VI SA/Wa 2613/16
WyrokWSA w Warszawie2017-09-07
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Joanna Kruszewska-Grońska, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zamieszczenie przez podmiot trzeci, bez wiedzy i zgody aptekarza, hasła "Centrum Tanich Leków" obok danych adresowych apteki na stronie internetowej stanowi niedozwoloną reklamę apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego?Ratio decidendi
Zamieszczenie na stronie internetowej, obok danych adresowych apteki, hasła "Centrum Tanich Leków" stanowi niedozwoloną reklamę apteki, nawet jeśli zostało dokonane przez podmiot trzeci bez wiedzy i zgody aptekarza. Kluczowe jest, że takie hasło sugeruje atrakcyjne ceny i zachęca do zakupów, co jest celem reklamy. Odpowiedzialność aptekarza wynika z braku należytej staranności w kontrolowaniu sposobu wykorzystania jego danych przez kontrahentów.Stan faktyczny
Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, która stwierdziła naruszenie zakazu reklamy apteki przez M.Z. poprzez zamieszczenie na stronie internetowej hasła "Centrum Tanich Leków" obok danych adresowych apteki. Organ nałożył na M.Z. karę pieniężną w wysokości 200 zł. M.Z. twierdziła, że hasło zostało umieszczone przez osoby trzecie bez jej wiedzy i zgody, a ona sama nie miała zamiaru reklamowania apteki. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia zakazu prowadzenia reklamy apteki i nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej organ/ Główny Inspektor), działając na podstawie art. 112 ust. 3 i art. 115 pkt 4 w związku z art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, z późn. zm.), oraz art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016, poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania M.Z. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...] którą organ wojewódzki:
1. stwierdził naruszenie przez przedsiębiorcę - mgr farm. M.Z., zakazu o którym mowa w art. 94a ust.1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, poprzez niżej wymienione informacje zamieszczone na stronie internetowej [...]:
- "[...]" obok danych adresowych apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w B. przy ul. M. 24,
- "[...]" na tle mapki dojazdowej,
podczas gdy zgodnie z zezwoleniem powyższa apteka nosi nazwę "[...]" i umorzył postępowanie w części dotyczącej nakazania ww. przedsiębiorcy zaprzestania prowadzenia powyższej reklamy apteki;
2. na podstawie art. 129b ust. 1 i 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne, nałożył na przedsiębiorcę mgr farm. M.Z., karę pieniężną w wysokości 200,00 złotych (słownie: dwieście złotych) – Główny Inspektor utrzymał w mocy tę decyzję.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia [...] października 2016 r. M.F. poinformowała [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. (dalej jako: "WIF") o naruszeniu przez Panią M.Z. prowadzącą aptekę pod nazwą "[...]" (dalej jako: "Apteka") przepisów ustawy - Prawo Farmaceutyczne poprzez:
- umieszczanie na paragonach fiskalnych wydawanych w Aptece nagłówka o treści: "[...]",
- umieszczenie na stronie internetowej [...] w informacji oraz opisie lokalizacji błędnej nazwy Apteki "[...]".
Do zawiadomienia dołączono 5 paragonów fiskalnych z Apteki oraz wydruk ze strony [...]. Zawiadamiająca wskazała również, że w jej ocenie powyższe działania stanowią niedozwoloną reklamę apteki, gdyż wyrażenie "Centrum Tanich Leków" nie jest elementem nazwy tej konkretnej placówki.
Dnia 29 października 2015 r. pracownik WIF sporządził wydruk ze strony internetowej [...] z którego wynikało, że na stronie tej zamieszczono informacje o treści: "[...]" obok danych adresowych apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w B. przy ul. M. 24, oraz o treści: "[...]" na tle mapki dojazdowej.
Pracownik Wojewódzkiego Inspektoratu sporządził również wydruk danych przedsiębiorcy M.Z. ze strony [...] gdzie jako firmę przedsiębiorcy wskazano: "[...]".
[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny ustalił ponadto, że w zezwoleniu na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, zlokalizowanej w B. przy ul. M. 24, udzielonym przedsiębiorcy M.Z. wskazano nazwę: "[...]".
Pismem z dnia 9 listopada 2015 r. znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny zawiadomił M.Z. (dalej jako: "Strona") o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w związku z podejrzeniem naruszenia art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Jednocześnie strona została poinformowana o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w postępowaniu.
W odpowiedzi na zawiadomienie Strona, pismem z dnia 20 listopada 2015 r. zaprzeczyła aby miała jakikolwiek związek z treścią strony internetowej w serwisie [...], a dotyczącą apteki w B. Strona wskazała, że informacje zawarte na przedmiotowej witrynie nie pochodzą od niej i zostały umieszczone bez jej woli oraz zlecenia. Zainteresowana wskazała jednocześnie, że w związku z otrzymanym zawiadomieniem o wszczęciu postępowania zwróciła się z zapytaniem kto zamieścił dane przedmiotowej apteki na stronie [...]. W odpowiedzi Strona uzyskała informację, że dane te są automatycznie pobierane z bazy kontrahentów firmy K., która obsługuje system informatyczny przedmiotowej Apteki (program o nazwie "KS-AOW"). Strona wskazała również, że złożyła prośbę o poprawienie danych Apteki i podkreśliła, że "[...]" jest jej firmą. Strona wskazała, że prawdopodobnie administracja ww. strony internetowej wygenerowała samodzielnie nazwę firmy przez wpisanie do CEIDG numeracji NIP a następnie "wkleiła" w treść swojej strony internetowej nazwę "[...]". W ocenie Strony przyczyną wpisania nieprawidłowej nazwy Apteki jest fakt, że rozliczenia z K. są dokonywane w oparciu o numer NIP i firmę wskazaną w CEIDG.
Do pisma z 20 listopada 2015 r. Strona załączyła wydruk z CEIDG a także wydruki korespondencji e-mailowej z OSOZ z których wynikało, że każda apteka posiadająca oprogramowanie od tego podmiotu posiada własną wizytówkę na platformie OSOZ. W korespondencji wskazano ponadto, że nazwa oraz dane adresowe aptek są pobierane bezpośrednio z bazy kontrahentów a na podstawie tych danych generowana jest także licencja na system KS-AOW z którego korzysta przedmiotowa Apteka. W wiadomości e-mail z 19 listopada 2015 r. pracownik OSOZ wyjaśnił znaczenie znaków (ikonek) zamieszczonych na przedmiotowej stronie internetowej, sposób samodzielnego wprowadzenia zmian danych oraz wskazał, że w przypadku niezgodności danych Apteka powinna kontaktować się z działem zamówień pod adresem [...].
Do pisma z 20 listopada 2015 r. Strona załączyła także wydruk wiadomości e-mail z 19 listopada 2015 r. przesłanej na adres [...] w którym prosiła o zmianę danych apteki zlokalizowanej w B. przy ul. M. 24, poprzez zamieszczenie właściwej nazwy "[...]".
W dniu 1 grudnia 2015 r. pracownik WIF ponownie sporządził wydruk ze strony internetowej [...] z którego wynikało, że na stronie tej, obok danych adresowych przedmiotowej apteki znajduje się informacja o treści: "[...]", a na tle mapki dojazdowej zamieszczono informację o treści: "[...]".
Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny poinformował [...] Izbę Aptekarską w K. o prowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia naruszenia art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne przez przedsiębiorcę prowadzącego aptekę zlokalizowaną w B. przy ul. M. 24.
W dniu 4 grudnia 2015 r. Strona dokonała przeglądu akt sprawy.
Pismem z dnia 7 grudnia 2015 r. znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w K. wykonując dyspozycję art. 10 § 1 k.p.a. poinformował Stronę o zamiarze zakończenia postępowania, zakreślając 7 dniowy termin do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w jego przedmiocie. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji.
Dnia 11 stycznia 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w K. wydał decyzję znak: [...], którą:
1. stwierdził naruszenie przez przedsiębiorcę - mgr farm. M.Z., zakazu o którym mowa w art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, poprzez niżej wymienione informacje zamieszczone na stronie internetowej [...]:
- "[...]" obok danych adresowych apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w B. przy ul. M. 24,
- "[...]" na tle mapki dojazdowej, podczas gdy zgodnie z zezwoleniem powyższa apteka nosi nazwę "[...]" i umorzył postępowanie w części dotyczącej nakazania ww. przedsiębiorcy zaprzestania prowadzenia powyższej reklamy apteki;
2. na podstawie art. 129b ust. 1 i 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne, nałożył na przedsiębiorcę mgr farm. M.Z., karę pieniężną w wysokości 200,00 złotych (słownie: dwieście złotych).
Strona zaskarżyła w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K. zarzucając jej naruszenie następujących przepisów:
1) art. 94a ust. 1, 2, 3 i 4 Prawa farmaceutycznego przez ich błędne zastosowanie i niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu, iż zamieszczenie częściowej nazwy firmy skarżącej tj. "[...]" przez osoby trzecie, wbrew wiedzy i woli strony jest równoznaczne z reklamą apteki, podczas gdy skarżąca - aż do czasu wszczęcia postępowania administracyjnego - nie miała świadomości, iż jej dane są umieszczane na stronie internetowej [...], a w konsekwencji nie miała ona zamiaru reklamowania apteki.
2) art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego rozpatrzenia sprawy i uzasadnienia przyjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia.
Strona wniosła ponadto o "zmianę zaskarżonej decyzji przez umorzenie postępowania w całości, ew. uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania".
Decyzją z [...] października 2016 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie Strony musi być zakwalifikowane jako jedna z form reklamy apteki i jej działalności zakazanej przez art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne.
Organ centralny wskazał, że przepis art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne stanowi, że reklama aptek i ich działalności jest zabroniona, wskazując jednocześnie, że spod powyższego zakazu wyłączona jest jedynie informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki. Na gruncie ustawy - Prawo farmaceutyczne brak jest definicji legalnej reklamy apteki i jej działalności. Wyprowadzając taką definicję należy zatem sięgnąć do orzecznictwa w tym zakresie.
GIF wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2008 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1960/07, podobnie: sygn. akt VII SA/Wa 1914/07) gdzie stwierdzono, iż: "Przy zastosowaniu analogii do ustawowej definicji reklamy produktu leczniczego, określonej w art. 52 ust. 1 ustawy Prawo Farmaceutyczne, za reklamę działalności apteki lub punktu aptecznego można uznać działalność polegającą na informowaniu i zachęcaniu do zakupu produktu leczniczego lub wyrobu medycznego w danej aptece lub punkcie aptecznym, mającą na celu zwiększenie ich sprzedaży. Reklamą apteki może być każde działanie, zmierzające do zwiększenia sprzedaży produktów i wyrobów medycznych w niej oferowanych".
Podobne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyroku z dnia 1 kwietnia 2008 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1739/07) gdzie podano, że: "Reklama działalności apteki lub punktu aptecznego będzie każda ich działalność, niezależnie od formy i metody jej przeprowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków, jeśli celem tej działalności jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych w danej aptece lub punkcie aptecznym, za reklamę działalności apteki lub punktu aptecznego można uznać działalność polegającą na informowaniu i zachęcaniu do zakupu produktu leczniczego lub wyrobu medycznego w danej aptece lub punkcie aptecznym, mającą na celu zwiększenie ich sprzedaży".
Formy reklamy mogą być różnorodne, są to np. plakaty, ulotki, spoty w telewizji, bilbordy. Istotnym elementem reklamy jest zamiar wywołania określonej reakcji potencjalnych klientów.
Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było zamieszczenie na portalu internetowym [...] obok danych adresowych apteki zlokalizowanej w B. przy ul. M. 24 oraz na tle mapki dojazdowej do w/w apteki informacji: "Centrum Tanich Leków". Fakt umieszczenia napisów na w/w stronie internetowej organ uznał za bezsporny i udowodniony, gdyż wskazuje na to dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy (wydruk ze strony internetowej [...]) oraz wyjaśnienia Strony w piśmie datowanym na dzień 20 listopada 2015 r.
W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego umieszczenie na stronie internetowej [...] wskazanych wyżej treści stanowiło zakazaną reklamę apteki o której mowa w art. 94a ust. 1 - Prawa farmaceutycznego. Zdaniem GIF umieszczone obok nazwy Apteki hasło: "Centrum Tanich Leków" skierowane do publicznej wiadomości sugerowało atrakcyjne ceny obowiązujące w oznaczonej nim aptece, a więc zachęcało do dokonania w niej zakupów. Odbiorca przekazu nie posiada wiedzy z zakresu prawa farmaceutycznego, nie jest także dla niego oczywiste, jaki jest status prawny wyrażenia "centrum tanich leków". W konsekwencji nie będzie więc postrzegał go jako neutralnej informacji o nazwie apteki, ale jako konkretny przekaz, sugerujący korzystne ceny obowiązujące u danego przedsiębiorcy. Trudno również przyjąć, aby rozsądny konsument odebrał hasło "centrum tanich leków", które zostało umieszczone na stronie internetowej bezpośrednio przy nazwie Apteki jako informację niemającą żadnego odniesienia do oferty handlowej danego podmiotu.
W ocenie GIF bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność czy Strona samodzielnie umieściła wskazane wyżej informacje oraz kwestia ewentualnej umyślności bądź nieumyślności działania reklamowego - z samej konstrukcji prawnej deliktu administracyjnego wynika bowiem, że jest on oderwany od osoby sprawcy. Dla powstania deliktu administracyjnego wskazanego w przepisie art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego wystarczające jest istnienie niedozwolonej reklamy apteki.
Główny Inspektor Farmaceutyczny wskazuje jednocześnie, że w wiadomości e-mail z 19 listopada 2015 r. (wiadomość przesłana z adresu [...]) pracownik portalu OSOZ wskazał, że "każda apteka posiadająca nasze oprogramowanie posiada wizytówkę www na platformie OSOZ". W dalszej części wiadomości wskazano, że nazwa oraz dane adresowe apteki są pobierane bezpośrednie z bazy kontrahentów i na ich podstawie generowana jest także licencja na system KS-AOW.
W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego, od przedsiębiorcy uzyskującego zezwolenie na prowadzenie apteki wymagana jest znajomość przepisów regulujących ten rodzaj działalności gospodarczej, a w szczególności art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne. Strona powinna szczegółowo analizować i kontrolować wykonanie umów które zawarła z innymi podmiotami w ramach prowadzonej działalności, a korzystając z oprogramowania K. powinna zbadać jak wykorzystywane i publikowane są jej dane w ramach zawartej umowy, oraz czy dane te są zgodne z rzeczywistością i nie stanowią zakazanej reklamy apteki i jej działalności. W ocenie GIF Strona nie może wyłączyć się od odpowiedzialności za prowadzenie niedozwolonej reklamy apteki, zasłaniając się niewiedzą o prowadzonej reklamie, jeśli sama uprzednio nie dołożyła należytej staranności 0 w celu zbadania gdzie i w jakiej formie udostępnione przez nią dane będą wykorzystane przez jej kontrahentów.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że działanie strony postępowania tj. zamieszczenie na portalu internetowym [...] obok danych adresowych apteki zlokalizowanej w B. przy ul. M. 24 oraz na tle mapki dojazdowej do w/w apteki informacji: "Centrum Tanich Leków" należało zakwalifikować jako niedozwoloną reklamę apteki i jej działalności.
GIF podkreślił, że ustawa - Prawo farmaceutyczne wyłącza spod pojęcia reklamy jedynie informacje dotyczące lokalizacji i godzin otwarcia apteki.
Co za tym idzie wszelkie inne informacje mogą zostać uznane za niezgodną z prawem reklamę apteki lub jej działalności. Zdaniem organu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez Stronę zakazu prowadzenia reklamy apteki i jej działalności.
Główny Inspektor Farmaceutyczny nie podzielił zarzutu Skarżącej co do naruszenia przez organ I instancji prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.). W ocenie GIF postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji odpowiadało standardom procedury administracyjnej i pozwalało na podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny prawidłowo podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia niniejszej sprawy i rozpatrzył cały materiał dowodowy, w tym m. in. wydruki ze strony internetowej [...] oraz korespondencję mailową pomiędzy Stroną a podmiotami [...] i [...].
GIF podkreślił, że zgodnie z treścią art. 129b ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności. Jedyną, wskazaną w ustawie, przesłanką konieczną do nałożenia kary pieniężnej jest prowadzenie reklamy wbrew przepisom ustawy.
Przepis art. 129b ust. 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne stanowi, iż: "Karę pieniężną, określoną w ust. 1 nakłada wojewódzki inspektor farmaceutyczny w drodze decyzji administracyjnej. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów". Konstrukcja przepisu ("nakłada") przesądza o obowiązku - nie zaś możliwości - nałożenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia naruszenia zakazu z art. 94a tejże ustawy. Jednocześnie obowiązujące przepisy nie stanowią o żadnych okolicznościach, które pozwoliłyby na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w powyższej sytuacji. Dotyczy to nawet przypadków, w których podmiot prowadzący reklamę apteki zaniechał tego jeszcze przed wydaniem decyzji rozstrzygającej w przedmiocie.
GIF stwierdził, że w niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w K. prawidłowo ustalił, że doszło do naruszenia przepisów ustawy - Prawo farmaceutyczne w zakresie niedozwolonej reklamy apteki. W decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r., znak [...] organ I instancji uwzględnił okoliczności sprawy, a swoje rozstrzygnięcie oparł na prawidłowej podstawie prawnej. W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego powyższe uzasadniało zatem nałożenie na Stronę przedmiotowego postępowania kary pieniężnej.
Jednocześnie zdaniem Głównego Inspektora w niniejszej sprawie brak było podstaw do uznania nałożonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego kary pieniężnej wysokości 200 zł za niesłuszną czy rażąco wygórowaną. Organ odwoławczy wskazał, że postępowaniu rozważono wszystkie istotne kwestie w tym m. in. okoliczność, że:
1. zasięg i dostęp do informacji reklamowej zamieszczonej na stronie internetowej był szeroki,
2. stwierdzony okres prowadzenia reklamy obejmował dni od 28 października do 1 grudnia 2015 r.,
3. treść wizytówki Apteki na stronie internetowej została zmieniona,
4. od przedsiębiorcy prowadzącego aptekę wymagana jest znajomość przepisów regulujących ten rodzaj działalności gospodarczej, w szczególności przepisu art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne,
5. kara pieniężna ma pełnić również rolę prewencyjną.
W decyzji wydanej w niniejszej sprawie nałożono karę w wysokości 200,00 zł, a więc mieszczącą się w dolnych granicach jej wymiaru.
W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego powyższe rozstrzygnięcia [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutyczny w K. były prawidłowe, wobec czego GIF utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Na powyższą decyzję z dnia [...] października 2016 r. M.Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia, uchylenia decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 6, art. 8 i art. 16 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez oparcie zaskarżonej decyzji na zakwestionowaniu uprawnienia skarżącej oraz innym podmiotom obrotu gospodarczego do posługiwania się nazwą firmy, jako naruszającą zakaz reklamy aptek, w sytuacji, gdy strona uzyskała uprawnienie do posługiwania się tą nazwą na mocy ostatecznej decyzji administracyjnej, co do której nie doszło do stwierdzenia nieważności.
2. art. 94 ust. 1-4 ustawy - Prawo farmaceutyczne (dalej jako: "u.p.f.") przez przyjęcie, iż zamieszczenie przez podmiot trzeci nazwy firmy skarżącej, bez jej wiedzy, zgody, akceptacji i zlecenia jest równoznaczne z reklamą apteki, w przypadku gdy wg dyspozycji ww. regulacji skarżąca musi mieć zamiar (bezpośredni lub wynikowy) reklamy apteki.
W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła postawione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracyjny orzekając w sprawie nie naruszył prawa materialnego i obowiązujących przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz utrzymana nią w mocy decyzja wydana przez organ I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego tj. ustawy Prawo farmaceutyczne oraz przepisy procedury administracyjnej.
Sąd stwierdza, że działanie skarżącej zasadnie zostało zakwalifikowane jako jedna z form reklamy apteki i jej działalności zakazanej przez art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne.
Przepis art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne stanowi, że reklama aptek i ich działalności jest zabroniona, wskazując jednocześnie, że spod powyższego zakazu wyłączona jest jedynie informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki.
Za reklamę działalności apteki lub punktu aptecznego można uznać działalność polegającą na informowaniu i zachęcaniu do zakupu produktu leczniczego lub wyrobu medycznego w danej aptece lub punkcie aptecznym, mającą na celu zwiększenie ich sprzedaży. Reklamą apteki może być każde działanie, zmierzające do zwiększenia sprzedaży produktów i wyrobów medycznych w niej oferowanych.
Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było zamieszczenie na portalu internetowym [...] obok danych adresowych apteki zlokalizowanej w B. przy ul. M. 24 oraz na tle mapki dojazdowej do apteki informacji: "Centrum Tanich Leków".
Fakt umieszczenia tych napisów na wskazanej stronie internetowej należy uznać za bezsporny. Powyższe wynika jednoznacznie z dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy (wydruk ze strony internetowej [...]) oraz wyjaśnienia Strony w piśmie z dnia 20 listopada 2015 r.
Sąd podziela stanowisko organu administracji, że umieszczenie na stronie internetowej [...] wskazanych wyżej treści stanowiło zakazaną reklamę apteki o której mowa w art. 94a ust. 1 - Prawa farmaceutycznego. Umieszczenie obok nazwy Apteki hasła: "Centrum Tanich Leków" skierowanego do publicznej wiadomości sugerowało atrakcyjne ceny obowiązujące w oznaczonej nim aptece, a więc zachęcało do dokonania w niej zakupów. Odbiorca przekazu nie posiada wiedzy z zakresu prawa farmaceutycznego, nie jest także dla niego oczywiste, jaki jest status prawny wyrażenia "centrum tanich leków".
W konsekwencji odbiorca może odebrać powyższe hasło jako konkretny przekaz, sugerujący korzystne ceny obowiązujące w danej aptece.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej Trudno również przyjąć, aby konsument odebrał hasło "centrum tanich leków", które zostało umieszczone na stronie internetowej bezpośrednio przy nazwie Apteki jako informację niemającą odniesienia do oferty handlowej danego podmiotu.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem GIF, że bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność czy Strona samodzielnie umieściła wskazane wyżej informacje oraz kwestia ewentualnej umyślności bądź nieumyślności działania reklamowego.
Z konstrukcji prawnej deliktu administracyjnego wynika bowiem, że jest on oderwany od osoby sprawcy. Dla powstania deliktu administracyjnego wskazanego w przepisie art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego wystarczające jest istnienie niedozwolonej reklamy apteki.
Sąd zauważa, że od przedsiębiorcy uzyskującego zezwolenie na prowadzenie apteki wymagana jest znajomość przepisów regulujących ten rodzaj działalności gospodarczej, a w szczególności art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne. Strona powinna szczegółowo analizować i kontrolować wykonanie umów które zawarła z innymi podmiotami w ramach prowadzonej działalności, a korzystając z oprogramowania K. powinna zbadać jak wykorzystywane i publikowane są jej dane w ramach zawartej umowy, oraz czy dane te są zgodne z rzeczywistością i nie stanowią zakazanej reklamy apteki i jej działalności.
Sąd stwierdza, że Strona nie może wyłączyć się od odpowiedzialności za prowadzenie niedozwolonej reklamy apteki, zasłaniając się niewiedzą o prowadzonej reklamie, jeśli sama uprzednio nie dołożyła należytej staranności w celu zbadania gdzie i w jakiej formie udostępnione przez nią dane będą wykorzystane przez jej kontrahentów.
Należy zatem uznać, że działanie skarżącej tj. zamieszczenie na portalu internetowym [...] obok danych adresowych apteki zlokalizowanej w B. przy ul. M. 24 oraz na tle mapki dojazdowej do apteki informacji: "Centrum Tanich Leków" trzeba zakwalifikować jako niedozwoloną reklamę apteki i jej działalności. Ustawa - Prawo farmaceutyczne wyłącza spod pojęcia reklamy jedynie informacje dotyczące lokalizacji i godzin otwarcia apteki. Wszelkie inne informacje mogą zostać uznane za niezgodną z prawem reklamę apteki lub jej działalności. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez skarżącą zakazu prowadzenia reklamy apteki i jej działalności.
Nie można także podzielić zarzutów Skarżącej co do naruszenia przez organy administracji prawa procesowego.
W ocenie Sądu postępowanie przeprowadzone przez organy obu instancji przepisom procedury administracyjnej i pozwalało na podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W zakończeniu Sąd stwierdza, że zgodnie z treścią art. 129b ust. 1 ustawy Prawo farmaceutyczne karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności. Jedyną, wskazaną w ustawie, przesłanką konieczną do nałożenia kary pieniężnej jest prowadzenie reklamy wbrew przepisom ustawy.
Przepis art. 129b ust. 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne stanowi, iż: "Karę pieniężną, określoną w ust. 1 nakłada wojewódzki inspektor farmaceutyczny w drodze decyzji administracyjnej. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów". Konstrukcja przepisu ("nakłada") przesądza o obowiązku - nie zaś możliwości - nałożenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia naruszenia zakazu z art. 94a tejże ustawy. Jednocześnie obowiązujące przepisy nie stanowią o żadnych okolicznościach, które pozwoliłyby na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji gdy stwierdzono prowadzenie zakazanej reklamy apteki. Dotyczy to również przypadków, w których podmiot prowadzący reklamę apteki zaprzestał reklamy jeszcze przed wydaniem decyzji rozstrzygającej w sprawie.
Skoro organ administracji prawidłowo ustalił, że doszło do naruszenia przepisów ustawy - Prawo farmaceutyczne w zakresie niedozwolonej reklamy apteki, to konsekwencją tego stanu musiało być nałożenie kary pieniężnej.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania nałożonej przez Inspektora Farmaceutycznego kary pieniężnej wysokości 200 zł za niesłuszną czy rażąco wygórowaną.
Powyższa kara nałożona została w dolnej granicy przewidzianej przez prawo.
W zakończeniu Sąd stwierdza, że Organ II instancji ponownie rozpoznał i rozstrzygnął sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w toczącym się postępowaniu.
Zdaniem Sądu postępowanie przez oba działające w sprawie organy przeprowadzone zostało prawidłowo i w wyniku tego postępowania wykazano jednoznacznie, że strona dopuściła się naruszenia prawa farmaceutycznego (reklama apteki), które musiało doprowadzić do nałożenia stosownej kary
W tym stanie rzeczy uznając zarzuty skargi za niezasadne Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło