VI SA/Wa 2602/15

WyrokWSA w Warszawie2016-04-19

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Grzegorz Nowecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik towarów niebezpiecznych ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenia przepisów dotyczących mocowania ładunku, wyposażenia przeciwpożarowego i ochronnego pojazdu, nawet jeśli naruszenia te wynikły z działania kierowcy?
Ratio decidendi
Przewoźnik towarów niebezpiecznych ponosi obiektywną odpowiedzialność administracyjną za naruszenia przepisów dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych, w tym za stan wyposażenia pojazdu i mocowanie ładunku, nawet jeśli naruszenia te wynikły z działania kierowcy. Ciężar udowodnienia braku wpływu na powstanie naruszenia spoczywa na przewoźniku.
Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono naruszenia przepisów dotyczących mocowania ładunku towarów niebezpiecznych (UN 1823 Wodorotlenek Sodowy), niewłaściwe wyposażenie przeciwpożarowe (przestarzałe gaśnice) oraz brak wymaganego wyposażenia ochronnego w pojeździe należącym do spółki cywilnej skarżących. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał karę w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie zasad postępowania administracyjnego i odpowiedzialność kierowcy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi R. S. i A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z [...] marca 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4, art. 11, art. 13, art. 59 oraz art. 107 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 227 poz. 1367 ze zm., dalej także "ustawa o przewozie towarów niebezpiecznych") przepisów: 1.4.1.1, 1.4.2.2.1 lit. (c), 5.3.2.1.1, 5.4.3, 7.5.7.1, 8.1.4.1, 8.1.5.1., 8.1.5.2, 8.1.5.3 załącznika A i B do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (dalej także "ADR"), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 815), oraz lp. 2.5, lp. 3.2 pkt 1, lp. 3.2 pkt 2 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] o nałożeniu na R. S. i A. S., wspólników spółki cywilnej prowadzących działalność gospodarczą pod firmą: [...] (dalej także "skarżący" lub "strony") kary pieniężnej w wysokości 2100 złotych. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 21 lutego 2013 r. w miejscowości K. K., droga krajowa nr 5, zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z samochodu ciężarowego [...] oraz naczepy [...], którym kierował pan P.M. Przedmiotowym pojazdem wykonywano transport drogowy rzeczy na podstawie wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie zarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy udzielonej skarżącym. W oparciu o zeznania kierowcy oraz dokumenty przewozowe okazane do kontroli, stwierdzono transport materiału niebezpiecznego UN 1823 Wodorotlenek Sodowy, Stały w ilości 23000 kg. Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że przewożone w jednostce transportowej sztuki przesyłek zawierających towary niebezpieczne, nie były w trakcie przewozu w żaden sposób zabezpieczone przed zmianą położenia do tyłu i nie zajmowały też całej powierzchni ładowni. Opakowania zawierające towary niebezpieczne miały możliwość niekontrolowanego przemieszczania się w trakcie przewozu. Dodatkowo, w wyniku oględzin pojazdu stwierdzono, iż jednostka transportowa przewożąca w/w materiał niebezpieczny została wyposażona w dwie gaśnice o pojemności 6 kg każda. Obydwie gaśnice posiadały środek gaśniczy typu ABC. Na każdej z gaśnic znajdowała się jedna nalepka kontrolna, wskazującą datę przeprowadzenia następnego badania kontrolnego na styczeń 2012r. Nie znaleziono innych gaśnic w jednostce transportowej. Ponadto jednostka transportowa przewożąca ww. towar niebezpieczny nie została wyposażona w łopatę oraz dwa stojące znaki ostrzegawcze (łącznie trzy elementy). Przebieg kontroli został udokumentowany protokołem kontroli nr [...], który kierowca P. M. podpisał bez zastrzeżeń. Wobec powyższego, na podstawie art. 107 ust 1-5 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych oraz lp. 2.5, lp. 3.2.1 i lp. 3.2.2 załącznika do ww. ustawy, w drodze decyzji administracyjnej z dnia 2 września 2013 r. nałożona została na przedsiębiorców kara pieniężna w wysokości 2100 zł z tytułu: - załadunku lub przewozu towaru niebezpiecznego z naruszeniem przepisów dotyczących rozmieszczania i mocowania ładunków (1000 zł), - niewyposażenia środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane gaśnice lub gaśnice niespełniające warunków określonych odpowiednio w ADR lub ADN (500 zł), - niewyposażenia środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane wyposażenie ochronne określone odpowiednio w ADR lub ADN (600 zł). Strony wniosły odwołanie od wskazanej decyzji. Po jego rozpatrzeniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. uchylił powyższą decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Inspektorowi celem ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy uznał bowiem, że decyzja ta narusza przepis art. 10 k.p.a., albowiem strony nie otrzymując kopii protokołu przesłuchania kontrolowanego kierowcy nie mogły zapoznać się z opisem i przyczynami stwierdzonego podczas kontroli stanu faktycznego w zakresie niezabezpieczenia ładunku przed przemieszczeniem. Pismem z dnia 31 stycznia 2014 r. organ I instancji zawiadomił strony, iż przedmiotem ponownie prowadzonego postępowania są naruszenia określone pod lp. 2.5, lp. 3.2.1 i lp. 3.2.2 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, polegające na: załadunku lub przewozie towaru niebezpiecznego z naruszeniem przepisów dotyczących rozmieszczania i mocowania ładunków, niewyposażeniu środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane gaśnice lub gaśnice niespełniające warunków określonych odpowiednio w ADR lub ADN, niewyposażeniu środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane wyposażenie ochronne określone odpowiednio w ADR lub ADN. Stronom doręczono kopie protokołu kontroli wraz z załącznikami, w tym protokołu przesłuchania kierowcy oraz zdjęć ładowni pojazdu wykonanych podczas kontroli. Strony zostały ponadto poinformowane o możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, w tym także wypowiedzenia się co do stwierdzonych naruszeń. W toku postępowania strony skorzystały z powyższej możliwości i złożyły wyjaśnienia. Przedsiębiorcy ponownie podnieśli, iż winę za stwierdzone naruszenia ponosi kierowca, zaś strony nie miały wpływu i możliwości przewidzenia ich powstania, w związku z czym wszczęcia wobec nich postępowania wobec zaistnienia przesłanek pozwalających na zastosowanie art. 92b lub art. 92c ustawy o transporcie drogowym jest nieprawidłowe. Przedsiębiorcy na poparcie swoich twierdzeń przedłożyli protokół z przekazania środka transportu w dniu 7 stycznia 2013 r. podpisany przez kierowcę oraz jego oświadczenie o przeszkoleniu. [...] Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2014 r. ponownie nałożył na strony karę pieniężną w wysokości 2100 zł z tytułu naruszeń wskazanych pod lp. 2.5, lp. 3.2.1 oraz lp. 3.2.2 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, tj. - załadunek lub przewóz towaru niebezpiecznego z naruszeniem przepisów dotyczących rozmieszczania i mocowania ładunków (1000 zł); - niewyposażenie środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane gaśnice lub gaśnice niespełniające warunków określonych odpowiednio w ADR lub ADN (500 zł); - niewyposażenie środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane wyposażenie ochronne określone odpowiednio w ADR lub ADN (600 zł). Strony odwołały się od decyzji z [...] marca 2014 r. Skarżący wskazali na naruszenie zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art., 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, 107 § 3 k.p.a. Podnieśli, że naruszenia lp. 3.2 pkt 1 oraz lp. 3.2 pkt 2 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych wynikły z samodzielnego i nieprzewidywalnego działania kierowcy, za które to naruszenia powinien odpowiadać tylko on, skarżący nie mieli wpływu na powstałe braki wyposażenia i nie mogli ich przewidzieć, a wiedzę o stwierdzonych naruszeniach zaczerpnęli dopiero z protokołu kontroli przesłanego przez organ I instancji. Główny Inspektor Transportu Drogowego odnosząc się do zarzutu naruszenia lp. 2.5 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych wskazał, że w oparciu o zeznania kontrolowanego kierowcy i dokumentację fotograficzną ustalono, iż przewożony ładunek nie został w żaden sposób zamocowany i zabezpieczony przed przemieszaniem, przy czym sztuki przesyłki na paletach nie zajmowały całej powierzchni ładowni. Z tego też względu, opakowania zawierające towary niebezpieczne miały możliwość niekontrolowanego przemieszczania się w trakcie przewozu, gdyż skarżący nie wyposażyli kierowcy w odpowiednie przedmioty i urządzenia, które posłużyłyby do prawidłowego zabezpieczenia ładunku. Organ zauważył, że zgodnie z zeznaniami kierowcy kontrolowanego pojazdu, nie został on wyposażony w maty antypoślizgowe. Nie otrzymał też wystarczającej ilości pasów do zabezpieczenia ładunku - takiej, która pozwoliłaby na odpowiednie spięcie palet, na których umieszczono sztuki przesyłki. Organ II instancji zgodził się ze skarżącymi, że możliwe było zastosowanie innych środków technicznych służących do prawidłowego mocowania ładunku, jednakże strony tego nie uczyniły, co wynika z ustaleń kontroli. Strony nie przedłożyły jednocześnie żadnego dowodu z którego wynikałoby, iż w dniu kontroli ładunek został zabezpieczony poprzez zastosowanie mat antypoślizgowych. Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że w trakcie kontroli ustalono, iż wyposażenie przeciwpożarowe pojazdu stanowiły gaśnice, które powinny zostać poddane kontroli najpóźniej w styczniu 2012 r. W związku z powyższym niedopełniony został obowiązek wskazany w przepisie 8.1.4.1 umowy ADR. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie znajduje ponadto zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Pomimo zawiadomienia przez organ I instancji o treści tego przepisu, strony nie wskazały na żadne okoliczności, które w ocenie organu świadczyłyby, iż nie miały one wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot ten nie mógł zapobiec. Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że fakt przeszkolenia pracownika w zakresie przewozu nie może stanowić okoliczności ograniczającej lub wyłączającej odpowiedzialność z tytułu naruszenia przepisów ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych. Dodatkowe szkolenia, które w przedmiotowym przypadku są wręcz obowiązkowymi, pozostają jedynie czynnikiem, który może prowadzić do zminimalizowania ryzyka popełnienia naruszeń przez kierowców, a tym samym uniknięcia ponoszenia odpowiedzialności finansowej przez przedsiębiorców wykonujących transport drogowy. Nie zwalnia to jednak przedsiębiorcy z obowiązku wykonywania przewozów pojazdami spełniającymi warunki umowy ADR oraz zgodnie z normami przewidzianymi w ustawie o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych. W przeciwnym razie przedsiębiorca naraża się na odpowiedzialność administracyjną. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego organ I instancji nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Ponadto decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a. Strony wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie: 1) art. 15 k.p.a. oraz stanowiącego jego konkretyzację art. 127 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, jako gwarancji procesowej strony postępowania administracyjnego, wyrażającej się w możliwości żądania przez nią ponownego rozstrzygnięcia jej sprawy indywidualnej załatwionej decyzją organu I instancji, 2) zasad postępowania administracyjnego wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 9 oraz przepisów art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez to, że organ orzekający w niniejszej sprawie nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy i nie ocenił ustaleń faktycznych w zakresie obowiązków kierowcy posiadającego uprawnienia ADR, obowiązków załadowcy i przedsiębiorcy znajdującego się daleko od pojazdu, 3) art. 7 k.p.a. - w zakresie, w jakim organ I instancji przyjął za udowodnione - w sposób dowolny - istotne dla sprawy okoliczności, dotyczące ustaleń faktycznych i braku oceny na czym polegało naruszenie dotyczące sposobu zabezpieczenia ładunku i odpowiedzialności za brak dwóch elementów wyposażenia, 4) art. 7 k.p.a. i wynikającej z tego przepisu naczelnej zasady praworządności i dążenia do prawdy obiektywnej, art. 9 k.p.a. i wynikającej z tego przepisu naczelnej zasady informowania strony, i art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, rozpatrzenie sprawy na podstawie jedynie wątpliwych wyjaśnień kierowcy, a więc niekompletnego i niewystarczającego materiału dowodowego, 5) zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a., tj. zasady praworządności i działania na podstawie przepisów prawa, zasady dążenia do prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej i zasady udzielania informacji, 6) norm kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, 7) art.107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak analizy wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a szczególnie brak postępowania wyjaśniającego czy istnieją przesłanki art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych i odmowę przeprowadzenia oceny czy naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich - załadowcy. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną /uchwałę/ lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Poddając, w świetle powyższych kryteriów, sądowo-administracyjnej kontroli niniejszą sprawę, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ Główny Inspektor Transportu Drogowego nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego wydając rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2015 r. Stosownie do treści przepisu art. 2 pkt 5 oraz pkt 8 ww. ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych przewóz drogowy towarów niebezpiecznych oznacza każde przemieszczenie towarów niebezpiecznych pojazdem po drodze publicznej lub po innych drogach ogólnodostępnych, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas przewozu oraz czynności związanych z tym przewozem. Uczestnikami przewozu towarów niebezpiecznych są podmioty wymienione w ADR, RID lub ADN lub jednostka wojskowa, prowadząca działalność związaną z przewozem towarów niebezpiecznych. Zgodnie z brzmieniem art. 107 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 227, poz. 1367 ze zm.), uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych, który narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 10.000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ww. ustawy. Kary pieniężne nakłada w drodze decyzji administracyjnej wojewódzki inspektor transportu drogowego. Zgodnie z treścią lp. 3.2.1 załącznika do ww. ustawy, karą pieniężną w wysokości 500 zł jest sankcjonowane niewyposażenie środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane gaśnice lub gaśnice niespełniające warunków określonych odpowiednio w ADR. W świetle art. 11 ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, obowiązki uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określają przepisy ustawy oraz przepisy umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 815). Natomiast przepis art. 59 ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych stanowi, że środki transportu przewożące towary niebezpieczne powinny być przystosowane, wyposażone i oznakowane zgodnie z ADR, RID lub ADN, z wyłączeniem pojazdów należących do sił zbrojnych wykonujących krajowy przewóz towarów niebezpiecznych. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż w dniu 21 lutego 2013 r. pojazdem członowym należącym do skarżących, którym kierował P. M., wykonywany był transport drogowy materiału niebezpiecznego UN 1823 wodorotlenek sodowy stały, w ilości 23000 kg. W wyniku kontroli drogowej ustalono, iż doszło do naruszeń wskazanych pod lp. 2.5, lp. 3.2.1 oraz lp. 3.2.2 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, dotyczących rozmieszczania i mocowania ładunków, wyposażenie środka transportu w gaśnice niespełniające warunków określonych odpowiednio w ADR lub ADN oraz niewyposażenie środka w wymagane wyposażenie ochronne określone odpowiednio w ADR lub ADN. Z tego tytułu została nałożona na skarżących kara w łącznej kwocie 2100 zł. Powyższe ustalenia faktyczne organu były oparte głównie na protokole kontroli, będącym podstawowym dowodem w sprawie, sporządzonym przez organ kontrolny przy współudziale kierowcy, oraz na dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli. Kierowca potwierdził przy tym dane zawarte w protokole bez wnoszenia żadnych zastrzeżeń. Protokół kontroli jest w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. dokumentem urzędowym. Dokument ten, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (p. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 871/10, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt. II GSK 50/08). W konsekwencji, w ocenie Sądu, należało uznać za prawidłowe ustalenia poczynione przez organy inspekcji transportu drogowego, zgodnie z którymi kontrolowany pojazd, stanowiący środek transportu przewożący towary niebezpieczne, nie spełniał ustawowych wymogów wskazanych w skarżonej decyzji, jako podstawa nałożenia kary pieniężnej. Odnosząc się także do zarzutów skarżących, dotyczących wystąpienia w tym przypadku przesłanek zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, zdaniem Sądu wskazane przez nich okoliczności sprawy nie świadczą o braku wpływu na powstanie naruszenia oraz, że naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym skarżący nie mogli zapobiec. Na gruncie zasad odpowiedzialności przewoźnika dokonującego przewozu towarów niebezpiecznych określonych w przepisie art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych należy bowiem przyjąć, iż to na nim, a nie na organie spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi zaistnieć realnie. Pod pojęciem naruszenia, na które przewoźnik towarów niebezpiecznych nie miał wpływu trzeba przede wszystkim rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przewoźnika towarów niebezpiecznych należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Skarżący tymczasem wskazali wyłącznie na winę kierowcy kontrolowanego pojazdu w niedochowaniu warunków transportu towarów niebezpiecznych, za którego pracę ponoszą jako przedsiębiorcy transportowi pełną odpowiedzialność, w tym także administracyjną, gdyż to na przewoźnika, a nie na kierowcę jest nakładana kara pieniężna z tego tytułu. W ocenie Sądu, z przytoczonych wyżej przepisów wynika reguła, zgodnie z którą podmiot wykonujący przejazd ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem przewożącym towary niebezpieczne i że odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 2011r. (sygn. akt II GSK 716/10), za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Odpowiedzialność przedsiębiorcy prowadzącego usługi w zakresie transportu drogowego za czyny osób wykonujących transport drogowy w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny. Jak wynika dalej z cytowanego orzeczenia NSA, okoliczności uwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi z skutki prawne wynikające z przepisu regulującego tę kwestię. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 404/11, w którym stwierdził wyraźnie, że istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne, aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców tak, aby nie dochodziło do naruszenia prawa. Oczywiście, należy zauważyć, że NSA stwierdził w tym wyroku, że domniemanie odpowiedzialności przewoźnika może być obalone i ciężar udowodnienia okoliczności to uzasadniających spoczywa na przedsiębiorcy. Oba orzeczenia dotyczą wprawdzie naruszeń przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, ale mają znaczenie również na gruncie ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Z tego też względu nie można przyjąć, że nawet zawinione działanie kierowcy może automatycznie zwalniać przewoźnika towarów niebezpiecznych z odpowiedzialności, w szczególności za stan wyposażenia pojazdu przewożącego towary niebezpieczne. Dla powstania odpowiedzialności z tego tytułu niezbędne jest jedynie stwierdzenie, że pojazd nie był należycie wyposażony i nie spełniał warunków określonych w cytowanych przepisach. W niniejszej sprawie bezsprzecznie ustalono, że do takiego naruszenia doszło, za co wymierzona została kara pieniężna. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że poczynione przez organy obu instancji ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów cyt. ustawy oraz ww. umowy ADR – nie budzi zastrzeżeń. Brak jest więc usprawiedliwionych podstaw, aby podważać zasadność i prawidłowość wydanych w sprawie decyzji. W ocenie Sądu organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, co koresponduje z treścią art. 7 i art. 77 k.p.a.. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że nałożona kara pieniężna jest rozstrzygnięciem niekorzystnym dla skarżącej, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia powoływanych w skardze przepisów. W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z uwagi na powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło