ściśle (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 855/14 oraz z 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1367/11 zam. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie, w świetle powyżej przedstawionego wywodu oraz materiału dowodowego w postaci koperty, w której wysłano skarżoną decyzję, i załączonego do niej z.p.o., brak jest podstaw do niespornego, jednoznacznego ustalenia, że spełnione zostały łącznie wszystkie przesłanki określone w art. 44 k.p.a. To oznacza, że twierdzenie Prezesa NFZ o skuteczności doręczenia jego decyzji Skarżącemu dnia 22 stycznia 2019 r., w trybie zastępczym, jest błędne, bowiem nie ma potwierdzenia w aktach sprawy. W kwestii wydruku ze strony internetowej operatora pocztowego "Śledzenie przesyłek -Tracking" Sąd zauważa, że nie posiada on mocy dowodowej "zawiadomienia", o którym mowa w art. 44 § 2 k.p.a., ale ma jedynie charakter poglądowy, informacyjny, pomocniczy. Z wydruku tego nie można bowiem w żaden sposób wywieść informacji o zawiadomieniu adresata przesyłki o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w określonym miejscu, (tj. w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata), a w przypadku niepodjęcia przesyłki we wspomnianym terminie, powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że skarga jest przedwczesna, gdyż termin na jej złożenie nie rozpoczął biegu, i jako taka podlega odrzuceniu. Z tych względów oraz na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.